Devri

Recherche 'divi...' : 71 mots trouvés

Page 1 : de divi-1 (1) à divinsan (50) :
  • divi
    divi

    adj.

    (1) Attr./Épith. Épuisé de fatigue, exténué.

    ●(1879) ERNsup 151. dívi, fatigué, Trév[érec], Ploezal ; difi, Pleud[aniel, Lang[oat]. ●(1895) GMB 16. On dit en trécorois divi, las, de diviet, lassé.

    ●(1910) MBJL 188. Skwiz kaer, divi e oamp, ma c'henveajourien ha me. ●(1919) KZVr 355 - 21/12/19. Divi, tr. «épuisé (de fatigue, etc.).»

    (2) Adv. intens. Skuizh-divi : très fatigué.

    ●(1879) ERNsup 151. skouiz-dívi, très fatigué.

  • Divi
    Divi

    n. pr. David.

    ●(14--) N 835-836. Ganteuy (lire : Gant Deuy) esem quifi sot / Languis an cnot hac an stroton, tr. «Tu te trouveras sot à côté de David ; / Tu seras le jouet de ce misérable.» ●1146. setu duet Devy doz quichen, tr. «voici Devy venu près de vous.» ●1191. Da Devy hon em supliomp, tr. «Recommandons-nous à Devy.»

  • diviadur
    diviadur

    m. Harassement.

    ●(1931) VALL 353a-b. Harassement, tr. «diviadur m.»

  • diviañ
    diviañ

    v. cf. divigiñ

    I. V. intr.

    (1) (en plt de choses) S'épuiser, se tarir.

    ●(1530) Pm (Tremenuan) 184. Gladou hep trig ne diffigo (rime en -iʒ-), tr. «Les richesses, sans tromperie, ne s’épuiseront pas.»

    ●(1895) GMB 159. tréc[orois] diviañ «s'épuiser, se tarir».

    ●(1902) PIGO I 75. an avalo a diviaz ive. ●(1924) BUBR 43-44/1000. Eun dro bennak e tivias an danve. ●(1927) LZBt Meurzh 70. Digoueout a ra d'ar boed divian ?

    (2) Cesser.

    ●(1580) G 244. ha gloutony hep deffyaf, tr. «Et gourmandise sans cesser.»

    (3) (?) S'évanouir (?).

    ●(c.1825-1830) AJC 5160. prest e queve din evoan da difian.

    (4)

    ●(1650) Nlou 350. Pedomp expres, an guerches man, / Maz ahimp ny guitib vnam, / Dan seig na disych (lire : difych) de quichen, tr. «Prions expressément cette vierge / que nous allions absolument tous / au siège qui ne se fane pas à côté de lui.»

    II. V. tr. d. Fatiguer, exténuer, épuiser.

    ●(1879) ERNsup 151. Ma kéres, me ha da diviañ 'nout, si tu veux je vais te lasser ; formule de défi à la course.

    III. V. pron. réfl. (en plt de qqn) En em ziviañ : s'épuiser, se fatiguer, s'exténuer.

    ●(1903) MBJJ 328. Daoust d'in da gerzet war ma nanf, en em divian buhan.

  • diviañs
    diviañs

    f. Faiblesse.

    ●(1633) Nom 259b. Defectio, defectio virium, langor virium, imbecillitas, debilitas : deffaillance de force, langueur : diffianç á nerz, languor, fillidiguez.

  • divicher
    divicher

    adj. Qui n'a pas de métier, inactif.

    ●(1949) KROB 17/5. an dud divicher, ar goueriated !

  • dividañ
    dividañ

    v. tr. d. Diviser.

    ●(1499) Ca 67a. Diuidaff. g. diuider / ou partir.

  • divider
    divider

    m. –ien Diviseur.

    ●(1499) Ca 67a. Diuider. g. diuiseur.

  • diviet
    diviet

    adj.

    (1) Lassé.

    ●(1895) GMB 16. On dit en trécorois divi, las, de diviet, lassé.

    (2) Épuisé, fini.

    ●(1902) PIGO I 90. hostizien diviet o evach. ●(1910) MBJL 139. e sonjomp n'ê ket diviet c'hoaz an neuden a ra ar vugale gatolik 'n eur vont war o c'hiz. ●143. n'eo ket diviet ganimp an danve komz.

    (3) Épuisé, fatigué.

    ●(14--) N 1277. Me so gant cozni difiet, tr. «Je suis accablée de vieillesse.»

  • divigadur
    divigadur

    m. Épuisement des forces.

    ●(1904) DBFV 54a. dihuigadur, m., tr. «épuisement (des forces).» ●(1931) VALL 353a-b. Harassement, tr. «V[annetais] dihuigiadur m.»

  • diviget
    diviget

    adj.

    (1) Exténué, épuisé.

    ●(1790) MG 71. dihuiguét-è guet en nan.

    ●(1829) CNG 125. Dihuiguêt é arrihuas. ●(1838) OVD 216. dihuiguet ha scuéh-brein.

    ●(1904) DBFV 54a. dihuiget, tr. «épuisé de fatigue, harassé.»

    (2) Diviget gant : épuisé de, par.

    ●(17--) TE 219. en armé dihuiguét guet er séhèd. ●(17--) VO 8. Ur galon dihuiguét guet er plijadurieu.

    ●(1861) BSJ 122. Er vostad tud-cé, dihuiguet guet en nân ha hearnet dré er fatig.

  • divigiñ
    divigiñ

    v. cf. diviañ

    I. V. intr.

    (1) Dépérir.

    ●(c.1718) CHal.ms i. Voila un arbre qui deperit, tr. «dihuïguein ara er c'huen man.» ●le grain deperit, tr. «tesquein, diannein, goannat goahat, fallat, disterat, dehuiguein ara en et.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Les batiments qu'on n'occupe point deperissent, tr. «dehuiguein ara un ti abé ne chomm' deen abarh.» ●Voila des arbres qui sont sur leur retour, tr. «dehuiguein ara, disterat ara er guée se.»

    ●(1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «dépérir, s'épuiser.» ●(1907) VBFV.bf 15b. dihuigein, dihuiein, v. n., tr. «n'en plus pouvoir, succomber.» ●(1908) AVES 47. Mar ou hasan d'er gér, ar iun, é tihuigeint ar en hent.

    (2) Décliner, déchoir.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «décliner, déchoir.»

    (3) Perdre haleine, être essoufflé.

    ●(1904) DBFV 54b. dihuigein, dihuigiein, dehuigein, v. n., tr. «perdre haleine.» ●(1907) VBFV.fb 38b. essouflé (être), tr. «dihuigein.»

    II. V. pron. réfl. En em zivigiñ : s'épuiser.

    ●(1790) MG 274. ne fal quet dehi ma hum zihuigueint, ha ma hum laheint. ●416. hum zihuiguein e rér é coroll.

    ●(1856) GRD 110. Hum zihuiguein e hrér doh ou dastum.

  • divignon
    divignon

    adj. Sans ami.

    ●(1957) BAHE 11/28. divignon e renk bevañ ar beorien.

  • divil
    divil

    interj. Mil divil =

    ●(1910) DIHU 61/110. Achiùet é toroñnat azé, mil divil !

  • divilgin
    divilgin

    adj. Sans manches.

    ●(1929) SVBV 44. eur sae divilgin. ●(1933) OALD 45/208. eun doneg wenn divilgin.

  • divilh
    divilh

    adj. & prép.

    I.

    (1) Adj. Suspendu.

    ●(1732) GReg 899a. Suspendu uë, pendant, tr. «divilh.»

    (2) Loc. prép. En divilh ouzh : suspendu à.

    ●(1868) KTB.ms 15 p 280. kalz-kalz a goreenno kroc'henn tud en-divill ouz tacho a oa er voger.

    II. A-zivilh.

    A. Adv. Suspendu.

    ●(1732) GReg 709b. Pendre, suspendre, tr. «lacqaat a zivilh.» ●(1732) GReg 899a. Suspendu uë, pendant, tr. «a zivilh.»

    B. Attr./Épith.

    (1) Épith. Pendant.

    ●(1732) GReg 709a. Des bras pendans, tr. «Divreac'h a zivilh.» ●Des oreilles pendantes, tr. «divscoüarn a divilh.»

    (2) Attr. Bezañ a-zivilh : pendre.

    ●(c.1825-1830) AJC 389. on lien a voa a divil, tr. «Nos voiles pendaient.»

    C. Loc. prép. A-zivilh ouzh : suspendu à, pendant à.

    ●(1633) Nom 170b-171a. Inauris : bague pendant au tendron de l'oreille : goualen á vez á diuil ouz an scouarn.

    ●(1869) KTB.ms 14 p 287. un druillad alc'houeo a divill euz he c'houriz.

  • divilhal
    divilhal

    voir divilhañ

  • divilhañ / divilhal
    divilhañ / divilhal

    v. intr. Pendiller.

    ●(1868) GBI ii 414. o tivilla euz ar potanz, tr. «Qui est pendu à la potence !» ●(1896) GMB 680. pet[it] tréc[orois] tivignal, tr. «pendiller.»

    ●(1954) VAZA 166. panevet d’an drapelloù o fraoñval hag o tivilhal war bep stae ha delez. ●(1955) VBRU 30. un druez hepken sellout ouzh o mañchoù re hir pe re verr, ouzh ar vantell o tivilhal en-dro dezho e-giz ur c’hozh sac’h dindan patatez.

  • divilhon
    divilhon

    m.

    (1) (zoologie) Barbillon (d'un coq).

    ●(1633) Nom 36b. Palea : la barbe d'vn coq : baru an cocq, diuilloun an quillecq.

    (2) Pendeloque.

    ●(1912) MMPM 121. an dimezel he deuz staget an divilloun-ma ouz va gouzoug [metalen ar Verc'hez].

  • divilhonat
    divilhonat

    v. intr. Pendre, pendouiller.

    ●(1633) Nom 28b. Palear : le fanon d'vn bœuf : an crochen á vez ô diuillounat ouz bouzouc (lire : gouzouc) vn eugen.

  • divilinañ
    divilinañ

    v. = (?) cf. divilimañ (?).

    ●(1867) FHB 117/100b. tapa he iec'het kolled ha divilina he gar dre eun tamig ear vad.

  • divilit
    divilit

    voir diverit

  • divilzin
    divilzin

    adj. Qui n'est pas difficile, peu délicat.

    ●(1919) DBFVsup 19a. diverzin, divelzin adj., tr. «peu délicat sur la nourriture.» ●(1931) VALL 195a. qui n'est pas délicat, tr. «divilzin, V[annetais] divelzin.»

  • divin .1
    divin .1

    adj. Divin.

    ●(1499) Ca 67a. Diuin vide in doeel. ●(1650) Nlou 52. E pen diuin à anclynas, tr. «il inclina sa divine tête.»

    ●(1846) BAZ 326. an ardor eus ar garantez divin.

    ●(1906) KANngalon C'hwevrer 33. kalonou divin Jezuz ha Mari !

  • divin .2
    divin .2

    m. & adv.

    I. M. Action de deviner.

    ●(c.1500) Cb 68a. Fortunate. b. dre diuin.

    II. Loc. adv.

    (1) War zivin : dans l'incertitude.

    ●(1877) EKG I 13. e vije emgann etre Kastelliz hag an archerien, n'oa ket da veza var zivin.

    (2) Dindan divin : dans l'incertitude.

    ●(1880) SAB 31. lezer an dud (...) en entre-mar, dindan zivin.

    ●(1907) FHAB Here 235. Ar gounid bras a deuio d'an Ilis eus ar frankis-se ne man tam ebet dindan divin.

    (3) A-zindan-zivin : dans l'incertitude.

    ●(1877) EKG I 9. n'edo ket azindan-zivin e viche, abarz nebeut, goulennet diganthan ar memes tra. ●(1878) EKG II 181. n'oant ket a-zindan zivin, n'o doa nemed ar maro da c'hortoz.

    ●(1908) FHAB Ebrel 124. N'emaon ket a zindan-zivin e c'hoar an oll pell-zo – ha gwelloc'h egedon – ar pez a verkan aman. ●(1915) HBPR 209. An archerien kerkoulz, n'oant ket pell a zindan zivin. Eun tammik larkoc'h, en eur vali a gase da Bont-an-Aour e veljond eur bern tud.

  • divin .3
    divin .3

    v. pron. réfl. En em zivin = (?) Chercher à comprendre (?).

    ●(1909) FHAB Kerzu 380. Hag hen kuit, heb klask en em zivin muioc'h.

  • divinadell
    divinadell

    f. –où Devinette.

    ●(1499) Ca 67b. [diuinaff] g. diuination. b. diuinadell.

    ●(1732) GReg 284a. Chose à deviner, matiere de divination, devinaille, tr. «Divinadell. p. divinadellou.» ●(17--) TE 130. ur goustelé ar en divinadèl-men.

    ●(1904) DBFV 44b. devinadel, f. pl. –lleu, tr. «devinette, énigme.» ●(1924) BILZbubr 41/947. Keit ha ma oa ar re yaouank o divinout an divinadellou. ●(1933) DAGO 26. e vezo roet da C'huilcher eun divinadell da ziluia. ●(1934) BRUS 299. Une devinaille, tr. «un divenadel –leu.»

  • divinadellek
    divinadellek

    adj. Énigmatique.

    ●(17--) VO 88. carguét a daulenniguéu ar beré é hoai pentét figurieu divinadéllêq. ●118. figurieu dévinadeèllêq.

    ●(1927) GERI.Ern 10. divinadellek, tr. «énigmatique.»

  • divinadellus
    divinadellus

    adj. Énigmatique.

    ●(1927) GERI.Ern 10. divinadellus, tr. «énigmatique.»

  • divinadenn
    divinadenn

    f. –où Devinette.

    ●(1934) KOMA 15. Piou bennak a roio eun divinaden ha ne vo ket evit disvarn anei, en do merc'h vihan ar roue. ●(1962) EGRH I 67. divinadenn f. -où, tr. « devinette. »

  • divinadur
    divinadur

    m. Action de deviner.

    ●(c.1500) Cb 68a. [diuinaff] g. deuinement. b. diuinadur. ●g. diuniation. b. diuinadur.

  • divinañ .1
    divinañ .1

    v. tr. d. Déminer.

    ●(1987) DBHB 191. unan bennag a roaz urz da zivina an aochou.

  • divinañ .2
    divinañ .2

    voir divinout

  • divinasion
    divinasion

    f. Divination.

    ●(c.1500) Cb 68a. [diuinaff] diuination faicte de lair. b. diuination / groaet en aer. ●g. diuination faicte en terre. b. diuination groat en douar.

  • divinellañ
    divinellañ

    v. tr. d. Démuseler.

    ●(1914) DFBP 87a. demuseler, tr. «Divinella.»

  • diviner
    diviner

    m. –ion

    (1) Devin.

    ●(14--) N 769. Diuiner meurbet ezedoff, tr. «Je suis grand devin.» ●(1499) Ca 67b. Diuiner. g. diuineur. ●(1633) Nom 303a-b. Coniector, somniorum interpres : deuin des songes : diuiner an hufreou.

    ●(1659) SCger 43b. deuin, tr. «deuinour.» ●(1732) GReg 283b. Devin, celui qui devine, tr. «Diviner. p. divinérien. diviour. p. divinouryen. Van[netois] diüinour. p. yon, yan.»» ●(1790) PEdenneu 82. Mar doh bet é cavouét en divinour. ●(1790) MG 126. en divinerion hag er sorcerion. ●338. Ean e yas èl ur bei de gonsultein un divinour. ●339. Er péh e laran ag en divinerion.

    ●(1838) CGK 34. credi a ran / E zoc'h un diviner mad. ●(1866) LZBt Gouere 141. diouganer ha diviner. ●(1869) SAG 171. a setu hen, azamblez gant eun diviner bras, en eun iliz leun a idolou pe skeudennou an diaoulou. ●(1889) SFA 250. An diaoul ne ket diviner.

    ●(1900) MSJO 69. Paianed Rom a c'houlennas digant ho divinourien pegeit e padje ar stad eürus-se evit ho bro. ●(1904) DBFV 44b. devinour, m. pl. –nerion, tr. «devin.» ●(1936) PRBD 26. ar beleg er gador-gofez n'e ket diviner.

    (2) Devineur.

    ●(1933) FHAB C'hwevrer 87. An divinerien o deus lizerennou da lakât e lec'h ar c'hroazio bihan.

  • divinerez
    divinerez

    f. –ed

    (1) Devineresse.

    ●(1732) GReg 283b. Devine, devineresse, tr. «Divinères. p. divineresed. divinourès. p. divinouresed.» ●(17--) TE 171. ean e yas de gonsultein un dévinourès.

    ●(1909) FHAB Meurzh 78. ar c’hoajou braz m’e doa an divinerez komzet anezho. ●(1962) EGRH I 67. divinerez f. -ed, tr. « devineresse. »

    (2) Diseuse de bonne aventure.

    ●(1962) EGRH I 67. divinerez f. -ed, tr. « diseuse de bonne aventure. »

  • divinerezh
    divinerezh

    m. Divination.

    ●(1576) Gk I 254. An art magic pé à diuinerez. ●(1612) Cnf 22b. Obseruiff dininerezou (lire : diuinerezou) pe-ré à grær gant art hac intelligancc eues an Azrouant.

    ●(1847) MDM 82-83. e kredont d'an diaoulou, d'ar sort, da zoueou-kuzet, d'ar spezou, d'ar buguel-noz, d'an divinerez, d'ar sorserez. ●(1879) GDI 43. péhein e hrér dré er superstition-cé é tair fæçon : dré en dihuinereah, dré er sorcereah ha dré er mirereah væn. En dihuinereah e gonsist é clasquein gout (...) en treu de zonnèt.

    ●(1904) DBFV 44b. devinereh, m. pl. eu, tr. «divination.» ●(1907) BSPD I 165. ur fal zén, hum vellé a zevinereh pé sorsereh. ●(1962) EGRH I 67. divinerezh m., tr. « divination. »

  • divinet .1
    divinet .1

    adj. Deviné.

    ●(c.1500) Cb 68a. [diuinaff] g. diuinez. b. diuinet.

  • divinet .2
    divinet .2

    adj. Dont la mine est défaite.

    ●(1896) HIS 97. diviñet get en nañ. ●(1896) HISger 2. Diviñet, tr. «qui a la mine défaite, défigurée.»

    ●(1903) EGBV 126. divinet, tr. «défiguré.» ●208. fas divinet, tr. «Visage défait.» ●(1912) BOEG 138. é fas divinet. ●(1912) BUBU 49. goann bras (...) ha diviñet blaoah. ●(1921) BUFA 101. ken divinet e oé get er hlinùed ! ●(1934) BRUS 112. Défiguré, tr. «divinet.»

  • divinim
    divinim

    adj. Non venimeux.

    ●(1926) FHAB Gouere 271. an aered viber a zo bihanoc'h eged an aered divinim.

  • divinimañ
    divinimañ

    v. tr. d.

    (1) Ôter le venin.

    ●(1732) GReg 274b. Desenvenimer, tr. «Divinima. pr. divinimet. Van[netois] divelimeiñ.»

    ●(1929) SVBV 178. divinima ar flemmadou naer.

    (2) =

    ●(1838) CGK 27. Mar lez divulumi e c'heno.

  • diviniñ .1
    diviniñ .1

    v. tr. d. Défigurer.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 143. clan ha divinet dré houlieu eahus.

    ●(1912) BOEG 84. pegement en deus hou tivinet / Er blijadur !

  • diviniñ .2
    diviniñ .2

    voir divinout

  • diviniour
    diviniour

    s. Dindan diviniour : par cœur.

    ●(1982) MABL I 44. (Lesneven) resitet dindan diviniour tout va c'hategiz.

  • divinouer
    divinouer

    adj. (zootechnie) Sans boucle au groin.

    ●(1931) VALL 74b. sans boucle (pourc.) , tr. «divinouer.»

  • divinouerañ
    divinouerañ

    v. tr. d. (zootechnie) Déboucler (un porc).

    ●(1931) VALL 184b. Déboucler un porc, tr. «divinouera.»

  • divinouriezh
    divinouriezh

    f. Divination.

    ●(1931) VALL 225b. Divination, tr. «divinouriez f.»

  • divinout / divinañ / diviniñ
    divinout / divinañ / diviniñ

    v. tr. d.

    (1) Deviner.

    ●(14--) N 785. Me diuin dre vaticiner, tr. «Je devine, par prophétie.» ●(1499) Ca 67a. Diuinaff. g. diuiner. ●(c.1500) Cb 68a. Diuinaff. g. diuiner.

    ●(1659) SCger 43b. deuiner, tr. «deuina.» ●(1732) GReg 283b. Deviner, tr. «Divina. divinout. ppr. divinet. Van[netois] dihuinout. dihuëneiñ.» ●(1744) L'Arm 22a. Augurer, tr. «Dihuinein er péh n'enn dé quéd arrihuétt.» ●(17--) TE 277. devinein petra en doai un aral hunéét.

    ●(1856) VNA 142. j'aurais presque deviné ce qu'ils se disaient l'un à l'autre, tr. «m'em behé burhut dihuinet er péh e larent en eil-d'éguilé.» ●(1879) GDI 44. er goal-sperèd e hel dihuinein er péh e hrei mab-dén.

    ●(1904) DBFV 44b. divinein, v. a., tr. «deviner.» ●(1924) BILZbubr 41/947. Keit ha ma oa ar re yaouank o divinout an divinadellou.

    ►[suivi d'une proposition]

    ●(1902) LZBt Du 23. Dufunet penoz ha diouz a belec'h. ●(1908) PIGO II 120. na voe ket pell o tifuni a belec'h e teue ar brujou-ze.

    (2) Retrouver (des choses perdues).

    ●(1612) Cnf 23a. treiff an Tamoes eguit dininaff (lire : diuinaff) trezou collet.

    ►absol.

    ●(c.1500) Cb 68a. g. art de deuiner par le feu. b. squient da diuinaff dre tan.

    ●(1612) Cnf 22a. Inuoquiff ha henuel an Dyaoul, hac an Azrouant, eguit diuinaff.

  • diviñsañ
    diviñsañ

    v. tr. d. Dévisser.

    ●(1907) BOBL 10 août 150/2e. en eur vinsa ha divinsa ar varren. ●(1931) VALL 215a. Dévisser, tr. «diviñsa.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...