Devri

Recherche 'chas...' : 22 mots trouvés

Page 1 : de chas-1 (1) à chastreus (22) :
  • chas .1
    chas .1

    m. –où

    (1) Cercueil.

    ●(1499) Ca 36a. Chas. g. chasse.

    ●(1744) L'Arm 30b. Biere, cercueil, tr. «Chass.. seu. m.» ●(1787) BI 198. A p'ou douai toullet assèss, ha ma houent arriuë guet er chasse. ●(17--) TE 369. ean e douchas doh er chass.

    ●(1829) CNG 52. Me gleu forgein me chas. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 119. ur vaguik péhani e chervigeas de châs.

    ●(1904) DBFV 36b. chas, chèch, cherch, s., tr. «bière, chasse, cercueil.» ●(1907) BSPD I 258. é oé déjà er horv ér chas.

    (2) Carquois.

    ●(1499) Ca 36a. Chas an saezou. chasse a flaiches.

  • chas .2
    chas .2

    m. (marine) Chasse.

    ●(1904) DBFV 35a. chach, m., tr. «chasse, en t. de marine.»

  • chas .3
    chas .3

    plur.

    I.

    (1) Chiens.

    ●(1576) Cath p. 23. o corphou taulet dan chacç da dibry, tr. «leurs corps jetés aux chiens à manger.» ●(1612) Cnf 37a. chacc drouc.

    ●(1838) OVD 72. er chas e zaibre er berhonneu bara e gouéhe édan taul ou mistr. ●(1838-1866) PRO.tj 173. Gant ar chass eo diframet.

    ●(1902) PIGO I 207. eur bagad chas em euz deuz ar re vraoan. ●(1927) GERI.Ern 79. Chas pl., tr. «Chiens.»

    (2) Bugul-chas : valet de chiens.

    ●(1931) DIHU 245/362. Er bugul-chas e zigoubl buan chas divent ha niverus er van.

    (3) péjor. Chas ar vourc'h : enfants du bourg (opposés à ceux de la campagne).

    ●(2005) SEBEJ 155. (Ar Yeuc'h) les enfants du bourg, chas ar vorc'h, les chiens du bourg, nous appelait-on.

    II. Blasons populaires.

    (1) Chas (an Intel) : les chiens (d’Étel). Voir aussi penn-sardin.

    ●(1911) DIHU 70/240. Ha ré en Intel chas ! Nen dé ket ker braù!... ●(1947) BRMO 31. ceux [= habitants] d'Etel, Chas (chiens) ou Penneu Sardrin (têtes de sardines).

    (2) Bordelerien evel chas (surnom des habitants de Guerlesquin).

    ●(1878) SVE 964. Gwerliskiniz, a ras da ras, / Bordelerien evel chass; / Ar chass ez a d'ann ofern-bred / Ha Gwerlikiniz n'eont ket.

    (3) Chas du (ag) ar Vouster (surnom des habitants de Moutoirac).

    ●(1911) DIHU 73/283. Chas du er Voustoér e zou anaùet. ●(1912) PBHV 157. Chas du ag er Voustoér. ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Moustoir-Ac, Chas Du (chiens noirs).

    (4) Chas Kerborzh (surnom des habitants de Kerbors).

    ●(2005) HYZH 244/37. Chas Kerborzh.

    (5) Chas (Neizin) : les chiens (de Naizin). Voir aussi paotr-ruz.

    ●(1911) DIHU 72/272. Lapoused kaill int é Nein. Pautred ru ha Chas é hrér anehé. ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Naizin, Chas (chiens) ou Pautred ru (gars rouges).

    (6) Chas ruz (surnom des habitants du Moustoir-Remungol). Cf. kailhaj, merc'h & touerez / touierez.

    ●(1911) DIHU 73/283. Ér Voustoer-Remengol é hes kaillaj, merhed ru, chas ru. Touierézed e rhér hoah a verhed er barréz-sé.

    (7) Chas Sant-Maloù (surnom des Malouins ?).

    ●(1647) Am 416. Oll chaçç Sant Malou à bleizy Daoulas.

    III.

    (1) Bezañ diwar chas ar vro : être originaire du même pays.

    ●(1981) ANTR 40 (L) *Tad Medar. Med, sur oun, n'eo ked diwar chas ar vro. ●(1986) PTGN 21 (L) *Tad Medar. Med er porziou-mor e kaver tud a bep ouenn hag a bep bro, ne vezont ket toud diwar chas ar vro kredabl !

    (2) Stagañ e chas gant delioù kaol :

    ●(1972) SKVT I 100 (Ki) Y. Drezen. «Eizh realad chokolad, krouadurien !» a c'hoarzhe Chann an Draouleg, gounezet evit mat gant an drantiz. «Ne stagit ket ho chas gant delioù kaol »

    (3) Stagañ e chas gant silzig :

    ●(1949) KROB 11/10 (L) *Ab Sulio. Ha neuze, daoust penaos bennak n'eo ket bet morse ar c'hiz, e Kervrugeg, da staga ar chas gant chapeledou silzig, e rankan lavaret deoc'h n'eo ket ar boued eo a ra ar muiañ diouer d'ar chatal, hag ar bevañs da dud an tiegez bras ha pinvidik-se, ha ne ra, feiz a varichal ! ●(1949) KROB 20/28 (L) *Ab Sulio. N'eo ket en abeg ma kasan da stal da stalig eo da vihana ! Setu aze eun dra ha ne c'heller ket tamall din, rak n'emaout ket hep gouzout n'emañ ket ar c'hiz ganen da staga va chas gant silzig !

    (4) Prenañ stripoù digant chas ar gigerien : voir stripoù.

    (5) Touiñ Doue evel un diloster chas : voir Doue.

  • chas-paourerion
    chas-paourerion

    m. Chasse-gueux.

    ●(1744) L'Arm 54b. Chasse-coquins ou chasse-gueux, tr. «Chache-peurerion. m.»

    ●(1904) DBFV 35a. chach-peurerion, m., tr. «chasse-coquin, chasse-gueux (bedeau, suisse), (l'A.).»

  • chasañ
    chasañ

    v. intr. = (?) sachañ (?).

    ●(1929) KANNgwital 321/317. Petra zo talvoudusoc'h d'eun den yaouank eget gouzout kass en dro al labour a zo da ober en eun tiegez ? Evit kement-se eo red dezhan peurliessa poania kals hag hirr amzer, chassa mat var e spered, pleustri dalc'h mat ha goulen aliez soken kuzul digant an dud en oad.

  • chase
    chase

    m. –où

    I.

    (1) Chasse.

    ●(1633) Nom 175a. Venabulum : voûge, espiu de chasse : impiot an chasse.

    ●(1732) GReg 155b-156a. Chasse, poursuite de bêtes courantes & gibier, tr. «en Corn[ouaille] et Tre[gor] on dit chaçze. p. chaçzëou.»

    ●(1838) CGK 9. Bremâ ne rân quen chaçze / Mert dar c'hoënn deus va guele. ●(1866) SEV 96. peinta eur chase. ●(1878) EKG II 26. Ne ket da ziliaoua eo ez an ; d'ar chase, avad, ne lavaran ket. ●(1883) IMP 24. D'ar chasse ez eomp on daou : pep tra ganeomp 'so par.

    (2) Tro-chase : partie de chasse.

    ●(1907) PERS 236. me rai eun dro chasse. ●(1909) KTLR 46. oc'h ober eun dro jasse. ●249. great eun dro jase e koajou ar palez. ●(1915) HBPR 96. an dro jase.

    (3) Abadenn chase : partie de chasse.

    ●(1926) FHAB Kerzu 462. o vont d'ober abadennou chase.

    (4) Ki-chase : chien de chasse.

    ●(1878) EKG II 26. Dioc'h he harz, hennez a zo eur c'hi chase.

    II. (jeu de paume) Endroit où tombe la balle.

    ●(1633) Nom 195a. Factor : celuy qui marque la chasse : an hiny pehiny á mercq chassè an hoary.

  • chaseadenn
    chaseadenn

    f. –où Partie de chasse.

    ●(1981) ANTR 133. ober eur jaseadenn, eun abadenn jaseal.

  • chaseal / chaseiñ
    chaseal / chaseiñ

    v. tr. d.

    (1) Chasser.

    ●(1659) SCger 23a. chasser aux bestes, tr. «chasseal lonèt.» ●(1732) GReg 156a. Chasser, poursuivre du gibier, tr. «chaçzeal. pr. chaçzeet.»

    ●(1878) EKG II 26. Da chaseal tud, enebourien ar Republik.

    ●(1915) HBPR 93. chaseal ar veleien (...) evel ma ra ar chaseour ar gedon.

    ►absol.

    ●(1612) Cnf.epist 22. monet da (…) chasceal. ●(1612) Cnf 30a. Lessel da cleuet offeren da sul (...) eguit monet da chasseal so pechet. ●(1633) Nom 30a-b. Canis venaticus, Galicus : leurier, chien de chasse, ou de venerie : leufran quy da chasseal.

    ●(1710) IN I 116. o vont da chasseal.

    ●(1910) MAKE 37. o vont da chaseal. ●(1911) BUAZperrot 132. e blijadur oa beza o chaseal.

    (2) Repousser.

    ●(1621) Mc 7. pe quement bennac en be y chaceet pell diouziff. ●29. pan tacher do chaceiff ez quement ha maz galler.

    (3) Chasser, faire partir, sortir.

    ●(1650) Nlou 81. Don chasseal, à sal an impala ezr (lire : impalaezr), tr. «pour nous chasser du palais de l'empereur.» ●458. Neuse ves an placc, dy grac (lire : dygrac) viont cacet, / Pell cre chacceet, tr. «alors ils furent renvoyés sans pitié, / chassés très loin.» ●479. pell cre en hoz chaceat, tr. «on les chassa très loin.»

    ●(1659) SCger 23a. chasser hors de la Ville, tr. «chasseal emes ar guer.»

  • chaseer / chaseour
    chaseer / chaseour

    m. –ion Chasseur.

    ●(1710) IN I 115. an trein eus ar chasseurien. ●315. ur chasseur o touguen ur glujar var e zorn. ●(1727) IN 115. an trein eus ar chasseeurien. ●(1727) HB 383. Achappet e hon ene o dilarc'h evel ma c'hachap ul labouz a zilarc'h ar chasseuryen. ●(1732) GReg 156a. Chasseur, tr. «chaçzeèr. chaçzeour. p. chaçzæryen.»

    ●(1838-1866) PRO.tj 174. Clëo, chasséer, / Ar c'horn sclentin. ●187. Demp, chasseouryen. ●(1878) EKG II 126. evel ma tiskar ar chaseer ar vran-louet.

    ●(1907) FHAB Kerzu 294. eb chacha varnho daoulagad ar chasseour. ●(1915) HBPR 93. chaseal ar veleien (...) evel ma ra ar chaseour ar gedon.

    ►[empl. comme épith.]

    ●(1866) FHB 72/160a. Ar sparfel ha meur a labous chasseer all.

  • chaseiñ
    chaseiñ

    voir chaseal

  • chaseour
    chaseour

    voir chaseer

  • chasgeu
    chasgeu

    m. (religion) Suisse d'église.

    ●(1954) VAZA 52. pell'zo n'eus na bedell na chasgeu en iliz-veur Landreger.

  • chasiñ
    chasiñ

    v. tr. d.

    (1) Chasser.

    ●(c.1718) CHal.ms i. chasser ou aller a la chasse des perdrix, tr. «monnet de chassein clugeri.»

    (2) Exiler, expulser.

    ●(c.1718) CHal.ms i. exiler, tr. «chassein, taulein er mes ac er urou diuroëin exilein.»

    ●(1904) DBFV 36b. chasein, tr. «expulser (Ch. ms.).»

    (3) Donner la chasse (à un vaisseau).

    ●(1904) DBFV 35a. chachein, v. a., tr. «donner la chasse à (un vaisseau).»

  • chasplouz .1
    chasplouz .1

    coll. (entomologie) Chenilles.

    ●(1856) VNA 27. des Chenilles, tr. «chasplouz.»

  • chasplouz .2
    chasplouz .2

    s. –ed (entomologie) Chenille.

    ●(1933) ALBR 36. Ar penglaou a lonk, en eun de, ouspenn 1.500 chapelouz bihan ha bras.

  • chasplouzenn
    chasplouzenn

    f. chasplouzed (entomologie) Chenille.

    ●(1723) CHal 32. Chacheplousen, chacheplousét tr. «chenille.» ●(1732) GReg 161a. Chenille, insecte venimeux, tr. «Van[netois] chacheplousen. p. chachploused.»

    ●(1904) DBFV 36b. chasplouzen, chazeplouzen, chacheplouzen, f. pl. chasplouz, chasplouzed, tr. «chenille.» ●(1927) GERI.Ern 450. pelouzenn, chachplouzenn V[annetais] f. pl. –zed, tr. «chenille.» ●(1931) VALL 117. Chenille, tr. «V[annetais] chasplouzenn f.»

  • chast
    chast

    adj.

    (1) Attr./Épith. Chaste.

    ●(1621) Mc 69. vn corff chast.

    ●(1659) SCger 23a. chaste, tr. «chast.»

    (2) Adv. Chastement.

    ●(1612) Cnf 22. an guir Christenyen ho deues em seruiget eus an iun, eguit beuaff chast.

  • chasted
    chasted

    f. Chasteté.

    ●(1499) Ca 36a. Chastdet. g. chastete. ●(c.1500) Cb 36a. castete. b. chastet.

  • chastete
    chastete

    f. Chasteté.

    ●(1659) SCger 23a. chasteté, tr. «chasteté.» ●(1727) IN 352. quittat he jastete. ●(1710) IN I 352. d'en em destina d'ar chastete.

  • chastre
    chastre

    m. –où

    (1) Kaout, kemer chastre : s'embarrasser.

    ●(1905) KANngalon Du 532. Nag a jastre (…) a vez kemeret evit kaout eun neubeudik eazamant. ●(1907) PERS 192. o velet he gerent o kaout kement a jastre abalamour d'ezhan.

    (2) Travail, embarras.

    ●(1911) BUAZperrot 802. pegement a jastre o deus bet bugale sant Felix evit destum, a zor da zor, kement gwenneg o deus bet ezom. ●(1916) KZVr 160 - 26/03/16. Chastre, tr. «embarras, encombrement.» ●Eun den klanv a zo chastre gantan, Loeiz ar Floc'h.

    (3) Attention, soin.

    ●(1923) ADML 38. tad ebed na ziskwezaz muioc'h a jastre gant he vugel.

    (4) (religion) Chastre ar bed : vie des gens du monde, du siècle.

    ●(1935) ADBr xlii 3&4/418. Enem beur-ro da zoue, / Pêll dioc'h chastre ar bed.

    (5) Embarras, ennui, désagrément.

    ●(1919) FHAB Gwengolo 79. daoust d'ar jastreou. ●(1923) ADML 39. eb na deuffe nag enkrez na jastre ebed, da zigass koumoul var ho zal. ●(1942) FHAB Mae/Mezheven 153. ar chastreou pemdeziek.

  • chastreañ
    chastreañ

    v. tr. d. Embarrasser.

    ●(1931) VALL 247b. Embarrasser, tr. «chastrea.»

  • chastreüs
    chastreüs

    adj.

    (1) Embarrassant, encombrant.

    ●(1916) KZVr 160 - 26/03/16. Chastreüs, tr. «embarrassant, encombrant, Loeiz ar Floc'h.»

    (2) Qui occasionne de l'embarras, des difficultés.

    ●(1943) VKST Gouere-Eost 310. Beza maer a zo deuet da veza (...) Eur garg chastreus. ●(1949) KROB 9/4. Evit ar c'hristen-ze, ar zul n'eo ket eun devez chastreüs eo, met eun devez a joa.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...