Devri

Recherche 'bord...' : 26 mots trouvés

Page 1 : de bord (1) à bordur (26) :
  • bord
    bord

    m. –où

    I. M.

    (1) Bord (d'une route, de mer, etc.).

    (c.1500) Cb. cest riue ou region. b. bort / pe region. ●(1633) Nom 37b-38a. Alcedo : alcyon, petit oiseau faisant son nid sur la mer : alcion, vn eznicq bihan á gra ez neiz voar bord an mor. ●114b. Instita, limbus : bord : an bord. ●114b. Laciniæ, sinus : les plis ou bords : an plissou pe'n bordou. ●Fimbria : frange, ou bord : fraing pe bord. ●149-b. Nauis oraria, actuariola, horia : nacelle pour ramener au bord de l'eau : lestr euit mordoiff pe rouenat è bord an mor. ●161b. Crepido lancis, aut catini : le bord d'vn plat : bord an plat. ●240a. Putei crepido, vulgò os putei : le bord du puits : bord an punçc, pe an guenou. ●245b. Ripa : riuage, riue : an riuag en bord an mor.

    (1710) IN I 42. an niver eus ar sabl a so var bord ar mor. ●(1732) GReg 412b. Une file de maison, tr. «ur jadennad hir a dyès var bord ar ru.»

    (1860) BAL 79. var bordou glaz ar feunteniou. ●184. pa reoc'h baleou var bord ar mor (…) Beza o choum var bord an aod. ●(1868) KMM 67. var bord ar ster. ●256. var bordic un izelenn doun spountuz. ●(1877) EKG I 93. Var bord ar mor o doa marteze muioc'h a izign an dud, eget enn douar braz.

    (1921) PGAZ 89. ar guez krenerez a zo var bord ar ganol. ●(1925) SFKH 16. kavet ar vord en henteu.

    (2) Bord (d'un récipient).

    (1818) HJC 96. ur mesulad mat, insahet ac mahet quen e scuilleo drest er bordeu. ●(1877) FHB (3e série) 4/31a. gant o guer carget betec ar bord.

    (3) Lisière d'une pièce de tissu, galon.

    (c.1500) Cb. g. cest ourlle de robe / ou de riuaige. b. ourll hust / pe bord. ●(1633) Nom 114b. Fimbria : frange, ou bord : fraing pe bord.

    (1744) L'Arm 169b. Galon, tr. «Bordd.. deu. m.»

    (1868) FHB 196/315b. bordou ruz var lost ho justin hag endro d'ar godellou.

    (1904) DBFV 26b. bord, m. pl. eu, tr. «bord, bordure, galon.»

    II.

    A. Loc. prép.

    (1) War-vord : environ.

    (1866) HSH 249. var bord seiz quard'heur. ●250. var bord ur mis. ●(1868) FHB 193/291b. n'euz c'hoaz great nemed var bord an anter.

    (2) War ar bord da : sur le point de.

    (1829) IAY 118. voar ar bord da vean distrujet. ●(1872) ROU 76a. sur le point de... tr. «var ar bord ema da veza paour.» ●95b. sur le point d'aller, tr. «var ar bordic da vont.»

    B. Loc. adv.

    (1) Dreist ar bord : outre-mesure.

    (1847) BDJ 305. Diegus dreist ar bord, tr. (GMB 74) paresseux outre mesure.» ●(1868) FHB 155/406b. o veuli dreist ar bord meritou eur vam gristen.

    (2) Dreist-bord =

    (1867) FHB 139/278b. eun den mad, mad dreist bord.

    III.

    (1) Kas e bord all : faire s’évanouir.

    (1970) BHAF 141 (T) E. ar Barzhig. Me d'ar gitez gand fasadou, peadra da gas anezi bord all.

    (2) Mont er bord all : s’évanouir.

    (1942) SAV 25/12 (T) *Jarl Priel. ec'h an da gaout eur falladenn, ec'h an da vont er bord all ! ●(1967) BRUD 26-27/32 (T) E. ar Barzhig. E varh a gouezas maro-mik dirag dor-dal Uhelzouar hag eñ, a-raog mont er bord-all, e-noe just amzer a-walh da grial : «Emañ kont Meneheiez war e dalarou.» ●(1970) BHAF 264 (T) E. ar Barzhig. Peadra, sur-mad, da lakaad kalon ur vamm da c'hwita pe da lakaad anezi da vond er bord all. ●293. Arabad din memez tra, mond er bord all !...

    (3) Mont er bord all : mourir.

    (1966) BRUD 30/15 (T) E. ar Barzhig. Poent e oa din paotr kaez, eur Rusian a oa o vond dezi hag eet e oa homañ er bord all dija, med egile a zo eet ive raktal er bord all gand eun tenn pistolenn.

    (4) Mont dreist ar bord : passer les bornes.

    (1872) ROU 76a (L). Il passe les bornes, tr. V. Roudaut «dreist ar bord

  • Bord-all
    Bord-all

    n. de l. [désigne des lieux divers] Presquîle de Plougrescant.

    (1928) CONS 275. Beza a oa dioute e seiz parrez Gourenez Lezardre, ha zoken er « Bord-all » da laret eo en Plouvouskan, hag holl e oant pinvidik.

  • bordad
    bordad

    m. –où

    (1) Bord d'un vêtement.

    (1872) ROU 57. Ur bordad eus e zae, tr. «une partie du bord de sa robe.»

    (2) Bord d'un endroit.

    (1872) ROU 57. Ur bordad euz ar barrez, tr. «une partie de la paroisse, ou des paroissiens situés sur la lisière, aux extrémités.»

  • bordaj
    bordaj

    m. (marine) Bordé.

    (1979) VSDZ 6. (Douarnenez) Ni 'ziviz tout hom bourdaj tre pemp deus al laez tout penn-da-benn , tr. (p. 175) «Nous divisons notre bordé en cinq en partant du haut.» ●11. Setu 't eus ar bordaj er-maez hag ar vegaj e diabarzh, tr. (p. 180) «Tu as donc le bordé à l'extérieur et le vaigrage à l'intérieur.»

  • bordajenn
    bordajenn

    f. –où (marine) Virure.

    (1978) BZNZ 78. (Lilia-Plougernev) Ne met e vez ur vourdachenn ganto o ruilh ar vein war hounnezh an tamm bourdachenn-se d'ober ar choser. ●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) Ar glozenn eo ar vordajenn diwezhañ a vez lakaet e-plas, tr. (p. 175) «La parclose est la dernière virure de bordé que tu places.»

  • bordajiñ
    bordajiñ

    v. tr. d. (marine) Border (un bateau), faire le bordé.

    (1979) VSDZ 10. (Douarnenez) vie komañset bordachiñ, tre an traoñ da gentañ, tr. (p. 179) «On commençait le bordé par le bas.»

  • Bordalliz
    Bordalliz

    pl. (blason populaire) Habitants des rives du Trieux.

    (1990) SKVR 18/62a. Quand il y avait une fête à Plouec, on s'attendait au Pont de Quintin (aujourd'hui détruit), pour se battre. On se jetait des cailloux d'un côté à l'autre de la rivière, on s'insultait : ceux de Plouec disaient : Sant-Klevis, tud a lorc'h / Neuint ket un tour da lakaat d'o c'hloc'h. (...) La réplique de Saint-Clet ne se faisait pas attendre : Bordalis krouget, tud ingrat / Lakaat o chas da chareat / Da chareat kanab da sec'hañ, / D'ober kerdenn d'o krougañ. (sic).

  • bordañ / bordiñ
    bordañ / bordiñ

    v. tr. d.

    (1) (marine) Border.

    (1978) BZNZ 36. (Lilia-Plougernev) neuze e rankes bordañ da lien, evit dalc'her muioc'h a-benn d'an avel.

    (2) absol. =

    (1978) PLVB 57. un dehouiad hag ur c'hleiziad o vordañ [ar goloeg].

    (3) Border.

    (1659) SCger 15b. border, tr. «borda.» ●(1744) L'Arm 33b. Border un habit, un chapeau, tr. «Bordein

    (1904) DBFV 26b. bordein, v. a., tr. «border.»

    (4) Galonner.

    (1744) L'Arm 169b. Galoner, tr. «Bordein

    (1904) DBFV 26b. bordein, v. a., tr. «galonner.»

  • borde
    borde

    m. (marine) Bordée d'un navire.

    (1744) L'Arm 33b. Bordée, tr. «Bordé. m.»

    (1904) DBFV 26b. bordé, tr. «bordée d'un navire.»

  • bordead
    bordead

    m. –où

    I. (marine)

    (1) Bordée de coups de canon.

    (c.1825-1830) AJC 182. a nemed a vordeadou na elemb mond nos dé. ●(1876) TDE.BF 62b. Bordead, s. m., tr. «Bordée ou décharge simultanée des canons d'un navire ; pl. ou. »

    (2) Bordée d'un navire qui louvoie.

    (1876) TDE.BF 62b. Bordead, s. m., tr. «bordée d'un navire qui louvoye ; pl. ou. »

    II. fam. Bordée, java.

    (1874) FHB 485/119b. va zad ha me a chome peurliesa var al lestr pa zea ar re all d'an douar da ober ho bordeat. ●(1874) FHB 486/127b. ar bordeadou en doa tennet du-ze en Amerik.

  • bordeal
    bordeal

    v. intr. Louvoyer.

    (1970) GSBG 243. (Groe) bordeja:l, tr. «louvoyer.»

  • bordel
    bordel

    f. –où, bordili Bordel.

    (1499) Ca 24a. Bordell. g. bordeau. l. hoc lupanar / aris. ●(c.1500) Cb 87b. [fornication] Jtem cest bordeau. bri. bordell. ●(c.1500) Cb. Placenn commun. gal. place publique. l. hoc theatrum / tri. Jtem. cest bordel. b. idem.

    (1659) SCger 15b. bordeau, tr. «bordel, p. iou.» ●(1732) GReg 104a. Bordel, lieu de débauche, tr. «Bordell. p. bordellou.» ●(1744) L'Arm 33b. Bordel, tr. «Bordeell.. eu. f.» ●(17--) EN 16. neur vordel benac, tr. «en quelque bordel.» ●2794. heman vige guechal nos a de er vordel, tr. «celui-ci était autrefois nuit et jour au bordel.»

    (1974) SKVT III 22. Ha dic'houbañ 'ri, pezh-teil dastumet e bordilli Brest !

  • bordeler
    bordeler

    m. –ion

    I.

    (1) Bordelier, homme qui fréquente les bordels.

    (1499) Ca 24a. Bordeller. g. frequentant bordell.

    (1687) MArtin 3. Gant Merc'het fal bordelerien. ●(1732) GReg 246a. Debauché, addonné aux plaisirs deshonnêtes, tr. «bordeller. p. bordelléryen.» ●(17--) EN 1623. dar hos bordeler cos, tr. à ce vieux bordelier.» ●2339. goud ouses, bordeler, pifa sou croc enoud ? tr. «sais-tu, bordelier, qui a la main sur toi ?»

    (2) Bordelier, tenancier de bordel.

    (1499) Ca 24a. Bordeller. g. frequentant bordell. ●(c.1500) Cb 27b. Bordeller. g. frequentant bordeau.

    (3) Débauché.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbeller, (lire : bordeller) paotr a ren buhez fall.

    (4) Homme qui fait beaucoup de bruit, de bordel.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbeller, (lire : bordeller) paotr a ra kalz trouz.

    II. Bordeler evel ur c'hi : voir ki.

  • bordelerez
    bordelerez

    f. –ed

    (1) Femme débauchée.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbellerez (lire : bordellerez) plac'h a ren buhez fall.

    (2) Femme qui fait beaucoup de bruit, de bordel.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbellerez (lire : bordellerez) plac'h a ra kalz trouz.

  • bordelerezh
    bordelerezh

    m. Débauche.

    (1792) BD 4860. gant ho pordeleres, tr. «avec votre débauche.»

    (1847) MDM 195. An dibaucherez gand ar merc'hed, pe oud taol, pe er jeu, pe en evach a daol pround an den en direol eus ar bordellerez.

  • bordenn
    bordenn

    f. –où

    (1) Bord (d'une route, de mer, etc.).

    (1723) CHal 21. Bordenë ën aut, tr. «le Rivage.» ●(1744) L’Arm 33b. Etre au bord, tr. «Boud ar er vordeenn.» ●(c.1785) VO 45. ar vordèn ur riviér. ●(1787) PT 39. ur parc bihan ar vordèn en hènt bras. ●(17--) TE 65. ar vordèn en Nil.

    (1829) CNG 33. lédandæt hemb borden. ●(1857) GUG 76. Ar vorden en tan éternel. ●(1861) JEI 75. betag hou tougue de draquellat hemb arsàu ar vorden en abim. (1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 143. ar vorden boquedec en Ourougourou.

    (1907) BSPD I 26. ar borden er Jourdén. ●(1985) ADEM 89. (An Arradon) e bordenn ar mor.

    (2) Bord (d'une surface).

    (1790) MG 186. er bordenneu a nehi. [ur bilig].

    (3) Margelle.

    (1876) TDE.BF 62b. Bordenn, s. f., tr. «Margelle d'un puits.»

  • borderezh
    borderezh

    m. Bordure.

    (1904) DBFV 26b. bordereh, tr. «bordure.»

  • borderezhiñ
    borderezhiñ

    v. tr. d. Encadrer (un tableau).

    (1744) L'Arm 436b. Embordurer, tr. «Bordereahein

    (1904) DBFV 26b. bordereahein, v. a., tr. «embordurer (l'A.).»

  • bordet
    bordet

    adj. (en plt d'un vêtement)

    (1) Bordé.

    (1856) VNA 184-185. sa jupe est bordée d'une frange, tr. «bordet-é hé broh guet pen-pill.»

    (2) Qui a une lisière.

    (1869) FHB 255/366b. he rokeden bordet, hag he roched dantelezet.

    (3) Galonné.

    (1744) L'Arm 169b. A-huêrço enn toque bordétt, / D'é Bêrson enn-dèss commandétt ; / Ha laqueitt-mé doh er séyenn, / Mena sennte d'hi Gorhiaimenn.

  • bordeür
    bordeür

    s. Bordure.

    (1464) Cms (d’après GMB 74). Bordeur, bordure. ●(1633) Nom 108a. Mæander : bordure d’habillement entortillée : bordeür habidou ourlet hac antortillet.

    (1872) ROU 76a. Bordure, tr. «Bordeür

  • bordezon
    bordezon

    f. Salade de cuir (sorte de casque).

    (1633) Nom 183b. Cudo : sallade de cuir : an bordesoun pe saladen lezr an lem.

  • bordik
    bordik

    adv. & prép.

    I. Adv.

    (1) Environ.

    (1874) FHB 517/386b. ar c'horf en doa bordic c'houec'h troatad.

    (2) Loc. adv. War vordik : environ.

    (1869) FHB 206/396b-397a. var bordic daou vil pemp kand. ●(18--) SAQ II 273. brema 'zo var bordik kant vloaz.

    (1934) PONT 187. Eugeni Pioger e doa war bordik trizek vloaz.

    II. Prép. À côté.

    (1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Bordig : e-kichen. An dra-se zo bordig an Amerik.

  • bordilh
    bordilh

    f. & adv.

    (1) F. Grouillement, pullulement, multitude.

    (1927) GERI.Ern 58. bordilh f., tr. «Multitude, encombrement.» ●(1929) SVBV 79. Ar vordilh a c'houibu hon debre.

    (2) Adv. A-vordilh : en grand nombre.

    (1914) KZVr 66 - 07/06/14. A-vordilh, tr. «en grand nombre, innombrablement : qui pullule, Milin.» ●(1927) GERI.Ern 32. a-vordilh adj. et adv., tr. «Qui pullule ; en grand nombre.» ●(1931) VALL 596b. à profusion, en grande abondance, tr. «a-vordilh.» ●603b. qui pullule, tr. «a-vordilh

  • bordilhañ
    bordilhañ

    v.

    (1) V. intr. Grouiller, pulluler.

    (1876) TDE.BF 62b. Bordilla, v. n., tr. «Fourmiller, être en grand nombre.»

    (1927) GERI.Ern 58. bordilha v. n., tr. «fourmiller, pulluler.» ●(1929) SVBV 112. c'houibu terziennus o vordilha a-us ha tro-dro d'ezo. ●(1931) VALL 603b. Pulluler, tr. «bordilha L[éon].» ●(1957) AMAH 189. unan eus ar standilhoned o vordilhañ en-dro dezhañ.

    (2) V. tr. d. [au passif] Bezañ bordilhet gant : grouiller, fourmiller de, être infesté, truffé, cousu de.

    (1985) AMRZ 146. Ar brezoneg anezañ a-vad a oa fall-du, gand e-leiz a heriou galleg : bordillet e oa ganto.

  • bordiñ
    bordiñ

    voir bordañ

  • bordur
    bordur

    f. –ioù Bordure.

    (1499) Ca 24a. Bordur. g. bordeure.

    (1659) SCger 15b. bordure, tr. «bordur

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...