Recherche 'diere...' : 7 mots trouvés
Page 1 : de diere-1 (1) à dierep (7) :- diere .1diere .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. Qui n'est pas lié, attaché.
●(1732) GReg 261b. Delié, ée, qui n'est pas lié, tr. «diere.» ●573b. Qui n'est pas attaché, tr. «diere.»
●(1907) VBFV.bf 13b. diari, adj. tr. «délié, qui n'est pas lié.» ●(1909) FHAB Gwengolo 266. Beza diere a zo eta beza diliamm, dinask, dishual. ●(1935) ANTO 118. a leze diere e fagodenn.
B. sens fig.
(1) (en plt de qqn) Actif.
●(1876) TDE.BF 122b. Diere enn he labour, tr. «actif au travail.» ●(1890) MOA 105a. Travailler avec activité, tr. «beza diere enn he labour.»
(2) (en plt d'un lieu) Où il y a de l'espace, spacieux.
●(1874) FHB 497/211a. eur chapel gaer ha diere.
●(1995) EIGV 38. n'oa ket re ziere an hent.
(3) Libre.
●(1862) JKS 108. Red eo e ve ho kaloun neat ha distag dioc'h pep tra, mar fell d'e-hoc'h beza diere. ●149. Ar garantez a fell d'ezhi beza diere a-grenn.
●(1909) FHAB Gwengolo 266. Skol diere ha skol libr a zo ar memes tra. ●(1941) FHAB Genver 8. C’houi a grouas an den ’vit beva diere. ●(1957) CONS 357. Ar Jakobined a lavaro moarvat ne vezo nemet evit gonnidegez ar varn diere ; ac’hanta, kaer am eus beza ive eur barnour diere, me a lavar, n’ez eo ket gwir kement-se.
(4) (Esprit) Large.
●(1925) FHAB C'hwevrer 50. sperejou ker bras ha va hini, digor, ledan ha diere evel ma 'z eo !
II. Adv.
(1) Sans entrave.
●(1909) FHAB Ebrel 101. Er bed all an ene a c'hell en em lakaat diere da studia natur cuzet an traou.
(2) Loc. adv. E diere : rapidement.
●(1909) FHAB Gwengolo 266. Ac'hano e teu ive marteze ar gomzen bale e diere, bale distrob, buan.
- diere .2diere .2
m.
(1) Espace.
●(1914) KANNgwital 140/438. ar zâl great (...) Diere zo enni ha dirak ez euz eur porz a zo brasoc'h eget na zonjet.
(2) Vitesse.
●(1924) NFLO. aller vite. diere 'zo warnan ; mont gant diere. dere 'zo warnan.
(3) Liberté.
●(1869) FHB 210/5a. muioc'h a dro, a ziere evit tiekaad gand goazed ha bugale. ●(1869) FHB 210/5b. mar d'euz kement a ziere evit an oll. ●(1870) FHB 267/43a. diere e peb leac'h, hag evit an oll.
- diereañdiereañ
voir dieren
- diereiñdiereiñ
voir dieren
- dieren / diereniñ / diereañ / diereiñdieren / diereniñ / diereañ / diereiñ
v. tr.
I. V. tr. d.
A.
(1) Délier (qqn, qqc.).
●(1499) Ca 60a. Diaeren vide in paeaff. ●61b. Dieren. g. deslier.
●(1659) SCger 102b. relascher, tr. «dieren.» ●142a. dierenn, tr. «deslier.» ●(c.1718) CHal.ms iii. relascher, tr. «lausquein, dierennein, diuandein.» ●(1732) GReg 261b. Delier, defaire le lien, ou le neud d'une chose liée, tr. «Van[netois] diereiñ. diari. diaryeiñ.» ●574a. Jesus-Christ a donné le pouvoir de lier & de delier, tr. «Hon Salver en deveus roët d'e Ilis ar galloud da eren ha da dieren he bugale.»
●(1787) BI 159. de ziarri é sah. ●(17--) TE 463(2). Diariet er puar Æl e zou garrottét.
●(1861) BSJ 187. En diariein e hrér dirac en ol. ●(1868) KTB.ms 14 p 179. mar karet ma dieren. ●(1893) IAI 167. diereat en deuz eur maread sklavourien. ●(1896) HIS 151. Diariet-éañ bermen. ●(1897) EST 33. lod al ou hemér / Ou diari.
●(1907) VBFV.bf 13b. diari, diariein, v. a., tr. «délier.»
►absol.
●(1921) BUFA 161. dehon em es reit karg ha bili de ariein ha de ziariein ar en doar.
(2) local. Délier (les vaches à l'étable).
●(1909) BROU 223. (Eusa) Délier, tr. «Diérèa Se dit seulement des vaches à l'étable.»
B. sens fig. Libérer.
●(1903) LZBg Du 248. ou diari a sklavaj.
II. V. tr. i. Dieren àr : défaire les liens de.
●(1934) MAAZ 36. hui e ziario arnehè.
- diereniñdiereniñ
voir dieren
- dierepdierep
voir dienep