Recherche 'chaok...' : 14 mots trouvés
Page 1 : de chaok (1) à chaokin (14) :- chaokchaok
m.
I.
(1) Bruit de conversation.
●(1877) EKG I 194. Klevet avoualac'h a rea (...) chaok ar zoudardet. ●200. eur chaok hag eur cholori ker skiltruz ha iouc'herez paotred ar Zabad. ●234. da beder eur, oa chaok ha glabous dre vourk Plougerne.
●(1909) FHAB Here 311. Klevet a rea chaok. Klevet a rea grac'henn, klevet a rea gwall lavarou divar benn heman pe hounnont. ●(1942) DRAN 128. Chaok ha c’hoarz a zo en dro d’ar c’hirri.
(2) Bavardage, cancan, médisance.
●(1870) MBR 226. Ha ma ve gwelet pe glevet, e ve chaog diwar hor penn ? tr. «Et si l'on nous voyait ou si l'on nous entendait, on causerait sur notre compte ?» ●(1876) TDE.BF 86a. Chaok. dans le style familier, on dit beza chaok diwar-benn he c'hrek, être le sujet de cancans à l'endroit de sa femme.
(3) Lezel e chaok : se taire.
●(1878) EKG II 168. Lez da jaok, eme ar c'habiten.
●(1924) FHAB Genver 26. lez da jaok ha respont d'in !
(4) Bruit qui court.
●(1927) GERI.Ern 78. chaog m., tr. «Cancan, bruit (fâcheux) qui court.»
(5) par ext. Dispute.
●(18--) SCD 176. pa voelin chag ar c'hoefo / me eneum denno prest em zro.
(6) Babil.
●(1962) EGRH I 111. chaok m., tr. « babil. »
II.
(1) Mastication.
●(1962) EGRH I 111. chaok m., tr. « mastication. »
(2) Ar chaok : le manger.
●(1975) YABA 01.03. Arlerh er chak hag er lip, ur bannig kafé e hra vad.
(3) Butun-chaok : tabac à chiquer.
●(1929) PSAB 10. Butun chaok ha butun moged.
- chaok-dichaokchaok-dichaok
adv. Toujours en train de mâchonner.
●(1977) PBDZ 783. (Douarnenez) chak-dichak, tr. «toujours en train de mâchonner.»
- chaokadenn
- chaokadur
- chaokañchaokañ
voir chaokat
- chaokat / chaokañ / chaokiñchaokat / chaokañ / chaokiñ
v.
I. V. tr. d.
A.
(1) Mâcher, manger.
●(1633) Nom 20a. Dentes molares, maxillares : dents maschoires : dènt debreresou, an dent á iaoc. ●20a. Dent genuini, intimi : dents maschelieres : an dènt da iaocgat, da majourniff.
●(1659) SCger 77a. mascher, tr. «chocat.» ●136b. choquat, tr. «mascher.» ●(c.1718) CHal.ms ii. mascher, tr. «chaquein, chuguein, chocat.»
●(1866) BOM 38. Bah ! chaked a vo patatez ! ●(1867) MGK 9. Chaokat kaol pe banez.
●(1904) DBFV 35a. chakein, chakal, chagein, v. a., tr. «mâcher.» ●38a. chokat, v. a., tr. «mâcher (Ch. ms.).» ●(1923) KNOL 280. Ar Rouf a zebre, a chaoke, hag a gorde boued. ●(1924) CBOU 2/30. chaokat eur fiezen bennak. ●(1983) PABE 32. (Berrien) chaka, tr. «mâcher.»
(2) [empl. avec la part. verb. «o»] Mâchouiller (sa pipe, etc.).
●(1910) MAKE 4. Kolaïg Dorndu, luduet e vutun gantañ, mes e gorn dalc'hmat o chakat etre e zent, a gendalc'h da vont gant e hent.
►absol. Chaokat goullo : ne rien manger.
●(1910) MAKE 51. Naoun du a zo deut d'in o chaka goullo abaoue ar mintin-man.
► absol.
●(1954) LLMM 42/13. gwech o chaokat hag o vandrouilhat, gwech o tarlonkañ hag o vabouzañ.
(3) Loc. verb. Chaokañ ha dichaokañ : toujours en train de mâcher.
●(1977) PBDZ 785. (Douarnenez) o chakiñ hag o tichakiñ e vez atav, tr. «il est toujours entrain de mâcher quelque chose.»
B. [empl. comme subst.]
(1) Mastication, mâchement.
●(1913) FHAB Mezheven 184. Gant dent fall, ar chaokat a vez fall.
(2) Le manger.
●(1871) CST 43. Ne da ket fall an eva ganeoc'h ; n'oc'h ket ker krenv war ar chaoka.
C. par ext.
(1) Chaokat e c'henoù : bavarder.
●(1929) EMPA 9. Hag evit klevet pôtred o chaokât o genou.
(2) Chaokat gerioù : bavarder.
●(1923) ADML 75. ne zaleaz ket re hirr goulskoude da jokat geriou gand e gamaladed.
(3) Bredouiller.
●(1877) EKG I 133. chaokat a ra eur ger bennag.
(4) Chaokat pateroù : débiter des prières.
●(1988) TOKO 62. arabad vo din chom da chakad paterou da Zant Anton.
(5) Prononcer (mal).
●(1867) MGK 91. rak chaokat famm a rea / Gallek ha brezounek.
(6) Fouler (linge).
●(1920) KZVr 368 - 21/03/20. choka, tr. «fouler le linge en lavant.» ●ret eo choka start evit kanna mat.
D. sens fig. (en plt de qqn, de ce qu'il fait)
(1) Chaokat ub., udb. : médire de qqn, qqc.
●(1932) BRTG 74. chakein elsé tud a féson. ●(1935) ANTO 83. dre forz chaokat brud-vat o nesa !… ●(1936) DIHU 295/4. er ré ne ouiant nameit chakein pep labour groeit d'er réral.
►absol.
●(1877) FHB (3e série) 29/227b. Ar gazeten Le Morlaisien, ne ehan da jaogat enep ar veleien.
►absol., par ext. Parler de tout et n'importe quoi à plusieurs ; bavarder.
●(1867) MGK 22. AR big a-vad, o ragachat, / A dorre pennou tud ann ti. Ne baouezet ket da chaogat.
●(1909) KTLR 145. Neuze, avad, an haillounet bihan a en em lakeaz da chaokat.
(2) Chaokat brud ub. : défaire la bonne réputation (de qqn).
●(1929) DIHU 215/270. Hag Elen de chakein brud Rozali par ma hel.
(3) Dépenser.
●(1903) JOZO 19. chakein blank ha blank hé zammik lod danné !… ●(1937) TBBN 67. monet de chakein argand. ●(1980) LIMO 19 juillet. Buan e vè chaket ur villeten a zeg liur.
(4) Froisser. cf. jogañ
●(1983) PABE 32. (Berrien) choka, tr. «froisser.»
II. V. intr. Bavarder, babiller.
(1) Bavarder, babiller.
●(1890) MOA 135a. Babiller, tr. «chaogat.»
III. V. tr. i. Chaokat war udb. : mâcher qqc.
●(1910) MAKE 7. en eur chaka gwasoc'h c'hoaz war e grampouez. ●9. ar bempved krampouezen ema breman o chaka warni.
IV. V. pron. En em chaokat.
(1) V. pron. réfl. S'inquiéter.
●(1879) ERNsup 151. 'n on chakat, se faire de la peine, St-M[ayeux], Pleud[aniel].
●(1910) YPAG 3. Mes bah ! ne dalv ket d'in 'n em chakat ! ●(1913) KOME 11. Dalv ket 'n em chakat !… ●(1952) LLMM 30/49. N'a ket d'en em chaokat, Togn.
(2) V. pron. réci. S'engueuler.
●(1964) LLMM 107/413. Gouvezout a rae ne veze ket trec'h pa 'n em chaokent, e wreg hag eñ.
V.
(1) Chaokat e stec'henn : voir stec'henn.
(2) Chaokat e c'houstell : voir goustell.
(3) Chaokat e stripoù : voir stripoù.
(4) Chakañ e vrid : voir brid.
(5) Bezañ klevet o chakañ laou : voir laou.
(6) Chakat e hent : voir hent.
(7) Chakañ kelien : voir kelien.
- chaoker / chakerchaoker / chaker
m. –ion fam.
(1) Bavard.
●(1890) MOA 135a. Babillard, tr. «chaoger.»
(2) Chaoker babouz : bavard.
●(1935) BREI 411/2a. kalz eus ar pismigerien pe eus ar chaokerien-babouz.
(3) Chaoker laou kriz : personne très avare.
●(1942) FHAB Mae/Mezheven 171. Chaoker laou kriz = se dit de quelqu'un qui est d'une avarice sordide.
(4) Chaker patatez : paysan.
●(1908) PIGO II 167. Te gav d'it, emean, (...) eo hounnez stummet ouz eur chakerez patatez ?
(5) Chaker plouz : paysan bretonnant.
●(1906) BOBL 13 janvier 69/1b. awalc'h eo kozeal brezonek dirake (…) ha da gemer ac'hanomp evit chakerien blouz. ●(1944) EURW I 84. an dispriz o doa evit ar ragacherien hag ar chakerien blouz.
(6) Chaker trousk : homme grognon.
●(1901) EPLQ 11. pet[it] tréc[orois] chaker trousk, homme grognon.
(7) Biz-chaoker-al-laou : voir biz-chaoker-al-laou
- chaoker-e-c'henoùchaoker-e-c'henoù
m. Ronchonneur.
●(1970) BHAF 255. Petra a c'hoari gand an dra-mañ ? Chaous warnout, chaoker e henou, paouez, pe me a ya dit...
- chaoker-e-revrchaoker-e-revr
m. Homme grognon, grincheux.
●(1970) BHAF 138. chakerien-o-reor gand eur bramm ordinal a-dreuz.
- chaoker-e-stec'henn
- chaoker-lorechaoker-lore
m. =
●(1974) MARU 10. Setu perak hon eus ar brasañ ezhomm eus kement chansoner, barsoner, banniker-gerioù, kement farouell pe fur-lukin, kement gwerzaouer, rismadeller, poetrian pe ziskaner, kement yod-kerc’her, kement breizh-nik ha chaoker-lore o klotennatañ, e-barzh, pe e-maez al lezenn.
- chaokerezh
- chaoket
- chaokiñchaokiñ
voir chaokat