Devri

Recherche 'fas...' : 25 mots trouvés

Page 1 : de fas (1) à fastus (25) :
  • fas
    fas

    m./f., adv. & prép. –où

    I. M./F.

    (1) Face, visage.

    (1499) Ca 82a. Facc. g. visaige. ●(1580) G 1119. Dyrac hon face e dyplascas / dech gant anquen ez tremenas, tr. «Devant notre face elle décéda, / Hier avec souffrance elle trépassa.» ●(1633) Nom 18b. Facies : face : fas.

    (1659) SCger 55a. face, tr. «facç.» ●147b. façç, tr. «face.» ●(1732) GReg 109b. Il a le visage tout bouffi, tr. «coënv a so èn e façz.» ●(1787) PT 82. Ur vlaoah é gùélét face Jésus. ●(1790) MG 283. Er Belêg e huéh tair-gùéh é henal ar face er hroaidur. ●(17--) EN 889. a dreus des fas marmous, tr. «à travers ta face de singe.» ●2815. migorn efas, tr. «le cartilage de sa face.»

    (1818) HJC 342. lod e flastai tauleu dorn doh i face. ●(1838) OVD 75. é face amiable. ●(1849) LLB 1890. ou fas e zou kriset. ●(1861) BSJ 11. ne mès chet distroeit me face a zoh er ré em argarhé hag e scopé doh-ein. ●14. goleit ag ur scop vil e dauleint a vêgad ar é face.

    (1902) PIGO I 191. e oa kizellet eur fas den.

    (2) Ober fas vat da ub. : faire bonne figure à qqn.

    (1902) PIGO I 197. Ouz taol, e oe gret fas vad d'ê pen-da-ben gant an otro hag e verc'h.

    (3) Reiñ fas da : faire face à.

    (c.1825/30) AJC 5860. neuse e conmanchomb rein fas fidel don enemÿ.

    (4) E fas : de face.

    (1854) MMM 113. Evit dont a benn eus an adversour, e ranqer en attaqi en ê fas ha non pas dont a drén. ●251. da vesa va adversour ha da sevel em fas. ●(1860) BAL 64. Ar pec'heur (…) a deu d'am difiout dirazon, em fass.

    (5) Façade.

    (1908) FHAB Mae 133. ar c'hinvi n'o deus ket bet amzer c'hoas da denvalaat he fas.

    II. Adv. A-fas : en face.

    (1834) SIM 200. Mar deus unan benac na ellit qet sellet a faç.

    III. Loc. prép. A-fas da : en face de.

    (1872) ROU 99b. Être vis-àvis, tr. «beza a fass da.» ●108a. Vis-à-vis, tr. «a fass da.» ●(1880) SAB 91. Peur e tigoezin-me a vel, a fass d'am Doue. ●(1896) LZBt Meurzh 26. Mont a re a fas d'an dorfetourien.

    (1961) BAHE 27/11. evit ma chomfe a-fas d'an dud. ●(1973) KOBL 185. (Plougerne) a-fas da di François-Marie ar Gouarner.

    ►[form. comb.]

    S3m a-fas dezhañ

    (1854) MMM 103. A faç desân e velas adarre Jesus.

    IV.

    (1) Reiñ fas da : tenir tête.

    (1825-1830) AJC 5860 (Go) J. Conan. Neuse e commanchomb rein fas fidel don enemÿ, tr. «Alors nous commençâmes à tenir tête sérieusement à l'ennemi.»

    (2) Kavout fas koad : avoir mauvais accueil.

    (1936) IVGA 111 (Ki) Y. Drezen. Bet e oa e Paris, er Bureviou, ha kavet en doa fas koad. ●(1955) LLMM 50/61 (Ki) A. Heusaff. «Kavet em eus fas koad» : ne oa den er gêr. ●(1976) KOYO 8 (Ki) Y. Gwilhamot. Ken sioul e-giz ma oa an traoù e oa eñ kroget da soñjal en doa kavet fas-koad.

    (3) Ober fasoù koad ouzh ub. : donner un mlauvais accueil à qqun.

    (1932) BRTG 10 (G) J. M. Héneu. kaer e vezè obér faseu koed dohti.

    (4) Ober fasoù du ouzh ub. : mal recevoir qqun.

    (1914) DIHU 108/87 (G) Tujen er Halvé. kaer e vezé gobér faseu du dohti.

    (5) Kaour dir war e fas : voir dir.

    (6) Bezañ fas rous ouzh ub. : voir rous.

  • fas-ha-fas
    fas-ha-fas

    adv. Face à face.

    (1821) SST 55. E huelet Doué face a face. ●(1880) SAB 276. mar teufe Doue d'en em rei da velet dezo scler, fass a fass.

    (1900) MSJO 129. n'eo ket en eur mellezour, mes fas a fas ha dizolo. ●(1907) PERS 221. Gwelet a raimp Doue... da vad... evel m'e ma, fas ha fas.

  • fas-loar
    fas-loar

    f. Personne qui a de grosses joues.

    (1732) GReg 545a. Jouflu, uë, qui a des grosses jouës, par metaph., tr. «façz-loar

  • fas-ouzh-fas
    fas-ouzh-fas

    adv. Face à face.

    (1727) HB 222. de velet faç-ouc'h-faç. ●(1732) GReg 440b. Front-à-front, tête-à-tête, tr. «façz-ouc'h-façz

    (1829) CNG 69. Gùélet Doué face-oh-face. ●(1879) GDI 6. hum ziscoein faç-oh-faç d'er ré dannet.

  • fasad
    fasad

    m./f. –où

    (1) Gifle, soufflet.

    (1659) SCger 112b. souflet, tr. «facçat.» ●147b. facçat, tr. «souflet.» ●(1688) MD II 14. taolliou treit ha fassadou. ●(1732) GReg 879a. Souflet, coup de la main étendue sur la joüe, tr. «Van[netois] façzad. p. éü.» ●(1744) L'Arm 363b. Soufflet (…) Coup, tr. «Façatt.. adeu.» ●(1790) MG 134. un dihue pé tair façad ou desquai d'em respettein. ●139. rein e rér dehai ur façad pé dihue. ●(1792) HS 136. ur fassat dehou dérac enn ol.

    (1854) GBI I 338. Ur fasad d'he baotr 'n euz roët, tr. «Et donna un soufflet à son valet.» ●(1857) LVH 183. façadeu anjulius. ●(1878) BAY 13. ur fasad, tr. «un coup à la face.»

    (1906) BOBL 26 mai 88/3a. Eur c'houlbad fasadou e tapaz. ●(1922) KAAG 57. d'ar c'hristen iaouank, eur fasadik.

    (2) Reiñ, distagañ, kas ur fasad da, ouzh ub. : donner une gifle, un soufflet à qqn.

    (1732) GReg 879a-b. Donner un souflet, tr. «distaga ur façzad dioud ur re-bennac.» ●(1790) MG 135. ne reoh quet-hui dehai façadeu, hanhueu vil ?

    (1818) HJC 60. reign ur façade doh ar en tü deheu. ●(1854) GBI I 338. Ur fasad d'he baotr 'n euz roet, tr. «Et donna un soufflet à son valet.». ●(1872) ROU 103b. Souffleter, tr. «Rei fassadou da

    (1913) AVIE 311. unan ag er veùelion (...) e ra ur fasad dehou. ●(1970) GSBG 74. (Groe) eñ doa kaset ur fasad dezhañ, tr. «il lui avait administré une gifle.»

  • fasadenn
    fasadenn

    f. –où

    (1) Gifle.

    (1964) KTMR 7. rei ur jotadenn, eur fasadenn dezi.

    (2) (architecture) Façade.

    (1924) BILZbubr 37/807. e fasadenn wenn. ●(1962) BAHE 31/19. Ur prenestr a zigoras war fasadenn an Iliz. ●(1966) BAHE 50/38. fasadenn un ti, fasadenn ledan ha meurdezus ur maner kozh.

  • fasader
    fasader

    m. –ion Celui qui gifle.

    (1744) L'Arm 363b. Souffletteur, tr. «Façader

  • fasadiñ
    fasadiñ

    v. tr. d. Gifler, fa.

    (1744) L'Arm 363b. Souffletter, tr. «Façadein.» ●(17--) TE 431. nezè ind e stouiai ar ou deulin dirac-t'ou, hac er façadai.

    (1907) BSPD I 182. goude en dout groeit hi fasadein pèl amzér.

  • fasata / fasatat
    fasata / fasatat

    v. tr. d. Gifler, souffleter.

    (1732) GReg 879b. Soufleter, tr. «façzata. pr. façzadteët. Van[etois] façzateiñ

    (1846) BAZ 85. goude beza gret he fassata. ●(1849) GBI I 196. Dont a ra ann hostises 'n despet hi fasatan, tr. «Et l'hôtesse vient pour la souffleter.» ●Dont dirag ma daoulagad d' fasata ma fried ! tr. «souffleter ma femme sous mes yeux !» ●(1850) JAC 25. me am boa c'hoant bras da façatât aneán. ●(1872) ROU 103b. Souffleter, tr. «fassata

  • fasataer
    fasataer

    m. –ion Souffleteur.

    (1732) GReg 879b. Soufletteur, tr. «façzataër. p. yen. Van[netois] façzadour. p. yon

  • fasataet
    fasataet

    adj. Giflé.

    (1880) SAB 216. goapeed, fassated, roed javedadou deza. ●(1884) MCJ 236. just erhoalh fâçateit ha vilipandet.

  • fasatat
    fasatat

    voir fasata

  • fased
    fased

    m. Titre d'un livre : (gracieux, plaisant).

    (1499) Ca 82a. Facet. idem cest vng libure.

  • fasek
    fasek

    adj. Qui a une grande face.

    (1890) MOA 258a. Qui a une grande face, tr. «fasek, ou fasok

    (1919) DBFVsup 22a. fasek, adj., tr. «joufflu.»

  • fasell-maen
    fasell-maen

    m. Poteau de barrière.

    (1960) EVBF I 333. Le poteau de la barrière (…) fasellmin, Ploubezre, Plounévez-M[oédec].

  • faset
    faset

    adj. [suivi d'un adj.] Qui a une figure (belle, etc.).

    (1884) LZBt Meurzh 49. Faset fall awalc'h eo da ze.

  • fasil
    fasil

    adj.

    (1) Attr. Facile.

    (1612) Cnf 2a. Rac se an leffric-man so commun, ha facil adrecz, eguit repariff an fautou.

    (1659) SCger 55b. facile, tr. «facil

    (1895) GMB 231. pet[it] tréc[orois] fasil e c'est évident, fasil e d'it, id. abréviation de fasil e d'it koñpren cela t'est facile à comprendre, qui se dit aussi.

    (2) Adv. Sans doute.

    (1854) MMM 100. Ferdinand, facil an nebeuta coupabl dirac Doué. ●107. Yudal a ra, facil, abalamour m'en doa collet qement a occasionou da vesa salvet.

    (1909) BROU 238. (Eusa) Sans doute, tr. «Fásil Se dit aussi en Haut-Léon. on dit généralement : ia fasil ; nan fasil.» ●(1959) BRUD 7/18. En «ave Maria gratia plena» fasil ! ●28. Kavoud a ree dezo, fasil... ●(1984) HYZH 154-155/86. fasil : emichañs. Ar moged ne blije ket dezho, fasil. ●(1994) BRRI 106. Ul langon bennak fasil… ●(1995) BRYV I 13. (Milizag) Fasil, abretoh da zikour anezi evid sevel ar re all.

  • fasilamant
    fasilamant

    adv. Facilement.

    (1621) Mc 93. mar duez facilamant da consantiff dan pechet.

    (1914) ADBr xxx 74. Er jardin c'hlas pan aruas, / Eno pemp kentl a lennas. / Eno e lennas fasilamant / Kerkouls d'ar c'hoz 'vel d'ar yaouank. / Eno e lennas lennidik / Kerkouls d'ar paour ha d'ar pinvik, tr. «Au jardin vert lorsqu'il arriva, / Il y lut cinq leçon. / Il y lut facilement / Aussi bien aux vieux qu'aux jeunes. / Il y lut lisiblement / Aussi bien aux pauvres qu'aux riches.»

  • fasipl
    fasipl

    adv. & adj.

    I. Adv.

    A.

    (1) Tout à fait, complètement, totalement.

    (1861) JEI 249. rac mé mant amouêdet ha dallet fascibl.

    (2) Tout à fait le même que.

    (1919) DBFVsup 22b. fasibl, adj., tr. «exactement semblable.» ●(1928) DIHU 209/165. ne veet ket soéhet é huélet é Prinsezig en deur, ur brehoneg ha nen dé ket fasip er brehoneg e gavet é Dihunamb.

    B. Loc. adv. Hañval fasipl : tout à fait semblable, identique.

    (1907) VBFV.fb 52a. identique, tr. «haval fasibl.» ●(1934) BRUS 89. Absolument (pakret ; petu ; fasip, en parlant de la ressemblance). ●(1934) MAAZ 15. trohein en dañné a dammeu haval fasipl doh en tam-sé. ●(1954) BGUE 32/3. haval fasipl doh kandeu arall.

    II. Adj. Fasipl evel : identique à.

    (1940) DIHU 353/169. fasipl èl ou mam. ●(1942) DHKN 16. Pouk e oè en amzér : fasipl èl hiziù.

  • fasist
    fasist

    m. –ed (politique) Fasciste.

    (1935) BREI 415/2b. ar radikaled o doa an hevelep kasoni ouz ar gomunisted hag ar fasisted. ●(1968) LOLE 53. fachisted Mussolini.

  • faskl
    faskl

    m. –où (navigation) Attache d'aviron.

    (1744) L'Arm 19a. Attache de rame, tr. «Fassqle.. eu. f.» ●22a. Aviron (…) Son anneau, tr. «Fassqle.. eu. m.» ●446b. Fusée, d'aviron, tr. «Fascle.. eu. m.»

    (1876) TDE.BF 202b. Faskl, s. m. tr. «Anneau de l'aviron.»

    (1927) GERI.Ern 148. faskl V[annetais] m., tr. «Attache de rame, anneau, fusée d'aviron.» ●(1934) BRUS 281. Attache (fusée, anneau) d'aviron, tr. «faskl –eu, m.»

  • faskodenn
    faskodenn

    voir baskodenn

  • fast
    fast

    m. –où

    (1) Entrailles (de poisson, etc.).

    (1633) Nom 22a-b. Abdomen, sumen, aqualiculus : partie du ventre contenant les intestins : vn queffren an coff, pe en hiny emma an fastou, bouzellou. ●42b-43a. Lactes : la laite du poisson, entrailles : fast pe entraillou an pesquet.

    (1732) GReg 736b. Les entrailles du poisson, tr. «Fast pesq.»

    (1876) TDE.BF 202b. Fast, s. m. Les boyaux ou entrailles des poissons ; sans pluriel. Fast pesk, les entrailles des poissons. ●(1890) MOA 148b. Boyaux de poissons, tr. «fast pesked.»

    (1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres).

    (2) (phycologie) Entéromorphes.

    (1927) GERI.Ern 148-149. pl. fastou, tr. «algue marine en filaments verdâtres.» ●(1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres). ●(1968) NOGO 212. Enteromorpha sp. fastr, masc. sing. pl. fastru, «boyaux de Poisson» : Île de Batz, Roscoff.

    (3) Dégoût.

    (1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres).

  • fastañ
    fastañ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se blaser.

    (1872) ROU 76a. Se blaser, tr. «fasta.» ●80a. dégouter, tr. «Fasta.» ●(1890) MOA 143b. Blaser (se), tr. «Fasta, v. n.»

    (1927) GERI.Ern 149. fasta v. n., tr. «se dégoûter (d'un mets).»

    (2) Fastañ gant udb. : se lasser de qqc.

    (1991) MARV v 21. (Kleder) Kar ma chom re hir da zrebi buzug aod, e teu da fasta ganto ive.

    II. V. tr. d. Dégoûter.

    (1927) GERI.Ern 149. fasta v. a., tr. «dégoûter (d'un mets).»

  • fastus
    fastus

    adj. Dont on se blase vite.

    (1872) ROU 76a. Dont on se blase vite, tr. «fastus.» ●(1890) MOA 143b. Dont on se blase vite, tr. «fastuz

    (1907) BOBL 29 juin 144/2e. Mez ar blijadur ive a zo fastuz. ●(1927) GERI.Ern 149. fastus, tr. «rebutant.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...