Recherche 'eñvor...' : 8 mots trouvés
Page 1 : de envor (1) à envorus (8) :- eñvoreñvor
f. & adv. –ioù
I. F.
(1) Mémoire.
●(1732) GReg 269b. Dépourvû de memoire, qui ne peut apprendre par cœur, tr. «hep evor.» ●613a. Mémoire, puissance de l'âme, tr. «evor. an evor.» ●Memoire, souvenir, ressouvenir, tr. «eñvor. êvor.» ●Avoir bonne mémoire, tr. «cahout êvor, ou eñvor vad.» ●(1744) L'Arm 235b. Mémoire, tr. «Évorr.»
●(1907) AVKA 143. Hag evor n'o pije ket ive ?
(2) Souvenir.
●(897) MSvbr IV f° 78b, main A (DGVB 231a, DVBR 496). is amal it duducer memor porté sur « quas et proximo secuturas » tr. « c’est ainsi que le souvenir est apporté ».
●(1880) ANN 5. 'barz ma c'halon eleiz / Eo chomet ann evor out-hi.
(3) Maen-eñvor : monument du souvenir.
●(1922) FHAB Meurzh 90. Er vered ez eus savet c'hoaz d'ezo eur maen-envor.
(4) Sevel war an eñvor : revenir à la mémoire.
●(1925) BRUD n° 11, 12, 14, 15, en 1963 par Emgleo Breiz, Brest, graphie et pagination différentes de l’édition de 1925, puis en 2003 une édition bilingue par Skol Vreizh préparée par Bernard Cabon)">BILZ 124. an holl draou spontus-ze a zave war e evor. ●154. Ha war e evor e save skeudenn ar marc'heg…
(5) Skrabañ e eñvor : fouiller dans sa mémoire.
●(1924) BILZbubr 41/946. Ha pep-hini da glask, da skrabat e evor.
(6) (littérature) [au plur.] Mémoires.
●(1931) VALL 459a. Mémoires, genre historique, tr. «éñvoriou pl.» ●706a. souvenirs (écrits historiq.), tr. «éñvoriou.»
II. Loc. adv.
(1) Dre'n eñvor / Dre eñvor : par cœur.
●(1464) Cms (d’après GMB 228). dre neuor, par cœur. ●(1499) Ca 72a. Drenneuor. g. par cueur. ●(c.1500) Cb 72b. Drenneuor alias dindanneuor. g. par cueur.
●(1659) SCger 145b. dre neuor, tr. «par cœur.» ●(1732) GReg 613a. Par mémoire, par cœur, tr. «Dre'n evor.» ●(1744) L'Arm 235b. Par-mémoire, par-cœur, tr. «Dré-évorr.»
●(1903) MBJJ 50. e c'houvean 'nei rez-mad dre envor.
(2) Dindan eñvor : par cœur.
●(c.1500) Cb 49b. [couffhat] Jtem memoriter. aduer. g. remembrablement. b. didan effor. ●72b. Drenneuor alias dindanneuor. g. par cueur. ●103b. [guer] Jtem verbotenus. ad. ga. par cueur. b. didan euor.
●(1659) SCger 142a. didan neuor, tr. «par cœur.» ●(1732) GReg 613a. Par mémoire, par cœur, tr. «dian eñvor.»
●(1857) CBF 63. Ho gouzout a rann dindan evor, tr. «Je les sais par cœur.» ●(1894) BUZmornik 97. ne c'houie ket c'hoaz ar Salmou dindan evor.
●(1909) BROU 235. (Eusa) Dian eor, tr. «par cœur.» ●(1911) BUAZperrot 39. gouzout (…) dindan envor. ●580. e ouie dindan evor he Fater. ●(1945) GPRV 4. Dibunet e vezont [ar pedennou] dindan eñvor.
(3) A-zindan-eñvor : par cœur.
●(1906) KPSA xvii. mez divemor oa, poan en doa o teski a zian eor. ●(1915) HBPR 130. Gouzout a reomp anezho [hor pedennou] a zindan envor. ●(1932) BSTR 96. Theresa a gendalc'he da lavaret ar rest, goudeze, a zindan envor.
►[par étymologie populaire]
●(1959) BRUD 7/18. evid diskouez e ouie e bater a zindan-heol.
- eñvoradureñvoradur
m. =
●(1732) GReg 261a. Deliberation, consultation, examen de quelque chose, tr. «evoradur.»
- eñvorenn
- eñvorennoureñvorennour
m. –ion (littérature) Auteur de mémoires.
●(1931) VALL 459a. auteur de mémoires, genre historique, tr. «éñvorennour.» ●706a. auteur de souvenirs (écrits historiq.), tr. «éñvorennour.»
- eñvoriñeñvoriñ
v.
I. V. intr.
(1) Méditer, songer.
●(1908) PIGO II 148. mes e spered a grogas da invori. ●(1924) ARVG Here 225. ar skeudennou a zikour ar c'hristen da bedi ha d'invori.
(2) Eñvoriñ ouzh an-unan : se plonger dans ses souvenirs.
●(1857) HTB 8-9. Neuze en em lakas d'evori outan he unan.
(3) =
●(1732) GReg 261a. Deliberer, mettre en deliberation, consulter, tr. «evori. pr. evoret.»
II. V. tr.
A. V. tr. d.
(1) Rappeler (qqc. à qqn), ramener à la mémoire, se remémorer, évoquer, repenser à.
●(1857) HTB 69. an tad pehini a envore en he benn ar bentaden a ouere, en em lezas da veza pleget hag a bromettas an dra. ●(1868) FHB 194/298a. evit envori ar pez a lavar an histor euz ar c'horn-ma euz an Arvor.
●(1903) MBJJ 165. 'Vit envori 'pez a c'hoarveaz gant Jezus. ●(1935) BREI 437/2a. Met nag a wech am eus klevet envori hini pe hini eus e varvailhou dudius.
(2) = (?) Penser à (?).
●(1935) BREI 413/1c. Eur vaouez ar wellan he deus laket ac'hanon da envori danvez evit ur geriadur.
(3) = (?) Chercher à savoir (?).
●(1902) PIGO I 4. Yan hag a oa, naontek vla 'zo, oc'h invori petra 'oa ar môr, petra 'oa eur vag. ●57. Herri na re van, oc'h invori bepred en e spered ar gwellan tu da brenan gant e arc'hant kalz a blijadur.
B. V. tr. i.
(1) Eñvoriñ en ub. : penser à qqn, se remémorer qqn.
●(17--) ST 190. Pa envoran enn-hi, tr. «Lorsque je pense à elle.»
(2) Eñvoriñ war udb. : se repasser qqc. en mémoire, se ressouvenir.
●(1866) FHB 60/60a. he dad a envore var an traou-ze hep lavaret gher.
- eñvoroureñvorour
m. –ion (littérature) Auteur de mémoires.
●(1931) VALL 459a. auteur de mémoires, genre historique, tr. «éñvorour.» ●706a. auteur de souvenirs (écrits historiq.), tr. «éñvorour.»
- eñvorouriezheñvorouriezh
f. (littérature) Mémoires (genre littéraire).
(2) (littérature) [au plur.] Mémoires.
●(1931) VALL 706a. souvenirs (écrits historiq.) ; le genre, tr. «éñvorouriez f.»
- eñvorus