Recherche 'diskuizh...' : 11 mots trouvés

• diskuizh .1
  diskuizh .1

  adj.

  I. (en plt de qqn)

  (1) Reposé.

  ●(1464) Cms (d’après GMB 178). Discuyz, non las. ●(1499) Ca 64b. Discuiz. g. non las. ●(1580) G 1049. Quae dyscuz tymat (lire : dyscuiz tyzmat) eval map mat adeu (variante : a deu), tr. «Va sans te lasser, vite, comme un bon fils ; adieu !»

  ●(17--) TE 29. eit ma vezènt bet discuéh de gontinuein ou voyage.

  ●(1876) TDE.BF 432b. Te avad, va faotr, a zo diskuiz brema. ●(1878) EKG II 101. Diskuiz omp breman.

  ●(1904) DBFV 49a. dichuéh, dichuih, diskuéh, diskuih, adj., tr. «délassé ; qui n'est pas fatigué, reposé, dispos, alerte, vif, égrillard.» ●(1909) KTLR 71. D'an devez varlerc'h oa diskuiz. ●(1962) EGRH I 63. diskuizh a., tr. « non fatigué, reposé. »

  (2) Loc. adv. Skuizh-diskuizh : toujours un peu fatigué.

  ●(1977) PBDZ 783. (Douarnenez) skuizh-diskuizh, tr. «toujours un peu fatigué.»

  (3) Peu fatigant.

  ●(1860) BAL 158. Ur c'hiz eaz a discuiz d'ar spered.

  ●(1909) BROU 227. (Eusa) Diskuiz, tr. «peu fatigant.» ●(1962) EGRH I 63. diskuizh a., tr. « non fatigant. »

  (4) Dégourdi.

  ●(1924) BILZbubr 41/949. evelkent pôtred diskuiz eveldomp-ni n'o devo ket kalz a boan evit teuler eur c'habon evel hennez er-mêz e di. ●(1925) BILZ 178. Pôtr diskuiz, tr. «garçon dégourdi.»

  (5) Bezañ diskuizh diouzh : être reposé de.

  ●(1957) AMAH 243. A-vec’h diskuizh diouzh he beaj e stagas Janed, (…), da blediñ gant an ti.

  II. (en plt de qqc.)

  (1) (agriculture) Douar diskuizh : jachère, terre en repos.

  ●(1900) FHAB Genver 6. me em eus pêvar barc : en unan ez eus douar scuiz, en eun all douar discuiz.

  (2) Arc'hant diskuizh : (?) argent disponible (?).

  ●(1908) PIGO II 109. Te, Jakez, 'teus arc'hant diskwiz...

• diskuizh .2
  diskuizh .2

  m. –où

  (1) Repos, moment de repos.

  ●(1732) GReg 260a. Delassement, tr. «Discuyz.» ●(1744) L'Arm 229a. Proverbe disant que la glace de Janvier qui empêche le Laboureur de travailler, ne le rend pas plus pauvre. Dissquéh, Labourérr, é Guennværr / Né vou gueneu é cornn he lærr. ●(1790) Ismar 48. hemb arsàu na discuéh.

  ●(1876) TDE.BF 145b. Diskuiz, s. m., tr. «Pause, halte, repos.»

  ●(1904) DBFV 49a. dichuéh, dichuih, diskuéh, diskuih, m. pl. eu, tr. «relâche, repos, arrêt, délassement.» ●(1912) BUAZpermoal 295. o vezan ma oa diskuiz ar Sabad.

  (2) Ober un diskuizh : se reposer.

  ●(1857) CBF 21. Greomp euun diskuizik, tr. «Reposons-nous un peu.»

  ●(1902) PIGO I 198. e vefet kaset da welet ho kampr ha d'ober eun diskwiz. ●(1919) BUBR 4/107. Aze emaint oc'h ober eun diskwiz. ●(1920) AMJV 70. E kreiz an deiz e veze great eur pred hag eun diskuiz.

  (3) Ober e ziskuizhoù : prendre ses moments de repos.

  ●(1911) BUAZperrot 823. e kichenik Landerne, var hent ar Forest. Eno e rea e ziskuizou.

• diskuizh .3
  diskuizh .3

  voir diskuizhañ

• diskuizhadenn
  diskuizhadenn

  f. –où

  (1) Moment de repos.

  ●(1919) BUBR 1/19. Eun diskwizaden re verr. ●(1924) BILZbubr 39/846. E-pad eun diskuizadenn. ●(1925) BILZ 110. Echu an diskuizadenn. ●(1957) AMAH 106. Re verr e oa hon diskuizhadenn war dosenn Eliez.

  (2) Ober un diskuizhadenn : prendre un moment de repos.

  ●(1903) MBJJ 105. deut int aman hirie d'ober eun diskwizadenn. ●(1914) LZBt Du 15. D'an distro, a remp adarre, eun diskuizaden. ●(1925) BILZ 124. evit ober eun diskuizadenn. ●(1950) LLMM 20/25. Kae ez koazez, va flac'h, d'ober un diskuizhadenn.

• diskuizhadur
  diskuizhadur

  m. Délassement.

  ●(1732) GReg 260a. Delassement, tr. «discuyzadur.»

  ●(1929) FHAB Mae 189. e vije kavet diskuizadur ha nerz.

• diskuizhadus
  diskuizhadus

  adj. Infatigable.

  ●(1937) YBBK 449. –adus : diskuizhadus.

• diskuizhadusted
  diskuizhadusted

  adj. Infatigabilité.

  ●(1937) YBBK 445. mar bez c'hoant merkañ ur perzh gouzañv e vo graet gant –adusted : diskuizhadusted.

• diskuizhañ / diskuizhiñ / diskuizh
  diskuizhañ / diskuizhiñ / diskuizh

  v.

  I. V. intr.

  (1) Se reposer.

  ●(14--) Jer.ms 135. Cannat tyzmat a tyz em amprys na dysquyz, tr. «Messager, vite, vite, en (exécutant) mon dessein, ne te repose pas.» ●(1557) B I 475. Quent discuizaff me he claffo, tr. «Avant que je me repose, je la rendrai bien malade.»

  ●(1659) SCger 41b. se delasser, tr. «discuiza.» ●(1732) GReg 260a. Se delasser, tr. «Discuyza. pr. discuyzet. Van[netois] dicuëheiñ. discuyheiñ.» ●260b. Delassons-nous un peu, tr. «Discuyzomp un neubeud.» ●(17--) TE 17. Commance e rai Noé hac é vugalé discuéh ag ou misérieu.

  ●(1860) BAL 240. pennadouigou discuiza.

  ●(1900) MSJO 96. An aneval en deus eul lok evid diskuiza. ●(1904) DBFV 49a. dichuéh, dichuih, diskuéh, diskuih, et –ein, v. n., tr. «se reposer.» ●(1914) MAEV 213. ha ra ziskuizo hoc'h izili dre eur c'housk c'houek ha reiz. ●(1912) MMKE 108. Ar re-varo henoz a deue a vagad / Da zibri, da diskuiz.

  (2) Diskuizhañ eus ober udb. : se reposer de qqc. (en en faisant une autre).

  ●(1904) BSAB 10. diskwizan eus lenn a re aliez en eur skrivan.

  (3) [empl. comme subst.] Repos.

  ●(1860) BAL 184-185. eno ema an discuiza goude poaniou ar vuez-ma.

  ●(1943) FATI 12. dervez an diskuiza.

  ►Ober un (tamm) diskuizhañ : se reposer.

  ●(18--) SAQ I 334. Eur veach, Jesus a rea eun diskuiza.

  ●(1976) BAHE 91/9a. deut da vro Bempoull d'ober un tamm diskuizhañ.

  (3) (agriculture ; en plt de la terre) Être en jachère, être laissé en jachère.

  ●(1834) SIM 69. red mad eo d'an douar discuiza. ●(1849) LLB 91. Lausket ur hueh penak hou parkeu de zichueh. ●(1864) KLV 6. ann douar a rank diskuiza.

  ●(1910) MBJL 62. o vean ma lezer an douar da ziskwizan dindan peuri. ●(1960) EVBF I 331. pour «laisser la terre se reposer» : lesk an douar (…), da gemer e dremp, da gemer e deil, L'H[ôpital-Camfrout], da ziskuiza, Ploz[évet], da zihana, Plovan.

  (4) par ext. Cesser.

  ●(c.1680) NG 1709-1710. En Vzeuion infam / Biscoueh ne discuizehant / Ner gouall traittou ha scouign.

  ●(1825) COSp 21. n'en dès quet discuéhet a ridec arlerh en avat fariet. ●(1843) LZBg 1^añ blezad-2^l lodenn 39. erhoalh, erhoalh, discuéhet a scoein. ●48. ne ziscuéhent quet a ouilein.

  ●(1909) DIHU 45/236. Kin meit glaù ! Kin meit glaù ! ne zichuéh a hobér. ●(1921) BUFA 95. en énedigeu e sentas doh é voéh hag e zichuéas a drouzal. ●(1934) DIHU 274/118. Arheskob Roahon en des alijet diskuih a rein bara benniget én overen.

  II. V. tr. d.

  (1) Reposer (qqn).

  ●(1904) DBFV 49a. dichuéh, dichuih, diskuéh, diskuih, et –ein, v. a., tr. «reposer, délasser.» ●(1907) PERS 84. Deuit d'am c'haout, c'houi oll hag a zo skuiz, ha me ho tiskuizo. ●(1910) MAKE 84. hag e konti d'in kontadennou mam-goz d'am diskuiza !

  (2) Reposer, défatiguer (telle ou telle partie de son corps, etc.).

  ●(c.1718) CHal.ms iii. relascher son esprit, tr. «discuehein e esprit.»

  ●(1847) MDM 1. ec'h hellit laouënnaat ho spered ha diskuiza ho korf. ●(1867) FHB 127/180a. evit disquiza ho izili.

  ●(1906) KANngalon Gwengolo 197. eun dervez da eana, da zizkuiza hor c'horf. ●(1909) FHAB C'hwevrer 57. mont da ziskuiza o divesker da di Fanch an Hostis. ●(1910) MAKE 45. eun hanter kard-eur a lezan gant da dro, epad ma vezin o tiskuiza va daoulagad. ●(1921) BUFA 171. Ne zé d'hé gouvand nameit (...) de zichuéh é gorv hag é inéan. ●(1929) FHAB C'hwevrer 76. nec'het o klask gouzout e pelec'h kaout eur c'houdorenn vat da ziskuiza va fenn.

  III. par erreur V. pron. réfl. En em ziskuizhañ : se reposer.

  ●(1849) LLB 1656. Dél glas eid hum zichueh. ●(18--) SAQ I 77. o c'hoantaad en em ziskuiza eun nebeut.

• diskuizher
  diskuizher

  m. –ion Personne qui se repose.

  ●(1970) LIMO 19 septembre. Er Hreisté e zo er hornad é péhani éh es er muian a dud e retred, er muian a ziskuiherion.

• diskuizhiñ
  diskuizhiñ

  voir diskuizhañ

• diskuizhus
  diskuizhus

  adj. Reposant.

  ●(1912) MMKE xiv. a-leiz a daolennou koant ha diskwizus… ●(1962) EGRH I 63. diskuizhus a., tr. « non fatigant. »