Devri

Recherche 'distan...' : 14 mots trouvés

Page 1 : de distan-1 (1) à distanus (14) :
  • distan .1
    distan .1

    adj. Frais.

    ●(1870) FHB 292/244a. Al leazerez zo ur gambr distan hag avelet mad.

    ●(1903) BTAH 135. An askilli-kroc'hen a droc'h an ër distan. ●(1912) MMKE 88. en noz sioul ha distan. ●(1969) BAHE 60/52. Distan an amzer gant an aezhenn-vor.

  • distan .2
    distan .2

    m.

    I.

    (1) Rafraîchissement.

    ●(1804) RPF 118. losquet guet en diaulet durant un Eternité hemb arsaû, hemb distann, hemb consolation.

    ●(1981) LIMO 09 février. Ha chetu e seùel én un taol ur vrisennad d'ober un distan de dud er park.

    (2) Lakaat en distan : mettre au frais.

    II. par ext. Apaisement.

    ●(1912) MMKE xii. distan an anken.

  • distan .3
    distan .3

    voir distanañ

  • distanadur
    distanadur

    m. Adoucissement.

    ●(1932) GUTO 27. hag é loskeï hemb distañnadur.

  • distanañ / distaniñ / distan
    distanañ / distaniñ / distan

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Désarmer la haine, la colère.

    ●(1767) ISpour 39. à zistannein é golere. ●(1787) BI 148. distannein é goler. ●(1790) Ismar 9. Er Bénigèn (…) e ra demb distannein colèr en Eutru-Doué. ●406. Er bénigén e ra satisfacyion de Zoué hac e zistan é golèr. ●(1792) CAg 12 Distannamb coler hun Doué.

    ●(1854) PSA I 312. distannein ou hounar. ●(1866) LZBt Ebrel 98. Kement-se na distan ket c'hoaz kasoni ar roue. ●(1882) BAR 76. distana counard an dud didruez. ●80. distana counar ar Jusevien. ●(1895) GMB 185. pet[it] Trég[uier] distañn, tr. «amortir, adoucir une sensation vive.»

    ●(1907) BSPD I 45. distañnein kounar er faus douéed. ●(1908) PIGO II 18. Ma savfe ha mont er-meaz da distanan e spered ? ●(1919) BSUF 21. distañ kounar en dud. ●(1922) EOVD 72. eit distanein arfleu unan.

    (2) Calmer (qqn).

    ●(1877) EKG I 246. Komzou ken dichek a zistanaz penn an Tunk.

    ●(1906) HIVL 93. distañnein er bobl.

    (3) Calmer, faire tomber (la fièvre, la douleur, la peine).

    ●(1790) MG 34. En dud-ce e losq ou halon guet en ivage, hac a pe grog en derhian én ur horv darihuét el-ce, n'en dès moyand erbet d'en distannein.

    ●(1872) ROU 73b. Amortir l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●92a. Modérer l'ardeur de la fièvre, tr. «distana an dersien.» ●(1878) EKG II 24. Distana a rea ar gouli nebeut-a-nebeut. ●(1882) BAR 70. distan he glac'har.

    ●(1912) BOEG 68. distannein hou ankin. ●(1919) BSUF 12. remed erbet n'hellé distañ en droug. ●(1921) BUFA 30. distanein er boén e hré dehon konzeu é dad. ●188. eit distañnein un tammig en droug e hrent d'er sant [er goulieu]. ●(1924) NOLU 36. Kannet, intronézed ! / Eit distannein me foén. ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 166. da zistana leskadurez ar boan gorf hag hini ar boan galon.

    (4) = sioulaat.

    ●(1925) IZID 14. Ha éan e zistañnou er brudeu e gleuér / A zivout er meùél guellan a me manér.

    (5) Calmer (la soif).

    ●(1821) SST vi. distânet sehet hou s'inean. ●(1861) BELeu 74. ér péh e hel tor en hoant distannein é séhèd.

    ●(1921) BUFA 124. ur vammen deur aveit distañnein hun séhed. ●(1943) DIHU 385/285. ur bannéh sistr fresk de zistan d'é sehed.

    (6) Distanañ raz : éteindre de la chaux.

    ●(1732) GReg 159a. Eteindre de la chaux, tr. «Distana raz.»

    (7) Rafraîchir.

    ●(1907) AVKA 210. Digaset d'in Lazar ; ma soubo beg e viz en dour evid distana ma zeod. ●(1939) FHABvug nevez-amzer 3a. Chistr mat am eus d'ho tistana.

    (8) [empl. comme subst.] =

    ●(1913) FHAB Gwengolo 277. mont en dour da ober eun distana hag eur goalc'hi d'o c'horf.

    II. V. tr. i.

    (1) Distanañ da ub. : apaiser qqn.

    ●(1930) DIHU 223/7. distan d'er beizanted hag en doè um lakeit de vregonsal.

    (2) Distanañ d'udb. : apaiser qqc.

    ●(1938) DIHU 328/148-149. Tra erbet ne hrè vad dehon ; nitra ne zistañne d'é zroug, ha, pep deu zé, riget mat, é tè en derhien dehon.

    III. V. intr. sens fig.

    (1) (en plt des éléments) S'apaiser, se calmer.

    ●(1912) DIHU 81/45. er mor kounaret e zistañnas.

    (2) Cesser.

    ●(1904) LZBg Gouere 155. é hes bet hoah groeit brezél d'en Iliz ér Japon, hemb distan.

    (3) (en plt de maux) S'apaiser, se calmer.

    ●(1877) BSA 296. poaniou estranj ne deuont da zistana nemet goude eur pelerinaj.

    ●(1913) THJE 30. en droug a zistan, ne soufr ket mui. ●(1918) BNHT 6. en droug e zistañnas.

    (4) (en plt de la haine) Faiblir.

    ●(1920) MVRO 39/1a. kasoni ar Romaned ouz ar Vretoned na zistane ket.

    (5) Cuver, dessoûler.

    ●(1877) EKG I 64. e chommer er guele da zistana.

    (6) =

    ●(1878) EKG II 21. Laka eur pennad da vorzed ebarz hag e teuio da zistana.

    (7) =

    ●(1982) PBLS 636. (Sant-Servez-Kallag) distanañ, tr. «refroidir (muscle).»

    IV. V. pron. réfl. En em zistanañ : perdre de son intensité.

    ●(1838) OVD 171. rac en desir poahant-cé, é léh hum zistanein, e losque goah-ar-hoah ou halon.

    V. Distanañ da soubenn ub. : voir soubenn.

  • distanet
    distanet

    adj.

    I. (en plt de qqc.)

    (1) Dour distanet : eau tirée du puits et laissée reposer avant emploi.

    ●(1869) FHB 207/405a. guelloc'h eo rei dour-red, pe dour distaned, tennet eur pennad araog euz ar puns.

    (2) Raz distanet : chaux éteinte.

    ●(1955) STBJ 64. pevar c'hant sac'had raz distanet.

    II. (en plt de qqn) Calmé.

    ●(1910) MBJL 145. m'eo hanval ar zal ouz eur forn c'horet. N'ê ket en eun tôl e vo distanet. ●(1911) BUAZperrot 789. Pa gredas e oa distanet e enebourien e teuas en dro.

  • distaniñ
    distaniñ

    voir distanañ

  • distank .1
    distank .1

    adj.

    (1) Qui n'est pas bouché, pas obstrué, pas fermé.

    ●(1744) L'Arm 34a. Qui n'est pas bouché, tr. «Distanque.» ●(1790) Ismar 335. ma vou perpet distanq é ziscoharn.

    ●(1868) FHB 154/395a. hag e voue red deomp lezel distang. ●(1876) TDE.BF 149a. Distañk, adj., tr. «Non bouché.» ●(1877) BSA 236. Tremen a c'hellas dre eun toul distanc a gavas er c'hae. ●(1879) MGZ 227. o velet ar bez distank ha goullo.3

    ●(1904) SKRS I 40. eur c'hraou distank n'en deus ken. ●(1911) BUAZperrot 105. eur riboul distank bennak. ●(1926) FHAB C'hwevrer 65. Mat e oa lezel distank toull an nor. ●(1929) DIHU 221/357. Dalhet en toul distank épad un dé benak.

    (2) Rare.

    ●(1912) BUAZpermoal 631. pa'z int ken distank. [al labourerien]. ●849. unanik bennak hen gra, mes distank int. ●(1925) PIGO iii/i. Al levriou brezonek a zo distank en hon zouez.

  • distank .2
    distank .2

    m.

    (1) Brèche dans une clôture.

    ●(1962) EGRH I 64. distank m., tr. « brèche dans une clôture. »

    (2) Reiñ distank da : laisser le passage à.

    ●(1910) FHAB Genver 5. eun doen zoul evit kloza, hag en he c’hreiz eur mellad toull evit rei distank d’ar moged hag ear d’an ti.

  • distankaat
    distankaat

    v.

    (1) V. intr. Devenir plus rare, se raréfier.

    ●(1935) BREI 415/3b. skrivomp galleg d'ar re n'ouzont nemetan (hag ac'h eio, emichans, war zistankaat en hor bro). ●(1935) BREI 428/3c. ar badezianchou o vont war distankaat hag ar marviou o kreski. ●(1936) BREI 446/2b. kalz a barrouziou chomet mat-tre. Distankaat a reont, siouaz !

    (2) V. tr. d. (agriculture) Éclaircir.

    ●(1982) PBLS 172. (Sant-Servez-Kallag) distankaad, tr. «éclaircir (carottes, betteraves…).»

  • distankadenn
    distankadenn

    f. –où Distankadenn gourlañchenn : produit de raclement de gorge.

    ●(1924) ZAMA 195. stlapa eun distankadenn gourlanchenn e-mesk an dour-glao o ruilh en traon gant ru ar Werc'hez.

  • distankañ
    distankañ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Déboucher.

    ●(1659) SCger 40a. deboucher, tr. «distanca.» ●(1732) GReg 247a. Deboucher, ôter ce qui bouche, tr. «Distancqa. pr. distancqet.»

    ●(1876) TDE.BF 149a. Distañka, v. a., tr. «Déboucher, parlant d'un canal, d'un conduit, etc.»

    ●(1906) HIVL 155. ean e zistank er vouteil. ●(1921) PGAZ 92. evit distanka ar feunteun. ●(1933) EVGB 8. distanka ar fozier.

    (3) Décharger.

    ●(1866) LZBt Ebrel 102. Eno e tistankaz he c'hounar war ar gristenien.

    (4) (médecine) Faire diminuer (la toux).

    ●(1933) OALD 45/214. distanka rea ar paz ha rei a rea eur vouez sklear d'an dud a eve dour diwarni.

    (2) (agriculture) Distankañ ar gontell : nettoyer le coutre.

    ●(1985) AMRZ 288. beza oh heul an alar evid distanka ar gontell pe karz-prennad.

    B. absol.

    (1) Déconstiper.

    ●(1922) FHAB Eost 248. Ne rai droug ebet d'eoc'h !... Da zistanka eo, Aotrou, da zistanka eo !...

    (2) Défaire une clotûre.

    ●(18--) SAQ I 352-353. o kloza he bark, o stanka var he dro, o tic'hroza, o tistanka, o tilouzaoui an douar.

    ●(1962) EGRH I 64. distankañ v., tr. « défaire une clotûre. »

    II. [empl. devant un v. amené par la prép. «da»] Éclater (de rire, en sanglots).

    ●(1909) BLYA 120. Ar bobl (…) / A zistank da ouela. ●(1918) LZBt Gouere 27. Lac'het ma lamp ganin, e tistankas da vouelan kena [ar pôtr bihan]. ●(1924) LZBt Mezheven 3. Ha hi da zistankan da vouelan. ●(1931) VALL 209b. se désopiler la rate, tr. «distanka da c'hoarzin.» ●(1982) PBLS 622. (Sant-Servez-Kallag) distankañ da c'hoarzin, tr. «éclater de rire.»

    III. V. intr.

    (1) Se déboucher.

    ●(1889) ISV 100. e voa he c'houzoug en eun doare na dremenje biken bruzunen vouet dreizhi nemet dont a raje da zistanca.

    (2) Déborder.

    ●(1907) AVKA 88. deuet ar glao da gouea, an doureier da distanka, an aveliou da c'hwista.

    (3) Distankañ war : laisser libre cours à.

    ●(1926) FHAB Ebrel 127. distanka war ar frankiziou ha trei ar frankiziou-ze e lezennou.

    IV. Distankañ e zivskouarn da ub. : déboucher les oreilles à qqn.

    ●(1928) TAPO 10. Petra ? red e vo d’in kemeret baz ar yod da zistanka ho skouarn d’eoc’h, gravazok ?

  • distañs-ha-distañs
    distañs-ha-distañs

    adv. De distance en distance.

    ●(1852) MML 51. Goejal ar Judevien a nefoa, distans ha distans, qerio hinvet qerio a refuj.

  • distanus
    distanus

    adj. Rafraîchissant.

    ●(1925) FHAB Mae 197. eun evach freskus (…) ha distanus.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...