Recherche 'bugale...' : 10 mots trouvés
Page 1 : de bugale (1) à bugalennou (10) :- bugalebugale
plur. & adv.
I. Plur.
A.
(1) Pluriel de «bugel».
●(14--) Jer.ms 93. Nep na gallo dybry ere / Roet de grec [de] bugale, / Ha prestet (= impér.) un eyll de guyle, tr. « Quiconque ne pourra manger les siens, / Qu’il (les) donne à sa femme (à ses) enfants, / Et que l’un prête à l’autre » ●(1557) B I 661. Maz duy leal ho bugalez / Da quempret an stat a badez, tr. «que leurs enfants viennent à bien, pour recevoir la grâce du baptême.» ●(1576) H 49. An grouec, an bugale, an seruicher, nep ho admonet hac an re na gousont ho bezafu excommuniet, hac an re na guellont ho euitafu na techel, tr. « The wife, the children, the servant, he who admonishes them, and those that do not know that they are excommunicated, and those that cannot avoid them nor flee from them. »
●(1904) DBFV 34a. bugalé, pl., tr. «enfants.»
►[surplur.] Bugaleoù : bande d’enfants.
●(1860) BAL 175. da vare Nedelec e ingale lereier d'ar vugaleou baour.
●(1927) GERI.Ern 75. bugaleou, tr. «bandes d'enfants.»
►[plur. du dimin.] Bugaligoù : petits enfants.
●(1732 GReg 604b. Marmaille, troupe de petits enfants, tr. «bugaligou. banden bugale.» ●(1790) Ismar 302. Er péh en dès groeit bugalégueu distér.
●(1847) MDM 59. en em lakaad etouesk ar vugaligou. ●(1879) MGZ 79. ar vugaligou euz a Vethlehem ha divar dro. ●(1882) BAR 221. o tiski o c'hreansou d'ar vugaligou divar dro. ●(1894) BUZmornik 497. ar vugaligou nevez ganet, lezet enn abandoun. ●(18--) SAQ I 314. ar vugaligou divisk ha divara !
●(1907) FHAB Mae 83. Berrwelet int ar vistri keiz-ze ha nemed dall ar vugaligou ne reont ken. ●(1907) AVKA 213. ar vugaligo vian. ●(1909) KTLR 114. Ar vugaligou geiz en em lakeaz var ho daoulin en eur c'houlen truez. ●(1921) PGAZ 24. bugaligou vian o c'hoariellat enn dro d'eomp. ●(1935) KANNgwital 391/65. Bugale ar Paskou solanel a bugaligou ar gomunion abred.
(2) (argot de La Roche-Derrien) Bugale Mari Robin : les gendarmes.
●(1885) ARN 25. Gendarmes, tr. «Bugale Mari Robin, mot à mot, les enfants de Mari Robin.»
(3) Pasteurs.
●(1499) Ca 68a. Doe an vugale. g. dieu des pasteurs.
B. [expressions ayant trait à la grossesse ; le pluriel est employé]
(1) Ur vugale : un enfant.
●(1834-1840) BBZcarn I 50. ha ben a nao mis goudè voa bet eur vugale.
(2) Poan, droug a vugale : travail d'enfant.
●(1790) MG 179. payein tud de secour ur voès é vai é poén a vugalé. ●298. goah-oai hoah guharal, a pe oèn é poén a vugalé.
●(1818) HJC 328. A pe üai ur voèz in drouc à vugalé.
●(1904) DBFV 34a. poén a vugalé, tr. «mal d'enfant.»
(3) Dougen bugale : être enceinte.
●(1927) GERI.Ern 75. dougen bugale, tr. «être enceinte.»
(4) Bugale … miz : enceinte de … mois.
●(1876) SBI II 152. Bugale seiz miz 'zo gant-hi, tr. «Qu'enfant de sept mois elle porte.» ●(1895) GMB 87. pet[it] Trég[uier] pevar mis bugale zou gañti elle est enceinte de quatre mois.
II. Adv. A-vugale : dès l'enfance.
●(1732) GReg 341b. Dès l'enfance, tr. «Van[netois] a vugale.»
●(1904) DBFV 34a. a vugalé, tr. «dès l'enfance.»
III.
(1) Deskiñ d'e dad-kozh ober bugale vihan : voir tad-kozh.
(2) Kaout kann ouzh bugale ar c'hantonier : voir kantonier.
- bugale-gaer
- bugale-guñvbugale-guñv
pl. Arrières-petits-enfants.
●(1931) VALL 38a. Arrières-petits-enfants, tr. «bugale-guñv.»
- bugaleadurbugaleadur
m. Enfantillage.
●(c.1500) Cb [map]. infantilis et hoc le. g. partenant a enfant. b. bugaleadur.
- bugaleajbugaleaj
m./f.
(1) Enfance.
●(1732) GReg 341a. Enfance, tr. «bugaleaich.»
●(1838) CGK 18. Lec'h caer ma bugaleac'h (lire : bugaleach). ●(1844) GBI I 44. Em darempredi rent en ho bugaleaj, tr. «Ils se fréquentaient dès leur enfance.» ●(1857) HTB 2. E-pad he vugaleaj. ●(1866) LZBt Gwengolo 198. ec'h eo red adeeunan ioulo (bolanteo) kamet adaleg ar vugaleach gant ann druflerez hag ar c'hildro. ●(1894) BUZmornik 236. ann dra-ma oa he vicher enn he vugaleach.
●(1900) FHAB Genver 21. em bugaleach e voaz ma c'hamaladez assidu. ●(1904) KANngalon Du 247. ar zonch euz ho bugaleach. ●(1907) AVKA 151. Abaoe e vugaleaj. ●(1912) MMKE 126. 'n e vugaleach. ●(1921) PGAZ 63. keit ha ma vezint en ho bugaleach. ●(1927) GERI.Ern 75. bugaleaj, bugaleach m., tr. «Enfance.»
(2) Enfantillage.
●(1710) IN I 389. ne de ar vaniteou-se nemet bugaleaich hac amusamanchou.
●(1877) EKG I 307. Klevet a rear tud hag a c'hoarz o kaozeal euz a emgann Kergidu, evel pa ne viche bet nemet eur bugaleach, eun taol brabanz great gant tud ha ne c'houient ket petra a reant.
(3) spécial. Enfance (des personnes âgées).
●(1876) TDE.BF 82b. Bugaleach, s. m., tr. «Enfance, parlant de l'état où tombent les personnes très-âgées.»
- bugaleatbugaleat
v.
(1) V. intr. Enfanter.
●(1921) GRSA 217. Goudé é ma bet Doué é hourhemennein dehè bugaléat. ●(1934) BRUS 77. Procréer, tr. «bugaléat.»
(2) V. tr. i. Bugaleat gant ub. : avoir des rapports sexuels avec qqn.
●(1921) GRSA 73. Penaos, emé er plah, é tei en doéré de vout guir, a pe ne vugaléan get dén erbet ? ●75. Penaos é ma ean gañnet ag ur voéz nen dé ket bet é vugaléat get dén erbet ; rak moéz erbet ne hel gulevoudein a hendaral ? ●307. é kleu Jojeb ur voéh é laret dehon bugaléat get é voéz.
- bugaleerezh
- bugaleet
- bugalegezh
- bugalennoù