Devri

Recherche 'fiñv...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de finv (1) à finvus (12) :
  • fiñv
    fiñv

    m. –où

    I.

    (1) Mouvement, agitation.

    ●(1874) POG 123. Ho ! ma Doue, roet hoc'h euz d'e-omp ar vuez, ar finv hag ar beza.

    ●(1907) AVKA 66. Kenta mac'h ê enhi goude finv an dour, a vije pareet. ●(1911) BUAZperrot 396. hiboud an dour, finv ar mor. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñv m., tr. «Mouvement.»

    (2) Mouvement, geste.

    ●(1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finv.» ●Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «Ne reas nemet ur finvic.» ●(1890) MOA 350a. Il ne fit qu'un petit mouvement, tr. «ne reaz nemet eur finvik.»

    ●(1927) LZBt Genver 9. na gollent nag eur gir nag eur finv eus ar pez a lare pe a re an O. 'n Eskob.

    (3) Action d'agiter qqc.

    ●(1866) LZBt Ebrel 110. finv ho zreid. ●(1889) ISV 67. ar finv-muzellou-ze sioul ha didrous.

    ●(1910) MBJL 139. Er memes doare e respont dre finv hon zôko hag hon mouchouero d'o re.

    (3) Fiñv ennañ : remuant.

    ●(1870) FHB 295/267b. kement servicher Doue a zo buez ha finv enhan.

    II. sens fig.

    (1) Agitation, mouvement.

    ●(1869) FHB 219/74b. ar finv a zo savet brema etouez an oll gristenien. (…) eun hevelep finv, eun hevelep err etouez bugale an Ilis.

    ●(1903) MBJJ 7. koulskoude e zo enni [Dijon] kalz a vue hag a finv.

    (2) Lakaat fiñv : mettre de l'agitation, du mouvement.

    ●(1957) AMAH 42. Yuzevien al lodenn vrasañ anezho hag a ouie eveljust ar stek da lakaat fiñv ha berv en-dro dezho.

    (3) Fiñv ennañ : actif.

    ●(1909) FHAB Gouere 201. an niver bihan eo a zo o kas ar re all en dro. Mes an niver bihan-ze a zo finv ennan, hardis eo.

  • fiñv-difiñv
    fiñv-difiñv

    m. remuement.

    ●(1931) VALL 643a. Remuement, mouvement en tous sens, tr. «finv-difinv m.»

  • fiñv-fiñv
    fiñv-fiñv

    adv. Qui bouge toujours, qui est toujours en mouvement.

    ●(1732) GReg 11b. Il est toujours en action, tr. «bepret e ma finv-finv.» ●437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «finv-finv.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñv-fiñv, tr. «(être toujours) en mouvement, agité.»

  • finvad
    finvad

     f. Succès, réussite.

    ●(1839) BESquil 287. Labourat e ras én affær-zé guet quement a fin-vad ma hroas receu (…). ●476. Goudé en dout labouret guet quement a fin vad é Spagne, ean e zas é France. ●522. na bihannet a fin-vad en dès ean bet ! ●588. hum acqùittein e ras ag er gargue-cé (…) guet quement a fréh hac a fin-vad, ma obé obliget (…) de receu en Urheu sacret.

  • fiñvadenn
    fiñvadenn

    f. –où

    (1) Mouvement.

    ●(1872) ROU 92b. Mouvement, tr. «finvadenn.» ●(1890) MOA 350a. Mouvement, tr. «finvadenn, f.»

    ●(1914) RNDL 85. Na trouz na fénùaden, tr. «ni bruit ni mouvement.» ●(1926) FHAB Ebrel 145. Nag eur ger, nag eur finvadenn en o zouez. ●(1926) FHAB Here 392. zelaou trouz ar galon ha finvadennou ar c'hreuz eus an den. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñvadenn f., tr. «Mouvement.»

    (2) Ober ur fiñvadenn : faire un mouvement, bouger.

    ●(1864) SMM 132. an daouarn oc'h ober eur finvaden benag.

    ●(1902) PIGO I 62-63. zouden na ra ken nep finvaden. ●(1903) MBJJ 336. na zanter ket al lestr oc'h ober eur finvaden. ●(1909) LZBt Du 11. heb gallout ober eur finvaden. ●(1910) MBJL 160. pa ra eur vinvaden.

  • fiñval
    fiñval

    v.

    I. V. intr. Bouger, remuer.

    ●(1557) B I 275. Ne alhes fifual na bale / Euit neb eres alesse, tr. «tu ne peux remuer ni marcher, quoi qu'on te fasse.»

    ●(1659) SCger 16a. bouger, tr. «finual.» ●148a. finval, tr. «bouger.»

    ●(1870) MBR 226. ne flach na ne finv. ●(1879) BAN 201. chom a reas epad div heur, hep finval. ●(1879) BMN 281. he voazied, he galon, ne finvent mui, ne dalment an distera. ●(1884) BUR I 82. chom krak hep finval en pad kalz a amzer. ●(1889) ISV 67. ho muzellou a velit o finval. ●77. ar potrik-ze hag he vam n'o doa ket finvet euz al leac'h ma voant.

    ●(1903) MBJJ 245. pa 'zo laret d'ean gant ar skeudennerien na frinval ken. ●(1907) AVKA 88. deuet (...) an avelio da c'houista war an ti-ze ; na finvo ket. ●(1908) FHAB Du 331. eur miz benag var va gwele heb gallout finval, mizou ar medisin hag al louzeier. ●(1910) MAKE 51. na flach na finval.

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «se mouvoir.»

    ►[empl. comme subst.]

    ●(1880) SAB 45. ne re mania ebed, finva ebed.

    (2) Remuer.

    ●(1903) MBJJ 66. Goude meren e hadkrog ar mor da finval.

    II. V. tr. d.

    (1) Déplacer.

    ●(1926) FHAB 123. ma n'oad ket ken evit (...) finval eur garrigellad deil eus ar bern, hep goulenn e asant.

    (2) Remuer, mouvoir.

    ●(1659) SCger 82a. mouuoir, tr. «finual.»

    ●(1867) FHB 130/202a. ne alle finval ezel pell a voa. ●(1879) BAN 229. ar bugel a gommansas finval he zaoulagad hag he vuzellou.

    ●(1900) MSJO 121. fiñval o muzellou. ●(1911) BUAZperrot 127. ne oue ket evit finval hiviziken, nak he divreac'h, nak he zreid. ●(1925) FHAB Mae 190. hep finval a-walc'h o izili. ●(1927) GERI.Ern 153. fiñval, tr. «mouvoir.»

  • fiñvataer
    fiñvataer

    m. –ion Homme remuant.

    ●(1879) ERNsup 153. finvetar, homme remuant, Gur[unhuel]. ●(1896) GMB 596. finvetar homme remuant, à Gurunhuel.

  • fiñver
    fiñver

    m. –ion Personne qui ne tient pas en place.

    ●(1732) GReg 437a. Fretillant, ou fretillard, tr. «Fiñver. p. fiñvéryen.»

  • finvezh
    finvezh

    f. –ioù, –où

    I.

    (1) Fin.

    ●(1450) Dag 19-21. Dan Roe Arzur ez liviry / Pebez sinou e Breiz a coezo glan, / Quent finuez an bet man, tr. «Au Roi Arthur tu diras / Quels signes surviendront assurément en Bretagne / Avant la fin de ce monde.» ●(1575) M 233. bet finuez ho dezyou, tr. «jusqu'à la fin de leurs jours.» ●1197. an fynuez he dezyou, tr. «la fin de ses jours.» ●3315. Diougelroez hep finuez á vezo, tr. «Il y aura sûreté sans fin.» ●(1580) G 520. bede fynvez an bet, tr. «jusqu'à la fin du monde.» ●(1650) Nlou 18. goude finuez an bet, tr. «après la fin du monde.»

    ●(1732) GReg 183b. Dieu n'a ni commencement ni fin, & est le commencement, le principe de toutes choses, tr. «An autrou Douë ne'n deus na dezrou na finvez, hac a so ar penn-caus a bep tra.» ●L'homme connoît son commencement, mais il ne connoît pas sa fin, tr. «An dèn a enef e zezrou, ha na enef qet e finvez.» ●909b. Tel commencement, tel fin, tr. «diouc'h an dezrou ar finvez.»

    ●(18--) SAQ II 287. heb finvez hebed.

    (2) Consommation, fin d'un travail, d'une entreprise.

    ●(1732) GReg 201a. Consommation, la fin d'un ouvrage, tr. «ar finvez.»

    II. (religion)

    (1) Fin, mort.

    ●(1530) Pm 27. Ma ho guyliff din e-m finuez, tr. «Afin que je les voie dignement à ma fin.» ●(1557) B I 562. A te eno naz vezo mez / En iain goude da finuez / Noz dez en lastez pan vezy / En creiz an cisternn inffernal / En tan ha tourmant ha scandal / En un hual maz tripaly, tr. « N'auras-tu pas de honte, là, après ta mort, quand tu seras torturé nuit et jour dans l'ordure, au sein de la citerne infernale, dans le feu et l'horrible tourment, trépignant, enchaîné ? »

    ●(1727) HB 225. ur finvez eurus. ●(1732) GReg 4a. Abbois, extremité d'une personne, tr. «Finvez.»

    ●(1866) SEV 19. petra a zo o viret ouz-hoc'h da gaout eur finvez euruz ?

    (2) Finvezh(ioù) diwezhañ : les dernières fins.

    ●(1530) Pm 213. Oar penn ma finuez diuezaff, tr. «A mon heure dernière.»

    ●(1727) HB 233. Cantic var ar finvezou Diveza eus an den.

    ●(1831) MAI 3. sonjal er finvejo divoean. ●127. Sonjal er finvejo divoean, ispicial ar mrao. ●(1866) SEV xiv. Enn hoc'h holl oberou, bezet sonj euz ho finveziou diveza.

    ●(1907) PERS 218. komz a garie divar benn ar finvezou diveza. ●(1945) GPRV 5. finveziou diweza mab-den.

  • finvezhañ / finvezhiñ
    finvezhañ / finvezhiñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) Mourir.

    ●(1530) Pm 28. Pan finueziff pan iff an bet, tr. «Quand je mourrai, quand je quitterai le monde.» ●58. Maz finueziff ma changiff bro, tr. «De sorte que je mourrai, que je changerai de pays.» ●(1557) B I 264. Pan finuezo ne caffo splann / Queuer hanter na trederann / Na queffrann na nep rann ann neff, tr. «Quand il mourra, il n'aura ni le tout, ni la moitié, ni le tiers, ni une portion ou une partie quelconque du ciel.» ●620. Me menn meruel ma ne raff / Dezy ent scaff finuezaff yen, tr. «je veux mourir si je ne la fais périr promptement.» ●(1575) M 89. Ha ne ouzomp an dez, maz dleomp finvezaff, tr. «Et nous ne savons pas le jour ou nous devons finir.» ●2646. Da ober pinigenn, en glenn quent gourfennaff, / A pep tu é buhez, yuez na finuezaff, tr. «Faire pénitence sur la terre, avant de finir / De toute façon sa vie, et aussi la terminer.» ●(1576) H 45. Pan finuezifu maz vizifu Glan, tr. « when I shall end, that I may pure. »

    ●(1651) JK 27. Mam conduet dre trues en o gras da finvesi, tr. «Que vous me conduisiez par pitié, à mourir dans votre grâce.»

    (2) Finir.

    ●(1557) B I 595. Ober he buez finuezaff / Dirac ma bisaig quent flachaff / A drast hastaff heb tardaff quet / Breman aman em damany / Creffhaff maz guelhet auset hy / Dimez dezy espediet, tr. «J'ai grand hâte de voir mettre fin à sa vie en ma présence, avant que je parte d'ici ; maintenant, sur mes ordres, traitez-la le plus mal que vous pourrez, et expédiez-la sans égard.»

    II. V. tr. d. Achever.

    ●(1732) GReg 10b. Achever, tr. «finveza. pr. Finvezet.» ●(1732) GReg 916a. Il a terminé son procès, & ses jours en même temps, tr. «var un dro èn deveus termiynet e brocès ha finvezet e vuez.»

  • finvezhiñ
    finvezhiñ

    voir finvezhañ

  • fiñvus
    fiñvus

    adj.

    (1) Mouvant.

    ●(1732) GReg 645a. Mouvant, ante, remuant, tr. «fiñvus.» ●801b. Remuant, ante, vif, tr. «fiñvus.»

    ●(1927) GERI.Ern 153. fiñvus, tr. «mouvant.» ●(1933) OALD 45/206. skeud finvus ar raoskl.

    (2) Où règne l'agitation.

    ●(1910) MBJL 72. er c'harter bras ha finvus a rêr anean City.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...