Recherche 'bon...' : 54 mots trouvés
Page 1 : de bon-1 (1) à bontan-bontin (50) :- bon .1bon .1
adj. (argot de Pont-l'Abbé)
(1) Attr./Épith. Bon.
●(1936) IVGA 188. Ti piou eo ker «bon ar char-gwin-hoc'h ?» ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Bon, ha bonis = Mat.» ●(1974) SKVT III 56. Ar re-se zo avaloù bon, avat ! ●74. Mes hini bon eo. ●86. pegen bon on chomet gant va lukennoù.
(2) Adv. Bien.
●(1974) SKVT III 82. kuzhet bon.
- bon .2
- boñboñ-kredañsboñboñ-kredañs
m. Liqueur de fruits.
●(1970) LIMO 07 février. me moereb Pierrote e oè er mod geti obér «Bonbon kredans» get kastilh du. ●Bonbon kredans, tr. «surnom donné aux liqueurs de fruits.»
- boñbonaj
- bonbonenn
- boñchboñch
voir bont
- bondalbondal
voir boudal
- bondilh
- bondilhenn
- BondonBondon
n. de l. Ar Bondon : Le Bondon (Vannes).
●(1839) BESquil 67. santès Trifine, moès en dén puissant ha brutal Comorre, péhani hé massacras, hi ha sant Tremeur hé mab, révé ma credér, ér Bondon, tosticg d'er guér a Huénèd.
- bondrask
- bonduiñbonduiñ
v. tr. d. Dissiper.
●(1942) VALLsup 55b. Dissiper, tr. «bondui C[ornouaille] (du français ‘vendu', Ern[ault].»
- bonedboned
m. –où
I. (habillement)
(1) Bonnet.
●(1499) Ca 24b. Bonet. g. idem. ●65a. [disgruyat] g. sans couture. b. hep grui euel bonnet. ●(1633) Nom 115a. Pileus, pileum : bonnes, chapeau : bonet, tocq.
●(1659) SCger 15b. bonnet, tr. «bonet.» ●(1732) GReg 103a. Bonnet, tr. «Boned. p. bonedou. Van[netois] id[em] p. éü.» ●(1744) L'Arm 33a. Bonnet, tr. «Bonêtt.. eu. m.» ●(1790) MG 286. rein dehai ur houif, pé ur bonnèt.
●(1877) BSA 150. He vonned a ioa ive toullet e kenver he scouarn.
●(1904) DBFV 26b. bonet, bounet, m. pl. eu, tr. «bonnet.» ●(1910) MBJL 164. bonedou du moan. ●(1924) BILZbubr 41/944. eur boned bechennek.
(2) Boned kornek : bonnet carré.
●(1732) GReg 103b. Bonnet quarré, tr. «Boned cornecq. p. bonedou cornecq.» ●(1744) L'Arm 33b. Bonnet-quarré, tr. «Bonêtte-cornêc.. teu-cornêc. m.»
●(1834-1840) BBZcarn I 70. hui chaloustro hou bonet cornet / ha me coueffo a vo feret, tr. «Vous (…)riez votre bonnet à cornes / Et mes coiffes seront repasses.»
●(1904) DBFV 26b. bonet kornek, tr. «bonnet carré.» ●(1911) BUAZperrot 295. Ar boned-kornek, a verk galloud hag uhelder ar beleg.
(3) Boned karrez : bonnet carré.
●(1888) SBI II 134. Eur bonnet-carre war 'he benn, / Wit rei d'he douz ann absolvenn, tr. «(Pose) un bonnet carré sur sa tête, / Pour donner à sa douce l'absolution.»
(4) Boned skouarnek : bonnet à oreilles.
●(1744) L'Arm 33b. Bonnet-à-oreilles, tr. «Bonette-scoharnêc. m.»
(5) (histoire) Ar Bonedoù ruz : les Bonnets rouges.
●(1926) FHAB Gwengolo 359. Ar «Bonedou-Ruz», epad emzispac'h ar «Paper-timbr», a gemeras, a breizas ar maner-man.
II. sens fig.
(1) Boned bras : gros bonnet, personnage important.
●(1834) SIM 211. ur boned bras benac diouc'h ar pales.
(2) Paotr e voned ruz : espèce de croquemitaine.
●(1982) TKRH 64. Komzet e veze eus «Paotr e voned ruz».
III. (botanique) Boned kornek : fusain.
●(1732) GReg 443a. Fusain, arbrisseau, dont le fruit s'appelle bonnet carré, tr. «plantenn bonedou qornecq.»
●(1879) BLE 47. Fusain. (Evonymus. L.) Boned-kornek.
●(1927) GERI.Ern 58. boned-kornek, tr. «fusain à fleurs.»
IV. (icthyonymie) Boned-Plougastell : éponge Porifera. cf. GBAV 602b.
●(1970) ICTB II 197. boned-Plougastel, -ou P. [= Porifera (Incertae sedis) = Gl. "éponge"]
V.
(1) Dougen ar boned glas : faire banqueroute
●(1732) GReg 78b. Faire banqueroute, tr. G. Rostrenenn «dougen ar boned glas.» ●(17--) CHal.ms i (G). faire banqueroute, tr. «douguein er bonnet glas.» ●Banqueroutier, tr. «deen a vonnet glas.» ●(17--) CHal.ms ii. ce marchand a manqué, a faillite, tr. «er marhadour se, en des lausquet er groüis, quemeret er bonnet glas, endes groit banquerout’.»
●(1869) SAG 259-260 (L) G.-M. Caroff. An tyegeziou a fizier varn-ezho ar muia, eo aliez ar re a zo tosta da vont da zougen ar boned-glaz.
●(1904) DBFV 26 (G). Dougein er bonet glas, tr. E. Ernault «faire banqueroute.»
(2) Dougen ar boned : être cocu.
●(c. 1600-17--) BMa (R) 1191. Douguen ar bonet.
●(1863) GBI i 162. Leall, 'me-z-hi, ma mab kloarek, / Braoa ma touges ar bonnet ! / Me 'm euz gwelt da vroeg er zolier / Gant ur belek o trouk-ober ! tr. F.-V. an Uhel «J'ai vu votre femme dans le grenier, / Faisant le mal avec un prêtre !»
(3) Dougen ar boned forc'hek: être cocu.
●(1838) CGK 23 (Ku) P. Proux. Mar gueler meur ozac'h lorc'heq / E touguen ar bonet forc'heq. ●CRYP II 290. Dougen ar bonet forc'heg, tr. E. Ernault «porter le bonnet fourchu, être cocu. Canaouennou grêt gant eur C'hernevod, p. 23.»
(4) Dougen ar boned tro : être cocu.
●(1910-1915) CTPV i 163 (G). Owtrow, ne zougein ket bonnet tro, tr. «Monsieur, je ne porterais (sic) pas le bonnet.»
(5) Tailhañ ur boned da ub. : cocufier qqn.
●(1850) JAC 46 A.-M. Ledan. Ha mar car dougen din ar memes carante, / Ni daillo eur bonet da Butiphar hirie.
(6) (Stlapañ, teurel) ar boned war-lerc'h an tog : jeter le manche après la cognée.
●(1732) GReg 178a. Jeter le manche après la cognée, tr. G. Rostrenenn «teurl ar boned varlerc'h an tocq.»
●(1855) FUB 10. Teurl ar bonnet war lec'h ann tok, tr. A. Brizeux «Jeter son bonnet après son chapeau.» ●(1878) SVE 611. Stlapa ar bonned warlerc'h ann tok, tr. L.-F. Salvet «Jeter son bonnet après le chapeau. (Se laisser abattre.)»
(7) C'hoari gant e voned : ne pas être sain d’esprit.
●(1959) BRUD 7/19 (L) F. Inizan. Tamm fallagriez ebed en e gorv. Eul lastez hir e oa e skouarn. Komañs a ree c'hoari gand e voned pe «dapa lapined ruz» evel ma vez lavaret. ●(1990) MARV i 18 (T-Bodiliz). O ! Aotrou person kêz ! Ne ouzoh ket, Lorañs ‘zo komañset eun tammig bihan da c’hoari gand e voned. ●(1995) PTEZ 27 (K-Plougastell-Daoulaz) *Lan Rozmoal. C’hoari gand e voned (pe : he boned) : mond e bugaleaj.
(8) Lakaat tro e boned ub. : mettre qqn en colère.
●(1877) FHB (3e série) 9/67a (L) *Karanteg. Eur gentel stard a roen d'ezhan, evit guir; tro en doa lakeat em boned.
(9) (Bezañ, mont) tro en e voned : se mettre en colère.
●(1877) FHB (3e série) 15(2)/123a (L) *Mik an Dourdu. Pa glevo Mac-Mahon an dro-ze, ez ai sur tro en he voned.
●(1907) FHAB Gwengolo 218 (L) J.-B. Martin. Mari-Jeann an ti all a zo tro en he boned, ha n'eo ket hep abek. ●(1908) FHAB Gwengolo 268 (L) *Laouig Beg ar Spins. An intronik oa tro en he bonet, en devez-se, mes ne gredas ket mont larkoc'h. ●(1909) FHAB Here 311 (L) *Laouig Beg ar Spins. N'eus forz pegement a dro a vije e boned ar merc'hed, p'en em gavje, Biel oa evel eur bann eol o vont e ti ekreis eur bârr arne, sûr oant da habaskât. ●(1935) OALD 51/14 (L) *Ab-Sulio. Prenerez ar gornigell, tro en he boned, a gorvigellas neuze ar poell glas en-dro d'he yoyo ruz-velen.
(10) Lakaat e voned ruz : se mettre en colère.
●(1935) DIHU 288/286 (G). «Lakat mem bonet ru» (se fâcher) mechal ha nen dehè ket en dra-sé ag er «Boneteu Ru» ? ●(1939) DIHU 334/251 (G). Lakat é vonet ru e zo ul lavar anaùet mat avit konz ag un dén kounnaret. ●(1966) BREZ décembre 110/8c (T) E. ar Barzhig. Te 'soñj dit n'em eus ket bet me keuz da veza aet en gouez evelse ? An nozvez kenta ne gouskis ket eur berad... Med piou ne laka ket e voned ruz gwech ha gwech all ?
(11) Bezañ e voned a-dreuz gant ub. : être de mauvaise humeur.
●(1920) MVRO 19/1e (L) Loeiz ar Floc’h. m’eus aoun eman da voned adreuz ganes en abardaez-man !
(12) Bezañ tev e voned : avoir la tête dure, être têtu.
●(1978) PBPP 2.1/74 (T-Plougouskant). Te zo tev da voned, tr. J. le Du «tu as la tête dure /ton bonet est épais/»
(13) Bezañ beunek evel ur boned koton : être très triste.
●(1928) DIHU 200/23 (G) *Bleu Benal. Deit e oé de vout beunek èl ur boned koton.
(14) Bezañ trist evel ur boned-noz : être très triste.
●(1912) MELU 409. Ken trist evel eur boned noz, tr. E. Ernault «Aussi triste qu'un bonnet de nuit, Rec. Bourd.»
(15) Bezañ trist evel ur boned-noz disoupl : être très triste.
●(1732) GReg 103b. Triste comme un bonnet de nuit sans coëfe, tr. G. Rostrenenn «Qer trist evel ur boned-nos disoupl.»
(16) Gwiskañ bonedoù da ub. : tromper qqn.
●(1964) LLMM 107/434 (Ki) A. Heussaff. Nec'het omp hon-daou - eñ abafet o kas kompren hag emaon o wiskañ bonedoù dezhañ, ha me diek da zisklêriañ an traoù dre ar munud.
(17) Lakaat ur boned war penn ub. : tromper qqn.
●(1985) KONK-KERNEV (Ki). Te zo o klask lakaat ur boned din war ma fenn !? : te zo o klask ma lakaat da grediñ traoù diwir.
(18) Bezañ tost e voned d'e benn : se mettre en colère facilement. Cf. Français : avoir la tête près du bonnet.
●(1921) PGAZ 34 (L) Ao. Moan. He voned a ioa ivez toztig d'he benn, ha prount oa evel an tan.
(19) Kemeret e voned evit e dog : se tromper.
●(1732) GReg 616a. Se meprendre, tr. Gregor Rostrenenn «qemeret e vôned evit e docq.»
(20) Pakañ ar bleiz gant un taol boned : voir bleiz.
- boned-houarnboned-houarn
m. bonedoù-houarn Casque.
●(1633) Nom 183a. Galea, cassis : heaume, salade, bassinet, armet, cabasset : haum, casquet, bonet ouarn. ●Galea exploratoria, galea bellatoria, oppugnatoria galea : morion, bonet de fer, testiere : maurion, bonet ouarn. ●Buccula : la visiere : lech an daoulagat da sellet dre'n bonet ouarn.
●(1732) GReg 139a. Casque, armure de la tête, & du cou du Cavalier, tr. «boned-hoüarn. p. bonedou-hoüarn.»
- boned-noz
- Boned-RuzBoned-Ruz
Ar Boned-Ruz : oronyme (Gouarec).
●(1924) BUBR 39/857. An draonienn all-man, hir ha moan, stardet etre mene noaz ar Boned-ru ha koajeier goue ar C'hovellou, a gas ganti eus a Ouarek tre d'ar Morbihan (…) dour braz ar Blavez.
- boned-touseg
- bonedad
- bonedegbonedeg
m. -deien Individu pourvu d’un bonnet. Voir Bonedeien Plougouloum.
- Bonedeien PlougouloumBonedeien Plougouloum
pl. (blason populaire) surnom donné aux habitants de Plougoulm.
●(1912) MELU 365. Plougouloumis bonedeien, / Sibirillis kaketerien, / Klederis tud a fouge, / Ploueskadis tud a leve, / Plouenanis laeroun tout / Ha Kastellis oc'h ar grouk.
- bonedek
- bonederboneder
m. –ion Fabricant de bonnets, bonnetier.
●(1633) Nom 311b. Pileo : vn bonnetier, ou chappelier : vn boneder pe tocquer.
●(1732) GReg 103b. Bonnetier, tr. «Boneder. p. bonederyén.» ●(1744) L'Arm 33b. Bonnetier, tr. «Bonêttour.. tterion. m.»
●(1904) DBFV 26b. bonetour, m. pl. –terion, tr. «bonnetier.»
- bonederez
- bonederezh
- bonedigbonedig
m. –où (habillement) Barrette.
●(1904) DBFV 26b. bonetig, m. pl. eu, tr. «petit bonnet, barrette.»
- Bonen
- Boneniz
- boneurboneur
m.
(1) Bonheur.
●(1790) MG 380. n'em bou quet er bonheur hinihue, de gleuèt en treu caër e hoès intantion de larèt.
●(1835) AMV 8. jalous eus ho poneur. ●(1846) DGG xvi. ma hor bezo oll ar bonor da veuli Jesus assamblez. ●63. an amzer a vonor. ●(1849) LLB 774. é kanet ho poneur. ●(1866) HSH 130. Ar bonor a zante. ●132. d'ar guir vonor. ●(1897) EST 21. péh boneur ha péh joé, tr. «Avec quel bonheur et avec quelle joie.»
●(1904) DBFV 26b. boneur, bonur, m., tr. «bonheur.»
(2) Dre voneur : heureusement.
●(1974) GAME 6. Gwel ran skler hoaz dre voneur. ●(1978) MOFO 33. Dre voner mi ket badou.
- bongorzbongorz
m. –ed
(1) (ornithologie) Butor.
●(1633) Nom 38a-b. Ardea stellaris, taurus : buttor : boungors.
●(1732) GReg 126b. Butor, gros oiseau, sot, & paresseux, qui est espece de heron, marqueté sur le dos, tr. «Pongors. p. pongorsed. ur bongors. (C'est aussi une injure à dire à un mal-adroit.»
●(1876) TDE.BF 525b. Poñgors, s. f., tr. «Butor, oiseau, et, par extension, homme stupide. Eur boñgors, un butor. Ce mot me paraît devoir céder le pas à boñgors qui, lui est masculin, et qui doit être le radical.»
●(1927) GERI.Ern 58. bongorz, mongorz m., tr. «Butor.»
(2) Maladroit.
●(1895) GMB 76. petit Trég[uier] moñgors, m. maladroit.
●(1927) GERI.Ern 58. bongorz, mongorz m., tr. «maladroit.»
(3) Homme grossier.
●(1927) GERI.Ern 58. bongorz, mongorz m., tr. «homme grossier.»
- bonifikatbonifikat
s. En e bonifikat : dans toute sa splendeur.
●(1925) SFKH 19. D'er hours-sé, manér Koed-Kodu e oé én é bonifikat, de laret é, er guellan men dé bet biskoah. (? lire : en e vonifikat ?)
- bonig
- bonimalbonimal
adj. Bara bonimal : pain spécial pour Noël.
●(1907) DIHU 30/471. bourus e oé dèbrein bara bonimal rostet pé bara chuen gant mél. ●(1934) BRUS 229. Du pain spécial pour la veillée de Noël, tr. «bara bonimal.» ●(1942) DHKN ii. Get bara e vezè koéniet liésan ; bara «bonimal» groeit a geteh kaer aveit en Nédeleg, get bled guenih hag e lakèt abarh añniz ha prunèu, ha tokennet er greuen anehon get leah trenk, pilet un ui geton. ●(1942) DHKN p. II. Get bara é vezè koéniet liésan ; bara « bonimal » groeit a geteh kaer aveit en Nendeleg. ●(1981) LIMO 25 décembre. un tamm bara «bonimal». ●Bonimal, tr. «pain spécial de Noël, avec de la fleur de farine (froment et seigle et quelques ingrédients).»
►
●(1919) DBFVsup 5b. bara bonimal, tr. «pain de seconde qualité.»
- bonisbonis
adj. (argot de Pont-l'Abbé) Bon.
●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Bon, ha bonis = Mat.
- boñjourboñjour
adv. Bonjour. Cf. deboñjour, demat.
●(1790) MG 98. de larèt boujour dehi.
●(1792-1815) CHCH 132. D’it bonjour, citoien joéius. ●(1834-1840) BBZcarn I 76a. Bonjour bonjour marquis traitour. ●86a. Bonjour moric rawallec a hui mari fraoa. ●(1868) GBI I 314. Bonjour, Marc’harit, d’ac’h ’larann, tr. « Je vous souhaite le bonjour, Marguerite »
●(1904) DBFV 26b. bonjour, adv., tr. «bonjour, salut.»
- boñjouriñboñjouriñ
v.
(1) V. tr. d. Saluer.
●(1903) MBJJ 71. O bonjouri a ran. ●(1909) KTLR 97. pa deuaz d'he bonjouri. ●233. da vonjouri an den iaouank. ●(1923) KNOL 125. Bonjouri 'reas e donton. ●(1984) HBPD 144. de vonjourein hon ré kar.
►absol.
●(1836) GBI I 436. Ar C’hloaregik a vonjoure / En Coatanhai pa’z arrue, tr. « Le jeune Kloarec souhaitait le bonjour / En arrivant à Coatanhai » ●(1849) GBI I 36. Ar mal iaouank a vonjoure / 'N ti Janet ar Wern p'arrue, tr. «Le jeune homme souhaitait le bonjour, / En arrivant chez Jeanne Le Guern.» ●(18--) SBI II 64. Ann intanv coz a vonjoure, / 'N ti ar milinér p'errue, tr. «Le vieux veuf bonjourait, / Chez le meunier quand il arrivait.»
(2) V. pron. réci. En em voñjouriñ : se saluer.
●(1920) MVRO 51/1c. Holl en em anavezent hag en em «vonjourent ».
- bonnbonn
m. –où
(1) Borne.
●(1499) Ca 24b. Bonn. g. bourne mise en diuision de terres. ●126a. Limitaff vide in bonn. ●(c.1500) Cb 28a. Bonn alias men harz. g. bourne mise en diuision de terres.
●(c.1718) CHal.ms i. borner, tr. «bonnein, plantein bonneu.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Limiter, tr. «lacat termen terminein, lacat bonneu bonnein.» ●(1744) L'Arm 33b. Borner, tr. «Laquatt bonneu.»
●(1904) DBFV 26b. bonn, s. pl. eu, tr. «borne.» ●(1933) ALBR 46. eur bonn bet diblaset o wazia. ●(1955) VBRU 40. e verzen a bep tu d’an tren ur gompezenn hep bevenn na bonn, gant netra warni, na menez na traonienn da zihuediñ al lagad pa ar spered.
(2) sens fig. Limite.
●(1857) LVH 48. ean e hra aquerh hag hemb bonn erbet (...) en droèd de rein de bep-unan ag er mampreu en dispanseu a beré en dès dobér.
- bonn-dour
- bonnañ / bonniñbonnañ / bonniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Aborner, mettre des bornes (à un terrain).
●(1499) Ca 24b. g. bournez. b. bonnaff.
●(c.1718) CHal.ms i. borner, tr. «bonnein, plantein bonneu.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Limiter, tr. «lacat termen terminein, lacat bonneu bonnein.»
●(1904) DBFV 26b. bonnein, v. a., tr. «borner, mettre des bornes à.» ●(1927) GERI.Ern 58. bonna v. a., tr. «borner.» ●(1932) DIHU 249/36. bonnein hou tammeu doar.
(2) Confiner (un héritage).
●(c.1718) CHal.ms i. confiner, tr. «bonnein.»
(3) Limiter.
●(1825) COSp 267. Ne zeliet na disprisein na bonnein hou tevotioneu.
II. V. intr. (en plt du cœur, du sang) Battre.
●(17--) EN 1739. egalon o vonnan, tr. «le cœur défaillant.»
●(1978) BAHE 99-100/103. bonañ 'ra va biz (pa vez terzhienn ennañ, ha pa santer end-eeun talm ar gwad ennañ). ●(1997) HYZH 209/24b. Lanciner, tr. «bonañ (T[regor]).»
- bonnerezh
- bonnet
- BonneurBonneur
voir Bodveur
- bonniñbonniñ
voir bonnañ
- BonnoBonno
n. de l. île Bonno (archipel des Sept-Îles, Perros-Guirec).
(1) Bonno.
●(1894) GIV 9c. Gentiles, Rouzic ha Bono / Oa fortifiet trô war zrô.
●(1940) FHAB Gouere-Eost Niv. 7-8/192. Beza zo promese a vriedelez / Etre Tafec ha Jentilez, / Etre Malbon ha Bonno / Setu achu an embanno. Tafec, Jentilez, Malbon ha Bonno a zo peder enezenn vihan dirak Plouvouskan (Bro-Dreger).
(2) Dicton.
●(1940) FHAB Gouere-Eost Niv. 7-8/192. Beza zo promese a vriedelez / Etre Tafec ha Jentilez, / Etre Malbon ha Bonno / Setu achu an embanno.
- bonorbonor
voir boneur
- BonoùBonoù
n. de l. Ar Bonoù : Le Bono.
I. Ar Bonoù.
●(1931) ANDO 14. ar Bono, porzig gwenn an haderien istr. ●(1941) DIHU 359/263. goah vras el Loh, doh bann-deur er Bounneu. ●(1979) LIMO 28 juillet. er Bonoviz eid ré er Bono. ●(1985-1986) ADEM 79. Int a yae da glask an had, had d’ar Bonoù.
II.
(1) Blason populaire : voir Forbanned.
(2) Noms de famille.
●(1970) NFBT 15 N° 107. Bono. ●N° 108. Bonou.
- Bonoviz
- bonseur
- bontbont
m. –où
(1) Bonde (ouverture).
●(1499) Ca 24b. Bont. gallice bonde par ou len entonne le vin.
●(1659) SCger 15b. bonde, tr. «bont.»
(2) Bondon (bouchon).
●(1633) Nom 161a. Orificium, os : l'orifice : toull an bount, an guenou.
●(1744) L'Arm 33a. Bondon, tr. «Bond.. eu. m.»
●(1867) FHB 115/84b. e kichen ar stanv pe ar bond. ●(18--) RGE 47. dre doul ar bont.
●(1904) DBFV 26b. bond, m. pl. eu, tr. «bonde, bondon.» ●(1937) DIHU 310/247. ar en toul bond.
(3) Bouchon.
●(1955) STBJ 103. boñchou spoue ront. ●(1947) YNVL 123. Abaoe tri devezh e tisusune ur boñch, a yae gwechall, da stouvañ ur voutailhad rom Martinik, ha kavout a rae blaz dezhañ atav, al liper kozh ! ●(1974) SKVT III 83. er boñch spoue.
(4) (insulte) Bontig-kaoc'h : petit merdeux.
●(1974) SKVT III 112. 'T o ken dont, paour-kaezh boñtig-kaoc'h !
- bont-chaosbont-chaos
m. (marine) Nable.
●(1987) GOEM 78. Un autre trou est parfois percé dans le bordage près de la quille : il sert de nable, pour évacuer l'eau quand le bateau est au sec. Il est normalement bouché par une forte cheville, an ibil, enfoncée à force. Ce trou porte le nom de toull-dizour, toull-faozet ou bond-chaoz.
- bontañ / bontiñbontañ / bontiñ
v. tr. d.
I.
(1) Boucher.
●(1744) L'Arm 33a. Bondoner, tr. «Bondein.»
●(1874) FHB 511/323b-324a. eur voutaillad guin roët dezi gant he breur en em zivontaz, hag hi ne oa goest na d'he sével na d'he bonta adarre.
●(1904) DBFV 26b. bondein, v. a., tr. «bonder, boucher avec une bonde.» ●(1934) MAAZ 136. bondein d'el lon é doul aùelér.
(2) Bontañ-divontañ : déboucher et reboucher des bouteilles sans arrêt.
●(1977) PBDZ 782. (Douarnenez) bontiñ-divontiñ, tr. «déboucher et reboucher des bouteilles, comme un serveur de café.»
II. sens fig.
(1) Barrer (la route).
●(1958) BRUD 5/28. da vonta evelse ouz ar had hent an dizro.
(2) Rembarrer (qqn).
●(1908) BOBL 19 septembre 195/3d. Georj a oa ken sabatuet, ma kouezaz raktal en e goaze var e gador. Eur paizant en doa bontet anezan.