Devri

Recherche 'diskenn...' : 13 mots trouvés

Page 1 : de diskenn-1 (1) à diskennin (13) :
  • diskenn .1
    diskenn .1

    m. –où

    I.

    (1) Descente, action de descendre.

    ●(c.1500) Cb 66b. descensus / us / ui. gal. descendue. b. disquenn.

    ●(1882) BAR 89. Diskenn ar Speret-santel.

    (2) Descente, pente.

    ●(1633) Nom 230b. Dorsum montis, cliuus. Latus montis : la descente de la montagne, ou la coste : an disquenn ves an menez pe an costez.

    ●(1732) GReg 273b. Descente, tr. «Disqenn. p. disqennou. Van[netois] disqenn. p. ëu.»

    ●(1872) ROU 80b. en diskennou ac er zaoiou. ●(1877) EKG I 277. enn neac'h d'an diskenn.

    ●(1903) MBJJ 6. Santout a reomp pegoulz eo krog an diskenn : kalz primoc'h e tro ar rojo. ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, m. pl. –enneu, tr. «descente.»

    (3) Déclivité.

    ●(1909) FHAB Meurzh 83. eun tammig muioc'h a zisken a yoa, hag an hent n'oa ket ker koant.

    II.

    (1) Gare, station.

    ●(1955) STBJ 136. Tostoc'h da gêr emede diskenn an tramou.

    (2) Ober e ziskenn : débarquer, faire une escale.

    ●(1911) BUAZperrot 186. Ober a rejont eun disken e enez Eusa. ●(1924) FHAB Here 382. An Normaned o devoa grêt o diskenn en aod ar C'hernig. ●(1925) FHAB Mae 167. eur pennadig goude ober o diskenn e pleg-mor Kiberon.

    (3) Ober e ziskenn : trouver asile.

    ●(1911) BUAZperrot 33. En dizro e reas e zisken e manati Lerin. ●(1924) FHAB Kerzu 448. Ar beorien a c'helle ober o diskenn en o zi.

    (4) Kaout diskenn : endroit où on peut s'arrêter, se poser, pied-à-terre.

    ●(1883) MIL 211. d'ar mare-ze an hentchou a oa ker fall m'ho devoa an dud galloudek diskenn aman ha diskenn ahont.

    (5) Fréquentation, clientèle.

    ●(1957) ADBr lxiv 4/455. Diskenn : n. – Ne s'emploie qu'au singulier, et dans des expressions telles que : an ti-ze n'eus ket kalz a ziskenn ennañ (ne compte que très peu de clients).

    ►par ext. Ober e ziskenn (en un ti-kenwerzh) : être client (dans un commerce).

    ●(1957) ADBr lxiv 4/456. (An Ospital-Kammfroud) me a ra va diskenn amañ (je me sers dans cette maison, j'y suis client).

    (6) Hep goulenn na diskenn : sans autorisation, sans permission.

    ●(1870) MBR 146. Petra eo d'e-hoc'h beza ken afrontet da zont er c'hoat-ma (...) hep na goulenn na diskenn ? tr. «Vous êtes bien hardis, dit l'un deux, de venir dans ce bois sans permission.» ●154. Piou en deuz roet d'id an hardisegez da zont er c'hoat-ma hep goulenn na diskenn ? tr. «Qui a pu te rendre audacieux au point de venir dans ce bois, sans demander de permission ?» ●(1878) EKG II 191. Eno e kavaz eur riboul etre diou roc'h vraz, hag, e leac'h sevel ti, ne reaz nemed mont da vaner Kerouzere da gerc'hat, hep goulen na disken, skourrou guez da ober toen var he riboul. ●(1906) FHAB Mae/Mezheven 276. Kemeret a reant da zrebi ha da eva eb goulen na disken.

    ●(1915) HBPR 71-72. Kemeret a reant da zribi ha da eva eb goulen na disken. ●110. Beza great eb goulen na disken, labour eur persoun. ●(1934) CDFi 5 mai. Ha da ober petra hag evit peseurd ez out-te deut aman, hep goulenn na diskenn, Kerne ?

    III. Descendance, filiation.

    ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, m. pl. –enneu, tr. «descendance, filiation.»

  • diskenn / diskenniñ .2
    diskenn / diskenniñ .2

    v.

    I. V. intr.

    A. (sujet : qqn)

    (1) Descendre (d'un endroit où l'on est monté).

    ●(1456) Credo 11. Den inferne (lire : infernou) ez disquennas, tr. «Il descendit en enfer.» ●(1499) Ca 65b. Disquenn. g. descendre.

    ●(1732) GReg 273b. Descendre, tr. «Disqenn. pr. disqennet. Van[netois] disqenneiñ.»

    ●(1856) VNA 203. Descendez sans cérémonie, tr. «Dischennet hemb cérémoni.»

    ●(1903) MBJJ 244. Setu eün mad ar belek o tisken deus an auter. ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «descendre.» ●(1908) FHAB Here 314. araog m'eo diskennet a eas vad eus ar vezen.

    (2) Descendre (d'un véhicule, d'une monture).

    ●(1732) GReg 273b. Descendre de cheval, tr. «Disqenn divar varc'h.»

    ●(1867) FHB 151/373a. Pa edont a drefu o tisken euz ho bagou d'an douar.

    ●(1925) BILZ 157. Koant meurbed e oa Janedig o tiskenn eus he c'harronz.

    (3) Débarquer.

    ●(1580) G 132. Da portz Brahec ez tenn eno ez dysquenno, tr. «Il tend au port de Brahec ; c'est là qu'il descendra.» ●155. Dysquennomp dysaffar en douar, tr. «Descendons sans bruit sur terre.»

    (4) Descendre (le long d'un chemin en pente).

    ●(1732) GReg 273b. Descendre la montagne, ou le chemin, tr. «Disqenn gad ar menez, pe gad an hent.»

    ●(1866) LZBt Gouere 159. o tiskenn gant eur c'hra hirr.

    (5) Descendre (le long d'une corde).

    ●(1878) EKG II 133. N'em bezo nemed kregi enn-hi, mont a-ruz gant-hi [ar gordenn], ha goustadik e tiskennign.

    ●(1941) ARVR 44/4b. da ziskenn gant eur skeul-gordenn.

    (6) Aller d'un endroit dans un autre.

    ●(1907) KANngalon Gouere 449. ar bilerien-guez, en eur zisken euz ar c'hoat d'ar vourc'h.

    (7) Descendre (dans un creu, un trou).

    ●(1910) MAKE 12-13. Ha Kolaïg da (…) ziskenn er punz diwar bouez ar gorden.

    (8) Diskenn er bez : mourir.

    ●(1911) BUAZperrot 110. alies an tad hag ar vamm, o devez ar rann-galon araok diskenn er bez. ●(1911) SKRS II 71. He enebourien 'zo diskennet er bez an eil varlerc'h egile.

    (9) Descendre (dans un hôtel, etc.).

    ●(1857) CBF 22. E pe hostaleri e tiskennot-hu ? tr. «Dans quelle auberge descendrez-vous ?»

    (10) Diskenn e goueled e galon, en-unan : se recueillir, rentrer en soi-même.

    ●(1877) EKG I 60. hag an hini koz, daoust hag hen a ziskenne e goueled he galoun ? ●(1878) EKG II 184. Ar guel euz a eur c'horf maro, a laka pep den da ziskenn enn-han he-unan. ●(18--) SAQ II 170. Diskennomp en hor c'haloun hon unan.

    ●(1907) PERS 308. disken ennhan he-unan, evit sonjal ervad ha pedi.

    (11) fig. S’abaisser.

    ●(1876) TIM 80. crouéet doh limaj en Eutru Doué, da zischennein izelloh eid el lonnèd brutal.

    B. (sujet : qqc.)

    (1) Descendre en tombant.

    ●(1868) FHB 157/3a. An dolzenn [erc'h] a goez a gass, a ia var gresk dre ma tisken. ●(1868) FHB 183/211a. ar steriad tan a ziskenne dioc'h ar menez.

    (2) (en plt d'un habit, des cheveux, etc.) Tomber, retomber, pendre.

    ●(1883) MIL 93. eur saro fanfarluchet a ziskenne beteg koublou an divesker.

    ●(1903) MBJJ 88. eur zæ lausk a disken d'ê betek o zreid. ●91. eur guchennad vleo a disken 'hed o ividik. ●(1910) MBJL 83. begelio ar volz, a zisken eus pep-hini anê, e-giz eur c'hropad, eur bern bleuniou. ●(1913) FHAB Genver 18. e vleo melen ha frizet, a ziskenne var e ziouskoaz. ●(1938) CDFi 5 mars. Eun tok voulouzennet ledan a ziskenne d'ezan war e zaoulagad.

    (3) (en plt de la voix) Descendre, passer de l'aigu au grave.

    ●(1903) MBJJ 236. Mes o mouez a zo moug : mont a ra war rauk kazi hep sevel na disken, hag a-stlej, koulz laret.

    (4) (en plt d'un tas) Diminuer de quantité.

    ●(1908) FHAB Gwengolo 271. ha dezho da veza prest da goeza gant an astus, ar c'hrampoez-se ne ziskennint ket buhan.

    (5) (en plt de la mer) Refluer.

    ●(1907) KANngalon Here 517. En eur zisken en izelvez, an dour-ze a lam etre ar c'herrek.

    (6) (en plt de la nourriture) Descendre.

    ●(1902) PIGO I 44. Mes Herri e oa zerret e galon, na ziskenne netra ennan. ●(1921) FHAB C'hwevrer 44-45. Gant ar jistr, hep mui ken, ar pred ne zisken ket.

    ►par ext. Digérer.

    ●(1895) GMB 184. Pet[it] Trég[uier] ze ra disken ë boet, cela fait digérer.

    (7) (en plt d'un liquide) Couler.

    ●(1867) FHB 113/71b. ar goad ne zisken ket kell lampr.

    ●(1907) FHAB Du 263. ar sev (...) a zisken dre ar blanten, dreist holl etre ar rusk hag ar c'hoat.

    (8) (en plt de la pluie, la neige, etc.) Tomber.

    ●(1938) DIHU 330/195. Hag en toupenneu erh guen e zalh de zisken. ●(1961) BAHE 29/44. Daou pe dri devezh a-raok an Nedeleg e tiskennas plu-erc'h tev.

    (9) (en plt des prix) Baisser.

    ●(1924) FHAB C'hwevrer 45. priz an traou o tiskenn.

    (10) Provenir, dériver.

    ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «provenir, dériver (a, de).»

    II. V. tr. d.

    (1) Descendre (une côte).

    ●(1924) BILZbubr 39/868. an ôtrou barner o tiskenn ar c'hra.

    (2) Verser (à boire).

    ●(17--) BMa 1076. Disquennet dimp pep a vanne, tr. «Versez-nous chacun une goutte.»

    ●(1908) PIGO II 143. hag a reas d'ar jardiner disken peadra da gonforti ane. ●(1919) BUBR 8/207. Hag hen o tiskenn d'in eur c'hartad kafe tomm. ●(1963) LLMM 99/268. Edo bremañ ar vaouez-se o tiskenn mate, evaj ar vro e bolennoù he c’houvidi. ●(1974) TDBP III 205. Diskenn din ur veradenn, tr. « verse-moi une petite goutte »

    (3) Abaisser, baisser.

    ●(1872) ROU 92. Descendez-le au niveau de l'autre, tr. «diskennit-e izelder egile.»

    ●(1955) STBJ 64. eur wetur amerikan warni eur gapotenn ler da zevel ha da ziskenn.

    (4) (marine) Amener.

    ●(17--) ST 98. Diskennomp ar gweliou, tr. «amenons les voiles.»

    ●(1978) BZNZ 33. (Lilia-Plougernev) Al lien a veze diskennet un tammig ie memes tra, gant ur c'horn bihan.

    (5) Faire descendre.

    ●(17--) TE 115. hi ou disquênnas dré ur fenestr.

    ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. a., tr. «faire descendre.» ●(1935) DIHU 288/276. Goudé el lideu, éh oè diskennet er horv ér margaù.

    (6) Faire couler.

    ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, diskennein, v. n, tr. «faire couler.»

    (7) =

    ●(1938) DIHU 328/148. diskennet er sant diar é dousen. ●(1944) VKST Ebrel 110. Troet e oa ar baotred yaouank, evit klask o nerz, da ziskenn ar skeudenn diwar he sichenn.

    (8) Diskenn bugale : avorter.

    ●(1973) BAHE 78/3. reiñ aotre d'ar merc'hed da ziskenn o bugale.

    (9) (dom. militaire) Larguer (des armes par avion).

    ●(1978) BAHE 99-100/64. Un toullad devezhioù kent, o devoa klasket ar c’hirri-nij saoz diskenn armoù, met re deñval e oa an amzer ; ha ne wele ket ar garrnijourien an arouezioù a veze graet dezho diwar an douar gant pilioù elektrik.

    III.

    (1) Diskenn e gribenn da : voir kribenn.

    (2) Diskenn war e skabell vihan : voir skabell.

  • diskenn-bouzelloù
    diskenn-bouzelloù

    m. (pathologie) Hernie.

    ●(1744) L'Arm 449b. Hernieux, tr. «Péhani enn-déss unn disquênn boailleu.»

    ●(1870) FHB 308/376a. Eun disken-bouzellou en doa.

    ●(1911) BUAZperrot 133. eur c'hrouadur klanv gant an diskenn-bouzellou. ●(1914) DFBP 167b. hernie, tr. «diskenn-bouzellou.» ●(1925) DIHU 172/340. Ur pautr en doé un dichen boelleu hag e hré poén vras dehon. ●(1932) BSTR 82. eun diskenn bouzellou a rea d'in poan. ●(1962) EGRH I 62. diskenn-bouzelloù m., tr. « hernie. »

    ►absol.

    ●(1904) DBFV 49a. Dichen, disken, m. pl. –enneu, tr. «hernie.» ●(1962) BAHE 32/63. Diskenn (avelenn-gof) kaout un diskenn.

  • diskenn-bugale
    diskenn-bugale

    m. Avortement.

    ●(1973) BAHE 78/3. an diskenn-bugale en Europa.

  • diskenn-dour
    diskenn-dour

    m. (hydrologie) Chute d'eau.

    ●(1883) MIL 186. En he c'henver ez eus eun diskenn-dour eus ar re huela er vro-ma.

  • diskenn-justis
    diskenn-justis

    m. (droit) Descente de justice.

    ●(1962) EGRH I 62. diskenn-justis m., tr. « descente de justice. »

  • diskenn-priz
    diskenn-priz

    m. Rabais, remise.

    ●(1935) BREI 414/4a. adgoulenn diskenn-briz.

  • diskennad
    diskennad

    m. –ed, diskennidi Descendant.

    ●(1913) PRPR 15. Unan euz he diskennidi. ●(1931) VALL 206b. descendant subs., tr. «diskennad pl. ed et –nidi.»

  • diskennadur
    diskennadur

    m. Déclivité.

    ●(c.1500) Cb 59a. [depandancc] decliuitas / tis. g. dependence / aultrement decluite. b. disquennadur.

  • diskenner
    diskenner

    m. –ion Descendant.

    ●(1928) BREI 57/1b. evit brasan mez hon diskennourien.

  • diskennerez
    diskennerez

    f. –ioù Machine pour descendre.

    ●(1903) MBJJ 24. ha neuze ec'h eomp d'an traou gant ar mekanik a zo 'vidomp breman eun «diskennerez».

  • diskennidigezh
    diskennidigezh

    f. Descendance.

    ●(1732) GReg 273b. Descendance, suite de filiation, tr. «Disqennidiguez.»

  • diskenniñ
    diskenniñ

    voir diskenn .2

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...