Recherche 'breur...' : 16 mots trouvés
Page 1 : de breur (1) à breuriezher (16) :- breurbreur
m. breudeur
I.
A. (famille)
(1) Frère.
●(1499) Ca 27a. Breuzr. g. frere. ●(1530) Pm 62. Dihunaf queffret he bredeur, tr. «Elle réveilla ensemble ses frères.» ●(1575) M 1680-1681. A daou breuzr so bezet, oar an bet competant : / Vnan sot pep ode, aye heruez é hoant, tr. «De deux frères qui ont été sur terre, certes, / L'un sot, par toute brèche allait à sa fantaisie.» ●(1612) Cnf 5b. Allas ma breuzdeur quær.
●(c.1680) NG 769. men breder. ●(1710) IN I 198. pa gassas e vreudeur var o c'his. ●hor breudeur ha c'hoareset. ●(1790) MG 88. hun tad, hur mam, hur berdér, hur hærènt, hun amièt ? ●(1792) CAg 119. Hou perdér omb, hou c'hoérezet. ●(1792) BD 597. ma breudeur abep stad, tr. «mes frères de toute condition.» ●3087. ma breuder, tr. «mes frères.» ●(17--) TE 9. é vrær Caïn.
●(1829) CNG 68. Mem broer, mar caret hum boéniein. ●(1849) LLB 598. er brer énéb d'er brer. ●(1856) VNA 59. Notre frère est-il levé ? tr. «Hà sàuet-é hur brér ?» ●(1866) FHB 54/12b. Breudeur ha c'hoarezed. ●(1878) EKG II 172. Me gred, va breur Per, emez-hi, eo achu hon dizeür. ●(1897) EST 57. ha jaméz ne vezé / Guélet bredér é kâz en eil doh é guilé, tr. «et jamais on ne les voyait fâchés les uns contre les autres.»
●(1903) MBJJ 298. O hano a ro da c'hout ec'h int breuder. ●(1904) DBFV 32a. brér, breur, m. pl. bredér, berdér, tr. «frère, confrère.» ●(1913) HIVR 59. chetu ind doh hum vréhatat èl bredér.
(2) Breur-gast : frère naturel.
●(c.1718) CHal.ms ii. frere naturel, tr. «brer gast, brer bastard.»
(3) Breur-bastard : frère naturel.
●(c.1718) CHal.ms ii. frere naturel, tr. «brer gast, brer bastard.»
B. local. Ami.
●(1952) LLMM 34/45. (Douarnenez) Mignon, a vez lavaret d'ar beizanted hepken. Pegement al lur karotez ganeoc'h, mignon ? D'ar vartoloded e vez lavaret breur.
C. (religion)
(1) Frère, moine.
●(14--) Steph f° 16 v°. Benoez doe apedaff : oar eneff brezre stephan, tr. « La bénédiction de Dieu j’implore sur l’âme du frère Stephan »
●(1633) Nom 198b. Pulpitum, suggestum : chaire de prescheur : cador an breuzr. ●200b. Suggestus, suggestum : pulpitre : vn teatr, vn læch sauet vhel euit ober harangou, cador an breuzr. ●282b. Concionator, Ecclesiastes : Prescheur : Prezegour, Breuzr, Predicator.
●(1688) DOctrinal [pajenn ditl]. Composet, gant Breuzr Bernard ar speret santel, Religius Carmes, Guinidic à Lesnevenn, ha diviset e peder quefren é furm à dialog, entré ar Mestr, hac an Disquibl.
●(1710) IN I 124. d’ar Vreudeur ha C’hoareset eus ar Breurieziou-se. ●(1928) BFSA 84. Kenteliet gant e Dad sant Fransez, ar Breur dientent-se a voe gant an amzer eur manac’h eus ar re santela.
(2) Breudeur vihan, vunut : religieux franciscains.
●(1889) SFA 40. hounnez eo an iliz a gar ar muia Urz ar Breudeur-bian.
●(1926) FHAB Kerzu 449. Breudeur munut, tr. «les frères mineurs.» ●(1928) BFSA 271. Lizer ar Breur Eli d'ar Vreudeur-vihan. ●274. iliz nevez ar Vreudeur-vihan, en Asiz.
(3) Breur prezeger : dominicain.
●(1889) SFA 140-141. Urz ar Breudeur-prezegerrien, pe Urz an Dominikaned.
(4) Salutation.
●(1840) EBB 13. trughairicàd mèm brére ine doué, tr. « merci, mon frère en Dieu ».
II. fam. Hanter breur : surnom du porc.
●(1973) LBFR 88. hanter breur. Appelation souvent donnée au cochon en Cornouaille, montrant ainsi son importance dans les foyers.
- breur-iou
- breur-kaerbreur-kaer
m. breudeur-gaer Beau-frère par mariage.
●(1732) GReg 87a. Beau-frere, qui a épousé nôtre sœur, tr. «Breuzr-caër. p. breuzdeur-caër. Van[netois] Brérec. breurec.»
●(1877) BSA 208. Unan euz he breudeur caer. ●281. he vreur-caer Ian ar Roux. ●an daou vreur-caer.
●(1921) PGAZ 25. d'he c'hoar ha d'he breur kaer.
- breur-kompezbreur-kompez
m. breudeur-gompez Frère germain.
●(1633) Nom 332a. Frater germanus : frere germain : breuzr coumpes.
●(1732) GReg 153b. propres freres charnels, tr. «Breudeuzr compès.» ●(17--) ST 78. Pa'z eo ho preur-gompez, tr. «car c'est votre propre frère.»
●(1866) FHB 70/148a. Joseph, o veza sellet neuze ouz Benjamin he vreur-gompez.
- breur-laezh
- breur-likbreur-lik
m. breudeur-lik (religion) Frère convers.
●(1732) GReg 208a. Convers, frere convers, ou, frere laïc, tr. «Breuzr licq. p. breuzdeur licq.»
●(1866) FHB 67/118b. an hano a vreudeur lik (frères convers). ●(1876) TDE.BF 76a. Breur-lik, s. m., tr. «Frès convers, terme de couvent.»
●(1927) GERI.Ern 69. breur-lik, tr. «frère convers.»
- breur-mager
- breuregbreureg
m. –ed
(1) Beau-frère (d'un autre lit).
●(1732) GReg 87a. Beau-frere, celui qui est d'un autre lit, tr. «Hanter-vreuzr. p. hantervreuzdeur. (Van[netois] Breurec. p. brérec. bréregued, brérigued.» ●(1744) L'Arm 28b. Beau-Frére, tr. «Brairêc.. êguétt. m.»
(2) Beau-frère (par mariage).
●(1732) GReg 87a. Beau-frere, qui a épousé nôtre sœur, tr. «Breuzr-caër. p. breuzdeur-caër. Van[netois] Brérec. breurec.»
●(1913) DIHU 94/251. é oé é vréreg un dén avot. ●(1921) GRSA 408. Ur breureg d'en Intron.
- breurek
- breurel
- breurelezh
- breurezedbreurezed
s. Parentèle, fratrie.
●(2016) BARAB 213. Ha me, merc’h henañ an tiegezh e oa dav din soursial ouzh ma breurezed.
- breuriegezhbreuriegezh
f.
(1) Confrérie religieuse.
●(1744) L'Arm 260b. Tiers-Ordre, tr. «Tairvétt Bræréguiah ag unn Urh. f.» ●Frére du Tiers-Ordre, tr. «Brære ag enn dairvétt Bræréguiah ag unn Urh.»
●(1904) DBFV 32a. bréregiah, f. pl. eu, tr. «confrérie.» ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «confrérie.»
(2) Association.
●(1904) DBFV 32a. bréregiah, f. pl. eu, tr. «association.» ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «association.»
- breuriezhbreuriezh
f. –où
I.
(1) Confrérie religieuse.
●(1499) Ca 27a. Breuzriez. g. confrairie. ●(c.1500) Cb 30a. g. fraternalite. b. breuzriez. ●30b. Breuzriez. g. confrairie.
●(1659) SCger 29b. Confrairie, tr. «breúriez.» ●134a. breuriez, tr. «confrairie.» ●(1710) IN I 124. Antreit volontieramant er Breurieziou. ●124. d'ar Vreudeur ha C'hoareset eus ar Breurieziou-se. ●(1727) HB 498. QUement so eus a Vreuriez an-Adoration. ●(1790) MG 357. Me zou é Berdiah er Rosær, é Berdiah er Scapulær, hac é Berdiah er Sacremant, hemb conz a galz a bratiqueu-aral a zevotion. ●386. me mès hum laqueit én ol Berdiaheu a béré é hès bet conzét deign. ●406. me mès manquét d'un devotion ag ur Verdiah, é péhani é hon a uerço. ●(17--) RS vij. ar profitapla eus an oll Breuriezou a zo en usach ebarz an Ilis.
●(1838) OVD 89. ér berdiaheu péré e zou dizéet én hou canton (…) én ur verdiah benac. ●(1855) BDE 176. int e instituas berdéaheu devot eit dihuen ty en Eutru Doué azoh er ré fal. ●(1866) LZBt Ebrel 125. Breuriez Prezegerez ar Fe.
●(1907) VBFV.bf 8b. bredieh, brediah, f. pl. eu, tr. «confrérie.» ●(1912) BUEV 40. Brediah er Rozér. Brediah er Sakremant. ●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «confrérie.» ●(1928) BFSA 176. ar vicherourien bodet e breuriezou kristen.
(2) iron. Confrérie.
●(1838) CGK 12. Meur a zogan (…) / Darn all n'int quet er vreuryès ac a garfe beza.
●(1906) KANngalon Genver 5. ar framasouned, breuriez an diaoul.
(3) Organisation.
●(1913) PRPR 41. Sevel a rechont statudou eur vreuriez hanvet Breuriez Breiz-Izel.
●(1927) GERI.Ern 69. breuriez (V[annetais] brediah, bredieh et bréregiah) f., tr. «association.» ●(1935) BREI 424/1d. Setu adkaset dirak Breuriez Jenev tabut an Itali hag an Ethiopi.
(4) Breuriezh-Veur : académie.
●(1931) VALL 4b. Académie bretonne, tr. « Breuriez-veur ar brezoneg ».
II. Dont er-maez eus breuriezh ar c’hizhier : devenir parrain et marraine.
●(1942) VALLsup 129. Devenir parrain et marraine, tr. F. Vallée «dont er-maez eus breuriez ar c'hizier fam.»
- breuriezhañbreuriezhañ
v. tr. d. Inscrire dans une confrérie.
●(1927) GERI.Ern 69. brediahein V[annetais], tr. «inscrire dans une confrérie.»
- breuriezherbreuriezher
m. –ion Membre d'une organisation.
●(1905) BOBL 08 juillet 42/3d. Ar vreuriezerien ne versont diner 'bed en eur antreal er vreuriez.