Recherche 'brezel...' : 26 mots trouvés
Page 1 : de brezel (1) à brezelouriezh (26) :- brezelbrezel
m. / f. –ioù
I. M./F.
(1) M. Guerre.
●(1499) Ca 26b. Bresel. g. guerre. ●(1580) G 129. Gant bresel, tr. «Avec guerre.» ●(1612) Cnf 27b. MOnet dan bresel. ●29b. en amser an bresel. ●(1633) Nom 7a. Literæ laureatæ, victrices, victoriæ indices : lettres ioyeuses enuoyées du camp ou qui annoncent la victoire : lizerou ioyus digaçcet ves an bresel, pere á anonçc an victoer. ●150b. Classis procincta : vn armade preparée à la guerre : armè mor preparet da monet dan bresel. ●186b. Militia : guerre : bresel. ●Bellum : guerre : bresel.
●(1659) SCger 64a. guerre, tr. «bresel, p. iou.» ●(c.1680) NG 565. Ha brezel, querteri. ●601. Doh bresel ha famin. ●(1732) GReg 184b. Commissaire des Guerres, tr. «Commiçzer a vrezell.» ●(1792) CAg 1. Bresil cruele ! ●(1792) HS 114. é quement a vrézélieu.
●(1804) RPF 33. er brisilieu en douai groeit. ●(1856) VNA 222. cette guerre ruineuse, tr. «er brizél revinus-men.» ●Dans les autres guerres, tr. «Ér brizélieu-aral.» ●(1864) SMM 16. Bez' ez eus hag a zesc skiant pe ijin ar brezel.
●(1904) DBFV 32a. brezél, berzel, brizél, m. pl. ieu, tr. «guerre.» ●(1909) FHAB Even 187. Abaoue ar brezel.
(2) Brezel diabarzh, bro, domistik, sivil : guerre domestique, civile.
●(1633) Nom 186b-187a. Bellum domesticum : guerre domestique, au pays : bresel domisticq, bresel ciuil.
●(1931) VALL 347b. Guerre civile, tr. «brezel-diabarz, brezel-bro.» ●(1957) AMAH 247. Ar brezel diabarzh e Bro-Spagn a voe ur rak-c’hoari evit an Alamaned, tuet dija da stourm diouzh ret ouzh ar bed a-bezh.
►F. Guerre.
●(1872) FHB 404/309b. Pa zirollas ar vrezel. ●(1877) FHB (3e série) 11/87b. a zoug ar vrezel diveza. ●(1877) BSA 210. da zouten ar vrezel eneb an drouc-speret.
●(1905) KANngalon Genver 291. Eur vrezel skrijuz. ●(1905) KANngalon Ebrel 371. C'huezomp ta an dizurz hag ar vrezel a ziabarz peb bro. ●(1907) KANngalon C'hwevrer 321. E kreiz ar vrezel iud ha disruez a reer deomp. ●(1909) FHAB Here 301. Hirio ema ar vrezel ruz etre ar maro hag ar beo. ●(1910) FHAB Meurzh 78. goude ar vrezel. ●(1982) MABL I 134. (Lesneven) honnezh [ar gazeg] eo 'veze ga' Marie aze o louajiñ aze 'pad ar vrezel.
II. [en locution]
(1) Den a vrezel : homme de guerre.
●(1633) Nom 188a. Impressio, impression, effort au choc de gens de guerre, emprainte, assaut : an assaut pe an effort ves an tut á bresel. ●188b. Exercitus : ost de gens de guerre : ost pe banden tut á bresel.
●(18--) SAQ I 99. Den a vrezel, den a beoc'h.
(2) Bezañ e brezel ouzh : être en guerre contre.
●(1792) HS 98. Er-ré-mènn e oai houah e brézél doh er bobl a Israël.
●(1909) FHAB Ebrel 124. Ma n'eman ket dalc'h mad e brezel ous Yvonig ar Rûn.
(3) Digeriñ brezel : engager la guerre, les hostilités.
●(1931) VALL 347b. engager la guerre, tr. «digeri brezel.»
(4) Arsav-brezel : armistice.
●(1936) PRBD 62. d'ober ar pec'h (lire : peoc'h) , e reont da genta eun arzao-brezel.
(5) Tachenn vrezel : champ de bataille.
●(1877) BSA 309. var eun dachen vrezel.
●(1900) MSJO 162. var an dachen a vrezel. ●(1906) KANngalon C'hwevrer 43. Eur zoudard a goll he vuez var an dachen a vrezel. ●(1911) BUAZperrot 45. ar goad a boullade var an tachennou-brezel. ●639. hag a laoskas var dachen ar brezel dek mil korf maro. ●(1912) MMPM 43. ken aliez treac'h var an dachen a vrezel. ●(1913) HIVR 3. étal en dachen a vrezél.
(6) Park brezel : champ de bataille.
●(1864) SMM 103. Ar bed so eur parc brezel ledan meurbet.
(7) Ober brezel bihan : faire des manœuvres.
●(1961) LLMM 88/313. e ranke ar zouaved yaouank diblouzañ da ober embregerezh a bep seurt : deskiñ bale e renk, tennañ, redek hag ober brezel bihan.
- brezel-ar-groazbrezel-ar-groaz
m. brezelioù-ar-groaz Croisade.
●(1911) BUAZperrot 148. Ar vad a reas brezeliou ar groaz. ●220. embann brezel ar Groaz. ●(1925) KANNgwital 274/9. oc'h heul ar roue Sant-Lois e brezeliou ar groaz. ●(1929) FHAB Genver 30. C'hwero e kave an itroun gez gwelet he fried aet da vrezel ar Groaz.
- brezel-bedbrezel-bed
m. Guerre mondiale.
●(1975) LLMM 170/167. Ar beurunvandidigezh, tost da vezañ graet nebeud a-raok an eil Brezel-Bed, a voe sevenet e 1941.
- brezel-bro
- brezel-gwenn
- brezelaatbrezelaat
v. Guerroyer.
●(c.1500) Cb. g. resplendir / ou fleurir comme ceulx qui ont victoire en fait de guerre / cest noblement guerroyer / ou exposer les causes de bataille. brito. signifiaff an bresel / pe breselhat.
- brezelaerbrezelaer
voir brezelaour
- brezelaour / brezelaerbrezelaour / brezelaer
m. –ion Guerrier.
●(1844) LZBg 69. Deja er brézélaour, hanùet en hardéhan ag er ré hardéh, en doé groeit dégass d’ein beta Castel-Hall e huellan marh.
●(1910) BJAR 45. Na Richemont, er brezélaour bras a Vreih, petra e hrei ean a pe gleuou konz ag er burhudeu e hra Jeann d’Ark ? ●46. En neu vrezélaour vrasan ag ou amzér e oé deit de vout amied aveit mat. ●(1913) HIVR 5. ur brezélaour brudet.
- brezelegour
- brezelek
- brezelekaatbrezelekaat
v.
(1) V. intr. Guerroyer, faire la guerre.
●(1499) Ca 26b. Breselequat. g. guerroyer.
●(1659) SCger 13a. batailler, tr. «breselecat.» ●134a. breselecat, tr. «faire la guerre.»
●(1839) BEScrom 236. beta bermen hui e huès brezeléquet ha combattet doh en anemisèd… ●(1877) BSA 5. anaout an dachen ma tlient brezelecaat. ●(1877) EKG I 261. Piou a garfe brezellekaat gant tud hag a ra brezel d'ho Doue. ●(1889) SFA 85. Evit brezelekaat a enep an Drouk-Spered. ●253-254. goulenn nerz nevez da vrezellekaat adarre pa viche red.
●(1904) DBFV 32a. brezélekat, berzélekat, v. n., part. eit, tr. «guerroyer, batailler, militer, quereller.» ●(1905) KANngalon Here 511. e rank (…) ar gristenien brezellekaat evit difen ho feiz. ●(1911) BUAZperrot 85. o vrezellekât e broiou ar sav-heol. ●(1916) KANNlandunvez 58/414. Peguir Doue a c’hourc’hemenne d’in mont da vrezellekaat.
(2) V. tr. d. Faire la guerre à.
●(1912) MMPM 9. ha ne meuz-me eur mab nemet evit her gwelet o tont da vrezellekât he vro ?
- brezelekaer
- brezelekaerezh
- brezelekaus
- brezelekausted
- brezelel
- brezeler / brezelourbrezeler / brezelour
m. –ion, brezelizion Guerrier, combattant.
●(1464) Cms (d’après DEBm 236). breseleur. ●(1499) Ca 19a. [bellaff] Jtem hic pugillator / oris. g. combateur / guerroyeur. b. stormer / breseler. ●(c.1500) Cb 23a. bellaff] Jtem hic pugillator / oris. g. combateur guerroyeur. b. stourmer / breseler.
●(1849) LLB 99. Avel ur brezelour. ●(1857) AVImaheu 125. Huie hoès brezélizion. ●(1876) TDE.BF 76b. Brezelour, s. m. V[annetais], tr. «Guerrier, homme de guerre ; pl. brezelerion.»
●(1904) DBFV 32a. brezélour, brezélaour, m. pl. –lerion, –larion et brezélizion, tr. «guerrier, soldat, combattant.» ●(1925) FHAB Genver 9. eun emgleo (…) savet evit harpa gwiriou ar vrezelourien goz. ●(1955) STBJ 183. an diou vandennad brezelourien.
- brezelerezbrezelerez
m. –ed Guerrière.
●(1911) BUAZperrot 335. ar vrezellourez yaouank, dilhad goaz ganti, a en em lakeas en hent.
- brezelerezh
- brezelgar
- brezelgarour
- brezeliadbrezeliad
m. –ed, brezelidi Guerrier.
●(1866) FHB 72/156b. Ar brezeliad calounee-z (lire : calounec-ze). ●(1876) TDE.BF 76b. Brezeliad, s. m., tr. «Guerrier, homme de guerre ; pl. brezelidi.»
●(1913) LZBt Gwengolo 2. rannan etre ar brezeliaded, an douaro ho deuz goneet. ●(1927) GERI.Ern 70. brezeliad pl. brezelidi, tr. «guerrier.»
- brezeliekbrezeliek
adj. De guerre, belliqueux.
●(1927) GERI.Ern 70. brezeliek adj., tr. «de guerre, belliqueux.»
- brezeliñ / brezelatbrezeliñ / brezelat
v. intr.
(1) Guerroyer.
●(1860) BAL 219. brezelli stard outi e-unan. ●(1895) GMB 81. pet[it] Trég[uier] brezeleiñ.
●(1904) DBFV 32a. brezélat, brezélein, tr. «combattre, faire la guerre.»
(2) Brezeliñ ouzh, enep : guerroyer contre.
●(1910) MBJL 13. elec'h brezeli ouz ar Skosed. ●(1913) HIVR 3. de vrezélat doh ou broïz. ●6. arsaùet a vrezélat énep d'er grechenion.
- brezelius
- brezelouriezhbrezelouriezh
f. Science de la guerre, art militaire.
●(1931) VALL 347b. science de la guerre, tr. «brezelouriez f.»