Recherche 'dija...' : 13 mots trouvés
Page 1 : de dija (1) à dijavedin-dijavedan (13) :- dijadija
adv.
(1) Déjà.
●(1621) Mc 98. pechet de ja commetet. ●(1647) Am.ms 506. So desja costiff he coz piniffy, tr. Herve Bihan « Dont le vieil engin est déjà constipé ».
●(c.1680) NG 808. Scauant eu desia en non scol. ●(1689) DOctrinal 187. Sant Hildut à eure ha da é et, ha pa zoa formet ha disia sec’h ha m’eur an eet, é voe ret laquàt de miret. ●201. Pep tra desia apparaillet evit an enterramant. ●(1732) GReg Il y a déjà un peu de tems, tr. «Ur royadicq mad so dija.»
●(1894) BUZmornik 21. Eskop oa dija d'ann ampoent.
●(1910) MBJL 82. setu ec'h ê krog dija ar mein a zo en diavêz d'en em dibri ha da gouean en poultr.
●(1961) LLMM 86/155. e oa dija splann an deiz hag a-heligentañ e richane an evnigoù er brankoù skav ha spern-gwenn.
►[au dimin.]
●(1870) MBR 262. Eur vorenn vad en doa great dijaik.
●(1904) BMSB 13. dijaïk e-tal dor ar baradoz. ●17. dijaïk hanter-varo.
(2) A-zija : déjà.
●(1792) HS 19. péhanni enn doai à zéja collet é eurustet énn néan. ●172. à zéja é commancent murmurein. ●198. hac e juge à zéja er péhour. ●234. Unan enn dèss collet er méh ér mod-cé, pé e zou à zéjà ur fall verh, pé quent pèl e vou. ●248. A zéja e hoai Sant Yahann ar vordènn er Jourdènn.
- dijabañdijabañ
voir dijabliñ
- dijabl .1dijabl .1
adj.
I. Attr./Épith.
(1) Qui a du temps libre.
●(1906) DIHU 10/170. péker bourabl e vezé dehon gueharal é hoarn é loñned, dijabl kaer, hemp ankin. ●(1912) BUEV 22. hum gavet hoah ur huéh disorb ha dijab é ti en Eutru Doué.
(2) Débarrassé, sans occupation.
●(1904) DBFV 54b. dijabl, adj., tr. «débarrassé, qui n'est plus occupé.» ●(1922) EOVD 64. nen doh ket sur a hum gavet dijab épad un ér. ●(1927) DIHU 188/224. Dijapl, tr. «(adj.) débarrassé, sans occupation.»
(3) Libre.
●(1913) HIVR 40. biùein dalbéh dijab ha digabestr.
(4) Dijabl diouzh : débarrassé de.
●(1908) DIHU 32/29. Dijapl doh er Fransizion, Nominoé e lakas é spi de ziazéein é vestroni. ●(1908) DIHU 35/70. pe veemb dijab doh en treu-men.
(5) Tiré d'affaire.
●(1910) ISBR 36. Siouah ! ne oent ket dijab hoah.
(6) Pratique, facile.
●(1982) LIMO 04 juin. Ne oé named flutein eid gobér «kekah». Un dra dijapl !
II. Adv. Libre dans ses mouvements.
●(1904) DBFV 54b. dijabl, adj., tr. «libre dans ses mouvements.» ●(1922) EOVD 8. ean e gerh dijab ha joéius én hent digor a hourhemenneu Doué.
- dijabl .2dijabl .2
m.
(1) Débarras.
●(1917) LILH 10 a Ebrel. A pe chomehè hemb donet endro é vehè ur braù a zijabl aveidomb. ●(1927) DIHU 188/224. Dijapl (subs.) : Un dijapl mat e vo kement-sé aveidein. ●(1942) DIHU 368/31. Un dijab mat avei[t] huéh suhuniad.
(2) Ober un dijabl (d'un dachenn) : débarrasser (un terrain) de ce qu'il l'encombre.
●(1980) LIMO 19 avril. Mal e oè enta gobér un dijabl.
- dijabliñdijabliñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Délivrer (un endroit de qqc., qqn).
●(1908) DIHU 35/68. adseùel é Vro ha d'he dijabein a zamani ponnér er Fransizion. ●(1910) ISBR 33. dijabein er vro anehé.
●(1974) YABA 21.06. Yann er Baluhenn (…) en doè dijablet kornad Berné ag en Diaoul.
(2) Délivrer (qqn) de prison.
●(1910) ISBR 263. péein tauseu dehon aveit bout dijablet. ●(1913) AVIE 54. laret d'er brizonerion é veint dijabet.
(3) Débiter (des prières).
●(1925) BILZ 151. eman en iliz, o ruza he inou, o tijaba paterou a-hed an de.
II. V. intr. Dijabliñ ag, diouzh ub., udb. : se débarrasser de qqn, de qqc.
●(1904) DBFV 54b. dijabein, v. n., tr. «se débarrasser, se séparer (doh, de), vendre ce qu'on amène à la foire.» ●(1918) LILH 11 a Vezheven. Arhoah vitin é ha er mestr koh arauk get er hetan trén. Chetu ni dijablet anehon enta. ●(1932) BRTG 162. de glah penaus obér aveit dijablein anehon. ●(1939) RIBA 27. Met her erbet n'en des arnonn de zijabein a me merh. ●(1942) DIHU 371/77. penaos é hellehè ean dijabein ag en huéh ugent mil lur en des én é di.
III. V. pron. réfl. En em zijabliñ ag ub., udb. : se débarrasser de qqn, de qqc.
●(1902) LZBg Gwengolo 213. Guel e véhé d'emb hum zijabein a nehi. ●(1910) ISBR 87. hum zijabein a iaù er Franked. ●(1921) GRSA 347. aveit em zijablein fonaploh ag en eskob. ●(1922) EOVD 185. hum zijablein ag en ol sieu. ●(1925) SFKH 27. eit hum zijablein ag ur stad ken divalaù. ●37. koutant bras d'um zijablein ag er peurkeh. ●(1974) YABA 21.06. Gwell é doh um zijablein ag er lévr-sé. ●(1975) YABA 31.05. ha gellet hon es em zijablein elsé.
- dijanierdijanier
m. –ion Procrastinateur.
●(1931) VALL 493a. personne négligente, indolente, tr. «dijanïer T[régor] popul[aire] (et qui remet toujours à plus tard, comme dilerc'hier L[éon].»
- dijaniñdijaniñ
v. Négliger.
●(1931) VALL 493a. il est négligent pour s'occuper de ses affaires, tr. «dijani a ra d'ober war-dro e draou T[régor] popul[aire].»
- dijaojdijaoj
adj.
I. Attr./Épith.
A.
(1) (en plt des actions, des paroles, etc.) Inconvenant, inconvenable.
●(1767) ISpour 178. gusquemanteu dijauge. ●(1790) Ismar 9. en ol gesteu dijauge. ●(1790) Ismar 141. A pe rér dispigneu dijauge eit en dout friantage.
●(c.1802-1825) APS 49. en ol hoarhereah dijauge. ●144. difforh ha dijaug vehai ur horf, mar dé er mambreu hegué ha tiner. ●(1825) COSp 285. guet ur joé dijauge. ●(1841) IDH 47. mar dér betag er bouffonnereah hag en hoarieu dijauge ? ●(1855) BDE 806. hou pêd er brassan dougeance a hobér un dra benac dijauge. ●(1879) GDI 129. mar ne laret meit conzeu dijauj.
●(1904) DBFV 55a. dijauj, adj., tr. «qui ne convient pas, impropre, inconvenant, impertinent, immodéré.»
(2) Mal assorti.
●(1744) L'Arm 18b. Mal assorti, tr. «Dijauge.»
●(1904) DBFV 55a. dijauj, adj., tr. «mal assorti.»
(3) Laid.
●(1838) OVD 125. ean e zisco er péh en dès villan ha dijauchan.
B. (en plt de qqn)
(1) Mal habillé.
●(1900) KZVr 105 - 18/02/00. (Skivid) Dijaoz, 'vel Jolgen, pe Jorgen, eur plac'h yaouank koeffet 'vel eur plac'h koz, pe c'hoaz koeffet a-dreuz.
(2) Pervers.
●(1912) BOEG 82. amied dijauj, tr. «Des amis pervers.»
C. sens fig.
(1) (en plt d'une action) Très grand, important.
●(1911) BUAZperrot 13. an enkreziou dijauj o devoa gwasket anezi keit all. ●221. dijauj eo ar vad a reas. ●577. hag a reas eur vad dijauj. ●(1929) FHAB Gouere 242. goude beza graet eur vad dijauj en e amzer.
(2) = (?) Nombreux ; inouï (?).
●(1911) BUAZperrot 238. Dijauj oa ar miraklou a rea Fransez var ar glanvourien a deue d'e gaout.
II. Adv.
(1) D'une manière inconvenante, inconvenablement.
●(1745) BT 342. Luciferr a hoarh dijauge, tr. «Lucifer rit d'une façon hideuse.»
●(1891) CLM 34. dén ne vehé bet hardéh erhoal eit conz dijauj.
●(1904) DBFV 55a. dijauj, adv., tr. «sans convenance, impertinement, immodérément, inégalement.»
(2) Beaucoup.
●(1857) CBF 38. – Kalz a ed hoc'h eus-hu da werza ? – N'am euz ket dijaoch, tr. «– Avez-vous beaucoup de blé à vendre ? – Je n'en ai pas extrèmement.»
(3) Très, extrêmement.
●(1911) BUAZperrot 374. E enterramant a oue kaër dijauj. ●(1929) FHAB Gwengolo 356. manatiou bras dijauj.
- dijaojadurdijaojadur
m. Disconvenance.
●(1904) DBFV 55a. dijaujadur, m., tr. «disconvenance, impropriété, inégalité, impertinence.»
- dijaojapldijaojapl
adj. Inconvenant.
●(1904) DBFV 55a. dijaujabl, adj., tr. «qui s'assortit mal, inégal, inconvenant.»
- dijaojiñdijaojiñ
v.
(1) V. tr. d. Désassortir.
●(1904) DBFV 55a. dijaujein, v. a., tr. «désassortir.»
(2) V. tr. i. Dijaojiñ diouzh : ne pas convenir à.
●(1932) BRTG 64. er halanted e jaujè hag e zijaujè doh ou merh. ●168. bout e oè ré ag hé houchigeu. (...) Ne zijaujent ket dohti. ●(1939) RIBA 26. me gav genein ne zijaojan ket dohoh hag é hellan obér leuiné hou merh Anna.
- dijavedañdijavedañ
voir dijavediñ
- dijavediñ / dijavedañdijavediñ / dijavedañ
v.
I. V. tr. d.
(1) Démantibuler.
●(1732) GReg 263a. Demantibuler, rompre la machoire, ou la mandibule, tr. «dijaveda. pr. dijavedet.»
●(1876) TDE.BF 131a. Dijaveda, v. a., tr. «Rompre la mâchoire.»
(2) fam. Prononcer, hurler.
●(1967) BRUD 26-27/ 31. goude beza dijavedet eun hanter-dousennad leou-Doue.
II. V. intr. Se démantibuler la mâchoire.
●(1929) FHAB C'hwevrer couv. e teuer da zijavedi. ●(1955) VBRU 63. dre huchal hon daou, en arvar da zijavedañ.