Devri

Recherche 'eneb...' : 30 mots trouvés

Page 1 : de eneb (1) à enebwirionez (30) :
  • eneb
    eneb

    m.

    I.

    (1) (anatomie) Visage.

    ●(14--) N 1152. Voar ma enep so diheuelebet, tr. «sur ma face qui est défigurée.» ●(1499) Ca 76a. Enep den vide in visag. ●(1530) Pm 32. Me so ma enep en pep bro, tr. «Mon visage est en tout pays.» ●(1575) M 210. Ne aznafes enep, an eil gruec diouz he-ben, tr. «Tu ne reconnaîtrais le visage d'une femme de (celui) d'une autre.» ●1909-1910. Negun (…) / Ne douig plen é enep, sech na gluep anep perz, tr. «(il n'y a) personne (…) / Qui ne craigne, certes, sa face ; sec ni humide, d'aucune part.» ●2033-2034. Ha distreiff é enep, ouz nep her drez é beu, / A guell é ren de les, tr. «Et ne tourne pas sa face vers celui qui, tant qu'il est vivant, / Peut le conduire à sa cour.»

    (2) Résistance, opposition.

    ●(1872) ROU 100b. On ne peut lui résister, tr. «N'euz eneb ebed deza.» ●(1872) GAM 49. Ouc'h an nerz n'euz ket a enep.

    (3) Quelque chose qui puisse agir contre, opposition.

    ●(1872) GAM 49. Ouc'h ann nerz n'euz ket a enep.

    (4) Envers.

    ●(c.1500) Cb. Sae oar he enep. gal. robe tournee. ●(1521) Cc. Sae oar he enep. g robe tournee.

    (5) Perron.

    ●(1659) SCger 91a. perron de la maison, tr. «an enep an ti.»

    II. Locutions.

    (1) Derc’hel enep d’e brepoz : faire honneur à sa promesse.

    ●(1530) J 61b. Juzas, dalch enep daz prepos, tr. Herve Bihan « Judas, fais honneur à ta promesse ».

    (2) Dougen enep da ub. : porter du respect à qqn.

    ●(1557) B I 806bc. Ha da doen enep e pep ploe / Dezaff euel roe auoet, tr. « et lui portait honneur en tout lieu, comme à un roi reconnu ».

    III. Ober seul pe eneb : voir seul.

  • eneb-botez
    eneb-botez

    m. (habillement) Empeigne.

    ●(1499) Ca 76a. Enep botes. g. emprengne de soulier.

    ●(1659) SCger 113a. le dessus du soulier, tr. «enep botés.» ●146b. enep botes, tr. «empeigne.» ●(1752) PEll 276. Enep-botés, Empeigne de soulier, la partie du soulier qui couvre le sessus du pied.

  • enebadeg
    enebadeg

    f. –où Opposition concertée.

    ●(1910) MBJL 170. e savomp oll hon mouez evit laret ha hadlaret war eun dro, egiz enebadeg, an disklêriadur a ra hon Rouane 'n eur bignal ar wech kentan war an tron. ●171. En testeni eus hon laraden hag eus hon enebadeg, e savomp hon dorn hag en em ereomp start etrezomp. ●(1927) GERI.Ern 133. enebadeg f., tr. «opposition concertée.» ●(1931) VALL 365b. manœuvre hostile, tr. «enebadeg (par plusieurs ensemble) f.» ●514a. Opposition (d'un groupe), tr. «enebadeg f.»

  • enebadenn
    enebadenn

    f. –où Opposition.

    ●(1927) GERI.Ern 133. enebadenn f., tr. «(une) opposition.» ●(1931) VALL 365b. manœuvre hostile, tr. «enebadenn f.» ●514a. (une) opposition, tr. «enebadenn f.»

  • enebadur
    enebadur

    m. –ioù Opposition, protestation contre.

    ●(1931) VALL 600b. Protestation contre, opposition, tr. «enebadur m.»

  • enebaj
    enebaj

    m.

    (1) Opposition.

    ●(1838) OVD 166. én drespet d'en ol einebage ag er bed. ●284. rac sel-mui e gavant a einembage. ●(1839) BESquil 262. peb sorte einebage ha trebille.

    (2) Protestation.

    ●(1904) BOBL 15 octobre 4/3a. An Eskop hag ar c'honsaill fabrik o deuz kaset eul lizer a enebach.

  • enebamprou
    enebamprou

    m. Contre-épreuve.

    ●(1890) MOA 185b. Contre-épreuve, tr. «Enep-aprou, m.»

    ●(1931) VALL 151a. Contre-épreuve, tr. «enebamprou m.»

  • enebañs
    enebañs

    f.

    (1) (en plt de qqn) Figure, visage.

    ●(1972) SKVT I 115. tra ma frote kalonek enebañs ar paotr. ●(1973) SKVT II 20. ken digatolik e enebañs.

    (2) par ext. (en plt de qqc.) Façade.

    ●(1973) SKVT II 99. un ti uhel, dezhañ enebañs louet manerioù an amzer gozh.

  • enebarmeer
    enebarmeer

    adj. Antimilitariste.

    ●(1906) BOBL 26 mai 88/2f. Eun adjudant enebarmeer.

  • enebarmeerezh
    enebarmeerezh

    m. Antimilitarisme.

    ●(1931) VALL 28b. Antimilitarisme, tr. «enebarmeerez m.»

  • enebarmeour
    enebarmeour

    m. –ion Antimilitariste.

    ●(1931) VALL 28b. Antimilitariste, tr. «enebarmeour pl. ien.»

  • enebarnod
    enebarnod

    m. –où Contre-épreuve.

    ●(1931) VALL 151a. Contre-épreuve, tr. «enebarnod m.»

  • enebarzh
    enebarzh

    m. –où (droit) Douaire. cf. enebwerzh

    ●(1576) H 57. Gant en besou man ez demeza dit, hag am corff ez henoriff hag am madou ez uezo queffrann hag enebarz euel ma zeo custum an bro.

    ●(1659) SCger 45b. douaire d'vne vesue, tr. «enebars.» ●46a. enebarz, tr. «douaire d'vne vesue.» ●(1732) GReg 303b. Douaire, tr. «Enebarz. p. enebarzou.» ●Cette veuve a un gros doüaire, tr. «An jntâvès-hont he deus un enebarz caër.» ●Le doüaire se donne pour récompense de la pudeur, tr. «An ozac'h a ro enebarz d'he c'hrecq, evit he onestiçz.» ●895b. Une femme qui a suposé un enfant, doit perdre son doüaire, tr. «Ur c'hreg pehiny he deus lecqeat he bastard, ou, he bastardès, da drémen evit legitim a dle coll he enebarz.» ●(1752) PEll 275. Enebars, Douaire d'une veuve.

    ●(1931) VALL 229a. Douaire, tr. «enebarz m.»

  • enebarzher
    enebarzher

    m. -ion (droit) Celui qui lève le champart ou la dîme.

    ●(1821) GON 201a. Énébarzer, s. m. Pl. ien, tr. « Celui qui a le droit de lever le champart ou la dîme. »

    ●(1962) EGRH I 75. enebarzher m. -ien, tr. « celui qui a le droit de lever le champart (L.G.). »

  • enebarzherez
    enebarzherez

    f. –ed Douairière.

    ●(1659) SCger 45b. douairiere, tr. «enebarzerés.» ●146a. enebarzéres, tr. «douairiere.» ●(1732) GReg 303b. Douairiere, tr. «Enebarzérès. p. enebarzeresed.» ●(1752) PEll 275. Enebarsérés, Douairier, veuve qui a son douaire.

    ●(1879) BAN 242. Mari Jouhan, enebarzerez Kergourant.

    (3) (droit) Ar Rouanez enebarzerez : la Reine douairière.

    ●(1732) GReg 303b. La Reine Doüairiere, tr. « Ar Roüanès enebarzerès. »

  • enebarzhiñ
    enebarzhiñ

    v. tr. d.

    (1) Douer.

    ●(1732) GReg 394b. Douer, assigner le doüaire à une femme, tr. «Enebarzi. pr, enebarzet.»

    (2) (droit) Lever le droit de champart.

    ●(1821) GON 201b. Énébarzi v. n., tr. « Lever le droit de champart, la dîme. »

    ●(1962) EGRH I 75. enebarzhiñ v. tr. « lever le droit de champart (L.G.). »

  • enebek
    enebek

    adj. Contraire, opposé.

    ●(1867) FHB 104/412b. daou dra disenvel braz ha zoken enebeg (kontrol).

  • enebenklask
    enebenklask

    m. –où Contre-enquête.

    ●(1931) VALL 151a. Contre-enquête, tr. «enebenklask m.»

  • enebenn
    enebenn

    f. –où

    (1) (vêtement) Empeigne.

    ●(1874) FHB 485/114b. soliou ler ep eneben.

    (2) Page (de livre, etc.).

    ●(1927) GERI.Ern 134. enebenn f., tr. «une page.»

  • eneber
    eneber

    voir enebour

  • eneberezh
    eneberezh

    m. Opposition.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 4. Mæs en enebereah-cé ne badas quet pêl-amzér.

    ●(1927) GERI.Ern 134. eneberez m., tr. «opposition.» ●(1931) VALL 600b. Protestation contre, opposition, tr. «eneberez m.

  • enebiezh
    enebiezh

    f. Opposition.

    ●(1847) FVR 309. hag en em lezjont gand ar re c’hlaz hep enebiez ebed. ●(1862) JKS 330-331. Pegen dishevel oc'h-hu kerkent ha ma teu a-dreuz-hent enn hoc'h enep ann distera enebiez. ●(1872) FHB 384/136b. Dre-oll e welom brema an enebiez-se etre ar mad hag an droug.

    ●(1926) FHAB C'hwevrer 50. eun enebiez peurbadus, diremed, a zo bet, a zo hag a vo da viken etre ar Gredenn hag an Diskredenn.

  • enebiñ
    enebiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    A. Enebiñ udb. : s'opposer à qqc.

    ●(1920) LZBt Meurzh 13. Tud Nienpehsien a enebas da vat ar prenan-man.

    B. Enebiñ ub.

    (1) S'opposer à, lutter contre qqn.

    ●(1857) HTB 66-67. evit enebi an diaoul, en em diwallomp ervad diouz an daou bec'het-ze.

    ●(1924) LZBt Mezheven 10. Evit enebi heman ha diskar e c'halloud.

    (2) = (?) Contrecarrer les projets de qqn. (?).

    ●(1920) LZBt Meurzh 16. Eun dra all a enebas anon c'hoaz.

    II. V. tr. i.

    (1) Enebiñ ouzh ub. : s'opposer à qqn.

    ●(1856) VNA 174. je ne les ai jamais contrariés, tr. «biscoah ne mès inembet doh-t-hai. ●(1877) EKG I 237. ep esa enebi ouc'h ar re a gase an traou enn dro er vro. ●(1878) EKG II 81. ne garient ket enebi ouc'h ar re en em zavet out-ho. ●(1883) MIL 27. enebi ous an dud fall.

    (2) Enebiñ ouzh udb. : lutter contre, résister à qqc.

    ●(1907) PERS 73. Enebi a rea deuz ar c'hoant kousket.

    III. V. intr.

    (1) Résister, lutter.

    ●(1878) EKG II 67. da rein dourn d'ezho e ken kaz ma teufent da enebi.

    ●(1915) KANNlandunvez 43/325. Guelet a ran n’euz ket da enebi. ●(1945) GPRV 5. ma ne enebomp ket, ez ay en traon dizale ar c'hiz eus ar grasou.

    (2) S'opposer.

    ●(1877) BSA 273. petra benac mac'h enebe an aotrou Guillouzo guella ma c'helle.

  • enebour / eneber
    enebour / eneber

    m. –ion

    (1) Ennemi, adversaire.

    ●(1849) LLB 1383-1384. dakor d’é enebour / En tauleu en des bet. ●(1857) HTB 94. kastidigez he enebourien. ●(1870) FHB 300/306a. enebourien an iliz. ●(1878) EKG ii 26. Da chaseal tud, enebourien ar Republik. ●(1879) BMN 263. evit mont da stourm ouz an enebourien. ●(1882) BAR 172. diarbenn an enebourien.

    ●(1912) MMPM 65. epad ma oa an enebourien o tigeri fecher. ●(1916) KANNlandunvez 64/462. goulen ma vezo diarbennet an enebour kriz a dennaz ar goaleuriou-ma var ar bed. ●(1930) FHAB Meurzh 97. enebourien Yann Vonffort a labouras dre zindan.

    (2) Opposant.

    ●(1927) GERI.Ern 134. eneber, tr. «opposant, contradicteur.»

    (3) Surnom du diable.

    ●(1867) FHB 127/178a. An enebour a dle eta beza bet e counnar o velet an oll o stouet dirag hor Zalver.

    (4) Enebour an dud : surnom du diable.

    ●(1876) TDE.BF 442a. Ann intanvez, goude eur zell, a anavezaz enebour ann dud. ●(1879) BAN 195. Enebour an dud a labouras gant he holl arrach.

    (5) Enebour ar salvedigezh : surnom du diable.

    ●(1844) LZBg 2l blezad-1añ lodenn 67. énebour er salvedigueah.

     

  • enebourez
    enebourez

    f. –ed Ennemie.

    ●(1906) KANngalon Genver 3. enebourez touet d'ar feiz katolik.

  • enebouriñ
    enebouriñ

    v. tr. d. Piller.

    ●(1904) DBFV 73b. énebourein, v. a., tr. «piller.» ●(1927) GERI.Ern 134. enebourein V[annetais], tr. «traiter en ennemi, piller.»

  • enebrann
    enebrann

    s. Compensation ; égard, honneur.

    ●(14--) Jer.ms 101. Bezet ouff, credyt splan / Ha hep nep enebran / Ahanan da Egyt / Entre foul e goulen, tr. « J’ai été, croyez bien, / Et sans aucune compensation, / D’ici en Egypte. / Parmi la foule, le demander ». ●(1650) Nlou 44. Hep enebran ez voé cannet, tr. «Sans égard il fut battu.» ●557. Hep enebrant ez voe cannet, tr. «sans égard il fut battu.»

  • enebrezh
    enebrezh

    m. Physionomie.

    ●(1943) FHAB Meurzh/Ebrel 269. enebrez (très usité en bigoudennie = physionomie.

  • enebwerzh
    enebwerzh

    f. (droit) Douaire. cf. enebarzh

    ●(1931) VALL 229a. Douaire, tr. «enebwerz m.»

  • enebwirionez
    enebwirionez

    f. –ioù Contre-vérité.

    ●(1931) VALL 151b. Contre-vérité, tr. «enep-gwirionez f.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...