Devri

Recherche 'bolz...' : 20 mots trouvés

Page 1 : de bolz (1) à bolzin (20) :
  • bolz
    bolz

    f. & adv. –ioù

    I. F.

    A.

    (1) Voûte.

    (1499) Ca 24a. Bols. vide in fornication. ●86b. [fornication] g. arc de pierre. b. bols.

    (1659) SCger 126a. voute, tr. «vols

    (1866) BOM 10. Dre volzou ann hoabl.

    (1903) MBJJ 220. lampo a zo e-pign ouz ar volz, mes didan ec'h int holl. ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz, a zisken eus pep-hini anê, e-giz eur c'hropad, eur bern bleuniou. ●(1927) GERI.Ern 57. bolz f. pl. iou, tr. «Voûte.» ●(1929) FHAB Mae 172. he bolz kroazigellet he nervennou. ●(1935) SARO 34. hag azioc'h d'ezi e saver eur volz.

    (2) Bolz an neñv(où) : voûte des cieux.

    (1889) ISV 14. pa veler bolz an Env gant he oll stered. ●(18--) SAQ I 277. hadet hen deuz e bolz an Envou stered kaer ha lugernuz.

    (1912) MMKE 25. En bolz an nenv. ●99. en bolz an nenvou. ●(1913) FHAB Genver 19. bolz an nenv a zo barbilimet a steredennou lugernus. ●(1931) DIHU 241/293. É bolz en néan stergannek é luéhè el loér guen kann. ●(1955) VBRU 126. seul sklaeroc’h e chome bolz an neñvoù, hep an disterañ kaouledenn pe lost-kazh ouzh he marellañ.

    ►absol.

    (1912) MMKE 87. 'Trezek ar volz steredennet. ●(1948) KROB 7/6-7. eul lostennad sklerijenn o kelc'ha ar volz : Bali Sant Jalm pe Sant Jakez.

    (3) Begel-bolz : clef de voûte.

    (1732) GReg 173a. Clef d'une voute, tr. «beguel-bols. p. beguelyou-bols

    (1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «begel-bolz, m.»

    (1910) MBJL 83. begelio ar volz. ●(1927) GERI.Ern 41. begel-bolz, tr. «clef de voûte.»

    (4) Maen-bolz : voussoir, vousseau.

    (1869) TDE.FB 173b. Clef de coûte, tr. «mean bolz, m.»

    (5) Dor-volz : porte, entrée voûtée.

    (1942) HERV 135. e-kichen dor-volz ar vered.

    (6) Skoazell-volz : arc-boutant.

    (1732) GReg 48b-49a. Arc-boutant, grandes arcades appuyées sur des murs solides, qu'on fait pour soutenir les voûtes élevées des Eglises, &c., tr. «scoazell-vols. p. scoazellou-vols

    (7) Ober bolz a-ziouzh ub. : former ur surplomb au-dessus de qqn.

    (1889) ISV 488. rag ar vri a ioa sounn hag a rea zoken bolz a ziouthan.

    B. par ext. Monument (funéraire, etc.).

    (1732) GReg 618b. Le mausolée qu'Artemise fît élever pour le Roi Mausole son mari, tr. «ar vols caër a eureu Artemisa d'e phryed ar Rouê Mausol.»

    (1877) EKG I 30. e iliz kathedral Landreger oa eur volz euz ar re gaera, ha ioa ennhi relegou sant Yvon. ●(1884) BUZmorvan 44. mont da guzat enn eur bez, pe, evit lavaret guell, enn eur volz hag a ioa kement hag eunn ti.

    II. Loc. adv.

    (1) War volz(ioù) En voûte.

    (1868) FHB 179/177a. ar c'hreou-ze var volz a ro troad hag harp d'an iliz. ●(1890) BSS 12. e lacaas sevel e creis an ilis ur chapel var vols.

    (1905) IVLD 233. azioc'h ar Grott hag ar voareg, eman ann hent var volziou.

    (2) Dindan volz : sous voûte.

    (1911) BUAZperrot 50. pemp [metr] ha daou ugent uhelder dindan volz.

    III.

    (1) Kousket dindan bolz an neñv : voir neñv.

    (2) Kousket dindan bolz ar stered : voir stered.

  • bolz-dor
    bolz-dor

    f. (architecture) Porte voûtée. cf. dor-volz

    (1883) MIL 148. Bols-dor ar vered a zoug ar merk 1668.

  • bolz-enor
    bolz-enor

    f. Arc de triomphe.

    (1876) TDE.BF 61b. Bolz-a-enor, s. f., tr. «Arc-de-triomphe.»

    (1927) GERI.Ern 57-58. bolz-enor, tr. «arc de triomphe.»

  • bolz-eñvor
    bolz-eñvor

    f. Cénotaphe.

    (1931) VALL 104b. Cénotaphe, tr. «bolz-éñvor f.»

  • bolz-kañv
    bolz-kañv

    f.

    (1) Tombeau.

    (1904) ARPA 261. bolziou-canv ar bropheted.

    ►absol.

    (1732) GReg 927a. Tombeau, ou tombe élevée, tr. «Bols. p. bolsyou. ur vols. ur vols caër, &c.»

    (1806) JOS 27. Dar volz ma e ma corfou va zad ha va zad cos. ●(18--) BAG 24. Er memes ilis, tro al lass, / E veler bolziou pabet bras. ●(1846) BAZ 277. epad eur bersecution-all, en em guzas er bez pe er vols e pehini edo enterret he dad. ●(18--) PEN 93/53. petra ma e va boulz digoret.

    (2) Monument aux morts.

    (1955) STBJ 44. ar volz-kañv pe ar monumant, evel ma lavar Pleibeniz.

    ►absol.

    (1932) ALMA 120. Bolz ar soudardet ha martoloded maro er brezel.

    (3) Tenture qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies.

    (1876) TDE.BF 61b. Bols-kanv, s. f., tr. «C'est la tenture noire, en forme de dais, qui surmonte le catafalque dans les grandes cérémonies funèbres.» ●(1890) MOA 158a. Le dais qui surmonte le catalfalque, tr. «bolz-kaon, f.»

    (1927) GERI.Ern 58. bolz-kañv, tr. «catafalque.» ●(1981) ANTR 90. Ken aliez e vez servichou braz da gana ma chom dalh-mad ar heler, ar volz-kañv, e-kreiz an iliz hag er penn uhela.

  • bolz-pont
    bolz-pont

    f. bolzioù-pont Arche de pont.

    (1732) GReg 49a. Arche d'un pont, tr. «Bols ur pound. p. bolsyou-pound

  • bolz-wareg
    bolz-wareg

    f. bolzioù-gwareg (architecture) Arcade.

    (1732) GReg 49a. Arcade, voûte courbée en arc, tr. «Bols-goarec. p. bolsyou-goarec

    (1927) GERI.Ern 57. bolz-wareg, tr. «arcade.»

  • bolzadenn
    bolzadenn

    f. –où = (?) tolzadenn (?).

    (1982) MABL I 144. (Lesneven) da gargañ e voutoù, bolzadennoù 'pake a-wichoù. ●(1982) MABL II 68. (Lesneven) bolzadennoù : bernioù bihan douar kalet e-barzh ar bouteier.

  • bolzañ / bolziñ
    bolzañ / bolziñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'un mur) Se bomber, bouffer.

    (1889) SFA 72. he mogeriou o volzi hag o vont da goueza enn ho foull. ●(18--) SAQ I 85. sada eur voger ha ne volzo ket.

    (1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. n., tr. «se renfler.»

    (2) (apiculture ; en plt d'un essaim d'abeilles) S'accrocher à une branche.

    (1732) GReg 368a. [Nos abeilles ont essaimé] Lorsqu'elles se posent sur une branche d'arbre, ou ailleurs, tr. «bolsa. pr. bolset.» ●L'essain est posé en tel arbre, ou en tel lieu, tr. «bolset eo an hed guënan êl leac'h-ma-leac'h.»

    (1904) DBFV 26b. bolzein, v. n., tr. «se grouper, s'attacher au dehors de la ruche, pour sortir, parl. des abeilles.»

    II. V. tr. d. Courber, voûter.

    (1659) SCger 126a. vouer (lire : vouter), tr. «volsa.» ●176b. volsa, tr. «vouter.» ●(1732) GReg 224b. Courber, tr. «bolsa. pr. bolset

    (1876) TDE.BF 61b. Bolza, v. a., tr. «Arquer, voûter.»

    (1904) DBFV 26b. bolzein, v. a., tr. «courber.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolza, V[annetais] bolzein v. a., tr. «voûter, arquer.»

  • bolzard
    bolzard

    m. –où (pêche) Fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.

    (1977) PBDZ 722. (Douarnenez) bolzard, bolzardoù, tr. «fil qui double l'attache de l'hameçon à la ligne.»

  • bolzek
    bolzek

    adj.

    (1) Courbe.

    (1744) L'Arm 81a. Courbe, tr. «Bolzêc

    (1904) DBFV 26b. bolzek, adj., tr. «courbe.»

    (2) Bombé, en forme de voûte, voûté.

    (1876) TDE.BF 61b. Bolzek, adj. V[annetais], tr. «Courbé.»

    (1907) VBFV.fb 12b. bombé, tr. «bolzek.» ●(1943) VKST Mae/Mezheven 272. eun doenn volzek.

  • bolzenn
    bolzenn

    f. –où

    (1) Motte (de pommes au pressoir).

    (1866) FHB 67/116b. o starda ar volzen. (NOTE : c'est la traduction BrL. du mot masad de LLB 1028 ; voir ce mot).

    (2) =

    (1877) FHB (3e série) 2/12b. zevel azioc'h ar volzen a ioa o cuzet ac'hanomp.

    (3) Bombement, boursouflure d'un mur.

    (1732) GReg 952b. Ventre que fait un mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 249a. Ventre que fait un mur qui a travaillé, tr. «Bolzenn.. neu.» ●398b. Bombement, tr. «Quein ou Bolzeenn, ur vur.»

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «saillie d'une muraille peu solide.»

    (4) Renflement.

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «renflement.»

    (5) Crevasse dans un mur.

    (1659) SCger 133a. bolsenn, tr. «fente d'vn paroy.» ●(1732) GReg 233b. Crevasse, ouverture dans un vieux mur, tr. «Bolsenn. p. bolsennou.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasse, tr. «Bolzeenn.. neu. f.»

    (1904) DBFV 26b. bolzen, f. pl. –nneu, tr. «fente d'une muraille.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenn f., tr. «crevasse.»

    ►sens fig.

    (1873) FHB 463/364a. deuit da rapari ar bolzennou ho deuz great em feiz ken aliez a revolution.

  • bolzennadur
    bolzennadur

    m. –ioù Convexité, renflement.

    (1931) VALL 152b. Convexité, tr. «bolzennadur m.» ●644b. Renflement, tr. «bolzennadur m.»

  • bolzennek
    bolzennek

    adj.

    (1) Voûté.

    (1936) ONEN 19. an nor-dal bolzennek.

    (2) Skarr bolzennek : brèche dans un mur crevassé.

    (1931) VALL 81a. Brèche dans un mur crevassé, tr. «skarr-bolzennek

  • bolzennet
    bolzennet

    adj.

    (1) Bombé.

    (1732) GReg 41a. Ce mur tient-bien son à plomb, il ne fait point ventre, tr. «Ar voguer-hont a vir he sounder, ne deo qet bolsennet.» ●47a. Appuyer un mur qui menace de tomber, tr. «scoazélla ur voguer bolsénnet

    (1877) EKG I 53. mogeriou al leandi bolzennet, faoutet, hanter-ziskaret. ●(18--) SAQ II 351. ma ze bolzennet he mogeriou.

    (1907) KANngalon Here 517. Savet eo en un toul karrek a zo evel bolzennet huel, huel a zioc'h an draonien striz.

    (2) Crevassé.

    (1732) GReg 233b. Cette muraille est crevassée, tr. «bolsennet eo ar voguer-ze.»

  • bolzenniñ
    bolzenniñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se bomber.

    (1903) EGBV 128. bolzennein, tr. «courber, se disposer en une masse arrondie.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «bomber.»

    (2) Se crevasser.

    (1659) SCger 34b. se creuasser, tr. «bolsenni.» ●133a. bolsenni, tr. «creuasser.» ●(1732) GReg 233b. Crevasser, parlant d'une muraille, &c., tr. «Bolsenni. pr. bolsennetet. Van[netois] bolsenneiñ.» ●(1744) L'Arm 84b. Crevasser [parlant d'une muraille], tr. «Bolzeennein

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «se crevasser.»

    (3) Faire ventre.

    (1927) GERI.Ern 58. bolzenni v. n., tr. «faire ventre.»

    II. V. tr. d. Crevasser.

    (1904) DBFV 26b. bolzennein, v. a., tr. «Crevasser.»

  • bolzennus
    bolzennus

    adj. Bouffant.

    (1904) DBFV 26b. bolzennus, adj., tr. «bouffant.» ●(1927) GERI.Ern 58. bolzennus adj., tr. «bouffant.»

  • bolzet / bolziet
    bolzet / bolziet

    adj.

    (1) Voûté.

    (1732) GReg 224b. Courbe, qui est en arc, tr. «bolset

    (1866) LZBt Gouere 157. an Iliz a oa frank ha bolzet huel.

    (1922) FHAB Gouere 216. e zor bolziet a c'hiz koz.

    ►par anal.

    (1904) SKRS I 25. An oabl bolzet a-uz d'hor penn.

    (2) (en plt d'un mur) Bombé.

    (1880) SAQ I 75. Eun iliz, bolzet he mogeriou ho c'heuz kavet varlerc'h ho tud kos.

    (1904) DBFV 26b. bolzet, tr. «courbé, saillant, crevassé.»

    (3) Qui forme une bosse.

    (1849) LLB 1207. Ar é vruch é huéler ol é hoehiad bolzet.

    (4) sens fig. (Bourse) bien remplie.

    (1939) RIBA 165. tré ma vezè bolzet houh ialh.

    (5) Groupés.

    (1882) BAR 260. an niver braz a dud en em gave eno bolzet enn dro dezhan.

  • bolziet
    bolziet

    voir bolzet

  • bolziñ
    bolziñ

    voir bolzañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...