Recherche 'diver...' : 65 mots trouvés
Page 1 : de diver-1 (1) à diversite (50) :- diver .1diver .1
voir dever .1
- diver .2diver .2
voir deverañ
- diveraddiverad
voir deverad
- diveradenndiveradenn
voir deveradenn
- diveradurdiveradur
voir deveradur
- diverañdiverañ
voir deverañ
- diverc'hdiverc'h
adj. Sans fille.
●(1866) BSLss I 187. Mar d-eo ivé diverc'h, en dévézô hé vreudeur da héred.
- diverdetdiverdet
= (?).
●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 84. mar-a-unan ag er vistr vras, diverdet doh en dud a zé a hèr hag a vandenneu de houèlen er memb græce.
- divererezdivererez
voir devererez
- diverfeti
- divergl
- divergladur
- diverglañ / divergliñdiverglañ / divergliñ
v.
I. V. tr. d.
A. Dérouiller, débarrasser de sa rouille.
●(1464) Cms (d’après GMB 189). Diuerclaff, dérouiller. ●(1499) Ca 66b. Diuerglaff. g. desrouiller.
●(1659) SCger 42b. derouiller, tr. «diuercla.» ●144a. diuargla, tr. «derouiller.» ●(c.1718) CHal.ms i. derouiller, tr. «diuelgrein.» ●(1732) GReg 271b. Derouiller, tr. «Divergla. pr. diverglet. Van[netois] divelgreiñ. pr. divelgret.»
●(1876) TDE.BF 155a. Divergla, v. a., tr. «Oter la rouille, fourbir, dérouiller.»
●(1907) VBFV.fb 29a. dérouiller, tr. «diverglein.» ●(1909) KTLR 168. o tivergla he alc'hueziou. ●(1934) BRUS 57. Dérouiller, tr. «diverglein.»
►absol.
●(1910) MAKE 73. o tivergla, o spurat.
B. par ext. Fourbir.
●(1659) SCger 59b. fourbir, tr. «diuergla.» ●(1732) GReg 430a. Fourbir une épée, une arme, tr. «Divergla. pr. diverglet.»
C. sens fig.
(1) Dégourdir.
●(17--) ST 204. Enn eur feson bennag e tiverglenn ma dent, tr. «D'une façon ou d'autre je me dérouillais les dents.»
●(1850) MOY 197. Poent ê zê dêc'h bremâ divergla ho speret.
●(1906) DIHU 12/207. Er beurkeh Katelin, nehanset bras, e ziverglé berpet hé diùhar hag e batéré ataù. ●(1923) AAKE 9. da zivelgri e deod.
(2) Se servir (d'un outil).
●(1878) EKG II 183. Red eo d'eoc'h divergla ho fuziliou en eur denna var ar c'houeriad-man.
II. V. intr. Perdre sa rouille.
●(1862) JKS 97. E-c'hiz ma teu ann houarn da zivergla.
●(1911) BUAZperrot 745. Divergli ra an houarn en tan.
- diverglerezh
- diverglet
- divergliñdivergliñ
voir diverglañ
- diverglus
- divergont .1divergont .1
adj.
I. Attr./Épith.
A. (en plt de qqn)
(1) Dévergondé.
●(1659) SCger 48b. effronté, tr. «diuergont.» ●69b. insolent, tr. «divergont.» ●(1732) GReg 283a. Devergondé, ée, tr. «Divergondd.» ●(1744) L'Arm 21a. Audacieux, tr. «Divergontt.»
●(1838) CGK 14. O velt eur pez quen divergont. ●(1847) BDJ 171. Mitiçzien a zo hamzend, rendaëlus divergond. ●(1883) IMP 9. Gant eun ear avelet, otus a divergont. ●(1893) IAI 37. sulvuy ma vezet divergount. ●(1896) HIS 92. er grolleréz divergoñt.
●(1908) FHAB Mae 139. Ar ganfarted diskurpul ha divergont-se.
(2) Déhonté, éhonté.
●(1659) SCger 41b. dehonté, tr. «diuergont.» ●144b. diuergont, tr. «impudent.»
B.
(1) Impudique (?).
●(1936) PRBD 111. ar c’hoantegeziou divergont hon defe dalc’het en hor c’halon.
(2) (Mer) déchaînée.
●(17--) ST 94. aoun am euz n’hor bezo / Mor divergont en-berr, tr. «je crains que nous n’ayons bientôt mauvaise mer.»
II. Adv. Effrontément.
●(17--) TE 10. ean e rescondas divergond.
●(1871) KTB.ms 15 p 61. Komzet out-han divergont zoken.
●(1932) BSTR 183. An hini a c’houlenne c’hoari a respontas divergont. ●(1963) LLMM 99/268. Tapet gant e zorn er sac’h, e oa bet Arequipa gaezh tanfoeltret e-maez an arme dre ma laere re zivergont arc’hant ar gouarnamant.
- divergont .2divergont .2
m. Homme dévergondé, éhonté.
●(1856) VNA 194. un insolent qui m'a insulté, tr. «un devergond péhani en dès m'insultet.» ●(1871) CST 29. Petra a zellid an divergont-mañ ?
●(1911) BUAZperrot 307. an divergont-ze. ●(1934) PONT 140. eun divergont, ar falla den a zo bet morse. ●(1945) DWCZ 44. eun divergont hep feiz na reiz.
- divergontadelldivergontadell
f. –ezed Femme effrontée.
●(1744) L'Arm 21a. Audacieuse, tr. «Divergondadell.. lézétt. f.»
- divergontajdivergontaj
m. Insolence.
●(c.1718) CHal.ms ii. Insolence, tr. «diuergondag' diuergontis, diuehtet, Insolanç.»
- divergontiñ
- divergontizdivergontiz
f.
(1) Effronterie, insolence.
●(1659) SCger 48b. effronterie, tr. «diuergontis.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Insolence, tr. «diuergondag' diuergontis, diuehtet, Insolanç.»
●(1856) GRD 286. dégass en divergontis, er chican, en dissantion.
●(1912) BUEV 35. mui a zivergondiz eit a zevosion. ●(1962) EGRH I 67. divergontiz f., tr. « effronterie, impudence. »
(2) Acte d'effronterie.
●(1744) L'Arm 19b. Attentat, entreprise hardie, tr. «Divergontisse. f.»
- diveriañ
- diveriñdiveriñ
voir deveriñ
- diverit / divilit
- diverkadur
- diverkañdiverkañ
v.
(1) V. tr. d. Effacer, démarquer.
●(1732) GReg 263b. Demarquer, ôter la marque, tr. «Diverqa. pr. diverqet. divercha. pr. diverchet. Van[netois] divercheiñ.»
●(1874) POG 42. c'houi pehini a ziverk pec'hejou ar bed. ●(1876) TDE.BF 155a. Diverka, v. a., tr. «Démarquer.»
●(1907) BSPD I 7. ur sakremant e ziverché er péhed orijinél. ●(1910) BUCB 66. An duk Yan, drouk bras ennan, a roas urz d'ar venec'h da diverkan ar skeuden pen-da-ben ; mes eskob Sant-Malo a laras n'ober ket, hag outan e voe sentet. ●(1914) DFBP 85b. demarquer, tr. «Diverka.» ●109b. effacer, tr. «Diverka.» ●(1931) VALL 66b. Biffer, tr. «diverka.» ●197a. Démarquer, tr. «diverka.»
(2) V. intr. S'effacer.
●(1855) BDE 140. Merched hinihue ém spered hag ém halon er chonge précius-cé quen dô, que ne ziverchou quet jamæs.
- diverlobiañ
- diverniañ / diverniñ
- diverniñdiverniñ
voir diverniañ
- diverr .1diverr .1
adj. Plaisant, agréable.
●(1924) SBED 6. Chetu mé un dé é Pariz, / Émen er vuhé zou devér. ●51. ur vechér devér. ●(1925) SFKH 17. Devér é enta bout ar lein Mañné Gugan d'en dé, pe vé dizolo ha splann en amzér. Devér é eùé d'en noz. ●51. inou é vezé devér en treu ha groeit lod-kaér a farseu.
- diverr .2diverr .2
m.
(1) Passe-temps agréable.
●(1909) BROU 228. (Eusa) Diverr, tr. «Signifie surtout : Passe-temps agréable, Eun diverr eo.»
(2) Abrégé.
●(1869) BSGc 6. Ne z'eus ama, guir eo, nemet eun abreje, pe eun diverr, eus a vuez ar Santez.
(3) (en plt de qqn) (?) Personne qui aide, secours (?).
●(1988) TOKO 51. Otrou Ankou, me ho-ped, n'et ket da hadrei buhez d'ar pôtr-koz deuz du-mañ, rag hennez n'eo ket bet din eur gwall diverr. Bemdez vije leun e gorv.
- diverr-amzerdiverr-amzer
m. Passe-temps, distraction.
●(1846) BAZ 312. ne guemere ken recreation na ken diver-amzer, nemet o lenn buez ar Zænt. ●(1860) BAL 210. ne d-oa ken diver-amzer ebed nemet evelse. ●(1866) FHB 56/26b. he oll diver-amzer oa mont d'an ilizou divar dro da glevet comsiou Doue.
●(1921) PGAZ 54. eun diverr amzer eo. ●(1962) EGRH I 53. deverr-amzer m., tr. « distraction, divertissement. »
- diverraatdiverraat
v.
I. V. tr. d.
(1) Abréger.
●(1732) GReg 5b. Abreger, tr. «divérrât. p. Divérreet.» ●(17--) EN 1623. me (di)uerai(ou) e deiou dar hos bordeler cos.
●(1866) SEV 166. diverraat ho foaniou. ●(1867) FHB 143/305b. ar benviachou a ziverra ho labour. ●(1882) BAR 278. distana ha diverrad ho foaniou.
●(1921) PGAZ 52. buez an tad hag ar vamm a voe diverreat gant ar rann-galon.
(2) Rapprocher (un moment).
●(1900) FHAB Genver 20. karet a rafe diverraat c'hoaz an termen-ze.
(3) Diverraat an amzer : passer le temps.
●(1659) SCger 144b. diuerat an amser, tr. «couler.»
●(1847) FVR xvii. Eur ganaouen a ziverra ann amzer da nep he c'han. ●(1877) BSA 216. distrei he glac'har ha diverraat he amzer !
(4) Diverraat e deod =
●(1908) KMAF 40. Droch a c'hellfe koulskoude diverrât e deod, rak pep gwirionez n'eo ket mat na da lavaret na da glevet.
II. V. intr. Raccourcir.
●(1860) BAL 42. an Ee, va bro, eleac'h ne ziverra ket ar vuez (…) eleac'h ne ziminu morse ar joa.
- diverrad
- diverradurdiverradur
m. –ioù
(1) Sommaire (d'un livre).
●(1732) GReg 5b. Abrégé, sommaire, abréviation, tr. «divérradur. p. Divérraduryou.»
(2) Résumé.
●(1868) FHB 178/169a. ne roomp ama nemed eun diverradur a vuez ar belec venerabl-se. ●(1869) FHB 253/345a. Setu ama eun diverradur eus ar pez en deus lavaret.
●(1935) VOTE 5. Kement-man a zo eun diverradur eus lezenn an iliz e-kenver an dilennaduriou.
- diverradurezhdiverradurezh
f. Raccourcissement, contraction.
●(1659) SCger 30b. contraction de nerfs, tr. «deuerradurez ar goaziet.»
- diverraldiverral
voir diverrañ
- diverramantdiverramant
m. –où Divertissement.
●(1659) SCger 37b. deduit, tr. «diverramant an amser.» ●89b. passe temps, tr. «diuerramant.» ●144a. diuerramant, tr. «passe-temps.» ●(c.1718) CHal.ms iii. les Ieunes gents, ne demandent qu'a rire, et folastrer, tr. «ne glasqu' quen ol tud yaoanc, meit him iuertissein, diotat, farçal, yaoanctis ne glasqu' meit deuermant.» ●(1732) GReg 35a. Amusement, occupation legere pour passer le tems, tr. «diverramand. p. diverramanchou.» ●(1744) L'Arm 12b. Amusement, tr. «Devairremant.. teu. m.»
●(1904) DBFV 44b. deverremant, diverramant, m. pl. eu, tr. «divertissement, ébat, amusement, distraction ; plaisir, enjouement.» ●(1907) BSPD I 631. digaz kaer eit diverramanteu er bed. ●(1907) BSPD II 311. karein e hré (...) en deverremanteu.
- diverrañ / diverral / deverral / deverriñ / deverratdiverrañ / diverral / deverral / deverriñ / deverrat
v.
I. V. tr. d.
A.
(1) Abréger.
●(1499) Ca 66b. Diuerraff. g. abreger.
►[empl. comme subst.] Abrégé.
●(1908) FHAB Even 168. eun diverra berr eus ar pez 'zo red evit beza salvet. ●(1911) BUAZperrot 871. eun diverra mat eus ar gelennadurez kristen.
(2) Raccourcir.
●(1872) ROU 98a. Raccourcir, tr. «diverra.» ●(1889) ISV 175. Adrien Judeaux, eus a Vessac, en escopti Roazon, a voue scoet gant eur c'hlenvet pehini a ziverras he oll voaziet.
(3) Diverrañ e latenn da ub. : couper le sifflet à qqn.
●(1575) M 182. Hoguen an maru tizmat, á diber da latenn, tr. «Mais la mort te coupe vite le sifflet.»
(4) Diverrañ e oad : raccourcir son âge, abréger sa vie.
●(1575) M 434. Hac é diuerr é oat, haznat pep vn atell, tr. «Et abrège sa vie, évidemment, à tout bout de champ.» ●439-441. Dre abec da pechet (…) / Ez diberrez da oat, da monet gant Sathan, tr. «A cause de ton péché (…) / Tu abrèges ta vie, pour aller avec Satan.»
(5) Diverrañ e zeizioù, e vuhez : raccourcir ses jours, abréger sa vie.
●(1575) M 1018. Ha gant re a lastez, dyberraff é dyziou, tr. «Et par trop de misère abréger ses jours.»
●(1838) CGK 29. Diverret e meus va bue ouspen deus a uguent vla.
(6) Diverrañ an amzer : passer le temps.
●(1659) SCger 40b. desennuier, tr. «diuerra an amser.» ●46b. s'ebatre, tr. «diuerra an amser.» ●89a. passer son temps, tr. «diuerra an amser.»
●(1860) BAL 175. evit diverra va amzer, da ober un tamic jardin a da ada bokedou enna.
B.
(1) Divertir, amuser, distraire.
●(1907) BSPD II 348. en hoarieu, groeit eit deverral er bobl. ●(1928) DIHU 209/165. de zeverral er vugalé ha de ziskein er ré vras. ●(1962) EGRH I 53. deverral v., tr. « faire passer le temps. »
(2) Diminuer.
●(1851) GBI II 220. Hep divezra tamm ma moïenn, tr. «Sans diminuer en rien mon bien.» ●(1855) MAV 19. Rei d'ar paour aluzen aliez / Ne ziverreas biskoaz an danvez.
●(1860) BAL 172. C'hoant oc'h euz-ta e teufe Doue da ziverra ho poan ? ●(1870) KTB.ms 15 p 260. ar chadenno-se a astenn pe a divêr ar Sirenn evel ma plij gant-hi.
(3) Gagner (en temps).
●(1962) BAHE 32/63. Diverrañ (…) = gonit. Petra hoc'h eus diverret oc'h ober se (Plouber-Bulien).
(4) Diverrañ al labour da ub. =
●(1866) FHB 94/331a. Ar sœurezet a ziver deomp ouspenn ann anter euz al labour.
II. V. intr.
(1) Se divertir.
●(1732) GReg 297a. Se divertir, tr. «Van[netois] deverreiñ.» ●(1790) MG 166. me vourr bras én hé hompagnoneah ; rac hi e ouair bourdal ha deværral.
●(1838) OVD 200. é sigur bourdal ha deværral. ●(1856) VNA 91. Allez vous amuser, tr. «Quêrhet de zeværal.» ●148. Je m'amuse un moment, tr. «É on é teverral ur momand.» ●167. C'est là que je me suis le plus diverti, tr. «Ahont en e mès deværreit muihan.» ●(1878) BAY 22. Deverrâl, tr. «folâtrer, s'amuser.»
●(1904) DBFV 44b. deverral, deverrat, deverrein, v. n. part. eit, tr. «s'amuser, se divertir.» ●(1906) DIHU 15/256. Ne vour ket mui é teverral. ●(1908) AVES 43. Deverret genein, rak kavet em es men davad en e oé kollet. ●(1941) DIHU 364/344. hepkén aveit deverral. ●(1962) EGRH I 53. deverral v., tr. « s’amuser, se divertir. »
(2) Se contracter, se raccourcir.
●(1633) Nom 257b. Spasmus vel spasma, neruorum distentio, raptus, conuulso, conductio : spasme, retirement : rettiramant á gouaziet, pan diuer an gouaziet. ●(1868) FHB 191/274a. He goaziet a ioa deut da ziverra ; he divrec'h hag he divesker a ioa evel pa vijent nezet.
(3) Raccourcir, diminuer.
●(1860) BAL 5. An anv o tremen, an deiz o tiverra, an deliou o coueza.
●(1962) TDBP III 309. An amzer a dremen (ou : dond a ra an amzer) hag ar vuhez a ziverr, tr. «le temps passe et la vie se raccourcit, s'écoule).»
III. V. pron. réfl. En em ziverrañ : se divertir.
●(1732) GReg 297a. Se divertir, tr. «Van[netois] him deverreiñ.»
●(1831) RDU 58. n'en dé quet dihuennet a hum zeverral.
●(1922) EOVD 203. d'hum zeverral dré ur bourd benak.
- diverrañsdiverrañs
f. –où
(1) Divertissement, amusement.
●(1790) MG 292. bout-ç'ou deværranceu divlam péré ne vlesant quet en inean.
●(1856) VNA 151. après un divertissement on en désire un autre, tr. «goudé un deværrance.»
●(1904) DBFV 44b. deverrans, m. pl. eu, tr. «divertissement, ébat, amusement, distraction ; plaisir, enjouement.» ●(1907) BSPD II 351. deverranseu er bed. ●(1912) DIHU 86/113. labourieu ha deverranseu e vou inou. ●(1962) EGRH I 53. deverrañs f., tr. « amusement, distraction. »
(2) Kavout e ziverrañs : trouver son plaisir, se divertir.
●(1912) BUBU 55. Inou é kavé é zeverrans.
(3) Kemer diverrañs : prendre son plaisir, se divertir.
●(1927) BBMT 16. kemér deverrans ha plijadurieu a bep sort.
(4) Reiñ diverrañs : amuser, divertir.
●(1744) L'Arm 12b. Amuser agréablement, tr «Rein devairrance. »
- diverrañserdiverrañser
m. –ion Homme qui se divertit.
●(1939) RIBA 102. é telah ar er bratel, doh treid en deverranserion didruhé, er binieu.
- diverrañsus
- diverrboell
- diverrerdiverrer
m. –ion Abréviateur.
●(1732) GReg 5b. Abreviateur, qui abrège un livre, tr. «divérrér. p. Divérréryen.»
- diverretdiverret
adj. Raccourci.
●(1881) SBI I 330. He davanjer oa diverret, tr. «son tablier avait raccourci.»
- diverrusdiverrus
adj. Récréatif, plaisant, divertissant.
●(1732) GReg 297a. Divertissant, tr. «Van[netois] deverrus.» ●(1744) L'Arm 114a. Divertissant, tr. «Devêrruss.» ●(1790) MG 120. eit ma vou deværrus. ●122. pourménadeu deværrus.
●(1904) DBFV 44b. deverrus, adj., tr. «divertissant, amusant, récréatif.» ●(1934) BRUS 162. Récréatif, tr. «deverrus.» ●(1974) YABA 08/09.12. me gomzou d’oh ag un dén déverrusoh. ●(1962) EGRH I 53. deverrus a., tr. « amusant. »
- diversdivers
adj. Divers.
●(1499) Ca 66b. Diuers. g. idem. ●(1575) M 393. Diuers Guynieyer, en diuers quarteriou, tr. «Divers vignobles en diverses régions.» ●1969. diuers tourmantou, tr. «divers tourments.» ●(1576) Cath p. 11. diuers broeziou, tr. «pays divers.» ●12. diuers ha pell broezyou, tr. «pays divers et lointains.» ●(1633) Nom 3a. Collectanea, collectiua scripta, analecta : recueils, escritures amassées de plusieurs autheurs : vn dastum á scrituryou amasset á cals hac á diuers authoret. ●3a-b. Pandectæ, copiæ cornu : liure de diuers arguments où sont traictées toutes choses : leufr á diuers argumentou pe en hiny ez vez trættet á pep tra.
- diversite