Recherche 'empenn...' : 7 mots trouvés
Page 1 : de empenn (1) à empennus (7) :- empennempenn
m. –où
I. (anatomie) Cerveau.
●(1659) SCger 21a. cerueau, tr. «empen.» ●(1732) GReg 145b. Cerveau, tr. «Empenn.» ●(1752) PEll 273. Empenn, Cerveau, cervelle.
●(1889) ISV 178. Mes pa douchas troad ar forc’h oc’h an douar, he fenn a ieas a gass var ar biziet, hag ar bez a ieas en he ginou hag a dreuzas he empen bete mont er meas dre ar c’hil.
●(1900) KEBR 16. An empenn, tr. « Le cerveau ». ●(1920) LZBt Meurzh 16. eman en o c’hreden e tennomp o helpenn hag o daoulagad d’ar vugale.
II.
(1) fig. Esprit.
●(1450) Dag 55-57. Huy a guelo, quent an gourfenn (ms : goursenn), / Hœretiquet a drouc empenn, / Na sellont pep quis dispenn. tr. « Vous verrez avant l’issue, / Des hérétiques au cerveau mauvais, / Qui ne se préoccupent que des manières de détruire »
(2) Empenn kefeleg : tête de linotte.
●(1927) GERI.Ern 132. empenn kefeleg, tr. «cerveau, cervelle de bécasse (tête de linotte).»
(3) Ribotat e empenn : se mettre les idées en place.
●(1949) ENRO 92-93. A-vec’h ma heje e benn, gwech-d’ar-wech, evit ribotat un tammig e empenn, moarvat, da veskañ endro e venozioù direnket gant kement a atersoù diskiant.
- empennadet
- empennañ / empenniñempennañ / empenniñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Imaginer, inventer.
●(1872) ROU 88a. Imaginer, inventer. Ha petra en d-euz empenned, ampresta arc'hant da gaout eur vaouez, tr. «quelle imagination ! d'emprunter de l'argent pour trouver femme !» ●Ac a draou a empenn an dud, tr. «Que de choses les hommes imaginent !»
(2) Mettre en tête.
●(1659) SCger 51b. entêter, tr. «empenni.» ●(1752) PEll 273. Empenni, entêter, donner ou mettre dans la tête.
(3) Porter au cerveau de.
●(1876) TDE.BF 186a. Empenni, v. a. tr. «Porter au cerveau, parlant des vapeurs, des spiritueux.»
●(1927) GERI.Ern 132. empenni v. a., tr. «porter au cerveau de.»
II. V. intr.
(1) Entêter.
●(1732) GReg 351b. Le charbon entête, tr. «Ar glau a zeu da empenni, ou, da sqei èr penn.»
(2) Penser différemment.
●(1752) PEll 273. Empenni, avoir des opinions, des entêtemens contraires des autres.
III. V. pron. réfl. En em empennañ : s'entêter.
●(1857) HTB 6. ezoc'h en em galedet hag en em empennet da garet an douar hep ken.
- empennel
- empennetempennet
adj. Bien pensé, bien imaginé.
●(1970) BRUD 35-36/145. Eur pez empennet-tre e doare an amzer-vremañ ’ni eo.
- empenniñempenniñ
voir empennañ
- empennus