Devri

Recherche 'bosenn...' : 5 mots trouvés

Page 1 : de bosenn (1) à bosennus (5) :
  • bosenn
    bosenn

    f. & interj. –où

    I.

    A. (pathologie)

    (1) Bosse, enflure, excroissance.

    ●(1499) Ca 23a. [boczu] Jtem hec struma / me. g. boce. b. bocenn. ●(1633) Nom 263b. Tuber : bosse : boçc, boçen, couefuadur.

    (2) Bubon.

    ●(1633) Nom 264a. Bubo, panus inguinis : bosse, clapoir : boçcen, apostum.

    (3) Peste.

    ●(1499) Ca 23b. Bocenn. boce epydimie. la. hec epydimia epidimie. ●(1612) Cnf 2b. bocen bras. ●(1633) Nom 256a. Morbus pestilens, pestis, pestilitas : Exitialis morbus, Pestilentia : peste : boçc, boçcen, pestilançc.

    ●(1659) SCger 91b. peste, tr. «bocen.» ●132b. bocen, tr. «peste.» ●(1732) GReg 716b. Pestiferé, ée, qui a la peste, tr. «nep so ar voçzenn gandhâ.» ●(1790) MG 94. Ni e bèd ehue S. Roch eit bout preservét ag er vocèn. ●(1792) BD 86. goude ma veso bet quernes voar an douar / eteuy choas ar vossen, tr. «Après qu'il y aura eu la disette sur la terre, / viendra encore la peste.» ●704. comandet d'ar vossen enem deurl voar arbet, tr. «Commandez à la Peste de se jeter sur le monde.» ●715. bossen voar andouar, tr. «la peste sur la terre.» ●2251. ober aray bresel ha quernes ha bossen, tr. «Il y aura guerre et famine et peste.»

    ●(1867) MGK 2. bosen ha kernez. ●(1877) BSA 251. beza diouallet euz ar vosen. ●(1889) ISV 146. Eun alvocad (…) a grogaz ar vosen en eur map dezhan. ●147. Eur bugel all (…) a voue scoet ive gant ar vosen. ●(1894) BUZmornik 223. edo ar vosenn er vro.

    ●(1902) MBKJ 183. Pa zirollas ar vosen e kear Marseill. ●(1904) DBFV 27a. bosen, f. pl. –nneu, tr. «peste.» ●(1909) KTLR 71. Marvet int gant ar vosen. ●(1911) BUAZperrot 448. ar vosen a grogas e kear Rom. ●(1913) AVIE 270. bout e vou, a gornadeu, kréneu doar, ha bosenneu.

    (4) Contagion.

    ●(1927) GERI.Ern 59. bosenn f., tr. «contagion.»

    (5) local. Épanchement de synovie.

    ●(1960) GOGO 220. (Kerlouan, Brignogan) Cette affection [épanchement de synovie] est appelée «bos̥en» (bosenn) et lūpen (loupenn) lorsqu'elle parvient à une phase aiguë.

    B. (botanique) Louzaouenn-ar-vosenn : carline.

    ●(1933) OALD 45/215. Louzaouen ar vosen, tr. «Carline.»

    C. sens fig. Fléau, peste.

    ●(1710) IN I 250. bocen ar galon.

    ●(1849) LLB 1915. Er hartouzed neoah, bosen er rucheneu. ●(1856) VNA 185. ils seront bientôt la peste du quartier, tr. «quênt pêl é veint er vocen ag er hartér.»

    ●(1904) DBFV 27a. bosen, f. pl. –nneu, tr. «fléau, désastre.» ●(1927) GERI.Ern 59. bosenn f., tr. «fléau.»

    II. Bosse de bossu.

    ●(1499) Ca 23a. [boczu] Jtem hic gilbus / bi. g. boce au dos. b. bocenn en queyn.

    III. Interj.

    (1) Peste !

    ●(1936) IVGA 314. – Bosenn !» emezañ. «Atao 'maint aze.

    (2) (insulte) Boued ar vosenn ! : futur pestiféré !

    ●(1732) GReg 716b. Reste de peste, tr. «Bouëd ar voçzenn.»

    (3) Tad ar vosenn ! =

    ●(1972) SLVT I 28. Tad ar vosenn, penn-bombard, penn-peul, marc'h-loar, boc'h bidi Botigao, genoù gwelien, tourc'h togn hoc'h-gouez Plovan, ampoezon, droch ar pardon, leue geot, mab Kain, muzelloù kig-sall, chug biz, jañ-blev diforlinket !...

    IV.

    (1) Bout gwazh eget ar vosenn : la pire chose à attraper.

    ●(17--) CCn 1039. Goas ynt «e»bars en quer euit nen de ar vosen, tr. V. Tourneur «Ils sont pires dans la ville que n'est la peste.» ●(1790) (G) I. Marion MG 149. Mæs me mès ur gammèl, péhani e zou goah eid er vocèn. ●198. Ur flatéour e zou goah eid er vocèn.

    (2) Flaeriañ evel ar vosenn : puer abominablement.

    ●(1910) (G) *Penetiour DIHU 61/107. Un dé ma oé Kériolet e tistroein dé vanér é kavas én un ivarh ur hlaskour e fleié èl er vosen.

  • bosennet
    bosennet

    adj. Pestiféré.

    ●(1744) L'Arm 100a. la Brebis pestiférée, tr. «enn Avatt bocennétt.»

    ●(1904) DBFV 27a. bosennet, tr. «pestiféré.»

  • bosenniñ
    bosenniñ

    v. tr. d. Empester.

    ●(1904) DBFV 27a. bosennein, v. a., tr. «empester.» ●(1927) GERI.Ern 59. bosenni v. a., tr. «infecter de la peste.»

  • bosennour
    bosennour

    m. –ion Homme criailleur.

    ●(1927) GERI.Ern 59. bosennour V[annetais], tr. «criailleur.»

  • bosennus
    bosennus

    adj.

    I.

    (1) Pestiféré.

    ●(1790) MG 338. tud bocènnus.

    (2) (Endroit) où il y a la peste.

    ●(1866) LZBt Genver 70. lec'hio bosennuz.

    (3) Pestilentiel, qui cause de la mortalité.

    ●(1732) GReg 202a. Contagieux, euse, pestilent, ente, tr. «Boçzennus.» ●716b. Maladie pestilencielle, tr. «clêved boçzennus.»

    ●(1876) TIM 191. clinhuédeu bocennus.

    (4) Pestilentiel, qui répand un mauvaise odeur.

    ●(c.1785) VO 143. ur vlass bocennus.

    ●(1861) BSJ 189. ha ma taulant ur vlas bocénus.

    ●(1904) DBFV 27a. bosennus, adj., tr. «pestilenciel.»

    (5) (Douceur) empoisonnée.

    ●(1904) DBFV 27a. bosennus, adj., tr. «(douceur) empoisonnée.»

    II. sens fig.

    (1) =

    ●(1767) ISpour 404. Péd ihuern é verite er sorte tutt bocennuss-cé ?

    (2) Détestable.

    ●(c.1785) VO 126. er re e héli é vodeu bocennus, tr. (GMB 72) «les mœurs détestables (du monde).» ●(17--) TE 5. disprisein boéh bocènnus hé enemis.

    ●(1834) SIM 247. ar goler so bocennus. ●(1857) GUG 56. Er péhèd bocennus ag er baillardigueah.

    ●(1904) DBFV 27a. bosennus, tr. adj. «(mœurs) détestables.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...