Devri

Recherche 'broud...' : 13 mots trouvés

Page 1 : de broud (1) à broudus (13) :
  • broud
    broud

    m. –où

    I.

    (1) Pointe, extrémité pointue.

    ●(1499) Ca 27b. Brout. g. pointe. l. hec cuspis / dis.

    ●(1732) GReg 725a. Piqueron, pointe qui pique, tr. «Broud. p. broudou.» ●(1752) PEll 97. Brout, tr. «Piqueron.»

    ●(1876) TDE.BF 80a. Broud, s. m., tr. «en général, tout corps pointu.»

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broud, m. pl. eu, tr. «pointe aiguë.» ●(1927) GERI.Ern 73. broud m., tr. «Pointe, extrémité aiguë.»

    (2) Pointe de vitrier, clou sans tête.

    ●(1732) GReg 175b. Clou de vitrier, tr. «Broud. p. broudou.» ●(1927) GERI.Ern 73. broud m., tr. «clou sans tête.»

    ●(1876) TDE.BF 80a. Broud, s. m., tr. «clou de vitrier.»

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broud, m. pl. eu, tr. «clou.»

    (3) Dard, aiguillon d'insecte.

    ●(1732) GReg 327a. Éguillon d'abeilles, &c., tr. «broud. p. broudou.»

    ●(1849) LLB 1883-1885. Er guérein (…) / Ged ou broud velimus ind e bik hemb truhé. ●(1876) TDE.BF 80a. Broud, s. m., tr. «Dard, aiguillon, piquant des abeilles.»

    ●(1927) GERI.Ern 73. broud m., tr. «dard (d'insecte).»

    (4) Aiguillon de bouvier, etc.

    ●(1752) PEll 97. Brout, tr. «aiguillon.»

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broud, m. pl. eu, tr. «aiguillon.» ●(1921) PGAZ 31. eur broud d'an taro penn-follet. ●(1927) GERI.Ern 73. broud m., tr. «aiguillon.»

    (5) Gwalenn-vroud : aiguillon.

    ●(1890) MOA 110b. Aiguillade, tr. «goalenn-vroud, f.»

    (6) Kamm-broud : qui boite fortement.

    ●(1752) PEll 114. Cambrout Se dit d'un cheval seulement, & doit s'entendre de celui qui cloche, parce qu'il est piqué d'un, ou de plusieurs cloux.

    ●(1876) TDE.BF 443a. eul leon, hag hen kamm broud hag o vont da bucha e-taol eur wezenn gleuz.

    ●(1949) KROB 18-19/8. rak ar marc'h, dishouarnet, a oa kamm-broud.

    II. sens fig.

    (1) Pointe, élancement de douleur.

    ●(1732) GReg 327b. Élancement, douleur vive de quelque partie du corps, tr. «Van[netois] Broudëu.» ●Sentir des élancemens, tr. «Van[netois] Qéhut, ou, endevout, broudëu.»

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broud, m. pl. eu, tr. «pointe, élancement de douleur.» ●(1927) GERI.Ern 73. broud m., tr. «pointe, élancement de douleur.»

    (2) Remords.

    ●(1732) GReg 801a. Remords, reproche que fait la conscience, tr. «Van[netois] broudeü er goustiançz.»

    ●(1876) TDE.BF 80a. Broudou, s. pl. m., tr. «Remords.» ●Broudou an ene, tr. «les remords de la conscience.»

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broud, m. pl. eu, tr. «remords.» ●(1927) GERI.Ern 73. broud m. pl., tr. «reproches (de la conscience).»

    (3) Broudoù ar c'hig : les impulsions, les tentations, l'aguillon de la chair.

    ●(1949) SIZH.llmm 48. hennezh a oa trikamardet e dammig boullienn gant broudoù ar c'hig.

  • broud-fuzuilh
    broud-fuzuilh

    m. Baïonnette.

    ●(1931) VALL 54b. Baïonnette, tr. «broud-fuzul m. pl. broudou-fuzul.»

  • broud-kentr
    broud-kentr

    m. Molette de l'éperon.

    ●(1876) TDE.BF 80a. Broud-keñtr, s. m., tr. «Molette de l'éperon.»

  • broud-tan
    broud-tan

    coll. Charbons ardents.

    ●(1931) VALL 35a. charbons ardents, tr. «broud-tan coll. sg. broudenn-dan.»

    ►broudenn-dan f. Charbon ardent.

    ●(1931) VALL 35a. charbons ardents, tr. «broud-tan coll. sg. broudenn-dan.»

  • broudadeg
    broudadeg

    f.

    (1) Poussée collective.

    ●(1962) EGRH I 21. broudadeg f., tr. « poussée collective, taquinerie. »

    (2) fig. Taquinerie.

    ●(1962) EGRH I 21. broudadeg f., tr. « poussée collective, taquinerie. »

  • broudadenn
    broudadenn

    f. –où Piqûre.

    ●(1927) GERI.Ern 73. broudadenn f., tr. «piqûre.»

  • broudadur
    broudadur

    m. –ioù

    (1) Picotement.

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broudadur, m. pl. eu, tr. «picotement.» ●(1927) GERI.Ern 73. broudadur V[annetais] m., tr. «picotement.» ●(1962) EGRH I 21. broudadur m., tr. « picotement. »

    (2) Colique.

    ●(1904) DBFV 33a-33b. broudadur, m. pl. eu, tr. «colique.» ●(1927) GERI.Ern 73. broudadur V[annetais] m., tr. «colique.»

    (3) sens fig. Reproche(s).

    ●(1854) PSA II 297. É léh er broudadur ag er gousciance é oé deit er peah, er joé hag el lehuiné brassan.

  • broudañ / broudiñ
    broudañ / broudiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Aiguillonner, piquer, toucher (du bétail).

    ●(1464) Cms (d’après GMB 84). Broudaff, aiguillonner. ●(1499) Ca 27b. Broudaff. g. aguilloner ou stimuler.

    ●(1659) SCger 134b. brouda, tr. «aiguillonner.» ●(1732) GReg 327a. Piquer les beufs avec l'éguillon, tr. «Brouda. pr. broudet. Van[netois] broudeiñ. brudeiñ.» ●724b. Piquer les beufs, tr. «Brouda an egenned.»

    ●(1838) CGK 3. Beza broudet vel un azen. ●(1876) TDE.BF 80a. Brouda, v. a., tr. «Aiguillonner, faire piqûre.» ●(1877) BSA 278. P'en em lakeat d'ho brouda [an ejennet], ez eant adren, hag e tumpent ar c'harr.

    ●(1904) DBFV 33b. broudein, v. a., tr. «aiguillonner, piquer.»

    (2) Piquer avec qqc. de pointu.

    ●(1659) SCger 94a. poindre, piquer, tr. «brouda.» ●(1732) GReg 735b. Pointer, piquer de la pointe, tr. «Brouda. pr. broudet. Van[netois] broudeiñ. pr. et.» ●(1752) PEll 97. Brouda, tr. «piquer, soit avec l'aiguillon, soit avec l'aiguille ou autre pointe fine.» ●(1792) BD 585. no peset quet nep dout dre hiruout mo proudo, tr. «N'ayez aucun doute, avec douleur, je vous piquerai.»

    ●(1867) MGK 76. d'am brouda gant spillou. ●(1878) EKG II 181. e vezent broudet a daoliou bek fuzil.

    (3) (en plt d'un insecte) Piquer.

    ●(1732) GReg 327a. Piquer avec l'éguillon, parlant des mouches, tr. «Brouda. pr. broudet.»

    ●(1836) FLF 11. Ar fubuen a vroud an aneval.

    B. sens fig.

    (1) Exciter, encourager, stimuler.

    ●(1732) GReg 327a. Éguillonner, exciter, enflammer, tr. «Brouda. pr. broudet.»

    ●(1872) DJL 23. Jakez (…) a issite hag a vroude ar vicherourien skuiz avoalc'h. ●(1876) TDE.BF 80a. Brouda, v. a., tr. «encourager, aiguillonner le zèle.»

    ●(1904) DBFV 33b. broudein, v. a., tr. «exciter.» ●(1909) FHAB Mezheven 162. an ioul a vroud anezo da glask an amzer gaër. ●(1942) FHAB Du/Kerzu 225b. o klevout mouez o mignoned ouzh brouda e teu ar baotred d'en em eeuna c'hoaz, d'en em reuda…

    (2) Piquer.

    ●(1945) GPRV 10. peadra da vrouda ar c'halonou ha d'o lakaat da druezi.

    II. V. intr.

    (1) Corner, donner des coups de cornes.

    ●(1879) ERNsup 149. broudañ ra ar vioc'h, la vache frappe des cornes, Trév[érec].

    ●(1919) KZVr 354 - 15/12/19. Brouda 'ra ar vuoc'h, tr. «la vache donne des coups de cornes.»

    (2) (agriculture) Germer, poindre.

    ●(1849) LLB 695-696. Hag, én amzer nehué, é huéler é vroudein, / Er sapineg iouank ha touchant é hlazein. ●965-969. Lod (…) / pe huélant er bouton é vroudein, / El lagad é tigor, é zélen é hlazein.

    ●(1904) DBFV 33b. broudein, v. n., tr. «poindre, germer, pousser, parlt. d'une plante, d'un bouton.» ●(1905) LZBg Gwengolo 220. en hadenn vat é vroudein. ●(1959) BRUD 8/8. oh evesaad ouz an douar e go hag ouz ar greun o vrouda.

    III. V. pron. réci. En em vroudañ.

    (1) S’encourager mutuellement.

    ●(1907) FHAB Meurzh/Ebrel 37. hag a hent all, en em vrouda an eil egile da labourat calonekoc’h.

    (2) Se presser, se taquiner.

    ●(1962) EGRH 21. en em vr[oudañ], tr. « se presser, se taquiner. »

  • broudata
    broudata

    v. tr. d. Picoter.

    ●(1931) VALL 557a. Picoter (et frapper à petits coups répétés), tr. «broudata.»

  • brouder
    brouder

    m.

    (1) plais. Brouder al laou, brouder c'hwen : surnom du tailleur.

    ●(1633) Nom 311b. Vestiarius, sartor, farcinator : cousturier : quemener, brouder an laou.

    ●(1866) BOM 34. Koz kemenerig ! brouder c'hoen.

    (2) sens fig. Inspirateur.

    ●(1931) VALL 393b. Inspirateur ; au fig., tr. «brouder.»

  • brouderez .1
    brouderez .1

    f. –ed (entomologie) Taon.

    ●(1927) GERI.Ern 73. brouderéz V[annetais] f., tr. «mouche qui pique.» ●(1982) PBLS 436. (Langoned) brouderesoù, tr. «taons.»

  • brouderez .2
    brouderez .2

    f. –ioù Lancette.

    ●(1931) VALL 417a. Lancette, tr. «brouderez (surjian) f.»

  • broudus
    broudus

    adj.

    (1) Piquant.

    ●(1732) GReg 724b. Piquant, ante, qui pique, tr. «broudus.»

    ●(1876) TDE.BF 80a. Brouduz, adj., tr. «Qui fait piqûre.»

    (2) (Froid) piquant, perçant.

    ●(1732) GReg 711b. Un froid perçant, tr. «ur riou broudus.»

    ●(1904) DBFV 33b. broudus, tr. «piquant, mordicant.»

    (3) Choquant.

    ●(1927) GERI.Ern 73. broudus, tr. «piquant, choquant.»

    (4) Brûlant.

    ●(1962) EGRH 21. broudus a., tr. « brûlant, ardent. »

    (5) Ardent.

    ●(1962) EGRH 21. broudus a., tr. « brûlant, ardent. »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...