Devri

Recherche 'eost...' : 22 mots trouvés

Page 1 : de eost (1) à eostvezh (22) :
  • Eost
    Eost

    m. Août.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 200). Eaost, août. ●(1499) Ca 73a. Eaoust. g. aoust. ●(c.1500) Cb 73b. Eaust. g. aoust. ●(1633) Nom 224a. Augustus, Sextilis : Aoust : Eaust. ●(1612) Cnf 45b. è mis Eust, pé en guenngolo.

    ●(1744) L'Arm 14a. Août, mois, tr. «Æst. m.» ●(1752) PEll 256. Mis-Eaüst, Mois d'Août.

    ●(1849) LLB 111. Ne hortet ket miz est aveid priein hou ler.

  • eost .1
    eost .1

    adj.

    (1) Du mois d'août.

    ●(1895) GMB 200. moâl est, mûres du mois d'août.

    (2) Mûr.

    ●(1752) PEll 256. Eaüst signifie aussi Mûr. Un-aval eaüst, une pomme mûre.

    ●(1957) DSGL 208. Er méz a pen dint est e zistag doh en derù, tr. «Les glands, quand ils sont mûrs, se séparent du chêne.» ●(1957) ADBr lxiv 4/532. (An Ospital-Kammfroud) Ar foenn ne oa ket eost awalh p'eo kerhet d'ar gêr : deut eo da doufa en e vern.

  • eost .2
    eost .2

    m. –où

    I.

    A.

    (1) Moisson.

    ●(c.1500) Cb. Treuat alia eaust. g. moisson. ●(1575) M 543-544. tremenet eo an haff, / An eaust medest he stat, hac amser an hadaff, tr. «L'été est passé, / L'époque de la moisson, je l'atteste, et le temps de semer.» ●(1633) Nom 74a. Messis : la moisson : an eaust, an moëssoun.

    ●(1659) SCger 146a. Eaust, tr. «Aoust.» ●(c.1680) NG 758. Pe day en est, me ray duh ed. ●(1744) L'Arm 14a. Août, récolte, tr. «Æst.. eu. m.» ●(1752) PEll 256. Eaüst, moisson.

    ●(1849) LLB 3. Me larou d'oh penauz é cherrehèt est mat. ●(1856) VNA 172. Tu n'as donc pas fait une bonne récolte ? tr. «Né hès quet enta chairret un æst-caër ?» ●(1866) SEV 232. al labourerien-ze digaset gant Doue de (lire : da) vedi he eost. ●(1877) BSA 279. eun eost ar c'haera. ●(1889) SFA 10. parkeier leun a eost.

    ●(1939) RIBA 12. Esteu kaer a segal, a gerh, a uénih, a vel, a uhénihtu.

    (2) Époque de la moisson.

    ●(1893) IAI 160. Mont a reant enn eost da vedi gant ar gouerien.

    ●(1920) FHAB Mezheven 355. Pa deue d'an eost d'ar gear.

    (3) Ober an eost : faire la moisson.

    ●(1659) SCger 80b. faire la moisson, tr. «ober an eaust.»

    ●(1883) MIL 133. he servicherien a zo oc'h ober an eost.

    (4) (en plt d'une terre) Dougen eost : rapporter.

    ●(1906) KANngalon Eost 181. an douar a labourent keit ha ma touge eost, pa ne roe mui, hen dilezent.

    B.

    (1) Liñsel eost =

    ●(1909) FHAB Du 347. Var o fenn e tougint peb a linzer eost.

    (2) Labour eost =

    ●(1916) KANNgwital 166/158. Greomp vijil en desped d'al labour eost.

    (3) Kastell-eost : chartil.

    ●(1732) GReg 155b. Chartil, grande charrete pour les foins, & les blez, tr. «qastel-éaust.»

    C. (religion) Gouel-Hanter-Eost : fête de l'Assomption.

    ●(1854) MMM 48. en deves diaguent gouel anter-eost.

    ●(1933) MMPA 158. derc'hent gouel Hanter-Eost.

    II. sens fig. Moisson, récolte.

    ●(1929) FHAB Gwengolo 360ter. Eun eost mat a levriou brezonek.

    III.

    (1) Debriñ e eost diwar e c'har : manger son blé en herbe.

    ●(1872) ROU 88 (L). Manger son blé en herbe, tr. V. Roudaut «dibri e eost divar e c'har.» ●(1890) MOA 293 (L). Manger son blé en herbe, tr. J. Moal «dibri he eost diwar he c'har.»

    (2) Bezañ gwelloc'h eget an eost da vankout : être mieux que qque chose d’épouvantable à venir.

    ●(1957) BRUD 2/29 (K) Y. ar Gow. «Fei Doue 'vad ! n'on ket 'vid lared netra pa n'ouzon ket e pe zoñj emaint, med gwelloh, sur, 'vefe an dra-ze d'ober 'vid an eost da vankoud.

    (3) Ober plegadenn miz Eost : voir plegadenn.

    (4) Bezañ dall ha mezv evel ar yer e-kerz an eost : voir dall.

  • eost-du
    eost-du

    m. Récolte du sarrasin.

    ●(1911) KANNgwital 106/72. pa vezo poent d'an eost du ! ●(1929) MKRN 17. Skourret eo ar freilhou da c'hortoz an eost du, tr. «les fléaux sont suspendus en attendant la récolte du blé noir.»

  • eost-gwenn
    eost-gwenn

    m. Récolte du froment.

    ●(1912) KANNgwital 118/178. abenn hanter guengolo, e vezo echu an eost guen. ●(1935) FHAB Here 304. Mard'oa bet eur blijadur ober an eost gwenn, ar gwiniz du, siouaz, a zo bet eur binijenn dont a-benn anezo. ●(1949) KROB 17/14. Peurc'hraet an eost gwenn, setu ar poent da ober ar gweleou fresk.

  • eost-rezin
    eost-rezin

    m. Vendange.

    ●(1876) TDE.BF 190a. Eost-rezin, s. m., tr. «Vendange.»

  • eostad
    eostad

    m. –où Récolte de.

    ●(1909) FHAB Mae 136. eun eostad bizin da drempa e zouarou.

  • eostañ / eostiñ
    eostañ / eostiñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Moissonner.

    ●(1612) Cnf 29b. eustiff fouen. ●(1633) Nom 84b. Fœnum furcillis versare : tourner le foin auec les fourches : eaustiff foüen, treiff an foüen gant ferchyer.

    ●(1659) SCger 55b. fanner le foin, tr. «eausti foen.» ●80b. faire la moisson, tr. «eausti.» ●146a. eausti, tr. «moissonner.» ●(c.1718) CHal.ms i. aouster, tr. «Estein.» ●(1752) PEll 256. Eaüsti, moissonner, faire la recolte des bleds. (…) [Ven[netois] Estein, moissonner. ●(1790) Ismar 387. æstein gunéh.

    ●(1911) BUAZperrot 664. Eosti a rea e unan an ed hag ar rejin a yea da ober ar bara hag ar gwin-offeren.

    ►absol.

    ●(1732) GReg 362b. Faire la moisson, tr. «Eausti. pr. éaustet.» ●Le tems a été fort propre cette année pour faire la moisson, tr. «amser gaer a so bet da éausti èr bloaz mañ.»

    ●(1849) LLB 131. Ne golet ket amzer arlerh me hues estet.

    ●(1913) AVIE 50. Unan e had, un al e est. ●(1928) LEAN 51. en eur lenva edont oc'h hada, met e kreiz al levenez oc'h eosti.

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1872) ROU 80b. Cela dépend de la matière de récolter, tr. «an eosti eo a ra.»

    ●(1908) FHAB Gwengolo 285. Eur gwall eosti zo bet, rag tom e veze an amzer.

    (3) par ext. Collecter, récolter.

    ●(1849) LLB 1863. Aveid estein ha koer ha mél er huérenein. ●(1860) BAL 222. labourat evit an diaoul ac ada evita, evit eosti evelda.

    ●(1923) DIHU 150/375. E vrér Franséz a Noal e oé ur mat d'obér ardro er guerén ; Jean Matelin e zo bet berpet un tammig eunus ha medek : mes, get sekour er réral, é té de ben a estein pep blé ur garg mél, eit brasan plijadur en dud ag é di.

    (4) sens fig. Récolter.

    ●(1925) DIHU 163/214. hag é vezè kofitet rah é begos dehon, get er skoarnadeu e estè. ●(1936) DIHU 296/28. Selleu rous e estan get en ol ha gozik é karér dein er fal lojeris !

    II. V. intr. (en plt de pois, etc.) Mûrir.

    ●(1744) L'Arm 239a. Meurir (…) Parlant des poids, &c., tr. «Æsstein.»

    III. V. pron. réfl. (en plt de pois, etc.) En em eostiñ : mûrir.

    ●(1744) L'Arm 239a. Meurir (…) Parlant des poids, &c., tr. «Um æsstein.»

    ●(1927) GERI.Ern 136. um estein V[annetais], tr. «mûrir.»

  • eostek
    eostek

    adj. (agriculture)

    I (en plt des fruit, etc.)

    (1) Précoce.

    ●(1633) Nom 70b. Ficus præcox : figue hastiue : fies buhan, fies eausticq.

    ●(1895) GMB 200. pet[it] Trég[uier] per eostek, tr. «poires précoces.»

    (2) Avaloù trenk-eostek : pomme de garde.

    ●(1915) FBBF 59 (28 juin). pommes «trinq Eostic ».

    II. (agriculture) Kastell-eostek : chartil.

    ●(1732) GReg 155b. Chartil, grande charrete pour les foins, & les blez, tr. «qarr-æstecq. p. qirry-æstecq.»

    ●(1962) EGRH I 28. kastell-eostek, tr. « bâti de charrette composé de ridelles. » ●76. kastell-eostek, tr. « garniture de claies d’une charrette pour charger le blé, le foin, le bois, etc. »

  • eoster
    eoster

    m. –ion

    (1) Moissonneur.

    ●(1732) GReg 633a. Moissonneur, tr. «Eauster. p. éausteryen. (Van[netois] æstour. p. yon.» ●(1744) L'Arm 14a. Qui font la récolte ou la moisson, tr. «Æssterion.»

    ●(1869) FHB 217/60b. a ia d'ar parc da velet he labourerien, he eosterien. ●(1869) FHB 229/154b. Ar vederyen pe eosteryen. ●(1883) MIL 133. Eun eoster a zo en he genver. ●(1889) ISV 423. Eno ec'h ellet lavaret oa braz eost an aotrou Doue, ha nebeut a eosterien.

    ●(1911) BUAZperrot 864. an eoster a sko var an ed a vez en e leur.

    (2) Estivant.

    ●(1966) LIMO 10/06. Kent pél en estizion e vo karget anehé én hor bro. ●ibid. Estizion, estivants.

  • eosterez .1
    eosterez .1

    f. –ed Moissonneuse (femme).

    ●(1732) GReg 633a. Moissonneuse, oûteuse, tr. «Eausterès. p. éaustéresed.»

  • eosterez .2
    eosterez .2

    f. –ioù

    (1) Moissonneuse (machine).

    ●(1907) BOBL 05 janvier 119/2e. An Eosterez hag an erërez a c'hello tremen easoc'h etouez an ed. ●(1907) BOBL 27 juillet 148/. Abaoue implij an eosterezed.

    (2) Eosterez-endrammerez : moissonneuse-javeleuse.

    ●(1907) BOBL 20 juillet 147/2f. an eosterez simpl, an eosterez-endrammerez, an eosterez-liammerez.

    (3) Eosterez-liammerez : moissonneuse-lieuse.

    ●(1907) BOBL 20 juillet 147/2f. an eosterez simpl, an eosterez-endrammerez, an eosterez-liammerez.

  • eosterezh
    eosterezh

    m. Moissonnage.

    ●(1931) VALL 474a. Moissonnage, tr. «eosterez m. pl. ou.»

  • eostet
    eostet

    adj. Récolté.

    ●(17--) VO 7. er hentan fréh æstét.

  • eostig
    eostig

    m. -ed

    I.

    (1) (ornithologie) Rossignol.

    ●(vbr) Laismdf.vbr 120/3. Laüstic ad nun, ceo mest vis.

    ●(1499) Ca 73a. Eaustic. g. rousignol. ●80b. Eustic. g. roussignol.

    ●(1659) SCger 106b. rossignol, tr. «eaustic.» ●146a. eaustic, tr. «rossignol.» ●(1732) GReg 830a. Rossignol, petit oiseau, tr. «Éausticg. p. éaustigued.» ●(1752) PEll 256. Eaustic, Rossignol. ●(1792) CAg 152. Æstic, idan ur bodic cloare.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 122a. an estik hag ar benfik (lire (?) : beufik) a so ar labouset / hag a so da purvion purvion bars ar gué.

    ●(1838) OVD 90. er pichonèd æstiq. ●(1849) LLB 1470. Boeh sklintin en estig. ●(1889) SFA 239. eun eostik o kana. ●(1889) ISV 310. Ma en em lakafe va azen da ober scol war ar c’han, ne zonjan ket e teskfe calz a dra d’an eostig.

    ●(1902) PIGO i 200. en eur ganan ken brao hag estiged. ●(1931) FHAB kerzu 475. Piou ne anavez ket an eostig ha piou n’en deus ket e glevet o kana e-pad an noz, o kana ken flour ma’z eo eun dudi. ●(1934) BRUS 254. Un rossignol, tr. «un estig –ed.»

    (2) sens fig. Petit homme gai.

    ●(870) Credon f° 124 v° charte 204 (CHB 106, DVBR 392). Aostic. testis, tr. CHB « rossignol ».

    ●(1752) PEll 256. Eaustic, Rossignol ; & un homme gai & petit.

    II.

    (1) Kanañ evel un eostig : chanter magnifiquement.

    ●(1889) ISV 342 (L) G. Morvan. Me ne d'oun nemet ur bleis mor, ur moroc'h boasoc'h da vleja evel ul leue mor eget da gana evel eun eostik.

    ●(1928) BFSA 16 (L) Ao. Madeg. E vouez a oa flour ha tomm, en hevelep doare ma kane ganti kouls hag eun eostig-noz. ●(1957) BRUD 1/106 (K) Y. ar Gow. Ken yah e oam moarvad, an eil hag egile, pa gane ma breur-kaer evel eun eostig ha pa zistagen farserez ma-unan en eur vond da frikota.

    (2) (Laouen, gae, seder) evel un eostig : très gai.

    ●(1877) FHB (3e série) 4/30b (L). C'hoarzin a reant, laouen oant evel eostigou.

    ●(1964) ABRO 164 (K) Y. ar Gow. Hag heñ, diouzh e du, ken seder hag un eostig, a strake e zaouarn evel ur bugel. ●(1982) PBLS 118 (Ku) Langoned. Gae e-giz un eostig, tr. J.-Y. Plourin «gai comme un rossignol».

    (3) Kaout an eostig en e gof : faire du bruit avec son ventre (en prl des chevaux).

    ●(1912) MELU XI 358 (T-Koadoud). Kaout an estik en e gof, tr. E. Ernault «Avoir le rossignol dans son ventre. Se dit des chevaux dont le ventre fait du bruit. (Coadout.)» ●(1931) VALL 72. En parl. d'un cheval : il fait des borborygmes, tr. F. Vallée «bez' ez eus eun eostig en e gof fam.»

  • eostig-bailh
    eostig-bailh

    m. (ornithologie) Rossignol des murailles.

    ●(1633) Nom 40a. Lucinia, philomela, acredula, rossignol, roussignol : hadan, eausticq-baill.

    ●(1732) GReg 830a. Rossignol, petit oiseau, tr. «Éausticg bailh. p. éaustigued bailh.» ●(1752) PEll 256. Eaustig-baill, est un autre petit oiseau, que je ne connois pas bien.

    ●(1834-1840) BBZcarn I 126a. diguet ghenin an estik bail / vildail, tr. « Arrive le rossignol à front blanc / Le vilain » ●(1872) ROU 101b. Rossignol, tr. «Eostic-noz, eostic-cuz. L'adjectif le distingue de l'eostic-baill. ●(1890) MOA 451a. Rossignol de mur, eostik-baill. L'autre rossignol s'appelle eostik-noz, – eostik-kuz, m.»

    ●(1927) GERI.Ern 136. eostig-bailh, tr. «rossignol des murailles.»

  • eostig-kuzh
    eostig-kuzh

    m. (ornithologie) Rossignol.

    ●(1872) ROU 101b. Rossignol, tr. «Eostic-noz, eostic-cuz. L'adjectif le distingue de l'eostic-baill. ●(1890) MOA 451a. Rossignol de mur, eostik-baill. L'autre rossignol s'appelle eostik-noz, – eostik-kuz, m.»

    ●(1927) GERI.Ern 136. eostig-kuh V[annetais], tr. «rossignol des buissons.»

  • eostig-laeron
    eostig-laeron

    m. Rossignol, crochet pour ouvrir les serrures.

    ●(1744) L'Arm 342a. Rossignol (…) De voleur, tr. «Æstic-lairon.»

  • eostig-noz
    eostig-noz

    m. (ornithologie) Rossignol.

    ●(1844) DMB 14. En æstik-noz a saù perpet é voéh. ●(1872) ROU 101b. Rossignol, tr. «Eostic-noz, eostic-cuz. L'adjectif le distingue de l'eostic-baill. ●(1890) MOA 451a. Rossignol de mur, eostik-baill. L'autre rossignol s'appelle eostik-noz, – eostik-kuz, m.»

    ●(1927) GERI.Ern 136. eostig-noz, tr. «rossignol.»

  • eostiñ
    eostiñ

    voir eostañ

  • eostus
    eostus

    adj. Qui rapporte beaucoup de récoltes.

    ●(1931) VALL 622b. qui rapporte beaucoup de récoltes, tr. «eostus.» ●630a. qui donne des récoltes, tr. «eostus.»

  • eostvezh
    eostvezh

    m./f. –ioù Durée de la moisson.

    ●(1924) ZAMA 204. eun dachenn feurmet evit an eostvez patatez. ●(1931) VALL 474a. le temps que dure la moisson, tr. «eostvez m.» ●(1962) EGRH I 76. eostvezh f. -ioù, tr. « récolte, moisson (durée, contenu). »

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...