Devri

Recherche 'bord...' : 26 mots trouvés

Page 1 : de bord (1) à bordur (26) :
  • bord
    bord

    m. –où

    I. M.

    (1) Bord (d'une route, de mer, etc.).

    ●(c.1500) Cb. cest riue ou region. b. bort / pe region. ●(1633) Nom 37b-38a. Alcedo : alcyon, petit oiseau faisant son nid sur la mer : alcion, vn eznicq bihan á gra ez neiz voar bord an mor. ●114b. Instita, limbus : bord : an bord. ●114b. Laciniæ, sinus : les plis ou bords : an plissou pe'n bordou. ●Fimbria : frange, ou bord : fraing pe bord. ●149-b. Nauis oraria, actuariola, horia : nacelle pour ramener au bord de l'eau : lestr euit mordoiff pe rouenat è bord an mor. ●161b. Crepido lancis, aut catini : le bord d'vn plat : bord an plat. ●240a. Putei crepido, vulgò os putei : le bord du puits : bord an punçc, pe an guenou. ●245b. Ripa : riuage, riue : an riuag en bord an mor.

    ●(1710) IN I 42. an niver eus ar sabl a so var bord ar mor. ●(1732) GReg 412b. Une file de maison, tr. «ur jadennad hir a dyès var bord ar ru.»

    ●(1860) BAL 79. var bordou glaz ar feunteniou. ●184. pa reoc'h baleou var bord ar mor (…) Beza o choum var bord an aod. ●(1868) KMM 67. var bord ar ster. ●256. var bordic un izelenn doun spountuz. ●(1877) EKG I 93. Var bord ar mor o doa marteze muioc'h a izign an dud, eget enn douar braz.

    ●(1921) PGAZ 89. ar guez krenerez a zo var bord ar ganol. ●(1925) SFKH 16. kavet ar vord en henteu.

    (2) Bord (d'un récipient).

    ●(1818) HJC 96. ur mesulad mat, insahet ac mahet quen e scuilleo drest er bordeu. ●(1877) FHB (3e série) 4/31a. gant o guer carget betec ar bord.

    (3) Lisière d'une pièce de tissu, galon.

    ●(c.1500) Cb. g. cest ourlle de robe / ou de riuaige. b. ourll hust / pe bord. ●(1633) Nom 114b. Fimbria : frange, ou bord : fraing pe bord.

    ●(1744) L'Arm 169b. Galon, tr. «Bordd.. deu. m.»

    ●(1868) FHB 196/315b. bordou ruz var lost ho justin hag endro d'ar godellou.

    ●(1904) DBFV 26b. bord, m. pl. eu, tr. «bord, bordure, galon.»

    II.

    A. Loc. prép.

    (1) War-vord : environ.

    ●(1866) HSH 249. var bord seiz quard'heur. ●250. var bord ur mis. ●(1868) FHB 193/291b. n'euz c'hoaz great nemed var bord an anter.

    (2) War ar bord da : sur le point de.

    ●(1829) IAY 118. voar ar bord da vean distrujet. ●(1872) ROU 76a. sur le point de... tr. «var ar bord ema da veza paour.» ●95b. sur le point d'aller, tr. «var ar bordic da vont.»

    B. Loc. adv.

    (1) Dreist ar bord : outre-mesure.

    ●(1847) BDJ 305. Diegus dreist ar bord, tr. (GMB 74) paresseux outre mesure.» ●(1868) FHB 155/406b. o veuli dreist ar bord meritou eur vam gristen.

    (2) Dreist-bord =

    ●(1867) FHB 139/278b. eun den mad, mad dreist bord.

    III.

    (1) Kas e bord all : faire s’évanouir.

    ●(1970) BHAF 141 (T) E. ar Barzhig. Me d'ar gitez gand fasadou, peadra da gas anezi bord all.

    (2) Mont er bord all : s’évanouir.

    ●(1942) SAV 25/12 (T) *Jarl Priel. ec'h an da gaout eur falladenn, ec'h an da vont er bord all ! ●(1967) BRUD 26-27/32 (T) E. ar Barzhig. E varh a gouezas maro-mik dirag dor-dal Uhelzouar hag eñ, a-raog mont er bord-all, e-noe just amzer a-walh da grial : «Emañ kont Meneheiez war e dalarou.» ●(1970) BHAF 264 (T) E. ar Barzhig. Peadra, sur-mad, da lakaad kalon ur vamm da c'hwita pe da lakaad anezi da vond er bord all. ●293. Arabad din memez tra, mond er bord all !...

    (3) Mont er bord all : mourir.

    ●(1966) BRUD 30/15 (T) E. ar Barzhig. Poent e oa din paotr kaez, eur Rusian a oa o vond dezi hag eet e oa homañ er bord all dija, med egile a zo eet ive raktal er bord all gand eun tenn pistolenn.

    (4) Mont dreist ar bord : passer les bornes.

    ●(1872) ROU 76a (L). Il passe les bornes, tr. V. Roudaut «dreist ar bord.»

  • Bord-all
    Bord-all

    n. de l. [désigne des lieux divers] Presquîle de Plougrescant.

    ●(1928) CONS 275. Beza a oa dioute e seiz parrez Gourenez Lezardre, ha zoken er « Bord-all » da laret eo en Plouvouskan, hag holl e oant pinvidik.

  • bordad
    bordad

    m. –où

    (1) Bord d'un vêtement.

    ●(1872) ROU 57. Ur bordad eus e zae, tr. «une partie du bord de sa robe.»

    (2) Bord d'un endroit.

    ●(1872) ROU 57. Ur bordad euz ar barrez, tr. «une partie de la paroisse, ou des paroissiens situés sur la lisière, aux extrémités.»

  • bordaj
    bordaj

    m. (marine) Bordé.

    ●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) Ni 'ziviz tout hom bourdaj tre pemp deus al laez tout penn-da-benn , tr. (p. 175) «Nous divisons notre bordé en cinq en partant du haut.» ●11. Setu 't eus ar bordaj er-maez hag ar vegaj e diabarzh, tr. (p. 180) «Tu as donc le bordé à l'extérieur et le vaigrage à l'intérieur.»

  • bordajenn
    bordajenn

    f. –où (marine) Virure.

    ●(1978) BZNZ 78. (Lilia-Plougernev) Ne met e vez ur vourdachenn ganto o ruilh ar vein war hounnezh an tamm bourdachenn-se d'ober ar choser. ●(1979) VSDZ 6. (Douarnenez) Ar glozenn eo ar vordajenn diwezhañ a vez lakaet e-plas, tr. (p. 175) «La parclose est la dernière virure de bordé que tu places.»

  • bordajiñ
    bordajiñ

    v. tr. d. (marine) Border (un bateau), faire le bordé.

    ●(1979) VSDZ 10. (Douarnenez) vie komañset bordachiñ, tre an traoñ da gentañ, tr. (p. 179) «On commençait le bordé par le bas.»

  • Bordalliz
    Bordalliz

    pl. (blason populaire) Habitants des rives du Trieux.

    ●(1990) SKVR 18/62a. Quand il y avait une fête à Plouec, on s'attendait au Pont de Quintin (aujourd'hui détruit), pour se battre. On se jetait des cailloux d'un côté à l'autre de la rivière, on s'insultait : ceux de Plouec disaient : Sant-Klevis, tud a lorc'h / Neuint ket un tour da lakaat d'o c'hloc'h. (...) La réplique de Saint-Clet ne se faisait pas attendre : Bordalis krouget, tud ingrat / Lakaat o chas da chareat / Da chareat kanab da sec'hañ, / D'ober kerdenn d'o krougañ. (sic).

  • bordañ / bordiñ
    bordañ / bordiñ

    v. tr. d.

    (1) (marine) Border.

    ●(1978) BZNZ 36. (Lilia-Plougernev) neuze e rankes bordañ da lien, evit dalc'her muioc'h a-benn d'an avel.

    (2) absol. =

    ●(1978) PLVB 57. un dehouiad hag ur c'hleiziad o vordañ [ar goloeg].

    (3) Border.

    ●(1659) SCger 15b. border, tr. «borda.» ●(1744) L'Arm 33b. Border un habit, un chapeau, tr. «Bordein.»

    ●(1904) DBFV 26b. bordein, v. a., tr. «border.»

    (4) Galonner.

    ●(1744) L'Arm 169b. Galoner, tr. «Bordein.»

    ●(1904) DBFV 26b. bordein, v. a., tr. «galonner.»

  • borde
    borde

    m. (marine) Bordée d'un navire.

    ●(1744) L'Arm 33b. Bordée, tr. «Bordé. m.»

    ●(1904) DBFV 26b. bordé, tr. «bordée d'un navire.»

  • bordead
    bordead

    m. –où

    I. (marine)

    (1) Bordée de coups de canon.

    ●(c.1825-1830) AJC 182. a nemed a vordeadou na elemb mond nos dé. ●(1876) TDE.BF 62b. Bordead, s. m., tr. «Bordée ou décharge simultanée des canons d'un navire ; pl. ou. »

    (2) Bordée d'un navire qui louvoie.

    ●(1876) TDE.BF 62b. Bordead, s. m., tr. «bordée d'un navire qui louvoye ; pl. ou. »

    II. fam. Bordée, java.

    ●(1874) FHB 485/119b. va zad ha me a chome peurliesa var al lestr pa zea ar re all d'an douar da ober ho bordeat. ●(1874) FHB 486/127b. ar bordeadou en doa tennet du-ze en Amerik.

  • bordeal
    bordeal

    v. intr. Louvoyer.

    ●(1970) GSBG 243. (Groe) bordeja:l, tr. «louvoyer.»

  • bordel
    bordel

    f. –où, bordili Bordel.

    ●(1499) Ca 24a. Bordell. g. bordeau. l. hoc lupanar / aris. ●(c.1500) Cb 87b. [fornication] Jtem cest bordeau. bri. bordell. ●(c.1500) Cb. Placenn commun. gal. place publique. l. hoc theatrum / tri. Jtem. cest bordel. b. idem.

    ●(1659) SCger 15b. bordeau, tr. «bordel, p. iou.» ●(1732) GReg 104a. Bordel, lieu de débauche, tr. «Bordell. p. bordellou.» ●(1744) L'Arm 33b. Bordel, tr. «Bordeell.. eu. f.» ●(17--) EN 16. neur vordel benac, tr. «en quelque bordel.» ●2794. heman vige guechal nos a de er vordel, tr. «celui-ci était autrefois nuit et jour au bordel.»

    ●(1974) SKVT III 22. Ha dic'houbañ 'ri, pezh-teil dastumet e bordilli Brest !

  • bordeler
    bordeler

    m. –ion

    I.

    (1) Bordelier, homme qui fréquente les bordels.

    ●(1499) Ca 24a. Bordeller. g. frequentant bordell.

    ●(1687) MArtin 3. Gant Merc'het fal bordelerien. ●(1732) GReg 246a. Debauché, addonné aux plaisirs deshonnêtes, tr. «bordeller. p. bordelléryen.» ●(17--) EN 1623. dar hos bordeler cos, tr. à ce vieux bordelier.» ●2339. goud ouses, bordeler, pifa sou croc enoud ? tr. «sais-tu, bordelier, qui a la main sur toi ?»

    (2) Bordelier, tenancier de bordel.

    ●(1499) Ca 24a. Bordeller. g. frequentant bordell. ●(c.1500) Cb 27b. Bordeller. g. frequentant bordeau.

    (3) Débauché.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbeller, (lire : bordeller) paotr a ren buhez fall.

    (4) Homme qui fait beaucoup de bruit, de bordel.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbeller, (lire : bordeller) paotr a ra kalz trouz.

    II. Bordeler evel ur c'hi : voir ki.

  • bordelerez
    bordelerez

    f. –ed

    (1) Femme débauchée.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbellerez (lire : bordellerez) plac'h a ren buhez fall.

    (2) Femme qui fait beaucoup de bruit, de bordel.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Borbellerez (lire : bordellerez) plac'h a ra kalz trouz.

  • bordelerezh
    bordelerezh

    m. Débauche.

    ●(1792) BD 4860. gant ho pordeleres, tr. «avec votre débauche.»

    ●(1847) MDM 195. An dibaucherez gand ar merc'hed, pe oud taol, pe er jeu, pe en evach a daol pround an den en direol eus ar bordellerez.

  • bordenn
    bordenn

    f. –où

    (1) Bord (d'une route, de mer, etc.).

    ●(1723) CHal 21. Bordenë ën aut, tr. «le Rivage.» ●(1744) L’Arm 33b. Etre au bord, tr. «Boud ar er vordeenn.» ●(c.1785) VO 45. ar vordèn ur riviér. ●(1787) PT 39. ur parc bihan ar vordèn en hènt bras. ●(17--) TE 65. ar vordèn en Nil.

    ●(1829) CNG 33. lédandæt hemb borden. ●(1857) GUG 76. Ar vorden en tan éternel. ●(1861) JEI 75. betag hou tougue de draquellat hemb arsàu ar vorden en abim. ●(1887) LZBg 45et blezad-3e lodenn 143. ar vorden boquedec en Ourougourou.

    ●(1907) BSPD I 26. ar borden er Jourdén. ●(1985) ADEM 89. (An Arradon) e bordenn ar mor.

    (2) Bord (d'une surface).

    ●(1790) MG 186. er bordenneu a nehi. [ur bilig].

    (3) Margelle.

    ●(1876) TDE.BF 62b. Bordenn, s. f., tr. «Margelle d'un puits.»

  • borderezh
    borderezh

    m. Bordure.

    ●(1904) DBFV 26b. bordereh, tr. «bordure.»

  • borderezhiñ
    borderezhiñ

    v. tr. d. Encadrer (un tableau).

    ●(1744) L'Arm 436b. Embordurer, tr. «Bordereahein.»

    ●(1904) DBFV 26b. bordereahein, v. a., tr. «embordurer (l'A.).»

  • bordet
    bordet

    adj. (en plt d'un vêtement)

    (1) Bordé.

    ●(1856) VNA 184-185. sa jupe est bordée d'une frange, tr. «bordet-é hé broh guet pen-pill.»

    (2) Qui a une lisière.

    ●(1869) FHB 255/366b. he rokeden bordet, hag he roched dantelezet.

    (3) Galonné.

    ●(1744) L'Arm 169b. A-huêrço enn toque bordétt, / D'é Bêrson enn-dèss commandétt ; / Ha laqueitt-mé doh er séyenn, / Mena sennte d'hi Gorhiaimenn.

  • bordeür
    bordeür

    s. Bordure.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 74). Bordeur, bordure. ●(1633) Nom 108a. Mæander : bordure d’habillement entortillée : bordeür habidou ourlet hac antortillet.

    ●(1872) ROU 76a. Bordure, tr. «Bordeür.»

  • bordezon
    bordezon

    f. Salade de cuir (sorte de casque).

    ●(1633) Nom 183b. Cudo : sallade de cuir : an bordesoun pe saladen lezr an lem.

  • bordik
    bordik

    adv. & prép.

    I. Adv.

    (1) Environ.

    ●(1874) FHB 517/386b. ar c'horf en doa bordic c'houec'h troatad.

    (2) Loc. adv. War vordik : environ.

    ●(1869) FHB 206/396b-397a. var bordic daou vil pemp kand. ●(18--) SAQ II 273. brema 'zo var bordik kant vloaz.

    ●(1934) PONT 187. Eugeni Pioger e doa war bordik trizek vloaz.

    II. Prép. À côté.

    ●(1952) LLMM 31/57. (Douarnenez) Bordig : e-kichen. An dra-se zo bordig an Amerik.

  • bordilh
    bordilh

    f. & adv.

    (1) F. Grouillement, pullulement, multitude.

    ●(1927) GERI.Ern 58. bordilh f., tr. «Multitude, encombrement.» ●(1929) SVBV 79. Ar vordilh a c'houibu hon debre.

    (2) Adv. A-vordilh : en grand nombre.

    ●(1914) KZVr 66 - 07/06/14. A-vordilh, tr. «en grand nombre, innombrablement : qui pullule, Milin.» ●(1927) GERI.Ern 32. a-vordilh adj. et adv., tr. «Qui pullule ; en grand nombre.» ●(1931) VALL 596b. à profusion, en grande abondance, tr. «a-vordilh.» ●603b. qui pullule, tr. «a-vordilh.»

  • bordilhañ
    bordilhañ

    v.

    (1) V. intr. Grouiller, pulluler.

    ●(1876) TDE.BF 62b. Bordilla, v. n., tr. «Fourmiller, être en grand nombre.»

    ●(1927) GERI.Ern 58. bordilha v. n., tr. «fourmiller, pulluler.» ●(1929) SVBV 112. c'houibu terziennus o vordilha a-us ha tro-dro d'ezo. ●(1931) VALL 603b. Pulluler, tr. «bordilha L[éon].» ●(1957) AMAH 189. unan eus ar standilhoned o vordilhañ en-dro dezhañ.

    (2) V. tr. d. [au passif] Bezañ bordilhet gant : grouiller, fourmiller de, être infesté, truffé, cousu de.

    ●(1985) AMRZ 146. Ar brezoneg anezañ a-vad a oa fall-du, gand e-leiz a heriou galleg : bordillet e oa ganto.

  • bordiñ
    bordiñ

    voir bordañ

  • bordur
    bordur

    f. –ioù Bordure.

    ●(1499) Ca 24a. Bordur. g. bordeure.

    ●(1659) SCger 15b. bordure, tr. «bordur.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...