Devri

Recherche 'divi...' : 71 mots trouvés

Page 1 : de divi-1 (1) à divinsan (50) :
  • divi
    divi

    adj.

    (1) Attr./Épith. Épuisé de fatigue, exténué.

    (1879) ERNsup 151. dívi, fatigué, Trév[érec], Ploezal ; difi, Pleud[aniel, Lang[oat]. ●(1895) GMB 16. On dit en trécorois divi, las, de diviet, lassé.

    (1910) MBJL 188. Skwiz kaer, divi e oamp, ma c'henveajourien ha me. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divi, tr. «épuisé (de fatigue, etc.).»

    (2) Adv. intens. Skuizh-divi : très fatigué.

    (1879) ERNsup 151. skouiz-dívi, très fatigué.

  • Divi
    Divi

    n. pr. David.

    (14--) N 835-836. Ganteuy (lire : Gant Deuy) esem quifi sot / Languis an cnot hac an stroton, tr. «Tu te trouveras sot à côté de David ; / Tu seras le jouet de ce misérable.» ●1146. setu duet Devy doz quichen, tr. «voici Devy venu près de vous.» ●1191. Da Devy hon em supliomp, tr. «Recommandons-nous à Devy.»

  • diviadur
    diviadur

    m. Harassement.

    (1931) VALL 353a-b. Harassement, tr. «diviadur m.»

  • diviañ
    diviañ

    v. cf. divigiñ

    I. V. intr.

    (1) (en plt de choses) S'épuiser, se tarir.

    (1530) Pm (Tremenuan) 184. Gladou hep trig ne diffigo (rime en -iʒ-), tr. «Les richesses, sans tromperie, ne s’épuiseront pas.»

    (1895) GMB 159. tréc[orois] diviañ «s'épuiser, se tarir».

    (1902) PIGO I 75. an avalo a diviaz ive. ●(1924) BUBR 43-44/1000. Eun dro bennak e tivias an danve. ●(1927) LZBt Meurzh 70. Digoueout a ra d'ar boed divian ?

    (2) Cesser.

    (1580) G 244. ha gloutony hep deffyaf, tr. «Et gourmandise sans cesser.»

    (3) (?) S'évanouir (?).

    (c.1825-1830) AJC 5160. prest e queve din evoan da difian.

    (4)

    (1650) Nlou 350. Pedomp expres, an guerches man, / Maz ahimp ny guitib vnam, / Dan seig na disych (lire : difych) de quichen, tr. «Prions expressément cette vierge / que nous allions absolument tous / au siège qui ne se fane pas à côté de lui.»

    II. V. tr. d. Fatiguer, exténuer, épuiser.

    (1879) ERNsup 151. Ma kéres, me ha da diviañ 'nout, si tu veux je vais te lasser ; formule de défi à la course.

    III. V. pron. réfl. (en plt de qqn) En em ziviañ : s'épuiser, se fatiguer, s'exténuer.

    (1903) MBJJ 328. Daoust d'in da gerzet war ma nanf, en em divian buhan.

  • diviañs
    diviañs

    f. Faiblesse.

    (1633) Nom 259b. Defectio, defectio virium, langor virium, imbecillitas, debilitas : deffaillance de force, langueur : diffianç á nerz, languor, fillidiguez.

  • divicher
    divicher

    adj. Qui n'a pas de métier, inactif.

    (1949) KROB 17/5. an dud divicher, ar goueriated !

  • dividañ
    dividañ

    v. tr. d. Diviser.

    (1499) Ca 67a. Diuidaff. g. diuider / ou partir.

  • divider
    divider

    m. –ien Diviseur.

    (1499) Ca 67a. Diuider. g. diuiseur.

  • diviet
    diviet

    adj.

    (1) Lassé.

    (1895) GMB 16. On dit en trécorois divi, las, de diviet, lassé.

    (2) Épuisé, fini.

    (1902) PIGO I 90. hostizien diviet o evach. ●(1910) MBJL 139. e sonjomp n'ê ket diviet c'hoaz an neuden a ra ar vugale gatolik 'n eur vont war o c'hiz. ●143. n'eo ket diviet ganimp an danve komz.

    (3) Épuisé, fatigué.

    (14--) N 1277. Me so gant cozni difiet, tr. «Je suis accablée de vieillesse.»

  • divigadur
    divigadur

    m. Épuisement des forces.

    (1904) DBFV 54a. dihuigadur, m., tr. «épuisement (des forces).» ●(1931) VALL 353a-b. Harassement, tr. «V[annetais] dihuigiadur m.»

  • diviget
    diviget

    adj.

    (1) Exténué, épuisé.

    (1790) MG 71. dihuiguét-è guet en nan.

    (1829) CNG 125. Dihuiguêt é arrihuas. ●(1838) OVD 216. dihuiguet ha scuéh-brein.

    (1904) DBFV 54a. dihuiget, tr. «épuisé de fatigue, harassé.»

    (2) Diviget gant : épuisé de, par.

    (17--) TE 219. en armé dihuiguét guet er séhèd. ●(17--) VO 8. Ur galon dihuiguét guet er plijadurieu.

    (1861) BSJ 122. Er vostad tud-cé, dihuiguet guet en nân ha hearnet dré er fatig.

  • divigiñ
    divigiñ

    v. cf. diviañ

    I. V. intr.

    (1) Dépérir.

    (c.1718) CHal.ms i. Voila un arbre qui deperit, tr. «dihuïguein ara er c'huen man.» ●le grain deperit, tr. «tesquein, diannein, goannat goahat, fallat, disterat, dehuiguein ara en et.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Les batiments qu'on n'occupe point deperissent, tr. «dehuiguein ara un ti abé ne chomm' deen abarh.» ●Voila des arbres qui sont sur leur retour, tr. «dehuiguein ara, disterat ara er guée se.»

    (1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «dépérir, s'épuiser.» ●(1907) VBFV.bf 15b. dihuigein, dihuiein, v. n., tr. «n'en plus pouvoir, succomber.» ●(1908) AVES 47. Mar ou hasan d'er gér, ar iun, é tihuigeint ar en hent.

    (2) Décliner, déchoir.

    (1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «décliner, déchoir.»

    (3) Perdre haleine, être essoufflé.

    (1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «perdre haleine.» ●(1907) VBFV.fb 38b. essouflé (être), tr. «dihuigein

    II. V. pron. réfl. En em zivigiñ : s'épuiser.

    (1790) MG 274. ne fal quet dehi ma hum zihuigueint, ha ma hum laheint. ●416. hum zihuiguein e rér é coroll.

    (1856) GRD 110. Hum zihuiguein e hrér doh ou dastum.

  • divignon
    divignon

    adj. Sans ami.

    (1957) BAHE 11/28. divignon e renk bevañ ar beorien.

  • divil
    divil

    interj. Mil divil =

    (1910) DIHU 61/110. Achiùet é toroñnat azé, mil divil !

  • divilgin
    divilgin

    adj. Sans manches.

    (1929) SVBV 44. eur sae divilgin. ●(1933) OALD 45/208. eun doneg wenn divilgin.

  • divilh
    divilh

    adj. & prép.

    I.

    (1) Adj. Suspendu.

    (1732) GReg 899a. Suspendu uë, pendant, tr. «divilh

    (2) Loc. prép. En divilh ouzh : suspendu à.

    (1868) KTB.ms 15 p 280. kalz-kalz a goreenno kroc'henn tud en-divill ouz tacho a oa er voger.

    II. A-zivilh.

    A. Adv. Suspendu.

    (1732) GReg 709b. Pendre, suspendre, tr. «lacqaat a zivilh.» ●(1732) GReg 899a. Suspendu uë, pendant, tr. «a zivilh

    B. Attr./Épith.

    (1) Épith. Pendant.

    (1732) GReg 709a. Des bras pendans, tr. «Divreac'h a zivilh.» ●Des oreilles pendantes, tr. «divscoüarn a divilh

    (2) Attr. Bezañ a-zivilh : pendre.

    (c.1825-1830) AJC 389. on lien a voa a divil, tr. «Nos voiles pendaient.»

    C. Loc. prép. A-zivilh ouzh : suspendu à, pendant à.

    (1633) Nom 170b-171a. Inauris : bague pendant au tendron de l'oreille : goualen á vez á diuil ouz an scouarn.

    (1869) KTB.ms 14 p 287. un druillad alc'houeo a divill euz he c'houriz.

  • divilhal
    divilhal

    voir divilhañ

  • divilhañ / divilhal
    divilhañ / divilhal

    v. intr. Pendiller.

    (1868) GBI ii 414. o tivilla euz ar potanz, tr. «Qui est pendu à la potence !» ●(1896) GMB 680. pet[it] tréc[orois] tivignal, tr. «pendiller.»

    (1954) VAZA 166. panevet d’an drapelloù o fraoñval hag o tivilhal war bep stae ha delez. ●(1955) VBRU 30. un druez hepken sellout ouzh o mañchoù re hir pe re verr, ouzh ar vantell o tivilhal en-dro dezho e-giz ur c’hozh sac’h dindan patatez.

  • divilhon
    divilhon

    m.

    (1) (zoologie) Barbillon (d'un coq).

    (1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq, diuilloun an quillecq.

    (2) Pendeloque.

    (1912) MMPM 121. an dimezel he deuz staget an divilloun-ma ouz va gouzoug [metalen ar Verc'hez].

  • divilhonat
    divilhonat

    v. intr. Pendre, pendouiller.

    (1633) Nom 28b. Palear : le fanon d'vn bœuf : an crochen á vez ô diuillounat ouz bouzouc (lire : gouzouc) vn eugen.

  • divilinañ
    divilinañ

    v. = (?) cf. divilimañ (?).

    (1867) FHB 117/100b. tapa he iec'het kolled ha divilina he gar dre eun tamig ear vad.

  • divilit
    divilit

    voir diverit

  • divilzin
    divilzin

    adj. Qui n'est pas difficile, peu délicat.

    (1919) DBFVsup 19a. diverzin, divelzin adj., tr. «peu délicat sur la nourriture.» ●(1931) VALL 195a. qui n'est pas délicat, tr. «divilzin, V[annetais] divelzin

  • divin .1
    divin .1

    adj. Divin.

    (1499) Ca 67a. Diuin vide in doeel. ●(1650) Nlou 52. E pen diuin à anclynas, tr. «il inclina sa divine tête.»

    (1846) BAZ 326. an ardor eus ar garantez divin.

    (1906) KANngalon C'hwevrer 33. kalonou divin Jezuz ha Mari !

  • divin .2
    divin .2

    m. & adv.

    I. M. Action de deviner.

    (c.1500) Cb 68a. Fortunate. b. dre diuin.

    II. Loc. adv.

    (1) War zivin : dans l'incertitude.

    (1877) EKG I 13. e vije emgann etre Kastelliz hag an archerien, n'oa ket da veza var zivin.

    (2) Dindan divin : dans l'incertitude.

    (1880) SAB 31. lezer an dud (...) en entre-mar, dindan zivin.

    (1907) FHAB Here 235. Ar gounid bras a deuio d'an Ilis eus ar frankis-se ne man tam ebet dindan divin.

    (3) A-zindan-zivin : dans l'incertitude.

    (1877) EKG I 9. n'edo ket azindan-zivin e viche, abarz nebeut, goulennet diganthan ar memes tra. ●(1878) EKG II 181. n'oant ket a-zindan zivin, n'o doa nemed ar maro da c'hortoz.

    (1908) FHAB Ebrel 124. N'emaon ket a zindan-zivin e c'hoar an oll pell-zo – ha gwelloc'h egedon – ar pez a verkan aman. ●(1915) HBPR 209. An archerien kerkoulz, n'oant ket pell a zindan zivin. Eun tammik larkoc'h, en eur vali a gase da Bont-an-Aour e veljond eur bern tud.

  • divin .3
    divin .3

    v. pron. réfl. En em zivin = (?) Chercher à comprendre (?).

    (1909) FHAB Kerzu 380. Hag hen kuit, heb klask en em zivin muioc'h.

  • divinadell
    divinadell

    f. –où Devinette.

    (1499) Ca 67b. [diuinaff] g. diuination. b. diuinadell.

    (1732) GReg 284a. Chose à deviner, matiere de divination, devinaille, tr. «Divinadell. p. divinadellou.» ●(17--) TE 130. ur goustelé ar en divinadèl-men.

    (1904) DBFV 44b. devinadel, f. pl. –lleu, tr. «devinette, énigme.» ●(1924) BILZbubr 41/947. Keit ha ma oa ar re yaouank o divinout an divinadellou. ●(1933) DAGO 26. e vezo roet da C'huilcher eun divinadell da ziluia. ●(1934) BRUS 299. Une devinaille, tr. «un divenadel –leu

  • divinadellek
    divinadellek

    adj. Énigmatique.

    (17--) VO 88. carguét a daulenniguéu ar beré é hoai pentét figurieu divinadéllêq. 118. figurieu dévinadeèllêq.

    (1927) GERI.Ern 10. divinadellek, tr. «énigmatique.»

  • divinadellus
    divinadellus

    adj. Énigmatique.

    (1927) GERI.Ern 10. divinadellus, tr. «énigmatique.»

  • divinadenn
    divinadenn

    f. –où Devinette.

    (1934) KOMA 15. Piou bennak a roio eun divinaden ha ne vo ket evit disvarn anei, en do merc'h vihan ar roue. ●(1962) EGRH I 67. divinadenn f. -où, tr. « devinette. »

  • divinadur
    divinadur

    m. Action de deviner.

    (c.1500) Cb 68a. [diuinaff] g. deuinement. b. diuinadur. ●g. diuniation. b. diuinadur.

  • divinañ .1
    divinañ .1

    v. tr. d. Déminer.

    (1987) DBHB 191. unan bennag a roaz urz da zivina an aochou.

  • divinañ .2
    divinañ .2

    voir divinout

  • divinasion
    divinasion

    f. Divination.

    (c.1500) Cb 68a. [diuinaff] diuination faicte de lair. b. diuination / groaet en aer. ●g. diuination faicte en terre. b. diuination groat en douar.

  • divinellañ
    divinellañ

    v. tr. d. Démuseler.

    (1914) DFBP 87a. demuseler, tr. «Divinella

  • diviner
    diviner

    m. –ion

    (1) Devin.

    (14--) N 769. Diuiner meurbet ezedoff, tr. «Je suis grand devin.» ●(1499) Ca 67b. Diuiner. g. diuineur. ●(1633) Nom 303a-b. Coniector, somniorum interpres : deuin des songes : diuiner an hufreou.

    (1659) SCger 43b. deuin, tr. «deuinour.» ●(1732) GReg 283b. Devin, celui qui devine, tr. «Diviner. p. divinérien. diviour. p. divinouryen. Van[netois] diüinour. p. yon, yan.»» ●(1790) PEdenneu 82. Mar doh bet é cavouét en divinour. ●(1790) MG 126. en divinerion hag er sorcerion. ●338. Ean e yas èl ur bei de gonsultein un divinour. ●339. Er péh e laran ag en divinerion.

    (1838) CGK 34. credi a ran / E zoc'h un diviner mad. ●(1866) LZBt Gouere 141. diouganer ha diviner. ●(1869) SAG 171. a setu hen, azamblez gant eun diviner bras, en eun iliz leun a idolou pe skeudennou an diaoulou. ●(1889) SFA 250. An diaoul ne ket diviner.

    (1900) MSJO 69. Paianed Rom a c'houlennas digant ho divinourien pegeit e padje ar stad eürus-se evit ho bro. ●(1904) DBFV 44b. devinour, m. pl. –nerion, tr. «devin.» ●(1936) PRBD 26. ar beleg er gador-gofez n'e ket diviner.

    (2) Devineur.

    (1933) FHAB C'hwevrer 87. An divinerien o deus lizerennou da lakât e lec'h ar c'hroazio bihan.

  • divinerez
    divinerez

    f. –ed

    (1) Devineresse.

    (1732) GReg 283b. Devine, devineresse, tr. «Divinères. p. divineresed. divinourès. p. divinouresed.» ●(17--) TE 171. ean e yas de gonsultein un dévinourès.

    (1909) FHAB Meurzh 78. ar c’hoajou braz m’e doa an divinerez komzet anezho. ●(1962) EGRH I 67. divinerez f. -ed, tr. « devineresse. »

    (2) Diseuse de bonne aventure.

    (1962) EGRH I 67. divinerez f. -ed, tr. « diseuse de bonne aventure. »

  • divinerezh
    divinerezh

    m. Divination.

    (1576) Gk I 254. An art magic pé à diuinerez. ●(1612) Cnf 22b. Obseruiff dininerezou (lire : diuinerezou) pe-ré à grær gant art hac intelligancc eues an Azrouant.

    (1847) MDM 82-83. e kredont d'an diaoulou, d'ar sort, da zoueou-kuzet, d'ar spezou, d'ar buguel-noz, d'an divinerez, d'ar sorserez. ●(1879) GDI 43. péhein e hrér dré er superstition-cé é tair fæçon : dré en dihuinereah, dré er sorcereah ha dré er mirereah væn. En dihuinereah e gonsist é clasquein gout (...) en treu de zonnèt.

    (1904) DBFV 44b. devinereh, m. pl. eu, tr. «divination.» ●(1907) BSPD I 165. ur fal zén, hum vellé a zevinereh pé sorsereh. ●(1962) EGRH I 67. divinerezh m., tr. « divination. »

  • divinet .1
    divinet .1

    adj. Deviné.

    (c.1500) Cb 68a. [diuinaff] g. diuinez. b. diuinet.

  • divinet .2
    divinet .2

    adj. Dont la mine est défaite.

    (1896) HIS 97. diviñet get en nañ. ●(1896) HISger 2. Diviñet, tr. «qui a la mine défaite, défigurée.»

    (1903) EGBV 126. divinet, tr. «défiguré.» ●208. fas divinet, tr. «Visage défait.» ●(1912) BOEG 138. é fas divinet. ●(1912) BUBU 49. goann bras (...) ha diviñet blaoah. ●(1921) BUFA 101. ken divinet e oé get er hlinùed ! ●(1934) BRUS 112. Défiguré, tr. «divinet

  • divinim
    divinim

    adj. Non venimeux.

    (1926) FHAB Gouere 271. an aered viber a zo bihanoc'h eged an aered divinim.

  • divinimañ
    divinimañ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le venin.

    (1732) GReg 274b. Desenvenimer, tr. «Divinima. pr. divinimet. Van[netois] divelimeiñ

    (1929) SVBV 178. divinima ar flemmadou naer.

    (2) =

    (1838) CGK 27. Mar lez divulumi e c'heno.

  • diviniñ .1
    diviniñ .1

    v. tr. d. Défigurer.

    (1843) LZBg 1 blezad-2l lodenn 143. clan ha divinet dré houlieu eahus.

    (1912) BOEG 84. pegement en deus hou tivinet / Er blijadur !

  • diviniñ .2
    diviniñ .2

    voir divinout

  • diviniour
    diviniour

    s. Dindan diviniour : par cœur.

    (1982) MABL I 44. (Lesneven) resitet dindan diviniour tout va c'hategiz.

  • divinouer
    divinouer

    adj. (zootechnie) Sans boucle au groin.

    (1931) VALL 74b. sans boucle (pourc.) , tr. «divinouer

  • divinouerañ
    divinouerañ

    v. tr. d. (zootechnie) Déboucler (un porc).

    (1931) VALL 184b. Déboucler un porc, tr. «divinouera

  • divinouriezh
    divinouriezh

    f. Divination.

    (1931) VALL 225b. Divination, tr. «divinouriez f.»

  • divinout / divinañ / diviniñ
    divinout / divinañ / diviniñ

    v. tr. d.

    (1) Deviner.

    (14--) N 785. Me diuin dre vaticiner, tr. «Je devine, par prophétie.» ●(1499) Ca 67a. Diuinaff. g. diuiner. ●(c.1500) Cb 68a. Diuinaff. g. diuiner.

    (1659) SCger 43b. deuiner, tr. «deuina.» ●(1732) GReg 283b. Deviner, tr. «Divina. divinout. ppr. divinet. Van[netois] dihuinout. dihuëneiñ.» ●(1744) L'Arm 22a. Augurer, tr. «Dihuinein er péh n'enn dé quéd arrihuétt.» ●(17--) TE 277. devinein petra en doai un aral hunéét.

    (1856) VNA 142. j'aurais presque deviné ce qu'ils se disaient l'un à l'autre, tr. «m'em behé burhut dihuinet er péh e larent en eil-d'éguilé.» ●(1879) GDI 44. er goal-sperèd e hel dihuinein er péh e hrei mab-dén.

    (1904) DBFV 44b. divinein, v. a., tr. «deviner.» ●(1924) BILZbubr 41/947. Keit ha ma oa ar re yaouank o divinout an divinadellou.

    ►[suivi d'une proposition]

    (1902) LZBt Du 23. Dufunet penoz ha diouz a belec'h. ●(1908) PIGO II 120. na voe ket pell o tifuni a belec'h e teue ar brujou-ze.

    (2) Retrouver (des choses perdues).

    (1612) Cnf 23a. treiff an Tamoes eguit dininaff (lire : diuinaff) trezou collet.

    ►absol.

    (c.1500) Cb 68a. g. art de deuiner par le feu. b. squient da diuinaff dre tan.

    (1612) Cnf 22a. Inuoquiff ha henuel an Dyaoul, hac an Azrouant, eguit diuinaff.

  • diviñsañ
    diviñsañ

    v. tr. d. Dévisser.

    (1907) BOBL 10 août 150/2e. en eur vinsa ha divinsa ar varren. ●(1931) VALL 215a. Dévisser, tr. «diviñsa

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...