Devri

Recherche 'dispenn...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de dispenn-1 (1) à dispennus (12) :
  • dispenn .1
    dispenn .1

    adj.

    (1) C'hwez-dour-dispenn : tout en sueur, en nage.

    ●(1908) PIGO II 168. Pa'n em gavas ar c'hloareg gant e vignoned, e oa c'houez-dour-dispen. ●(1913) NECH 20. c'houez-dour-dispenn gant ar redaden foll en devoa graet. ●(1924) ARVG Eost 182. en eur arruout, c'houez-dour-dispen, dialan.

    (2) Gouel-dour-dispenn : tout en larmes, en pleurs.

    ●(1912) BUAZpermoal 403. Pa zizroas Isidor d'ar gêr, e kavas e wreg gouel-dour-dispenn.

  • dispenn .2
    dispenn .2

    m.

    (1) Ober un dispenn mat : avoir un bon rendement.

    ●(1931) VALL 644a. en parlant des bêtes de boucherie : avoir un bon rendement, tr. «ober eun dispenn mat (se dit aussi, par extension, des céréales).»

    (2) Grande quantité possible de morceaux.

    ●(1962) EGRH I 64. dispenn m., tr. « grande quantité possible de morceaux (dans un animal). »

    (3) (Gwerzhañ) diouzh an dispenn : (vendre) en fonction du nombre de morceaux.

    ●(1931) VALL 644a. vendre (la viande, les bêtes de boucherie) d'après le maximum, moyen ou minimum, tr. «gwerza diouz an dispenn gwella, –etre (ou -well-waz) pe falla.»

  • dispenn / dispennañ / dispenniñ .3
    dispenn / dispennañ / dispenniñ .3

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Défaire, dépecer.

    ●(1499) Ca 65a. Dispenn. g. dissiper destruire : ou remener la chose a nyant.

    ●(1659) SCger 40b. defaire, tr. «dispen.» ●(1688) DOctrinal 140/10. Adiu eta, adiu, va tat. / Mont à ra d'an tan gant hunat, / En Infern é vizin cernet, / Bemdez, bemnos, da veza losquet, / An drouc-speret am goall tretto, / Quicq ha croc'hen em dispenno.

    ●(1903) MBJJ 283. Mont a ran dioustu da zispenn ma vak.

    (2) Dépecer, déchirer.

    ●(1576) Cath p. 20. tachou ha quisellou lem pe gant re ez vihe dispenet, tr. «de clous et de ciseaux aigus, par lesquelles elle serait mise en pièces.» ●(1633) Nom 136b-137a. Distrahere, distrahere in diusersum actis curribus, in diuersum quadrigis differe, displicare, despicare currus axi vinctum : deschirer à quatre cheuaux : dispen pe tennaff vn dan (lire : den) entre peuar march. ●(1650) Nlou 135. Gant scourgezaou ha barraou Coat, / Quezquen dyfflat en enm goatsont, A plant an Troat, bet bar an pen, / Quic, ha crohen, en dispensont tr. «Avec des verges et des barres de bois, / ils le saignèrent avec tant d'irrespect / de la plante du pied jusqu'au sommet de la tête / qu'ils déchirèrent chair et peau.»

    ●(1914) DFBP 88a. depecer, tr. «Dispenn.»

    (3) Dispenn a-bezhioù : mettre en pièces.

    ●(1732) GReg 267b. Depecer, mettre en pieces, tr. «Dispenn a bezyou.» ●(1790) PEdenneu 138. dispènnét a béhyeu.

    (4) (boucherie) Dépecer (une bête).

    ●(1908) PIGO II 171. o kignat hag o tispenn eul leue lart. ●(1962) BAHE 32/63. Dispenn : ger a gigerezh ivez : dispenn ul loen. ●(1981) ANTR 194. Abred e tigouez ar c'higer, en deiz war lerh, da zispenn ar pemoh.

    (5) Défaire (un billet, etc.).

    ●(1849) LLB 544. en hoh é tispen er plouz é tal é zor.

    ●(1902) PIGO I 128. o tispen diraki ar pez a bevar real. ●(1906-1907) EVENnot 27. (Priel) Ar billed a 100 liur man ne man ket da zispenn ; ne meuz ket eom d'ober skillo dioutan.

    (6) Dispenn ub. : médire de qqn, débiner, déchirer qqn.

    ●(1727) HB 12. ar goual deodou pere a vez oc'h he dispenn.

    ●(1859) MMN 40. n'en em blijont nemet o troucprezec, o tispen ho nessa. ●(1860) BAL 76. beza dispenned, guall-vruded, disprized gant an dud. ●(1872) ROU 80a. Décrier, tr. «dispenn.» ●(1878) EKG II 320. eo difennet dispenn an nesa. ●(18--) SAQ II 105. mar teu dirazoc'h da zispenn he nesa.

    ●(1908) KMAF 48. n'eo ket brao kaout eun teod evel hoc'h hini d'hon dispenna ! ●(1926) FHAB Kerzu 467. Lod a yune da zadorn hag a jome hep debri kig da verc'her, met a zispenne o nesa. ●(1928) BFSA 87. chom hep dispenn an nesa. ●(1958) BLBR 113/15. techet da zispenn ar veleien gwasa ma hellent.

    ►absol.

    ●(1935) BREI 416/2c. Ober fent, dispenn, goapaat a zo brao.

    (7) Dispenn brud vat, anv ub. : défaire la renommée de qqn.

    ●(17--) ST 322. dispenn ma hano, tr. «déchirer mon nom.»

    ●(1920) AMJV 24. a laoskas an dud da zispen he brud vad. ●(1924) FHAB Genver 12-13. en em lakat a eure kerkent da zispenn en dra c'hellas brud vat ar verc'h kêz. ●(1945) DWCZ 12. da zispenn brud vat he nesa.

    (8) Dispenn an hent : suivre la route.

    ●(1923) KNOL 253. Entent a rea, en eur glevet ar c'homzou-ze, e tispenne an hent o doa kemeret e vreudeur.

    (9) Dispenn souezh ub. =

    ●(1903) MBJJ 235. Mar goc'h souezet euz ze, setu aman peadra da zispenn ho souez.

    (10) Défaire, vaincre.

    ●(18--) MIL.ms (d’après BUBR 21/). dispenna ar Zaozon milliget !

    (11) Annuler (un mariage, une entente).

    ●(1732) GReg 254b. Défaire un mariage, tr. «Dispenn un dimizy. Van[netois] dispenneiñ un dimeign.»

    ●(1924) FHAB Gouere 269. breman eo daoubennet pep tra, dispennet an emgleo.

    (12) Dispenn ur gaou =

    ●(1911) BUAZperrot 321. hen eo a zispennas an dilloa geier Arius. ●(1933) MMPA 146. dispenn ar gevier ha difenn an Aviel.

    (13) Dispenn lavaroù ub. =

    ●(1911) BUAZperrot 564. dispenn lavarou ar falz-doktored.

    (14) Abîmer, esquinter, mettre en pièces.

    ●(1868) KMM 142. Sonjit (…) en taoliou fouet a zispennas e gorf sakr.

    ●(1907) BSPD I 294. Er barnour (…) em hondañnas devout dispennet get el loñned gouiù.

    (15) Ober dispenn e roud d'ub. : faire reculer qqn.

    ●(1791) GErard 56. ober dispen o roud d'an dud, tr. «faire reculer, traverser les dessins des gens (mal intentionnés.» (d'après GMB 182).

    (16) Éparpiller.

    ●(1927) GERI.Ern 112. dispenn V[annetais], tr. «s'éparpiller.»

    II. V. intr.

    (1) Tomber en ruines.

    ●(1882) BAR 213. eur chapel benag (...) savet abaoe pell amzer, int deuet da zispenn gant ar gozni.

    (2) Finir, se terminer.

    ●(18--) SAQ I 91. Hag ar vag (…) a ziskenno, tro atao varzu an hent mad beteg ma tispenno he beach.

    (3) S'éparpiller.

    ●(1927) GERI.Ern 112. dispenn V[annetais], tr. «s'éparpiller.»

    III. V. pron. En em zispenn.

    A. V. pron. réfl.

    (1) Disparaître, se défaire.

    ●(1849) LLB 545-546. Er hogus e zeval, e chanj én ur vrumen, / En ur razein en doar e rid hag hum zispen. ●(18--) SAQ I 80. ar vag a faout an dour ha ne lez var he lerc'h nemet eur rizen hag en em zispenn en un taol kount.

    (2) S'autodétruire.

    ●(1926) FHAB Kerzu 288. Breiz breman, gant a niver a gredennou pe, kentoc'h, a amgredennou a gaver etouez an dud, a zo eur Vreiz oc'h en em zizober, oc'h en em zispenn, oc'h en em zismantri.

    B. V. pron. réci.

    (1) S'entre-déchirer.

    ●(1792) CAg 191. Avel chasse en hum zispenner.

    ●(1883) SAQ I 30. Mad eo [kaout relijion] da vired ouz an dud d'en em zispenn an eil egile.

    ●(1911) BUAZperrot 315. ar rouanteleziou ne reant nemed en em rendaelât hag ar boblou en em zispenn.

    (2) (en plt de paroles) Se contredire, s'opposer.

    ●(1911) BUAZperrot 282. o lavariou ne reant nemet en em zispenn.

  • dispennadur
    dispennadur

    m. –ioù

    (1) Démolition.

    ●(1732) GReg 265b. Demolition, destruction d'un bâtiment, tr. «dispennadur.»

    ●(1931) VALL 198b. Démolition, tr. «dispennadur.»

    (2) Déchiqueture.

    ●(1732) GReg 250a. Dechiqueture, tr. «Dispennadur.»

    ●(1927) GERI.Ern 112. dispennadur m., tr. «déchiqueture, rupture, défaire.»

    (3) Action de dépecer.

    ●(1914) DFBP 88a. depècement, tr. «Dispennadur.»

  • dispennadur-korf
    dispennadur-korf

    m. Dissection.

    ●(1866) FHB 81/227b. an doare ma eo great corf ar chatal, pe an dispennadur corf.

  • dispennañ
    dispennañ

    voir dispenn .3

  • dispenner
    dispenner

    m. –ion

    (1) Démolisseur.

    ●(1931) VALL 198b. Démolisseur, tr. «dispenner.»

    (2) Disséqueur.

    ●(1914) DFBP 99b. disséqueur, tr. «Dispenner.»

    (3) sens fig. Celui qui décrie, qui salit.

    ●(1913) PRPR 101. ar Barzaz Breiz an euz meulerien pe dispennerien.

  • dispennerezh
    dispennerezh

    m. Action de dépecer.

    ●(1744) L'Arm 433b. Dépécement, tr. «Dispeennereah. m.»

    ●(1927) GERI.Ern 112. dispennereh m., tr. «action de mettre en pièces.»

  • dispennet
    dispennet

    adj.

    (1) Déchiré.

    ●(1633) Nom 108b. Vestis lacera, pannosa : vestement deschiré, & rapetassé : guiscamant dispenne (lire : dispennet), ha talfasset.

    ●(c.1680) NG 1696. E crouhen dispennet, tr. « His skin torn. »

    (2) Démoli.

    ●(1633) Nom 140b-141a. Parietina : masure, vieille paroy ou mur : vn coz moguer, vn murail dispennet.

    ●(1942) DRAN 79. Foziou-difenn dispennet, harneziou stlapet amañ hag ahont.

  • dispennidigezh
    dispennidigezh

    f. Action de dépecer.

  • dispenniñ
    dispenniñ

    voir dispenn .3

  • dispennus
    dispennus

    adj. Qui se défait facilement.

    ●(1962) EGRH I 64. dispennus a., tr. « qui se défait facilement. »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...