Devri

Recherche 'brud...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de brud (1) à brudus (16) :
  • brud
    brud

    m./f.

    I.

    A. Bruit, vacarme.

    ●(1576) Cath p. 5. pan cleuas an bruit hac an cry a edoa gant pep sceur[t] aneualet, tr. «quand elle entendit le bruit et le cri que menaient toutes sortes d'animaux.»

    ●(c.1680) NG 166. ur bruit bras. ●(1790) MG 140. hac èl-ce é tant de vout haval, èl ma larér, doh marh un trompèttour, péhani ne ra cas er bet ag er brud. ●(1792) HS 177. e za ér méze guet ur brut orrible. ●(17--) EN 3389. ecleuis eur brud bras, tr. «j'entendis un grand bruit.» ●(17--) TE 153. ur brud hac ur safar horrible.

    ●(1879) ERNsup 149. brud, bruit, au sens propre de trouz ; Trév[érec].

    ●(1904) DBFV 33b. brud, m. pl. eu, tr. «bruit, vacarme, fracas.» ●(1926) FHAB C'hwevrer 65. Tud a dostae a-ziavêz, brud ganto.

    B. (plt d’un ruisseau) Murmure.

    ●(1844) DMB 6. Kalz é vourran a vrud ur riolen, tr. « Le murmure d’un ruisseau est pour moi plein de charmes. »

    C. par ext.

    (1) Bruit, éclat, ostentation.

    ●(1650) Nlou 22. Ne fallas pas dan cas astut, / Hep ober brut, he saludas, tr. «il ne faillit pas à l'affaire ; humblement, sans faire d'éclat, il la salua.»

    (2) Bruit, mésentente.

    ●(1792) HS 90. ocasion de vrut ha de vrézél étré-dai hac ean.

    ●(1907) AVKA 64. ur bagad tud, brud ganthe.

    II.

    (1) Bruit, rumeur.

    ●(1870) FHB 298/290b. an dud fallacr-ze a skign ar brud ar re zo e relijion an Env ha dreist oll ar vissionierien eo a laer ar vugale-ze.

    ●(1904) KZVr C'hwevrer. Hounnez a oa ar vrud. (d'après KBSA 50). ●(1904) DBFV 33b. brud, m. pl. eu, tr. «nouvelle qui court.» ●(1906) BOBL 23 juin 92/3a. tamallet gant ar vrud da veza lac'het he merc'h bastard. ●(1924) BILZbubr 37/812. En ampoent ma wilioudas Izabel, dre ar bourk e rede ar brud penôs lestr Kola (…) a oa bet kollet. ●(1924) BILZbubr 42/977. Hag evel just, ar re-man mall d'ê da skigna ar brud eus an eil ti d'egile. ●(1925) BILZ 150. Ar brud a rede penôs he devoa eur pennad bleo hag a gouee d'ei betek pennou he daoulin. ●(1927) GERI.Ern 74. brud m., tr. «Bruit qui court.» ●(1942) DHKN 76. Fonapl é rédas dré er barréz er vrud éh oè torret er broch étré er vinouréz hag hé galant.

    (2) Hervez ar vrud : à ce que l'on dit, à ce qu'il paraît.

    ●(1907) MVET 64. Hervez ar vrud, meur a zen a yoa bet lazet eno. ●(1955) STBJ 15. Hervez ar vrud e oa ar bleizi koz lôned leun a finesa. ●32. Hervez ar vrud e oa bet prometet eur milion.

    (3) Ar vrud : la rumeur publique.

    ●(1857) CBF 38. Evel-se ema ar vrud, tr. «C'est le bruit courant.» ●(1867) FHB 112/62b. ar vrud a lavar ne ra ket calz a dra.

    ●(1908) PIGO II 120. Fe 'vat, chilaouet, eme Julig, evelse 'man ar vrud ! ●(1914) KZVr 81 - 20/09/14. Gwelet e voe, en noz, ouspen eur wech, war a lar ar brud.

    (4) [au plur.] Brudoù : rumeurs.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 227. ar brudou brezel ne rênt nemet kreski. ●(1935) BREI 438/2b. Sosialisted ha komunisted a gas seurt brujou.

    (5) Sujet de conversation.

    ●(1924) BILZbubr 43-44/1027. Antronoz vintin, n'oa brud dre ar bourk nemet eus tantad ar Roc'h-Vran.

    III.

    (1) En e vrud : à la fleur de l'âge.

    ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms ii. vne fille a la fleur de son age, tr. «ur uerh en he brut.»

    ●(1867) MGK 63. Ar genta, enn he brud a voa sounn he c'hribell.

    ●(1904) DBFV 33b. én hé brud, tr. «(fille) à la fleur de l'âge.»

    (2) E barr e vrud : dans la force de l'âge.

    ●(1860) BAL 8. Pa vez an dud ive e barr o brud en o amzer gaera. ●168. var fin o buez, evit na reent e barr o brud. ●(1880) SAB 141. Mervel e barr e vrud.

    ●(1976) LLMM 175/115. nouspet milion a wazed e barr o brud.

    (3) E-kreiz e vrud : dans la force de l'âge.

    ●(1921) PGAZ 63. Pa vezo en em gavet ho bugale e kreiz ho brud. ●(1932) ALMA 102. Kola, savet da zen, a oa e kreiz e vrud, mes o vont war an diskar. ●(1923) KTKG 14. labourat ha poania en deus great en he iaouankiz hag e kreiz he vrud.

    (4) En e vrud wellañ : dans la force de l'âge.

    ●(1921) PGAZ 11. ho anavezet am euz en ho brud vella. ●97. edo c'hoaz en he brud vella : c'hueac'h vloaz ha daou ugent ne oa ken.

    (5) E bleuñv e vrud : dans la force de l'âge.

    ●(1936) IVGA 305. Hag edon e bleuñ va brud.

    IV.

    (1) Renommée, réputation.

    ●(1530) J p. 80a. Goude da brut ha burzudou / Papellart, ha da holl ardou / Trufflou hac errorou gouyer, tr. «Malgré ton renom et tes miracles, hypocrite, et tous tes artifices, et tes tromperies, et tes menteries, imposteur.» ●(1575) M 101. nep en deuoe brut, tr. «ceux qui ont de la renommée.» ●(1612) Cnf.epist 36. Euzen eguit nep brut, da couraig na coll quet.

    ●(1732) GReg 123b. Bruit, reputation, renomée, tr. «Brud.»

    ●(1904) DBFV 33b. brud, m. pl. eu, tr. «renommée, réputation, vogue.» ●(1912) BUAZpermoal 280. Ar vrud euz e zantelez ne zaleas ket d'en em vrudan buhan dre ar Spagn. ●(1925) BILZ 135. Oh ! ya, evel ma lavar Jarlig, ar zent koz a zo aet o brud e kas. ●(1927) GERI.Ern 74. brud m., tr. «réputation, renom, vogue.» ●(1932) BRTG 121. ne glaskent ket goallein ou brud. ●(1939) MGGD 66. ar brud anezañ a zo en em skignet e pep lec'h.

    (2) Brud vat : renommée, bonne réputation.

    ●(1659) SCger 17b. il a bon bruit, tr. «brut mat endeus.» ●34a. credit, tr. «brut mat.» ●103b. renom, tr. «brut mat.»

    ●(1904) DBFV 33b. brud mat, tr. «bon renom, bonne réputation.» ●(1908) FHAB C'hwevrer 62. a zidammo o brud vad. ●(1920) AMJV 24. a laoskas an dud da zispen he brud vad. ●(1927) GERI.Ern 74. brud mat (et vat), tr. «bonne renommée.» ●(1945) DWCZ 12. da zispenn brud vat he nesa. ●(1955) STBJ 39. N'en devoa ket brud vat al lec'h-se.

    (3) Brud fall : mauvaise réputation.

    ●(1955) STBJ 7. Brud fall en devoa an takad-se.

    (4) A vrud : renommé.

    ●(14--) N 810. Tut a brut, tr. «Hommes de réputation.» ●(1557) B I 9. un den a brut, tr. «un homme de renom.»

    ●(1890) BSS 7. evel an alc’hueziou a roe ar Pabet d’ar belerinet a vrud a iea de Roum.

    ●(1926) FHAB C’hwevrer 49. tud a vrud hag a boell.

    (5) Teurel brud war e anv : s'illustrer.

    ●(1925) FHAB Mae 165. An Aotrou Euzénou Kersalaün en doa gwechall taolet brud war e ano dre m'en doa difennet kalonek gwiriou Breiz.

    (6) Gloire.

    ●(1575) M 1202. Ha tizaff hep cafou, brudou, enorou'n bet, tr. «Et atteindre sans regrets les gloires, les honneurs du monde.»

    (7) Pakañ brud : être considéré comme, passer pour.

    ●(1915) KANNlandunvez 44/333. Dizonjal a vije koll arc’hant ha tiegez, ha paka brud eun inosant.

    V. Ober brud : prospérer financièrement, réussir.

    ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms ii. cet homme fera fortune, tr. «en deen sé him boussei a ourei brut a ourei fortun' dastum' arei madeu.»

    ●(1919) DBFVsup 11b. gobér brud, tr. «prospérer (B[as] v[annetais]).»

    VI. Mont e vrud e ludu : voir ludu.

  • brudadur
    brudadur

    m. Propagation (des idées, etc.).

    ●(1931) VALL 598a. Propagation, tr. «brudadur m.»

  • brudailh
    brudailh

    m. –où Rumeurs, ragot.

    ●(1874) FHB 479/70b. Bep eun amzer an dra-ma pe an dra-hont a roe leac'h da vrudaillou divar he benn.

  • brudal
    brudal

    voir brudañ

  • brudañ / brudiñ / brudal
    brudañ / brudiñ / brudal

    v.

    I. V. tr. d. Faire connaître.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Faire connaître, ébruiter.

    ●(1659) SCger 134b. bruda, tr. «ebruter.» ●(1732) GReg 123a. Répandre un bruit, tr. «Bruda un dra. Van[netois] brudeiñ. ppr. brudet.» ●(1744) L'Arm 313b. Publier, divulguer, tr. «Brudein.»

    ●(1846) BAZ 173. Commans a reas a neuze da vruda resurrection hor Salver. ●(1876) TDE.BF 81a. Bruda, v. a., tr. «Divulguer, ébruiter.»

    ●(1913) AVIE 10. ar en ol mañneieu a Judé, é vrudér rah en treu zé. ●(1927) GERI.Ern 74. bruda, tr. «ébruiter, divulguer, célébrer.» ●(1955) STBJ 32. Ha setu perak e kavas gwelloc'h chom hep bruda e daol-labour.

    (2) Faire de la publicité pour.

    ●(1866) LZBt Ebrel 131. Gallout a rafemp c'hoaz brudan eul labouradeg, el lec'h e teu ar vicherourien (...) da lakaat enn eur c'hefik (...) gwennek bep sun Breuriez ar Fe.

    (3) péjor. Brudañ kaozioù : faire courir des rumeurs.

    ●(1908) PIGO II 121. eur mestr e oa da vrudan kaojou.

    B. (en plt de qqn)

    (1) Renommer, faire acquérir du renom à.

    ●(1659) SCger 103b. renommer, tr. «bruda.» ●(17--) TE 21. me vrudou hou ç'hanhue partout.

    ●(1883) MIL 190. Doue a falvezas dezhan brudal eun den ken pur ha ken santel. ●(1889) ISV 51. He speret lem a lakea ive he brudi.

    (2) Décrier (qqn).

    ●(1659) SCger 40b. decrier, tr. «brudi.» ●42a. denigrer, tr. «brudi.» ●(c.1718) CHal.ms i. repandre de mauuais bruits de quelquun, tr. «brudellat, brudein, discriein ur re benac.»

    ●(1904) DBFV 33b. brudein et brudellat, v. a., tr. «répandre de mauvais bruits sur (quelqu'un). (Ch. ms.).»

    II. V. intr.

    (1) Acquérir du renom.

    ●(1866) BOM 8. nann biken / Na vrudo ma zelen, tr. «non, jamais ma harpe ne sera célèbre.»

    (2) Prospérer.

    ●(1921) GRSA 221. Kenderhel e hra er gué-sé de vrudein betag amzér Salomon.

    III. V. pron. réfl. En em vrudañ.

    (1) (en plt de qnn) S'illustrer.

    ●(1924) FHAB Mezheven 207. En em vrudañ a ra o tont a-benn gant skoazell e floc'hig da drec'hi ar marc'heg Lorgnez. ●(1931) VALL 373b. s'illustrer, tr. «en em vruda.» ●(1932) FHAB Meurzh 90. Estreged oc'h en em ganna e c'heller en em vruda.

    (2) (en plt de qqc.) S'ébruiter.

    ●(1912) BUAZpermoal 280. Ar vrud euz e zantelez ne zaleas ket d'en em vrudan buhan dre ar Spagn. ●457. P'en em vrudas ar c'helou-ze. ●(1924) FHAB Eost 298. E zevosion a en em vrudas e kement bro Gristen a oa.

  • brudek
    brudek

    adj. Fameux.

    ●(1927) GERI.Ern 74. brudek, tr. «fameux.»

  • brudellat
    brudellat

    v. tr. d. Décrier (qqn).

    ●(c.1718) CHal.ms i. repandre de mauuais bruits de quelquun, tr. «brudellat, brudein, discriein ur re benac.»

    ●(1904) DBFV 33b. brudellat, v. a., tr. «répandre de mauvais bruits sur (quelqu'un). (Ch. ms.).» ●(1927) GERI.Ern 74. brudellat V[annetais] v. a., tr. «répandre de mauvais bruits sur.»

  • brudenniñ
    brudenniñ

    v. tr. d. Croiser (le fil sur le fuseau du métier pour qu'il ne se brouille pas).

    ●(1744) L'Arm 168a-b. Croiser le fil sur la fusée, afin qu'elle ne se brouille point, tr. «Brudeennein ur ouréjad eitt na vrouillou quétt.»

    ●(1904) DBFV 33b. brudennein, v. a. : brudennein er hourejad, tr. «croiser le fil sur le fuseau pour qu'il ne se brouille pas (l'A.).»

  • bruder
    bruder

    m. –ion Propagandiste.

    ●(1744) L'Arm 310b. Proneur, tr. «Brudourr.»

    ●(1904) DBFV 33b. brudour, m. pl. derion, tr. «prôneur (l'A.).» ●(1942) ARVR 56/4. hor yez a gavfe diskibien ha bruderien nevez. ●(1962) EGRH 21. bruder m. -ien, tr. « celui qui répand les nouvelles, qui fait le renom de q.q. ch. »

  • bruderezh
    bruderezh

    m.

    (1) Renommée.

    ●(1995) BRYV II 134. (Milizag) heb kaoud aon diwar-benn on bruderez.

    (2) Publicité.

    ●(1970) BAHE 65/31. bruderezh evit an alkool.

  • brudet
    brudet

    adj.

    (1) Renommé.

    ●(1846) BAZ 174. an daou vrudeta. ●(1876) TDE.BF 81a. Brudet, adj., tr. «Renommé.» ●(18--) SAQ II 127. eun eskop brudet.

    ●(1904) DBFV 33b. brudet, tr. «renommé.» ●(1907) PERS 11. eur rouanez brudet. ●(1913) HIVR 5. ur brezélaour brudet. ●(1915) KANNlandunvez 49/349. Eun daolen brudet a ziskuez Jezuz o kinnig d’he ebestel. ●(1923) FHAB Meurzh 95. unan eus laeron-vor brudeta Rosko. ●(1926) FHAB Meurzh 114. Hor porziou mor n'oa ket brudetoc'h egeto.

    (2) Brudet bras : illustre, célèbre.

    ●(1876) TDE.BF 81a. Brudet braz, tr. «illustre, célèbre, parlant des personnes.»

    (3) Brudet fall : qui a mauvaise réputation.

    ●(1924) BILZbubr 43-44/1020. Ken brudet fall e oa ken n'oa ket bet falveet gant an ôtrou Person hen digemer er c'hatekiz.

  • brudfollenn
    brudfollenn

    f. –où Tract.

    ●(19--) ABKE 121/2. brudfollennoù hag enskrivadurioù an Talbenn-dieubiñ a voe kavet e-kichen.

  • brudidigezh
    brudidigezh

    f. Action de célébrer, de faire le renom.

    ●(1962) EGRH 21. brudidigezh f., tr. « action de célébrer, de faire le renom de… »

  • brudiñ .1
    brudiñ .1

    v. tr. d. Achalander.

    ●(1927) GERI.Ern 74. brudi, tr. «achalander.»

  • brudiñ .2
    brudiñ .2

    voir brudañ

  • brudus
    brudus

    adj. Qui procure de la gloire.

    ●(1927) GERI.Ern 74. brudus, tr. «plein de gloire.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...