Devri

Recherche 'dija...' : 13 mots trouvés

Page 1 : de dija (1) à dijavedin-dijavedan (13) :
  • dija
    dija

    adv.

    (1) Déjà.

    ●(1621) Mc 98. pechet de ja commetet. ●(1647) Am.ms 506. So desja costiff he coz piniffy, tr. Herve Bihan « Dont le vieil engin est déjà constipé ».

    ●(c.1680) NG 808. Scauant eu desia en non scol. ●(1689) DOctrinal 187. Sant Hildut à eure ha da é et, ha pa zoa formet ha disia sec’h ha m’eur an eet, é voe ret laquàt de miret. ●201. Pep tra desia apparaillet evit an enterramant. ●(1732) GReg Il y a déjà un peu de tems, tr. «Ur royadicq mad so dija.»

    ●(1894) BUZmornik 21. Eskop oa dija d'ann ampoent.

    ●(1910) MBJL 82. setu ec'h ê krog dija ar mein a zo en diavêz d'en em dibri ha da gouean en poultr.

    ●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.

    ►[au dimin.]

    ●(1870) MBR 262. Eur vorenn vad en doa great dijaik.

    ●(1904) BMSB 13. dijaïk e-tal dor ar baradoz. ●17. dijaïk hanter-varo.

    (2) A-zija : déjà.

    ●(1792) HS 19. péhanni enn doai à zéja collet é eurustet énn néan. ●172. à zéja é commancent murmurein. ●198. hac e juge à zéja er péhour. ●234. Unan enn dèss collet er méh ér mod-cé, pé e zou à zéjà ur fall verh, pé quent pèl e vou. ●248. A zéja e hoai Sant Yahann ar vordènn er Jourdènn.

  • dijabañ
    dijabañ

    voir dijabliñ

  • dijabl .1
    dijabl .1

    adj.

    I. Attr./Épith.

    (1) Qui a du temps libre.

    ●(1906) DIHU 10/170. péker bourabl e vezé dehon gueharal é hoarn é loñned, dijabl kaer, hemp ankin. ●(1912) BUEV 22. hum gavet hoah ur huéh disorb ha dijab é ti en Eutru Doué.

    (2) Débarrassé, sans occupation.

    ●(1904) DBFV 54b. dijabl, adj., tr. «débarrassé, qui n'est plus occupé.» ●(1922) EOVD 64. nen doh ket sur a hum gavet dijab épad un ér. ●(1927) DIHU 188/224. Dijapl, tr. «(adj.) débarrassé, sans occupation.»

    (3) Libre.

    ●(1913) HIVR 40. biùein dalbéh dijab ha digabestr.

    (4) Dijabl diouzh : débarrassé de.

    ●(1908) DIHU 32/29. Dijapl doh er Fransizion, Nominoé e lakas é spi de ziazéein é vestroni. ●(1908) DIHU 35/70. pe veemb dijab doh en treu-men.

    (5) Tiré d'affaire.

    ●(1910) ISBR 36. Siouah ! ne oent ket dijab hoah.

    (6) Pratique, facile.

    ●(1982) LIMO 04 juin. Ne oé named flutein eid gobér «kekah». Un dra dijapl !

    II. Adv. Libre dans ses mouvements.

    ●(1904) DBFV 54b. dijabl, adj., tr. «libre dans ses mouvements.» ●(1922) EOVD 8. ean e gerh dijab ha joéius én hent digor a hourhemenneu Doué.

  • dijabl .2
    dijabl .2

    m.

    (1) Débarras.

    ●(1917) LILH 10 a Ebrel. A pe chomehè hemb donet endro é vehè ur braù a zijabl aveidomb. ●(1927) DIHU 188/224. Dijapl (subs.) : Un dijapl mat e vo kement-sé aveidein. ●(1942) DIHU 368/31. Un dijab mat avei[t] huéh suhuniad.

    (2) Ober un dijabl (d'un dachenn) : débarrasser (un terrain) de ce qu'il l'encombre.

    ●(1980) LIMO 19 avril. Mal e oè enta gobér un dijabl.

  • dijabliñ
    dijabliñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Délivrer (un endroit de qqc., qqn).

    ●(1908) DIHU 35/68. adseùel é Vro ha d'he dijabein a zamani ponnér er Fransizion. ●(1910) ISBR 33. dijabein er vro anehé.

    ●(1974) YABA 21.06. Yann er Baluhenn (…) en doè dijablet kornad Berné ag en Diaoul.

    (2) Délivrer (qqn) de prison.

    ●(1910) ISBR 263. péein tauseu dehon aveit bout dijablet. ●(1913) AVIE 54. laret d'er brizonerion é veint dijabet.

    (3) Débiter (des prières).

    ●(1925) BILZ 151. eman en iliz, o ruza he inou, o tijaba paterou a-hed an de.

    II. V. intr. Dijabliñ ag, diouzh ub., udb. : se débarrasser de qqn, de qqc.

    ●(1904) DBFV 54b. dijabein, v. n., tr. «se débarrasser, se séparer (doh, de), vendre ce qu'on amène à la foire.» ●(1918) LILH 11 a Vezheven. Arhoah vitin é ha er mestr koh arauk get er hetan trén. Chetu ni dijablet anehon enta. ●(1932) BRTG 162. de glah penaus obér aveit dijablein anehon. ●(1939) RIBA 27. Met her erbet n'en des arnonn de zijabein a me merh. ●(1942) DIHU 371/77. penaos é hellehè ean dijabein ag en huéh ugent mil lur en des én é di.

    III. V. pron. réfl. En em zijabliñ ag ub., udb. : se débarrasser de qqn, de qqc.

    ●(1902) LZBg Gwengolo 213. Guel e véhé d'emb hum zijabein a nehi. ●(1910) ISBR 87. hum zijabein a iaù er Franked. ●(1921) GRSA 347. aveit em zijablein fonaploh ag en eskob. ●(1922) EOVD 185. hum zijablein ag en ol sieu. ●(1925) SFKH 27. eit hum zijablein ag ur stad ken divalaù. ●37. koutant bras d'um zijablein ag er peurkeh. ●(1974) YABA 21.06. Gwell é doh um zijablein ag er lévr-sé. ●(1975) YABA 31.05. ha gellet hon es em zijablein elsé.

  • dijanier
    dijanier

    m. –ion Procrastinateur.

    ●(1931) VALL 493a. personne négligente, indolente, tr. «dijanïer T[régor] popul[aire] (et qui remet toujours à plus tard, comme dilerc'hier L[éon].»

  • dijaniñ
    dijaniñ

    v. Négliger.

    ●(1931) VALL 493a. il est négligent pour s'occuper de ses affaires, tr. «dijani a ra d'ober war-dro e draou T[régor] popul[aire].»

  • dijaoj
    dijaoj

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) (en plt des actions, des paroles, etc.) Inconvenant, inconvenable.

    ●(1767) ISpour 178. gusquemanteu dijauge. ●(1790) Ismar 9. en ol gesteu dijauge. ●(1790) Ismar 141. A pe rér dispigneu dijauge eit en dout friantage.

    ●(c.1802-1825) APS 49. en ol hoarhereah dijauge. ●144. difforh ha dijaug vehai ur horf, mar dé er mambreu hegué ha tiner. ●(1825) COSp 285. guet ur joé dijauge. ●(1841) IDH 47. mar dér betag er bouffonnereah hag en hoarieu dijauge ? ●(1855) BDE 806. hou pêd er brassan dougeance a hobér un dra benac dijauge. ●(1879) GDI 129. mar ne laret meit conzeu dijauj.

    ●(1904) DBFV 55a. dijauj, adj., tr. «qui ne convient pas, impropre, inconvenant, impertinent, immodéré.»

    (2) Mal assorti.

    ●(1744) L'Arm 18b. Mal assorti, tr. «Dijauge.»

    ●(1904) DBFV 55a. dijauj, adj., tr. «mal assorti.»

    (3) Laid.

    ●(1838) OVD 125. ean e zisco er péh en dès villan ha dijauchan.

    B. (en plt de qqn)

    (1) Mal habillé.

    ●(1900) KZVr 105 - 18/02/00. (Skivid) Dijaoz, 'vel Jolgen, pe Jorgen, eur plac'h yaouank koeffet 'vel eur plac'h koz, pe c'hoaz koeffet a-dreuz.

    (2) Pervers.

    ●(1912) BOEG 82. amied dijauj, tr. «Des amis pervers.»

    C. sens fig.

    (1) (en plt d'une action) Très grand, important.

    ●(1911) BUAZperrot 13. an enkreziou dijauj o devoa gwasket anezi keit all. ●221. dijauj eo ar vad a reas. ●577. hag a reas eur vad dijauj. ●(1929) FHAB Gouere 242. goude beza graet eur vad dijauj en e amzer.

    (2) = (?) Nombreux ; inouï (?).

    ●(1911) BUAZperrot 238. Dijauj oa ar miraklou a rea Fransez var ar glanvourien a deue d'e gaout.

    II. Adv.

    (1) D'une manière inconvenante, inconvenablement.

    ●(1745) BT 342. Luciferr a hoarh dijauge, tr. «Lucifer rit d'une façon hideuse.»

    ●(1891) CLM 34. dén ne vehé bet hardéh erhoal eit conz dijauj.

    ●(1904) DBFV 55a. dijauj, adv., tr. «sans convenance, impertinement, immodérément, inégalement.»

    (2) Beaucoup.

    ●(1857) CBF 38. – Kalz a ed hoc'h eus-hu da werza ? – N'am euz ket dijaoch, tr. «– Avez-vous beaucoup de blé à vendre ? – Je n'en ai pas extrèmement.»

    (3) Très, extrêmement.

    ●(1911) BUAZperrot 374. E enterramant a oue kaër dijauj. ●(1929) FHAB Gwengolo 356. manatiou bras dijauj.

  • dijaojadur
    dijaojadur

    m. Disconvenance.

    ●(1904) DBFV 55a. dijaujadur, m., tr. «disconvenance, impropriété, inégalité, impertinence.»

  • dijaojapl
    dijaojapl

    adj. Inconvenant.

    ●(1904) DBFV 55a. dijaujabl, adj., tr. «qui s'assortit mal, inégal, inconvenant.»

  • dijaojiñ
    dijaojiñ

    v.

    (1) V. tr. d. Désassortir.

    ●(1904) DBFV 55a. dijaujein, v. a., tr. «désassortir.»

    (2) V. tr. i. Dijaojiñ diouzh : ne pas convenir à.

    ●(1932) BRTG 64. er halanted e jaujè hag e zijaujè doh ou merh. ●168. bout e oè ré ag hé houchigeu. (...) Ne zijaujent ket dohti. ●(1939) RIBA 26. me gav genein ne zijaojan ket dohoh hag é hellan obér leuiné hou merh Anna.

  • dijavedañ
    dijavedañ

    voir dijavediñ

  • dijavediñ / dijavedañ
    dijavediñ / dijavedañ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Démantibuler.

    ●(1732) GReg 263a. Demantibuler, rompre la machoire, ou la mandibule, tr. «dijaveda. pr. dijavedet.»

    ●(1876) TDE.BF 131a. Dijaveda, v. a., tr. «Rompre la mâchoire.»

    (2) fam. Prononcer, hurler.

    ●(1967) BRUD 26-27/ 31. goude beza dijavedet eun hanter-dousennad leou-Doue.

    II. V. intr. Se démantibuler la mâchoire.

    ●(1929) FHAB C'hwevrer couv. e teuer da zijavedi. ●(1955) VBRU 63. dre huchal hon daou, en arvar da zijavedañ.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...