Devri

Recherche 'bolz...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de bolz (1) à bolzin (20) :
  • bolz
    bolz

    f. & adv. –ioù

    I. F.

    A.

    (1) Voûte.

    ●(1499) Ca 24a. Bols. vide in fornication. ●86b. [fornication] g. arc de pierre. b. bols.

    ●(1659) SCger 126a. voute, tr. «vols.»

    ●(1866) BOM 10. Dre volzou ann hoabl.

    ●(1903) MBJJ 220. lampo a zo e-pign ouz ar volz, mes didan ec'h int holl. ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz, a zisken eus pep-hini anê, e-giz eur c'hropad, eur bern bleuniou. ●(1927) GERI.Ern 57. bolz f. pl. iou, tr. «Voûte.» ●(1929) FHAB Mae 172. he bolz kroazigellet he nervennou. ●(1935) SARO 34. hag azioc'h d'ezi e saver eur volz.

    (2) Bolz an neñv(où) : voûte des cieux.

    ●(1889) ISV 14. pa veler bolz an Env gant he oll stered. ●(18--) SAQ I 277. hadet hen deuz e bolz an Envou stered kaer ha lugernuz.

    ●(1912) MMKE 25. En bolz an nenv. ●99. en bolz an nenvou. ●(1913) FHAB Genver 19. bolz an nenv a zo barbilimet a steredennou lugernus. ●(1931) DIHU 241/293. É bolz en néan stergannek é luéhè el loér guen kann. ●(1955) VBRU 126. seul sklaeroc’h e chome bolz an neñvoù, hep an disterañ kaouledenn pe lost-kazh ouzh he marellañ.

    ►absol.

    ●(1912) MMKE 87. 'Trezek ar volz steredennet. ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc'ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.

    (3) Begel-bolz : clef de voûte.

    ●(1732) GReg 173a. Clef d'une voute, tr. «beguel-bols. p. beguelyou-bols.»

    ●(1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «begel-bolz, m.»

    ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz. ●(1927) GERI.Ern 41. begel-bolz, tr. «clef de voûte.»

    (4) Maen-bolz : voussoir, vousseau.

    ●(1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «mean bolz, m.»

    (5) Dor-volz : porte, entrée voûtée.

    ●(1942) HERV 135. e-kichen dor-volz ar vered.

    (6) Skoazell-volz : arc-boutant.

    ●(1732) GReg 48b-49a. Arc-boutant, grandes arcades appuyées sur des murs solides, qu'on fait pour soutenir les voûtes élevées des Eglises, &c., tr. «scoazell-vols. p. scoazellou-vols.»

    (7) Ober bolz a-ziouzh ub. : former ur surplomb au-dessus de qqn.

    ●(1889) ISV 488. rag ar vri a ioa sounn hag a rea zoken bolz a ziouthan.

    B. par ext. Monument (funéraire, etc.).

    ●(1732) GReg 618b. Le mausolée qu'Artemise fît élever pour le Roi Mausole son mari, tr. «ar vols caër a eureu Artemisa d'e phryed ar Rouê Mausol.»

    ●(1877) EKG I 30. e iliz kathedral Landreger oa eur volz euz ar re gaera, ha ioa ennhi relegou sant Yvon. ●(1884) BUZmorvan 44. mont da guzat enn eur bez, pe, evit lavaret guell, enn eur volz hag a ioa kement hag eunn ti.

    II. Loc. adv.

    (1) War volz(ioù) En voûte.

    ●(1868) FHB 179/177a. ar c'hreou-ze var volz a ro troad hag harp d'an iliz. ●(1890) BSS 12. e lacaas sevel e creis an ilis ur chapel var vols.

    ●(1905) IVLD 233. azioc'h ar Grott hag ar voareg, eman ann hent var volziou.

    (2) Dindan volz : sous voûte.

    ●(1911) BUAZperrot 50. pemp [metr] ha daou ugent uhelder dindan volz.

    III.

    (1) Kousket dindan bolz an neñv : voir neñv.

    (2) Kousket dindan bolz ar stered : voir stered.

  • bolz-dor
    bolz-dor

    f. (architecture) Porte voûtée. cf. dor-volz

    ●(1883) MIL 148. Bols-dor ar vered a zoug ar merk 1668.

  • bolz-enor
    bolz-enor

    f. Arc de triomphe.

    ●(1876) TDE.BF 61b. Bolz-a-enor, s. f., tr. «Arc-de-triomphe.»

    ●(1927) GERI.Ern 57-58. bolz-enor, tr. «arc de triomphe.»

  • bolz-eñvor
    bolz-eñvor

    f. Cénotaphe.

    ●(1931) VALL 104b. Cénotaphe, tr. «bolz-éñvor f.»

  • bolz-kañv
    bolz-kañv

    f.

    (1) Tombeau.

    ●(1904) ARPA 261. bolziou-canv ar bropheted.

    ►absol.

    ●(1732) GReg 927a. Tombeau, ou tombe élevée, tr. «Bols. p. bolsyou. ur vols. ur vols caër, &c.»

    ●(1806) JOS 27. Dar volz ma e ma corfou va zad ha va zad cos. ●(18--) BAG 24. Er memes ilis, tro al lass, / E veler bolziou pabet bras. ●(1846) BAZ 277. epad eur bersecution-all, en em guzas er bez pe er vols e pehini edo enterret he dad. ●(18--) PEN 93/53. petra ma e va boulz digoret.

    (2) Monument aux morts.

    ●(1955) STBJ 44. ar volz-kañv pe ar monumant, evel ma lavar Pleibeniz.

    ►absol.

    ●(1932) ALMA 120. Bolz ar soudardet ha martoloded maro er brezel.

    (3) Tenture qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies.

    ●(1876) TDE.BF 61b. Bols-kanv, s. f., tr. «C'est la tenture noire, en forme de dais, qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies funèbres.» ●(1890) MOA 158a. Le dais qui surmonte le catalfalque, tr. «bolz-kaon, f.»

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolz-kañv, tr. «catafalque.» ●(1981) ANTR 90. Ken aliez e vez servichou braz da gana ma chom dalh-mad ar heler, ar volz-kañv, e-kreiz an iliz hag er penn uhela.

  • bolz-pont
    bolz-pont

    f. bolzioù-pont Arche de pont.

    ●(1732) GReg 49a. Arche d'un pont, tr. «Bols ur pound. p. bolsyou-pound.»

  • bolz-wareg
    bolz-wareg

    f. bolzioù-gwareg (architecture) Arcade.

    ●(1732) GReg 49a. Arcade, voûte courbée en arc, tr. «Bols-goarec. p. bolsyou-goarec.»

    ●(1927) GERI.Ern 57. bolz-wareg, tr. «arcade.»

  • bolzadenn
    bolzadenn

    f. –où = (?) tolzadenn (?).

    ●(1982) MABL I 144. (Lesneven) da gargañ e voutoù, bolzadennoù 'pake a-wichoù. ●(1982) MABL II 68. (Lesneven) bolzadennoù : bernioù bihan douar kalet e-barzh ar bouteier.

  • bolzañ / bolziñ
    bolzañ / bolziñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'un mur) Se bomber, bouffer.

    ●(1889) SFA 72. he mogeriou o volzi hag o vont da goueza enn ho foull. ●(18--) SAQ I 85. sada eur voger ha ne volzo ket.

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. n., tr. «se renfler.»

    (2) (apiculture ; en plt d'un essaim d'abeilles) S'accrocher à une branche.

    ●(1732) GReg 368a. [Nos abeilles ont essaimé] Lorsqu'elles se posent sur une branche d'arbre, ou ailleurs, tr. «bolsa. pr. bolset.» ●L'essain est posé en tel arbre, ou en tel lieu, tr. «bolset eo an hed guënan êl leac'h-ma-leac'h.»

    ●(1904) DBFV 26b. bolzein, v. n., tr. «se grouper, s'attacher au dehors de la ruche, pour sortir, parl. des abeilles.»

    II. V. tr. d. Courber, voûter.

    ●(1659) SCger 126a. vouer (lire : vouter), tr. «volsa.» ●176b. volsa, tr. «vouter.» ●(1732) GReg 224b. Courber, tr. «bolsa. pr. bolset.»

    ●(1876) TDE.BF 61b. Bolza, v. a., tr. «Arquer, voûter.»

    ●(1904) DBFV 26b. bolzein, v. a., tr. «courber.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. a., tr. «voûter, arquer.»

  • bolzard
    bolzard

    m. –où (pêche) Fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.

    ●(1977) PBDZ 722. (Douarnenez) bolzard, bolzardoù, tr. «fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.»

  • bolzek
    bolzek

    adj.

    (1) Courbe.

    ●(1744) L'Arm 81a. Courbe, tr. «Bolzêc.»

    ●(1904) DBFV 26b. bolzek, adj., tr. «courbe.»

    (2) Bombé, en forme de voûte, voûté.

    ●(1876) TDE.BF 61b. Bolzek, adj. V[annetais], tr. «Courbé.»

    ●(1907) VBFV.fb 12b. bombé, tr. «bolzek.» ●(1943) VKST Mae/Mezheven 272. eun doenn volzek.

  • bolzenn
    bolzenn

    f. –où

    (1) Motte (de pommes au pressoir).

    ●(1866) FHB 67/116b. o starda ar volzen. (NOTE : c'est la traduction BrL. du mot masad de LLB 1028 ; voir ce mot).

    (2) =

    ●(1877) FHB (3e série) 2/12b. zevel azioc'h ar volzen a ioa o cuzet ac'hanomp.

    (3) Bombement, boursouflure d'un mur.

    ●(1732) GReg 952b. Ventre que fait un mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 249a. Ventre que fait un mur qui a travaillé, tr. «Bolzenn.. neu.» ●398b. Bombement, tr. «Quein ou Bolzeenn, ur vur.»

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «saillie d'une muraille peu solide.»

    (4) Renflement.

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «renflement.»

    (5) Crevasse dans un mur.

    ●(1659) SCger 133a. bolsenn, tr. «fente d'vn paroy.» ●(1732) GReg 233b. Crevasse, ouverture dans un vieux mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasse, tr. «Bolzeenn.. neu. f.»

    ●(1904) DBFV 26b. bolzen, f. pl. –nneu, tr. «fente d'une muraille.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «crevasse.»

    ►sens fig.

    ●(1873) FHB 463/364a. deuit da rapari ar bolzennou ho deuz great em feiz ken aliez a revolution.

  • bolzennadur
    bolzennadur

    m. –ioù Convexité, renflement.

    ●(1931) VALL 152b. Convexité, tr. «bolzennadur m.» ●644b. Renflement, tr. «bolzennadur m.»

  • bolzennek
    bolzennek

    adj.

    (1) Voûté.

    ●(1936) ONEN 19. an nor-dal bolzennek.

    (2) Skarr bolzennek : brèche dans un mur crevassé.

    ●(1931) VALL 81a. Brèche dans un mur crevassé, tr. «skarr-bolzennek.»

  • bolzennet
    bolzennet

    adj.

    (1) Bombé.

    ●(1732) GReg 41a. Ce mur tient-bien son à plomb, il ne fait point ventre, tr. «Ar voguer-hont a vir he sounder, ne deo qet bolsennet.» ●47a. Appuyer un mur qui menace de tomber, tr. «scoazélla ur voguer bolsénnet.»

    ●(1877) EKG I 53. mogeriou al leandi bolzennet, faoutet, hanter-ziskaret. ●(18--) SAQ II 351. ma ze bolzennet he mogeriou.

    ●(1907) KANngalon Here 517. Savet eo en un toul karrek a zo evel bolzennet huel, huel a zioc'h an draonien striz.

    (2) Crevassé.

    ●(1732) GReg 233b. Cette muraille est crevassée, tr. «bolsennet eo ar voguer-ze.»

  • bolzenniñ
    bolzenniñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se bomber.

    ●(1903) EGBV 128. bolzennein, tr. «courber, se disposer en une masse arrondie.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «bomber.»

    (2) Se crevasser.

    ●(1659) SCger 34b. se creuasser, tr. «bolsenni.» ●133a. bolsenni, tr. «creuasser.» ●(1732) GReg 233b. Crevasser, parlant d'une muraille, &c., tr. «Bolsenni. pr. bolsennetet. Van[netois] bolsenneiñ.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasser [parlant d'une muraille], tr. «Bolzeennein.»

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «se crevasser.»

    (3) Faire ventre.

    ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «faire ventre.»

    II. V. tr. d. Crevasser.

    ●(1904) DBFV 26b. bolzennein, v. a., tr. «Crevasser.»

  • bolzennus
    bolzennus

    adj. Bouffant.

    ●(1904) DBFV 26b. bolzennus, adj., tr. «bouffant.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzennus adj., tr. «bouffant.»

  • bolzet / bolziet
    bolzet / bolziet

    adj.

    (1) Voûté.

    ●(1732) GReg 224b. Courbe, qui est en arc, tr. «bolset.»

    ●(1866) LZBt Gouere 157. an Iliz a oa frank ha bolzet huel.

    ●(1922) FHAB Gouere 216. e zor bolziet a c'hiz koz.

    ►par anal.

    ●(1904) SKRS I 25. An oabl bolzet a-uz d'hor penn.

    (2) (en plt d'un mur) Bombé.

    ●(1880) SAQ I 75. Eun iliz, bolzet he mogeriou ho c'heuz kavet varlerc'h ho tud kos.

    ●(1904) DBFV 26b. bolzet, tr. «courbé, saillant, crevassé.»

    (3) Qui forme une bosse.

    ●(1849) LLB 1207. Ar é vruch é huéler ol é hoehiad bolzet.

    (4) sens fig. (Bourse) bien remplie.

    ●(1939) RIBA 165. tré ma vezè bolzet houh ialh.

    (5) Groupés.

    ●(1882) BAR 260. an niver braz a dud en em gave eno bolzet enn dro dezhan.

  • bolziet
    bolziet

    voir bolzet

  • bolziñ
    bolziñ

    voir bolzañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...