Recherche '"c'hwist"...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de chwist-1 (1) à chwistou (16) :

• c'hwist .1
  c'hwist .1

  interj. Onomatopée pour intimer l'ordre au bœufs de tourner à droite.

  ●(1931) VALL 231b. Tourner à droite, tr. «huist ! (pour les bœufs)»

• c'hwist .2
  c'hwist .2

  m. –où

  (1) Fléau à battre.

  ●(1876) TDE.BF 93a. C'houist, s. m. T[régor], tr. «Fléau pour battre le blé ; pl. c'houisto.»

  ●(1919) KZVr 356 - 28/12/19. c'houist, tr. «fléau à battre.» ●(1927) GERI.Ern 85. c'houist m., tr. «Fléau à battre le blé.»

  (2) Gaule.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houist m., tr. «gaule.»

• c'hwistad
  c'hwistad

  m. –où

  (1) Coup porté.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houistad m. tr. «coup.» ●(1931) VALL 332a. coup de gaule, tr. «c'houistad m.» ●(1968) LOLE 11. eur c'hwistad mad war e gokenn. ●(1959) TGPB 199. Stekiñ a reas didruez ar stur ouzh va zal, ha mezhevennet (lire : mezevennet) gant ar c’hwistad-se, e tiskennis d’ar strad evel ur c’hi plom.

  (2) Raclée.

  ●(1931) VALL 616a. Raclée de coups, tr. «c'houistad m.»

  (3) Bout (de chemin), trotte, tirée.

  ●(1964) BAHE 40/44. Ur c'hwistad hent, me 'lavar. ●(1969) BAHE 60/40. An hini en deveze ur c'hwistad hent d'ober.

  (4) Bonne quantité de.

  ●(1975) UVUD 54. (Plougerne) Ar re-he doa eur c'hwistad leve. ●58. Neuhe e vehe c'hwistajou gwiniz du. ●61. prenet eur c'hwistad chatal. ●99. Eur c'hwistad tud e doa.

  (5) (Il y a) un bon moment.

  ●(1926) ARVG Mezeven 133. Eun nozvez, eme Fanch, an dra-man a oa ’rôk ar brezel, - oh ! ya, eur c’hwistad ! – e kerz bloavez an erc’h du.

• c'hwistamdoustik
  c'hwistamdoustik

  interj. =

  ●(1905) BOBL 28 octobre 58/2f. C'hwistam doustik, tud kez, set ama'vat paotred danjirus.

• c'hwistañ
  c'hwistañ

  v.

  I. V. intr.

  (1) Frapper.

  ●(1866) LZBt Ebrel 118. neuze e oe lekeet ar c'horz da c'houistan war-n-ehan.

  ●(1907) AVKA 88. deuet (...) an avelio da c'houista war an ti-ze ; na finvo ket. ●(1919) KZVr 356 - 28/12/19. c'houista, tr. «battre violemment.» ●(1954) VAZA 87. barrek da zeskiñ buan ha buan c'hwistañ war an daboulin vras.

  (2) Travailler dur.

  ●(1885) ARN 39. Travailler s'exprime encore par c'houista.

  ●(1971) BAHE 68/22-23. C'hwistañ : labourat start : c'hwistañ 'ret, paotred !

  (3) Se tirer d'affaire.

  ●(1971) BAHE 68/22-23. C'hwistañ : Bezañ barrek d'ober e labour, n'on ket kab da c'hwistañ, ne oa ket kab da c'hwistañ.

  (4) Sévir, faire des ravages.

  ●(1957) AMAH 75. er mare-se e c'hwiste ken a rae ur c'hleñved brein.

  (5) Se démener.

  ●(1957) AMAH 51. Daoust ma c'hwiste da vat ar «mistral.»

  (2) Se hâter.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houista v. n., tr. «se hâter.»

  II. V. tr. d.

  (1) Battre violemment.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houista v. a., tr. «battre violemment.» ●(1931) VALL 616a. Donner une raclée de coups à, tr. «c'houista.»

  (2) Faire (de la route).

  ●(1966) BAHE 50/37. Ha Jañ-Mai gaezh da c'hwistañ hent.

• c'hwistantin
  c'hwistantin

  m. Philtre d'amour.

  ●(18--) SBI I 238. da brenan eur wisdantin (…) Hi teurel ar wisdantin war scudel Yvona, tr. «D'acheter un philtre (…) Eux de jeter le philtre dans l'écuelle d'Yvonne.»

  ●(1905) RECe xxvi 123. le pet[it] tréc[orois] c'houistañtin philtre amoureux.

• c'hwistata
  c'hwistata

  v. Donner des coups.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houistata, tr. «donner des coups.» ●(1931) VALL 616a. Donner une raclée de coups à, tr. «c'houistata.»

• c'hwistell-
  c'hwistell-

  voir c'hwitell-

• c'hwister
  c'hwister

  m. –ion Celui qui se hâte.

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houister, tr. «celui qui se hâte.»

• c'hwistet
  c'hwistet

  adj. =

  ●(1982) PBLS 637. (Sant-Servez-Kallag) c'hwistet eo ma bis gant ar falz, tr. «je me suis fait une bonne entaille au doigt avec la faucille.»

• c'hwistigenn
  c'hwistigenn

  f. Pluie fine, crachin.

  ●(2021) TREGO 14.01 p. 27c. Une nuée de noms pour le crachin / En breton, on lui attribue une nuée de noms qui varient selon les terroirs, sa nature et ses effets. Il est épais, fin, collant, plus fin que fin… ailhenn, brumenn, c’hwistigenn, fouetijenn, glebiadenn, glizhenn, glizhataj, glizaj, glavizhien, glav munut, glav dous mat, litenn, libistrenn, lugachenn, morlusenn, mouestigenn, reolenn, skaoutrenn, strouejenn.

• c'hwistim
  c'hwistim

  adv.

  (1) Est-ce que. Cf. daoust

  ●(1857) HTB 204. ha c'houistim na ve den ebet er vro-man.

  ●(1903) MBJJ 243. c'hw'istim perak ? ●266. Mes c'hw'istim penauz eo deut a-benn ar gatoliked (...). ●316. C'hw'istim petra e vo ar bugel-man ? ●(1907) AVKA 45. C'houistim na vefe ket ar C'hrist ? ●167. C'houistim hag ec'h afe da gâd on breuder a zo etouez ar baianet ? ●177. C'houistim ha c'houi a ve ive o klask bea e diskibien !

  (2) À votre avis.

  ●(1910) MBJL 84. Pere, c'hwistim ?

• c'hwistiñ
  c'hwistiñ

  v. intr. (en plt aux bœufs) Tourner à droite.

  ●(1931) VALL 231b. Tourner à droite, tr. «huist ! (pour les bœufs), d'où huistein tourner à droite.»

• c'hwistoc'h
  c'hwistoc'h

  coll. (cuisine) Galettes épaisses, matefaim.

  ●(1732) GReg 357b. Des crêpes épaisses, tr. «fistoc'h. c'huistoc'h.» ●446b. Grandes & grosses galettes, tr. «Fistoc'h. c'huistoc'h. (Ces mots sont de la H[aute] Cor[nouaille].» ●(1738) GGreg 46. c'huystoc'hen p. c'huystoc'h, fystoc'h, tr. «galette fort épaisse.»

• c'hwistoc'henn
  c'hwistoc'henn

  f. c'hwistoc'h (cuisine) Galette.

  ●(1738) GGreg 46. c'huystoc'hen p. c'huystoc'h, fystoc'h, tr. «galette fort épaisse.»

  ●(1927) GERI.Ern 85. c'houistoc'h, col., tr. «Galettes, sg. c'houistoc'henn.»

• c'hwistoù
  c'hwistoù

  plur. (botanique) Prêle à grosse tige.

  ●(1931) VALL 586a. Prêle (…) T[régor] on distingue la plante à grosse tige lisse c'houistou pl. et la plante à tige plus fine branchue lost-marc'h.