Recherche 'fas...' : 25 mots trouvés
Page 1 : de fas (1) à fastus (25) :- fasfas
m./f., adv. & prép. –où
I. M./F.
(1) Face, visage.
●(1499) Ca 82a. Facc. g. visaige. ●(1580) G 1119. Dyrac hon face e dyplascas / dech gant anquen ez tremenas, tr. «Devant notre face elle décéda, / Hier avec souffrance elle trépassa.» ●(1633) Nom 18b. Facies : face : fas.
●(1659) SCger 55a. face, tr. «facç.» ●147b. façç, tr. «face.» ●(1732) GReg 109b. Il a le visage tout bouffi, tr. «coënv a so èn e façz.» ●(1787) PT 82. Ur vlaoah é gùélét face Jésus. ●(1790) MG 283. Er Belêg e huéh tair-gùéh é henal ar face er hroaidur. ●(17--) EN 889. a dreus des fas marmous, tr. «à travers ta face de singe.» ●2815. migorn efas, tr. «le cartilage de sa face.»
●(1818) HJC 342. lod e flastai tauleu dorn doh i face. ●(1838) OVD 75. é face amiable. ●(1849) LLB 1890. ou fas e zou kriset. ●(1861) BSJ 11. ne mès chet distroeit me face a zoh er ré em argarhé hag e scopé doh-ein. ●14. goleit ag ur scop vil e dauleint a vêgad ar é face.
●(1902) PIGO I 191. e oa kizellet eur fas den.
(2) Ober fas vat da ub. : faire bonne figure à qqn.
●(1902) PIGO I 197. Ouz taol, e oe gret fas vad d'ê pen-da-ben gant an otro hag e verc'h.
(3) Reiñ fas da : faire face à.
●(c.1825/30) AJC 5860. neuse e conmanchomb rein fas fidel don enemÿ.
(4) E fas : de face.
●(1854) MMM 113. Evit dont a benn eus an adversour, e ranqer en attaqi en ê fas ha non pas dont a drén. ●251. da vesa va adversour ha da sevel em fas. ●(1860) BAL 64. Ar pec'heur (…) a deu d'am difiout dirazon, em fass.
(5) Façade.
●(1908) FHAB Mae 133. ar c'hinvi n'o deus ket bet amzer c'hoas da denvalaat he fas.
II. Adv. A-fas : en face.
●(1834) SIM 200. Mar deus unan benac na ellit qet sellet a faç.
III. Loc. prép. A-fas da : en face de.
●(1872) ROU 99b. Être vis-àvis, tr. «beza a fass da.» ●108a. Vis-à-vis, tr. «a fass da.» ●(1880) SAB 91. Peur e tigoezin-me a vel, a fass d'am Doue. ●(1896) LZBt Meurzh 26. Mont a re a fas d'an dorfetourien.
●(1961) BAHE 27/11. evit ma chomfe a-fas d'an dud. ●(1973) KOBL 185. (Plougerne) a-fas da di François-Marie ar Gouarner.
►[form. comb.]
S3m a-fas dezhañ
●(1854) MMM 103. A faç desân e velas adarre Jesus.
IV.
(1) Reiñ fas da : tenir tête.
●(1825-1830) AJC 5860 (Go) J. Conan. Neuse e commanchomb rein fas fidel don enemÿ, tr. «Alors nous commençâmes à tenir tête sérieusement à l'ennemi.»
(2) Kavout fas koad : avoir mauvais accueil.
●(1936) IVGA 111 (Ki) Y. Drezen. Bet e oa e Paris, er Bureviou, ha kavet en doa fas koad. ●(1955) LLMM 50/61 (Ki) A. Heusaff. «Kavet em eus fas koad» : ne oa den er gêr. ●(1976) KOYO 8 (Ki) Y. Gwilhamot. Ken sioul e-giz ma oa an traoù e oa eñ kroget da soñjal en doa kavet fas-koad.
(3) Ober fasoù koad ouzh ub. : donner un mlauvais accueil à qqun.
●(1932) BRTG 10 (G) J. M. Héneu. kaer e vezè obér faseu koed dohti.
(4) Ober fasoù du ouzh ub. : mal recevoir qqun.
●(1914) DIHU 108/87 (G) Tujen er Halvé. kaer e vezé gobér faseu du dohti.
(5) Kaour dir war e fas : voir dir.
(6) Bezañ fas rous ouzh ub. : voir rous.
- fas-ha-fas
- fas-loarfas-loar
f. Personne qui a de grosses joues.
●(1732) GReg 545a. Jouflu, uë, qui a des grosses jouës, par metaph., tr. «façz-loar.»
- fas-ouzh-fas
- fasadfasad
m./f. –où
(1) Gifle, soufflet.
●(1659) SCger 112b. souflet, tr. «facçat.» ●147b. facçat, tr. «souflet.» ●(1688) MD II 14. taolliou treit ha fassadou. ●(1732) GReg 879a. Souflet, coup de la main étendue sur la joüe, tr. «Van[netois] façzad. p. éü.» ●(1744) L'Arm 363b. Soufflet (…) Coup, tr. «Façatt.. adeu.» ●(1790) MG 134. un dihue pé tair façad ou desquai d'em respettein. ●139. rein e rér dehai ur façad pé dihue. ●(1792) HS 136. ur fassat dehou dérac enn ol.
●(1854) GBI I 338. Ur fasad d'he baotr 'n euz roët, tr. «Et donna un soufflet à son valet.» ●(1857) LVH 183. façadeu anjulius. ●(1878) BAY 13. ur fasad, tr. «un coup à la face.»
●(1906) BOBL 26 mai 88/3a. Eur c'houlbad fasadou e tapaz. ●(1922) KAAG 57. d'ar c'hristen iaouank, eur fasadik.
(2) Reiñ, distagañ, kas ur fasad da, ouzh ub. : donner une gifle, un soufflet à qqn.
●(1732) GReg 879a-b. Donner un souflet, tr. «distaga ur façzad dioud ur re-bennac.» ●(1790) MG 135. ne reoh quet-hui dehai façadeu, hanhueu vil ?
●(1818) HJC 60. reign ur façade doh ar en tü deheu. ●(1854) GBI I 338. Ur fasad d'he baotr 'n euz roet, tr. «Et donna un soufflet à son valet.». ●(1872) ROU 103b. Souffleter, tr. «Rei fassadou da.»
●(1913) AVIE 311. unan ag er veùelion (...) e ra ur fasad dehou. ●(1970) GSBG 74. (Groe) eñ doa kaset ur fasad dezhañ, tr. «il lui avait administré une gifle.»
- fasadenn
- fasader
- fasadiñ
- fasata / fasatatfasata / fasatat
v. tr. d. Gifler, souffleter.
●(1732) GReg 879b. Soufleter, tr. «façzata. pr. façzadteët. Van[etois] façzateiñ.»
●(1846) BAZ 85. goude beza gret he fassata. ●(1849) GBI I 196. Dont a ra ann hostises 'n despet hi fasatan, tr. «Et l'hôtesse vient pour la souffleter.» ●Dont dirag ma daoulagad d' fasata ma fried ! tr. «souffleter ma femme sous mes yeux !» ●(1850) JAC 25. me am boa c'hoant bras da façatât aneán. ●(1872) ROU 103b. Souffleter, tr. «fassata.»
- fasataerfasataer
m. –ion Souffleteur.
●(1732) GReg 879b. Soufletteur, tr. «façzataër. p. yen. Van[netois] façzadour. p. yon.»
- fasataet
- fasatatfasatat
voir fasata
- fased
- fasek
- fasell-maenfasell-maen
m. Poteau de barrière.
●(1960) EVBF I 333. Le poteau de la barrière (…) fasellmin, Ploubezre, Plounévez-M[oédec].
- fasetfaset
adj. [suivi d'un adj.] Qui a une figure (belle, etc.).
●(1884) LZBt Meurzh 49. Faset fall awalc'h eo da ze.
- fasilfasil
adj.
(1) Attr. Facile.
●(1612) Cnf 2a. Rac se an leffric-man so commun, ha facil adrecz, eguit repariff an fautou.
●(1659) SCger 55b. facile, tr. «facil.»
●(1895) GMB 231. pet[it] tréc[orois] fasil e c'est évident, fasil e d'it, id. abréviation de fasil e d'it koñpren cela t'est facile à comprendre, qui se dit aussi.
(2) Adv. Sans doute.
●(1854) MMM 100. Ferdinand, facil an nebeuta coupabl dirac Doué. ●107. Yudal a ra, facil, abalamour m'en doa collet qement a occasionou da vesa salvet.
●(1909) BROU 238. (Eusa) Sans doute, tr. «Fásil Se dit aussi en Haut-Léon. on dit généralement : ia fasil ; nan fasil.» ●(1959) BRUD 7/18. En «ave Maria gratia plena» fasil ! ●28. Kavoud a ree dezo, fasil... ●(1984) HYZH 154-155/86. fasil : emichañs. Ar moged ne blije ket dezho, fasil. ●(1994) BRRI 106. Ul langon bennak fasil… ●(1995) BRYV I 13. (Milizag) Fasil, abretoh da zikour anezi evid sevel ar re all.
- fasilamantfasilamant
adv. Facilement.
●(1621) Mc 93. mar duez facilamant da consantiff dan pechet.
●(1914) ADBr xxx 74. Er jardin c'hlas pan aruas, / Eno pemp kentl a lennas. / Eno e lennas fasilamant / Kerkouls d'ar c'hoz 'vel d'ar yaouank. / Eno e lennas lennidik / Kerkouls d'ar paour ha d'ar pinvik, tr. «Au jardin vert lorsqu'il arriva, / Il y lut cinq leçon. / Il y lut facilement / Aussi bien aux vieux qu'aux jeunes. / Il y lut lisiblement / Aussi bien aux pauvres qu'aux riches.»
- fasiplfasipl
adv. & adj.
I. Adv.
A.
(1) Tout à fait, complètement, totalement.
●(1861) JEI 249. rac mé mant amouêdet ha dallet fascibl.
(2) Tout à fait le même que.
●(1919) DBFVsup 22b. fasibl, adj., tr. «exactement semblable.» ●(1928) DIHU 209/165. ne veet ket soéhet é huélet é Prinsezig en deur, ur brehoneg ha nen dé ket fasip er brehoneg e gavet é Dihunamb.
B. Loc. adv. Hañval fasipl : tout à fait semblable, identique.
●(1907) VBFV.fb 52a. identique, tr. «haval fasibl.» ●(1934) BRUS 89. Absolument (pakret ; petu ; fasip, en parlant de la ressemblance). ●(1934) MAAZ 15. trohein en dañné a dammeu haval fasipl doh en tam-sé. ●(1954) BGUE 32/3. haval fasipl doh kandeu arall.
II. Adj. Fasipl evel : identique à.
●(1940) DIHU 353/169. fasipl èl ou mam. ●(1942) DHKN 16. Pouk e oè en amzér : fasipl èl hiziù.
- fasist
- fasklfaskl
m. –où (navigation) Attache d'aviron.
●(1744) L'Arm 19a. Attache de rame, tr. «Fassqle.. eu. f.» ●22a. Aviron (…) Son anneau, tr. «Fassqle.. eu. m.» ●446b. Fusée, d'aviron, tr. «Fascle.. eu. m.»
●(1876) TDE.BF 202b. Faskl, s. m. tr. «Anneau de l'aviron.»
●(1927) GERI.Ern 148. faskl V[annetais] m., tr. «Attache de rame, anneau, fusée d'aviron.» ●(1934) BRUS 281. Attache (fusée, anneau) d'aviron, tr. «faskl –eu, m.»
- faskodennfaskodenn
voir baskodenn
- fastfast
m. –où
(1) Entrailles (de poisson, etc.).
●(1633) Nom 22a-b. Abdomen, sumen, aqualiculus : partie du ventre contenant les intestins : vn queffren an coff, pe en hiny emma an fastou, bouzellou. ●42b-43a. Lactes : la laite du poisson, entrailles : fast pe entraillou an pesquet.
●(1732) GReg 736b. Les entrailles du poisson, tr. «Fast pesq.»
●(1876) TDE.BF 202b. Fast, s. m. Les boyaux ou entrailles des poissons ; sans pluriel. Fast pesk, les entrailles des poissons. ●(1890) MOA 148b. Boyaux de poissons, tr. «fast pesked.»
●(1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres).
(2) (phycologie) Entéromorphes.
●(1927) GERI.Ern 148-149. pl. fastou, tr. «algue marine en filaments verdâtres.» ●(1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres). ●(1968) NOGO 212. Enteromorpha sp. fastr, masc. sing. pl. fastru, «boyaux de Poisson» : Île de Batz, Roscoff.
(3) Dégoût.
●(1931) VALL 262a. entrailles de poisson fast (et «dégoût», et fastou sorte d'algues en filaments verdâtres).
- fastañfastañ
v.
I. V. intr.
(1) Se blaser.
●(1872) ROU 76a. Se blaser, tr. «fasta.» ●80a. dégouter, tr. «Fasta.» ●(1890) MOA 143b. Blaser (se), tr. «Fasta, v. n.»
●(1927) GERI.Ern 149. fasta v. n., tr. «se dégoûter (d'un mets).»
(2) Fastañ gant udb. : se lasser de qqc.
●(1991) MARV v 21. (Kleder) Kar ma chom re hir da zrebi buzug aod, e teu da fasta ganto ive.
II. V. tr. d. Dégoûter.
●(1927) GERI.Ern 149. fasta v. a., tr. «dégoûter (d'un mets).»
- fastus