Devri

Recherche 'charre...' : 17 mots trouvés

Page 1 : de charre-1 (1) à charreterezh (17) :
  • charre .1
    charre .1

    m. –où

    I.

    (1) Charroi.

    ●(1659) SCger 22b. charoi, tr. «charre.» ●(1732) GReg 155a. Charroy, tr. «Charre. p. charreou. Van[netois] charre. p. charréü.»

    ●(1824) BAM 78. ober dezàn aneriou ha corveziou, nezadegou, charreou, deveziou. ●(1876) TDE.BF 86b. Charre, s. m., tr. «Charroi.»

    ●(1904) DBFV 36b. charré, m. pl. eu, tr. «charroi, charriage.» ●(1911) BOBL 14 janvier 316/2d. an hentchou foeltret pe gwallgaset dalc'hamd gant ar charreou niveruz. ●(1911) BOBL 27 mai 335/1c. gwerziou meuleudiuz evid an eureujou hag ar charreou. ●(1931) VALL 113b. Charroi, tr. «charre m.» ●(1934) BRUS 278. Un charroi, tr. «ur charré –eu.» ●(1970) BHAF 150. méd ar charre ne oa êz amañ tamm ebed ha pell diouz pep leh...

    (2) Bezañ war ar charre : être en train de charroyer.

    ●(1970) BHAF 223. n'em-eus gwelet morse warlerh an arar na war ar chare.

    II. sens fig.

    (1) Manières, façons, histoires.

    ●(1903) MBJJ 80. Ar bautred na ve gwech ebet gante kement a chare. ●(1967) BRUD 26-27/ 33. da ziskouez keuz hag eur bern chare, ya, d'ober o haz-gleb. ●(1974) BAHE 80/29a. Ba ! ba ! eme Dom Erwan, evit keloù ur yar, setu aze ur charre !

    (2) Cirque, agitation désordonnée.

    ●(1955) VBRU 156. Neuze 'vat e savas cholori, charre ha todilhon eus an eil penn ar vro d'egile. ●(1976) BAHE 91/11a. Ur charre spontus eo an hini a veze ganti, ken ne oa ket keloù da venel-kousket.

    (3) Ober ur charre da ub. : faire un scène à qqn.

    ●(1970) BHAF 88. Ar maltouterezed da ober eur chare spontuz d'o gwazed.

    (4) Kemer charre : se donner du mal.

    ●(1977) BAHE 95/60. D'ober petra kemerout kement ha charre.

    (5) Kemer charre gant udb. : se casser la tête.

    ●(1923) LZBt Gouere 12. ne gemerent ket kement-ze a chare gant o lojeiz.

    (6) Ce qu'on possède, ses petites affaires.

    ●(1932) DIHU 257/161. N'é ket goal vras ou charé ind, er geh gounidizion : Ur pried marsé ha bugalé, marsé hembkin hag ou sahad dillad.

    (7) Ober charre en-dro d’udb. : donner une importance (non justifiée) à qqc.

    ●(1955) VBRU 35. morse n'eo bet plijet din an had-pesked-se daoust d'ar charre a vez graet en-dro dezhañ.

    (8) Kerzhout war charre : marcher les pieds en dehors.

    ●(1927) GERI.Ern 79. war charre, tr. «(marcher) les pieds en dehors.» ●(1931) VALL 557b. marcher les pieds en dehors, tr. «kerzet war charre.»

    III. Bezañ en e charreoù : être à son aise, en bonne santé, dans son assiette.

    ●(1926) FHAB 97 (T) *Dir-na-Dor. Marteze ! emezan, goude eva eur skudellad jistr. Ah ! setu me breman en em charreou ! ●(1934) BZIG Ebrel 2b. Petra ’zo a neve ? N’omp ket en hon charreou ’m eus aon ? ●(1935) BREI 391/1d. o êsaat ’n em lakat a-neve en o charreou. ●(1962) TDBP II 73 (T). En deiziou-mañ n'on ket em charreou, tr. J. Gros «ces jours-ci je ne suis pas en train (dans mon assiette).» ●(1982) TKRH 175 (T) A. Duval. He zad dreist-holl, ha na oa ket en e charreoù, pell ac'hane.

  • charre .2
    charre .2

    m. –où (anatomie) Tendon.

    ●(c.1718) CHal.ms iv. tendon, tr. «er charrai.»

    ●(1904) DBFV 36b. charré, m. pl. eu, tr. «tendon (Ch. ms.).»

  • charre-broc'hika
    charre-broc'hika

    =

    ●(1908) PIGO ii 111. Eun all – Chare brohika ! Holl – Ya, ya, charre brohika ! ●112. Ni ’ya da zistagan ar fae diouzit ! Flik ! flak ! charrebrohika !

  • charre-falc'h
    charre-falc'h

    m. (agriculture) Manche qui permet de conduire la faux.

    ●(1910-15) CTPV I 33. chare er fahl, tr. «le manche de la faux.» ●(1934) BRUS 275. Un manche de faux, tr. «ur charé-falh.»

    ►absol.

    ●(1982) PBLS 80. (Sant-Servez-Kallag) charre, tr. «manche de faux.» ●(1983) PABE 76. (Berrien) charre, tr. «manche de faux (ce qui permet de conduire la faux).»

  • charre-falz
    charre-falz

    m. (agriculture) Manche de faux.

    ●(1967) LIMO 10 février. ean oeit ha plomet er charré falz en doar. ●Charre falz, le manche de la faux.

  • charread
    charread

    m. –où Charroi.

    ●(1931) VALL 113b. Charroi, tr. «charread m.»

  • charreadeg
    charreadeg

    f. –où Charroi.

    ●(1868) FHB 177/165a. charreadeg lann.

    ●(1909) BOBL 26 juin 235/3c. goude eur chareadek lann. ●(1985) AMRZ 184. Pa veze seah a-walh ar foenn e veze great ar jarreadeg.

  • charreadegañ
    charreadegañ

    v. tr. d. Convoyer.

    ●(1931) VALL 152b. Convoyer des munitions, des vivres, tr. «charreadega.»

  • charreadenn
    charreadenn

    f. –où Charroi.

    ●(1931) VALL 113b. (un) charroi, tr. «charreadenn f.»

  • charreat / charreiñ / charren / charre
    charreat / charreiñ / charren / charre

    v.

    I. V. tr. d.

    A. Charroyer.

    ●(1499) Ca 36a. Charreat. g. charreer. ●(1612) Cnf 29b. charreat eth.

    ●(1659) SCger 22b. charier, tr. «chareat.» ●(1744) L'Arm 53b. Charrier, voiturer en charrette, tr. «Charraiein ou Charraiatt.»

    ●(1887) SBI I 312. Charren ar vein, charren ar pri, tr. «charroyer les pierres, charroyer l'argile.» ●(1897) EST 26. Bout e zou méterion hag e lausk guéhavé, / A iouheu én ou fark, de dremén mara zé, / É léh ou charréat, ou édeu indramet ! tr. «Il y a des fermiers qui, au lieu de charroyer leur blé, dès qu'il est mis en gerbe, le font entasser dans le champ et l'y laissent quelques jours.» ●(18--) PEN 93/76. 4 ejen d'o charen.

    ●(1902) PIGO I 83. eur c'harr da charre pri ha mein. ●(1904) DBFV 36b. charréein, charréat, v. a., tr. «charrier, voiturer.» ●(1982) TKRH 35. Tennañ ha charren ar vein.

    ►absol.

    ●(1530) Pm 255. mar charre oar e quys, tr. «s'il recule.»

    ●(1870) FHB 270/71b. Ar ster a ioa scornet ker calet, ma c'halle kirri carget mad charreat dreizhi.

    B. plais.

    (1) Conduire.

    ●(2003) TONKA 67. Mond da rei he fermi pe droad da gondui d'am gwreg ha raskañ ahanon. Ha piou a charreo bremañ ? ●69. Ha 'h out rasket ? Piou 'charreo neuze ?

    (2) Boire beaucoup de.

    ●(1932) BRTG 99. Ur mat onn bet de charéat chistr.

    II. V. pron. réfl. fam. En em charre : marcher.

    ●(1924) BUBR 43-44/997. A-walc'h hon devo d'ober d'en em charre.

  • charreer
    charreer

    m. –ion Charroyeur.

    ●(1931) VALL 113b. Charroyeur, tr. «charreer pl. ien.»

  • charreerezh
    charreerezh

    m. Charroi.

    ●(1927) GERI.Ern 79. charreerez m., tr. «charroi.»

  • charreet
    charreet

    adj. Charroyé.

    ●(1910) EGBT 103. Est charreet n'eo ket c'hoaz bara da zibri.

  • charren
    charren

    voir charreat

  • charreter / charretour
    charreter / charretour

    m. –ion, charretizion

    (1) Charretier.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 103). Charreter charretier. ●(1499) Ca 36a. Charretter. g. charrettier. ●(c.1500) Cb [puncaff]. Jnde hauriga / e. g. charretier. b. charater. ●(1521) Cc [charratter]. Charratter. g. charrettier.

    ●(c.1718) CHal.ms i. chartier, tr. «charetour.» ●(1744) L'Arm 53b. Charrettier, tr. «Chartrour.. trerion. m.»

    ●(1857) AVImaheu 60. charratigeon dall ind ag e gass tud dall. ●(1867) GBI I 472. 'Welet 'r charreterrienn maro, / Krouget war-bouez ho landonio, tr. «En voyant les charretiers morts, / Pendus avec leurs guides !»

    ●(1904) DBFV 36b. chartour, charretour, chartrour, m. pl. –terion, tr. «charretier.» ●(1909) FHAB Gwengolo 266. da ziframma lost ar vestign a-dre daouarn eur charretour. ●(1934) PONT 26. Ar charetourien ne ouzont ket lavaret eur ger, hep blasfemi hano va mab ! ●(1955) STBJ 49. e kendalc'has Yeun ar Gow gant e vicher charretour ha louacher.

    (2) (jeu de boules) Action de passer entre deux boules ou entre le cochonnet et une autre boule.

    ●(2004) LBBCA 91. Passer entre deux boules ou entre le cochonnet et une autre boule = ur charreter.

    (3) Loar ar charretourien = (?).

    ●(1949) KROB 17/14. Loar ar «jarreatourien» a zo evit an dud da ziloja.

  • charreterez
    charreterez

    f. (météorologie) Vent de Nordé.

    ●(1977) PBDZ 1006. (Douarnenez) ar chareterez a bade dit betek unnek eur hag a galme, tr. «le vent de Nordé te durait jusqu'à onze heures, et s'apaisait.» ●(1979) VSDZ 150. (Douarnenez) Ha deus an abardaez, pa e brav an amzer, e teu ar chareterez, an avel a dro, a teu d'ar viz, d'ar viz-retar, honnezh eo ar chareterez, tr. (p. 312) «Et l'après-midi, quand le temps est beau, vient le Nordé, le vent tourne, il vient au Nord-Est, à l'Est-Nord-Est, c'est celui-là le vent de Nordé.»

  • charreterezh
    charreterezh

    m. Action de charroyer.

    ●(1866) FHB 57/35b. ober ar charreterez dre ma vez izom.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...