Devri

Recherche 'diaes...' : 4 mots trouvés

Page 1 : de diaes (1) à diaester (4) :
  • diaes
    diaes

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A. (en plt de qqc.)

    (1) Difficile, malaisé, incommode.

    (1659) SCger 44a. difficile, tr. «diès.» ●69a. incommode, tr. «diés.» ●(1710) IN I 253. un hent dies ha risclus. ●(1732) GReg 288b. Difficile, malaisé, penible, tr. «Diæz.» ●(1744) L'Arm 10b. Mal-aisé, tr. «Diaiss

    (1825) COSp 312. diæsset e cavan-mé pardonein ! ●(1867) MGK 83. Pegen diez eo beva ! ●(1869) EGB 24. ar zével graiou a zo diêz d'ar ré a zô berr hô halan, tr. «il est difficile à ceux qui ont la courte haleine de monter des côtes.» ●(1878) EKG II 197. diez kenan eo lakaat enn hor iez-ni traou ker kriz. ●(1889) ISV 114. eun hent dies.

    (2) (en plt de remèdes) Désagréable.

    (1924) FHAB Gouere 259. ar glanvourien a gemere al louzeier diesa en aviz plijout d'o itron vat.

    (3) Qui indispose, incommode.

    (1934) FHAB C'hwevrer 66. rak eun dra ziaes eo [ar sifern], ma n'eo ket eur gwall-glenved.

    B. (en plt de qqn)

    (1) Ur spered diaes a zen : un homme d'humeur difficile, incommode.

    (1911) BUAZperrot 78. Sant Fransez a oa eur spered diaes a zen dre natur.

    (2) Pezh diaes : personne pas commode.

    (1961) BAHE 27/31. e Bro-Lannuon (…) lavaret e vez bepred gant an dud dre amañ : «Houmañ 'zo ur Perseval ! evit komz eus ur gwall blac'h, ur pezh diaes !

    (3) (Cœur) inquiet.

    (1908) PIGO II 18. Aman n'eus ket a galonou diaes.

    (4) Bezañ diaes e benn, e spered : être gêné.

    (1882) BAR 86. na diez edo he benn gant Pons-Pilat.

    (1909) KTLR 9. c'hui n'oc'h nemet eun tammik abad ha na ve morse diez ho spered gant netra ?

    (5) Lakaat ub. diaes : mettre qqn dans la gêne financière.

    (1909) KTLR 106. ho bugale ho lakea diez rag ma na elle nikun anezo gounit e vara.

    (6) De caractère difficile.

    (1860) BAL 181. un den diez ac inoüz beza ganta.

    (7) (Humeur) difficile.

    (1831) RDU 44. a ean en dès un himur diæz, caignus pé attahinus.

    II. Adv.

    A. Kavout diaes.

    (1) Trouver dur.

    (1860) BAL vii. Diez e cavit beza atao oc'h-unan.

    (1909) KTLR 190. Breiziz a gave diez hag ar c'hallaoued a c'hoarze iud.

    (2) Trouver déplaisant.

    (1902) MBKJ 232. Diesa a gavan eo an dismegansou.

    B.

    (1) En em gavout klañv-diaes : éprouver un malaise.

    (c.1825-1830) AJC 2890. nem gaed a ris clanf dies en fod a voed.

    (2) C'hoari diaes da ub. : embarrasser, gêner qqn, le mettre mal à l'aise.

    (1890) MOA 233b. Embarrasser, Mettre obstacle à q. q., tr. «c'hoari diez da u. b.»

    III.

    (1) Diaes evel en ur roched reun : voir roched.

    (2) Diaes evel ur maen en ur yoc'h kaoc'h : voir maen.

    (3) Bezañ diaes e gelastrenn : voir kelastrenn.

    (4) Diaes evel derc'hel ur bramm war beg un ibil : voir bramm.

    (5) Bezañ diaes e breñv er gêr : voir preñv.

  • diaesaat
    diaesaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Devenir plus difficile.

    (1732) GReg 288a. Devenir difficile, tr. «Diæçzaat. pr. diæçzeët.» ●(1744) L'Arm 196a. Devenir incommode, tr. «Dïæçatt

    (1876) TDE.BF 122b. Diesaat, v. n. Peu usité. Devenir difficile, incommode.»

    (1903) LZBg Gwengolo 212. Betag azé é hé és erhoalh en treu, mes nezé ou des komanset diésat. ●(1904) DBFV 49b. diésat, v. n., part. eit, tr. «devenir difficile.» ●(1937) DIHU 310/255. Diésat e hra bepred er herhed.

    (2) (en plt d'un malade) Empirer.

    (1962) TDBP II 107. Dïêsset eo, tr. «il va plus mal.»

    (3) Diaesaat gant ub. : devenir de moins en moins commode, de plus en plus difficile à gérer.

    (1938) ARBO 185-186. Diésat e hré, aben en taol fin, get hé boulom. Droug e zegoéh ker béan get er ré e vè ar en henteu d'en noz. Ha ken tioél èl ma oè en nozeh-sé !

    (1942) DHKN 225. Met gout e hra er vestréz petra e talv héh ostizion, ha diésat e hra geté.

    II. V. tr. d.

    (1) Rendre difficile.

    (1904) DBFV 49b. diésat, v. a., part. eit, tr. «rendre difficile.»

    (2) Encombrer.

    (1869) EGB 212. il faut couper un peu les ronces qui gênent la route, tr. «réd eo ober eunn troc'ha d'ann dreiz a ziesa ann hent.»

    (3) Diaesaat ub. : incommoder qqn.

    (1825) COSp 131. ur gùir displijadur é é uélet éma é glinhuet ur bunition a é behedeu, pé é tiæssa hac é fatigue bras er ré e zou doh er soignein.

    III. V. pron. réfl. En em ziaesaat.

    (1) Se mettre en difficulté, se déranger.

    (1856) GRD 59. Dougein e hrér calz muyoh a vout goapeit guet er bed, a hobér ur bénigen benac, a hum ziæssat, eit ne zouger er péhèd.

    (2) En em ziaesaat gant ub. : s'inquiéter, s'en faire pour qqn.

    (1915) LILH 28 a Heneoal. Er huéh getan é hemb de zichuéh è hei en E. Moigno é permision ; marsé è hei d'hou kuélet ha de laret d'oh ne hues chet d'obér d'um ziésat genein. Me gemér er vuhé èl mé ta ha me gav é hon rè eurus hoah deusto d'er mizér hor bè mar a huéh.

    (3) En em ziaesaat a : se défaire de.

    (1861) BSJ 178. Ne tal quet héli Jesus-Chrouist, mar bé gouniet er galon d'er madeu ag en doar, ha mar ne vér quet prest d'hum ziæssat ag er péh e gâramb muihan.

  • diaested
    diaested

    f.

    (1) Gêne, difficulté.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 62-63. unan (...) hum gavas én un diæztet e yé ar hoahat.

    (2) spécial. Malaise faute de nourriture.

    (1499) Ca 60a. Diaestet. g. mesaise ou non aise comme deffaulte de mengier. l. hec inedia / e. ●(c.1500) Cb 61a. Diastet. g. fein l. hec inedia / e. ●(1521) Cc. Diastet alias naon. g. fain. l. hec inedia / e.

  • diaester
    diaester

    m. –ioù Difficulté.

    (1919) MVRO 9/2c. Kalz a ziezderiou all a vo c'hoaz da drec'hi. ●(1920) MVRO 29/1b. Evit plenaat an diesderiou. ●(1920) MVRO 65/1a. da c'hortoz ma vo kavet eun tu da blenaat an holl diesteriou etre ar broiou.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...