Recherche 'flu...' : 52 mots trouvés
Page 1 : de flu-1 (1) à flutrennin (50) :- flu .1flu .1
m. (jeu) Brelan.
●(1834) SIM 13. c’hoarierien dinçou, mil-a-câz, flu, ha meur a c’hoari all a hazard difennet, c’harlatanet, etc. ●151. c’hoari ur barti flu. ●(1857) CBF 124. C’hoari flu, tr. «Sorte de jeu de cartes.» ●(1866) BOM 106. Kollet peuz e c’hoari flu, tr. «As-tu perdu au brelan ?» ●(1890) MOA 149b. Brelan, Jeu de cartes, tr. «flu, m.» ●brelan découvert, tr. «flu dizolo.»
●(1905) BOBL 09 décembre 64/2f. Hag e c’hoariont flu (brelan). ●(1919) DBFV.Sup 23b. flu, s., tr. « brelan (jeu). »
- flu .2flu .2
m. Raclée.
●(1885) ARN 36. Coups (volée de). – Br. : Laz. Arg[ot] : Flu. – Rei ar flu, donner la correction. Et, plus haut, v. fluma (battre).
●(1925) LZBt Meurzh 18. An diaoul 'oa a (lire : o) vont da gât ar flu. ●(1957) BAHE 11/28. kannañ (bazhata) : reiñ ur flu. ●(1961) BAHE 29/56. (reiñ) pulloc'h, (reiñ) stoc'h, ur pred, reiñ flu, reiñ ul laz, reiñ un toufad, lardañ. ●(1964) BAHE 38/19. Flu = bazhad (reiñ ur flu da unan bennak). ●(1975) BAHE 87/13. Ouzhpenn ur wech en deus roet ur flu da bilhaouerien. (...) Reiñ ar flu : reiñ koad, reiñ bazhad.
- fluad
- fluañ
- fludennfludenn
f. Personne médisante.
●(1752) PEll 308. Fleuden est un nom substantif fait de Flehut, pour désigner une femme qui a la langue mauvaise. On en forme le verbe Fleudenna, medire ; & Fleudenner, médisant, dont le féminin Fleudennerès est le plus usité.
●(1872) GAM 36. O fluden ! o klufan ! o teod aspik !
- fludennañfludennañ
v.
(1) Médire.
●(1752) PEll 308. Fleuden est un nom substantif fait de Flehut, pour désigner une femme qui a la langue mauvaise. On en forme le verbe Fleudenna, medire ; & Fleudenner, médisant, dont le féminin Fleudennerès est le plus usité.
●(1872) ROU 91b. Médire, pour plaire, tr. «Fludenna.» ●(1890) MOA 337a. Médire pour plaire, tr. «fludenna.»
●(1915) HBPR 34. Distranet evel-se, gant eskob Roazon, Expilly a ieaz da fludenna da di an aotrou Talleyrand.
(2) Espionner.
●(1919) KZVr 350 - 15/11/19. fludenna, tr. «espionner, épier quelqu'un adroitement, Loeiz ar Floc'h.»
- fludennerfludenner
m. –ion Homme médisant.
●(1752) PEll 308. Fleuden est un nom substantif fait de Flehut, pour désigner une femme qui a la langue mauvaise. On en forme le verbe Fleudenna, medire ; & Fleudenner, médisant, dont le féminin Fleudennerès est le plus usité.
- fludennerezfludennerez
f. –ed Femme médisante.
●(1752) PEll 308. Fleuden est un nom substantif fait de Flehut, pour désigner une femme qui a la langue mauvaise. On en forme le verbe Fleudenna, medire ; & Fleudenner, médisant, dont le féminin Fleudennerès est le plus usité.
- fluet
- flugaj
- flugezflugez
coll.
I. (anatomie) Viscères.
●(1927) GERI.Ern 157. flugez T[regor] col., tr. «Viscères.» ●(c.1930) VALLtreg 902. flugez ê an hini zo e-kichen kalon eul loen (ar skevent) (F. Gd.) an hini a zo en kichen an avu (F. Gd.) = poumons, cœur (et foie d'un animal) ; (…) Ex. Divizan 'ran kaout ar flugez, Je pose comme condition que j'aurai le cœur, le foie et les poumons. (…) Gourvailhen ; stronkailhen, stronkailh, stronkailhou = même sens (Ploubazlanec) (Lec'hv.). Flugez, viscères (Even). ●(1931) VALL 785b. Viscères, tr. «flugez T[régor] col. sg. flugezenn.»
II. sens fig.
(1) Blague, bobard.
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Flugez, singulier : flugezenn, tr. «sornettes.» ●(c.1930) VALLtreg 902. flugez (…) au figuré, blagues, plaisanteries. Flugez, sornettes, fait au singulier flugezenn (Biler). ●(1928) BREI 59/2b. Ne gredet ket ac'hanon ? Koulskoude, n'eo ket flugez eo ze. ●(1942) VALLsup 17b. Balivernes, tr. «flugez col., sg. –enn.»
(2) Tennañ flugez da ub. : raconter des bobards à qqn.
●(1965) BRUD 20/7. Ar habiten, hanter-vezo, ne zellas ket re verr hag hep soñjal e oa o tenna flugez dezañ, a gemeras anezañ evel moust. ●(1965) BREZ octobre 97/6b. Petra an diaoul, emon-me, gwin sant Maodez ? C'hwi ho peus c'hoant da denna flugez dim, Job. ●(1970) BHAF 20. Meur a hini a ray eur penn-gaouiad ganin, ha koulskoude n'on ket o tenna flugez deoh. ●96. C'hwi a ya toud da grial emaon-me o tenna flugez deoh, med n'on ket laouen, gwir-bater eo penn-da-benn ar pez a zibunan... ●263. Tennet e-noa flugez, emezañ, d'an tad Prefed, labouret e-noa evid an «O.A.Sed», med ne oa ket letanant, geo moarvat.
(3) Kontañ flugez : raconter des bobards.
●(1968) BAHE 58/33. Kae da gontañ flugez da lec'h all.
(4) Lonkañ flugez : croire des balivernes.
●(1958) BAHE 15/17. evit lonkañ ar flugez-se.
- flugezennflugezenn
f. –où, flugez
(1) (anatomie) Viscère.
●(1931) VALL 785b. Viscères, tr. «flugez T[régor] col. sg. flugezenn.»
(2) sens fig. Sornette, blague, baliverne.
●(1920) KZVr 366 - 07/03/20. Flugez, singulier : flugezenn, tr. «sornettes.» ●(1927) GERI.Ern 157. flugezenno, tr. «(conter, avaler) des blagues.» ●(c.1930) VALLtreg 902. flugez (…) au figuré, blagues, plaisanteries. Flugez, sornettes, fait au singulier flugezenn (Biler). ●(1931) VALL 785b. Viscères, tr. «flugez T[régor] col. sg. flugezenn f. (au fig. flugezennou (conter, avaler) des blagues).»
- fluhurek
- fluiañ
- fluim-dour
- flum
- Flum
- flumadflumad
m. –où Raclée.
●(1900) KZVr 106. (Lannuon) torpillad unan bennag, pillat anean, rei eur flumad d'ean.
- flumañflumañ
v.
I. V. intr.
(1) Frapper.
●(1908) PIGO II 124. hag e flume gant e vaz. ●(1964) BAHE 38/19. Flumañ = skeiñ, reiñ bazhad.
(2) Travailler vite.
●(1964) BAHE 38/19. Flumañ = labourat buan.
(3) Fournir des efforts.
●(1964) BAHE 38/19. Flumañ = reiñ bec'h.
(4) = (?).
●(1966) BAHE 47-48-49/31. Flumañ a ra (foniñ [ligne inachevée].
II. V. tr. d.
(1) Engloutir (de la nourriture).
●(1966) BAHE 47-48-49/31. Ne oa ket bet pell o flumañ e voued. ●(1967) BRUD 25/89. Euz beg ar wezenn 'n eur fluma pabu. ●(1969) BAHE 60/50. Polo a flume gant dudi un dornad boued gwak.
►absol.
●(1987) BAPR 10. Hag ar pôtre da gemer eur zoubenenn vara 'n eun dorn, hag eur peziad kig 'n eun dorn all, ha da flumañ !
(2) Frapper, battre.
●(1885) ARN 34-35. Battre, se battre. – Br. Skei, en em ganna (de kann, bataille). Arg[ot] : 1. Dibolota, écraser les grosseurs ; se dit surtout pour la bouillie : dibolota ar iot. 2. Dibuni, démêler. – Me am euz dibunet gant hennez, j'ai démêlé (distribué des coups) avec celui-là. 3. Rei kerc'h, - koat, - segal : donner de l'avoine, du bois (du bâton), du seigle. Ces différents termes et ces locutions sont sortis du breton courant. – Kotisa, fluma, larda, puloc'h, et bien d'autres mots, des expressions ou des métaphores ejusdem farinæ.
●(1966) BAHE 47-48-49/31. Flumañ a rae al loen paour (= skeiñ da vat gantañ, hen bou-[foniñ]).
III. V. pron. réci. En em flumañ : se battre.
●(1966) BAHE 47-48-49/31. En em flumañ = en em lardañ, en em gannañ.
- flummflumm
s. –où (pathologie)
(1) Flegme, pituite.
●(c.1500) Cb 86a. [fleumatic] Jtem hoc flegma / tis. g. cest vng des quatre principaulx humeurs du corps humain. b. fleum. ●(1633) Nom 14b-15a. Pituita, phlegma : flegme, flume : an flemmou, flugmou.
●(1659) SCger 58a. flegmes, tr. «flemou.» ●92a. phlegme, tr. «flumm.» ●(1732) GReg 418b. Flegme, pituite, humeur froide & humide, tr. «flumm.» ●Il est d'un temperament fort flegmatique, fort pituiteux, tr. «Taguet eo gand ar c'hraust ha gad ar flummou.» ●504a-b. Les quatre humeurs du corps : le flegme, ou la pituite, le sang, la bile, la mélancolie, tr. «Ar pévar humor a zeu da leiza corf dèn a so 1. ar flumm, pe ar c'hraust, 2. ar goad, 3. an apotum, 4. ar velcony.»
●(1876) TDE.BF 209b. Flummou, s. pl. m. C[ornouaille], tr. «Flegme, humeur.»
●(1927) GERI.Ern 157. flummou pl., tr. «Flegme, pituite.»
(2) Gros crachat gras.
●(1732) GReg 418b. Flegme, gros et vilain crachat gras, tr. «flumm. p. flummou.» ●504a-b. Les quatre humeurs du corps : le flegme, ou la pituite, le sang, la bile, la mélancolie, tr. «Ar pévar humor a zeu da leiza corf dèn a so 1. ar flumm, pe ar c'hraust, 2. ar goad, 3. an apotum, 4. ar velcony.»
●(1876) TDE.BF 209b. Flummou, s. pl. m. C[ornouaille], tr. «crachats gras.» ●Taget eo gañt ar flummou, tr. «les crachats gras l'étouffent.»
- flummañflummañ
v. intr. Abonder en flegme, en pituite.
●(c.1500) Cb 86a. [fleumatic] g. habunder en fleume. b. fleumaff.
- flummatik
- fluor
- flupadflupad
m. –où gros. Tennañ ur flupad : tirer un coup.
●(1974) SKVT III 54. Mes n'eo ket divalav tennañ ur flupad ur wechig an amzer.
- flupatflupat
v. (argot de Pont-l'Abbé) Baiser (sexe).
●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Flupat = Strizhañ.
- flusflus
m.
I. (physiologie, pathologie)
(1) Écoulement.
●(1499) Ca 85b. Flus. g. idem. l. hic fluxus / us / ui.
●(1732) GReg 421a. Flux, écoulement d'humeurs, tr. «Fluçz.» ●Flux hepatique, tr. «Fluçz elas.» ●Flux de ventre, tr. «fluçz bouzellou.» ●Flux de sang, tr. «fluçz divoad.» ●Flux de bouche, salivation copieuse, tr. «Fluçz halo. fluçz hal.»
(2) Diarrhée.
●(1890) MOA 226b. Dysenterie, tr. «Fluj, – fluz, m.»
●(1919) MVRO 5/2a. Digontammi kaoc'h ar re glanv gant ar fluz pe ar red-korf.
II. (domaine maritime) Flux de la mer.
●(1633) Nom 244a. æstus : le flot de la mer, l'aller & venir de la mer, la marée : an flus ves an mor, an tref hac an lanu ves an mor, an marè.
III. sens fig. Flus teod : diarrhée verbale.
●(1732) GReg 421a. Flux de bouche, demangeaison de parler toûjours, abondance de paroles, tr. «Fluçz téaud.»
- flus-gwadflus-gwad
m. (pathologie) Dysenterie.
●(1633) Nom 272a. Dysentericus : qui a trenchées de ventre auec flux de sang : vnan en deus guentl ha tranchesoun gant flus goat.
●(1659) SCger 46b. dyssenterie, tr. «flus goat.» ●123a. flux de ventre, tr. «flus coat.» ●(1732) GReg 421a. Flux de sang, tr. «Fluçz goad.»
●(1866) FHB 73/164b. e cave din caout affer ous ar flus goad.
●(1933) OALD 45/215. Da barea ar foerell, ar fluz-gwad.
- flus-kofflus-kof
m. (pathologie) Diarrhée.
●(1633) Nom 261a. Diarrhoea, proluuium alui, defluctio, profluuuium alui : flux de ventre : flus coff, an foüerel.
●(1732) GReg 89a. Benefice de ventre, tr. «Flus-Coff a zeu a nezâ e-unan.» ●421a. Flux de ventre, tr. «Fluçz coff.»
►absol.
●(1499) Ca 85b. Foerell et flus tout vng. ●(c.1500) Cb 86b. flus de ventre auecques sang. b. flus bede an goat.
●(1732) GReg 294b. Dissenterie, maladie, tr. «Ar flus.» ●Etre malade de la dissenterie, tr. «Cahout ar flus. beza clañ gand ar flus.»
●(1909) BROU 238. (Eusa) Diarrhée, tr. «Fluz.»
- fluskañfluskañ
v. intr. Céder, s'effondrer.
●(1977) HYZH 113-114/57. (korn-bro Rostrenen) Fluskañ – V – ('flysku) ; Kouezhañ dindan un dra douget gant an hini a flusk. E galleg : céder, s'effondrer.
- fluskennfluskenn
s. Biens, richesses. (?) cf. pluskenn (?).
●(1952) LLMM 32-33/135. (Douarnenez) Debret tout he fluskenn ganto (lire : ganti) : debret he holl vadoù. (Galleg : saint frusquin ?)
- flut .1flut .1
adj. Tan flut : petit feu moribond. Voir flut .5
●(1939) WDAP 3/192. (Pleiben, Gwezeg) Eun tan flut a zo eun tammig tan dister, prest da vervel ha nebeut a geuneud ennañ.
- flut .2
- flut .3flut .3
s. Tamm flut barv : un semblant de barbe.
●(1905) BOBL 11 novembre 60/1b. an dud-ze na vent, peurvuia, nemed eur briz aotrou benag, a zonj d'ê bea dreist ar re all, war digare ma vez, marteze, eun tam flut baro var ho muzel d'an nec'h, frizet duze, en kostez Pariz, pe en eun toull fall benag.
- flut .4
- flut .5
- flutaj
- flutañ / flutiñ .1flutañ / flutiñ .1
v.
I. V. tr. d.
(1) Gaspiller.
●(1939) WDAP 3/192. Fluta, verb. Dispign arc'hant da brena traou didalvoud. Skouer : Flutet eo bet e holl arc'hant o paea lod ar pardon d'ar merc'hed yaouank. ●(1955) STBJ 134. perak hon devoa flutet arc'hant d'o frena. ●167. Fluta arc'hant hep o zañva. ●(1957) BRUD 2/32. M'ho-peuz moneiz da fluta.
(2) Flutañ an tan : raviver le feu.
●(1939) WDAP 3/192. Fluta (an tan), verb. C'houeza el ludu da glask lakaat an tan da gregi.
(3) Mettre bas.
●(1866) BOM 4. Vel Bastarded, (…) / Fluted e Gall, tr. «Comme des mâtins, (…) / Mis bas en pays français.»
●(1924) BILZbubr 38/842. da fluta moc'h munud. ●(1927) GERI.Ern 157. fluta C[ornouaille] v a, tr. «Mettre bas.»
►absol.
●(1978) BRUDn 16/27. «en eur fluta», evel ar gwized.
(4) plais. Pondre (un texte).
●(1866) BOM 44. Piou n'euz fluted ar zon nevez ?
●(1913) PRPR 85. Soniou nevez fluted gant ar C'Hernewad kôz. ●(1927) GERI.Ern 157. fluta C[ornouaille] v a, tr. «produire, fam.»
(5) Flutañ koñchoù : raconter des contes.
●(1879) ERNsup 168. vlutañ koñcho, raconter des contes, Lanv[ollon].
- flutañ / flutiñ .2flutañ / flutiñ .2
A. V. intr.
(1) (argot de Pont-l’Abbé) Se coucher au lit, se plumer, se pager.
●(1936) IVGA 134. N’em eus ket ezomm eus he bouchou da vont da «fluti». ●268. fustomp d’al loch, da «fluti !». ●(1960) LLMM 82/310. Langaj-chon ar vilajenn gran. Fluta = Mont da gousket.
(2) S’accroupir.
●(1931) DIHU 239/266. Flutein e hra ar hé zran, un akebut étré é zehorn. ●(1934) BRUS 43. Accroupir, tr. «flutein.» ●(1975) YABA 12.08. nen doè meid flutein èl er merhed eid gobér é «nèh-kan-kan». ●(1978) LIMO 21 janvier. Flutein : S’accroupir. (langage familier) Flutein e hra ar yar eid dovein, la poule s’accroupit pour pondre. Se dit aussi pour «mettre bas, s’accroupir pour «se soulager». ●(1982) LIMO 04 juin. Ne oé named flutein eid gobér «kekah». ●(1986) LIMO 02 mars. Aeésoh (lire : aesoh) dehè flutein a pe vezènt tapet d’un hoant bennag.
B. V. pron. réfl. En em flutañ : s’accroupir.
●(1907) DIHU 30/471. Jobig (...) hum flutas étré diùhar er meùel.
- flutenn .1flutenn .1
f. –où
(1) Bec d'un pot, d'une cafetière.
●(1895) GMB 239. pet[it] Trég[uier] vlutenn, f. pl. o, bec, goulot (d'un pot).
●(1927) GERI.Ern 155. flutenn T[regor], tr. «bec, goulot (d'un pot).» ●(1931) VALL 339b. Goulot d'une cruche, tr. «flutenn T[régor] f.» ●(1982) PBLS 206. (Sant-Servez-Kallag) flutenn, tr. «bec de versoir, de cafetière.»
(2) fam. Zizi.
●(1982) PBLS 206. (Sant-Servez-Kallag) flutenn, tr. «fam. zizi.»
(3) (alimentation) Flûte de pain.
●(1978) VWMZ 18. (Ar Yeuc'h) Mari, ouie dont er-maez, a-wechou vie ganti, mabei un hanter flutenn vie ganti, Mari vie moñsañ war hennezh.
- flutenn .2flutenn .2
f. –ed Charogne.
●(1732) GReg 137a. Carogne, injure, tr. «coz-flutenn. p. coz-flutenned, coz-flutennou.»
- flutenn .3flutenn .3
f. –où (marine) Flûte.
●(1732) GReg 420b. Flute, vaisseau de charge & de transport, tr. «Flutenn. p. flutennou. flëutenn. p. ou.» ●Une flûte hollandaise, tr. «Ur flutenn Hollandès.»
- fluterig-an-douar
- flutetflutet
adj. Accroupi.
●(c.1897) GUN.dihu 147/332. flutet ar hé deuhlin.
●(1912) DIHU 83/67. Flutet édan ur bodig lan (...) Elennig vihan (...) e houilé. ●(1923) LZBg Ebrel 6 Aveit er Chinézed nen des ket brasoh plijadur, meit chom, érieu abéh doh-tu, flutet en-dro d'er lampr, da barlandal, én ur vutumein pimpadeu unan arlerh en al !
- flutigoùflutigoù
plur. Àr e flutigoù : accroupi.
●(1927) DIHU 187/203. Hi en um lakè ar hé flutigeu. ●(1934) BRUS 89. Accroupi (à croupeton), tr. «ar (me, te, é, etc.) flutigeu.» ●(1941) DIHU 360/277. Un tiad e zo kavet ar ou flutigeu, en ou oèled ; ur vam e oè krogellet hé bugale dohti, ou eskern libouret ha oeit de nétra.
- flutiñflutiñ
voir flutañ
- flutkerc'h
- flutrennflutrenn
f. –ed Celui qui soustrait, qui dérobe.
●(1732) GReg 884a. Celui qui soustrait des meubles, des papiers, par soi ou par autrui, tr. «flutrenn. p. flutrenned.»
- flutrennerezhflutrennerezh
m. Soustraction, vol.
●(1732) GReg 883b. Soustraction, enlevement, recelement de papiers, de meubles, tr. «flutrennérez.»
- flutrennezflutrennez
f. –ed Celle qui soustrait, qui dérobe.
●(1732) GReg 884a. Celle qui soustrait, tr. «flutrennès. p. flutrennesed.»
- flutrenniñflutrenniñ
v. tr. d. Soustraire, dérober.
●(1732) GReg 883b-884a. Soustraire, enlever, détourner, derober par soi ou par autrui, tr. «flutrénni. pr. flutrénnet.»