Recherche 'dik...' : 20 mots trouvés
Page 1 : de dik (1) à dikulez (20) :- dikdik
adj.
I. Attr./Épith.
A.
(1) Zélé, diligent.
●(1530) Pm 10. Merch guerch ha dic, tr. «fille vierge et zélée.»
(2) Exact.
●(1575) M 2093-2094. nedeux den, en nep termen quen dic, / A exprimhe vn poan, na ve mar bihanic, tr. «il n'y a personne en aucune façon si exact / Qui exprimerait une peine, si petite soit-elle.»
(3) Cheville de sens vague.
●(1557) B I 34. Bout enn hy dic pacific bizhuyquen, tr. «rester dans ce royaume tranquille et en paix à jamais.»
B. [en locution]
(1) Bezañ dik d'ober udb. : être ponctuel à faire qqc.
●(1926) FHAB Mezheven 227. dik int da bedi an Introun Varia. ●(1926) FHAB Du 418. beza dik da vont da Gerdevot. ●(1927) KANNkerzevod 11/7. bugale ken dik da zont d'ar c'hatekiz.
(4) Bezañ dik d'udb. : être assidu à qqc., ponctuel dans qqc., à qqc.
●(1929) MKRN 50. C'hui oar pep kog var beg e dour / A dle but dik d'e bez labour, tr. «Tu sais que chaque coq sur le haut de sa tour doit accomplir ponctuellement sa tâche.» ●89. Ne oa den ebet en-dro da C'hourin dikoc'h d'an ofisou, tr. «Il n'y avais personne dans le pays de Gourin plus régulier que lui aux offices.»
(5) Hervez ma oa dik d'ober : selon ce qu'il était capable de faire.
●(1981) LIMO 18 juillet. Impléet e vezè peb unan [ag en dud] revè ma oè dik d'ober.
II. Adv.
(1) Diligemment, avec zèle.
●(14--) Jer.ms 33. Ra pedo mat ha dyc / He mabyc benyguet., tr. « Qu’elle prie bien et diligemment son petit fils béni ». ●(1530) Pm 284. Ez compso dic, tr. «Parlera diligemment.» ●(1557) B I 649. tut mechant / (…) / Na poanyont dic dre aplic ma sicour, tr. «ils ne font rien, ne prennent aucun soin pour me servir.» ●tr. R. Hemon (Pm p. 105) «qui ne peine pas avec zèle en s'applicant pour me secourir.»
(2) Entièrement.
●(1530) Pm 259. dic mylyguet, tr. «entièrement maudit.» ●(1557) B I 260. dan dour probatic / Maz voe groaet an paralytic / Saluet dic e holl pistigou, tr. «la piscine probatique, où le paralytique fut entièrement délivré de ses douleurs.»
(3) Vivement.
●(1575) M 969. Castiaff glan an quic, pe dre dic ez picquer, tr. «Châtier bien la chair, par laquelle tu es vivement aiguillonné.»
- dikoufrankdikoufrank
(GIBR) voir digovrank
- dikri .1
- dikri .2dikri .2
voir dikrial
- dikrial / dikriiñ / dikridikrial / dikriiñ / dikri
v.
I. V. tr. d. Détracter, décrier, diffamer.
●(1659) SCger 40b. decrier, tr. «decrial.» ●(1732) GReg 253a. Decrier quelqu'un, tr. «Dicryal ur re-bennac.»
●(1838-1866) PRO.tj 193. da zikrial tud ar vro. ●(1846) BAZ 270. d'en dicrial etouez ar bobl. ●(1872) ROU 80a. Décrier, tr. «Dicrial.» ●(1890) MOA 204a. Décrier, tr. «dikrial.»
●(1904) DBFV 55a. dikri, dikrial, dekriein, v. a., tr. «décrier ; diffamer.» ●(1909) FHAB Kerzu 366. pa velot dikrial dirazo Doue. ●(1912) MMKE ix. Mar ve dikriet ar C'hernevad ken aliez. ●(1924) SBED 68. é huellan mechér e vou de men dikri. ●(1977) PBDZ 959. (Douarnenez) dikrial, tr. «dire du mal de.»
►[empl. comme subst.]
●(1880) SAB 160. an droug prezegerez, an dicrial, ar blasfemou.
II. V. pron. En em zikrial.
(1) V. pron. réci. S'entre décrier.
●(1838) OVD 45. péh brezél e hroant dalh-mad en eile d'éguilé ; penaus en hum zécriant. ●(1846) DGG 287. non pas en em zecrial, nac en em voal-dreti.
(2) V. pron. réfl. Se confesser.
●(1904) DBFV 55a. monet d'hum zikri, tr. «aller se confesser.»
- dikriañsdikriañs
f. –où
(1) Médisance.
●(1821) SST 105. en decriance ha peb outrageu aral. ●(1831) RDU 225. en décrianceu-zé. ●(1838) OVD 209. diazéein donnoh en décriance é calon er ré ou cheleu.
●(1904) DBFV 55a. dikrians, s., tr. «décri, mépris public.»
(2) Critique.
●(1982) LIMO 19 février. Kleùet e vè, ha kleùet e vo dikrians. ●Dikrians, tr. «critique.»
- dikriañsus
- dikrier
- dikrierezh
- dikriiñdikriiñ
voir dikrial
- dikrius
- diksion
- diksionardiksionar
voir diksioner
- diksioner / diksionardiksioner / diksionar
m. –ioù Dictionnaire.
●(c.1500) Cb 62b. [diction] dictionarius / rij. g. dictionnaire. b. dictionar.
●(1732) GReg 386b. Dictionnaire, tr. «Dicciôner. p. dicciônerrou.» ●(1744) L'Arm 109a. Dictionnaire, tr. «Dictionnére.. éreu. m.»
●(1876) BJM ix. dictionner Dom Pelletier, ha dictionner an Aotrou Roudaut.
●(1904) DBFV 55a. diksionér, m. pl. eu, tr. «dictionnaire.»
- diksionerour
- diktatour
- diktatouriezh
- dikted
- dikton
- dikulezdikulez
(argot de Pont-l'Abbé)
I. Cul.
●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Dikulez = Reor. ●(1973) SKVT II 52. dikulez va c'habiten kourajus. ●129. er ganol, war e zikulez. ●(1974) SKVT III 53. ourgouilh en e zikulez. ●54. Ar voizenn, du-mañ, evit ur wech atav, ne ouio ket ouzh he dikulez, pa vernin dezhi va lagadoù-ejen war an daol. ●106. e toull e zikulez.
II. Gouzout diouzh e zikulez :
●(1974) SKVT iii 54 (Ki) Youenn Drezen. Ar voizenn, du-mañ, evit ur wech atav, ne ouio ket ouzh he dikulez, pa vernin dezhi va lagadoù-ejen war an daol.