Devri

Recherche 'frouezh...' : 22 mots trouvés

Page 1 : de frouezh (1) à frouezhus (22) :
  • frouezh
    frouezh

    coll. –ioù

    I.

    A.

    (1) Fruits.

    ●(1499) Ca 88b. Froez. g. fruyt. ●119a. [knoenn] g. noyau de prune ou daultre fruit. b. men a froez euel prunenn. ●(1633) Nom 66a. Fructus : fruict : frouez. ●Pomum : toute sorte de fruict bon à manger, & applani par dehors : pep seurt frouez mat da dibriff. ●67a. Pomum maturum, mite : fruict meur : frouez meür. ●69b. Nucleus : noyau : craoüen an frouez. ●95a-b. Arbor infelix, religione damnata : arbre sterile, qui ne porte point de fruict : guezen steril, pehiny na doucq quet á froüez. ●98b. Fructus : fruict : frouez.

    ●(1659) SCger 149a. frouez, tr. «fruict.»

    ●(1849) LLB 26. Ol er freh. ●624. Freh dous avel er mél. ●(1856) VNA 91. Mangez du fruit avec votre pain, tr. «Daibret freh guet hou para.»

    ►[avec marque du diminutif au pluriel] frouezhigoù

    ●(1633) Nom 71b. Bacca : menu fruict d'arbre comme de laurier : frouezigou munut eguis grun lorè.

    (2) Dougen frouezh : porter des fruits.

    ●(1575) M 1127-1128. Yuez á quement guer, seder, á leuery, / Ma ne douc rez froez mat, da stat a trellaty, tr. «De plus, pour chaque parole, sûrement, que tu diras, / Si elle ne porte justement de bons fruits, ta condition sera troublée.» ●(1633) Nom 95a-b. Arbor infelix, religione damnata : arbre sterile, qui ne porte point de fruict : guezen steril, pehiny na doucq quet á froüez. ●95b. Arbor bifera : qui porte deux fois l'an : vn guezen á doucq froüez diu guez en bloaz.

    ●(18--) SAQ I 142-143. Red eo dougen frouez, dougen frouez mad, dougen frouez padus.

    B. (Une) espèce de fruits.

    ●(1732) GReg 948a. Ces fruits ne valent rien, tr. «Ne dal tra ar froüezyou mâ.»

    ●(1860) BAL 295. an douarou mad a oa tro-var-dro, goloed a viniennou ac a bep seurt froueziou. ●(1880) SAB 252. froeziou mad, traou brao.

    II. par ext.

    (1) Produits de la terre.

    ●(1839) BSI 178. frouézou an douar.

    (2) Abondance.

    ●(1920) FHAB Genver 194. e kouezje seiz bloavez kernez war ar vro hag a dagje seiz bloavez frouez a dlee dont en o rôk.

    III. sens fig.

    (1) Fruit, résultat.

    ●(1575) M 1127-1128. Yuez á quement guer, seder, á leuery, / Ma ne douc rez froez mat, da stat a trellaty, tr. «De plus, pour chaque parole, sûrement, que tu diras, / Si elle ne porte justement de bons fruits, ta condition sera troublée.» ●(1612) Cnf 15a. confession græt hep frouez.

    ●(1893) IAI 114. prezeget ive gant nerz ha frouez e kalz plasou.

    ►[empl. comme sing.]

    ●(1866) HSH 107. An Ebestel a brezegue an Aviel gant ur gouraich hac ur frouez admirabl. ●(1879) BAN 179. ober da entend an taolennou dirac ar bopl gant eur frouez estonus meurbed. ●(1894) BUZmornik 536. ho labouriou abostolik o tougen eur frouez burzuduz.

    ●(1907) KANngalon Du 538. ne dennont frouez ebed anezhi.

    (2) Fruit, profit, avantage.

    ●(1612) Cnf 26a. Hac ouzpen nep so beneficet, so obliget da ober restitution ves an frouez receuet gantaff.

    (1) Fruit, progéniture.

    ●(c.1500) Cb 29a. Brahaing / aliter grec na dougas nepret froez. gall. brehaigne non portant enfant. ●76b. [enguehentaff] Jtem fetus / a / um. g. plain de fruitz. b. leun a froiz. ●(1576) H 50. Suffocquer a froez humaen. ●(1612) Cnf 36a. ampeig an generation ha conception eues an frouez. ●(1633) Nom 10b. Fœtus : le fruict & portée de femme : an frouez ha coffat vn gruec.

    ●(1824) BAM 300. quemeret remejou evit coll he frouez.

    (2) Descendants.

    ●(17--) CBet 334. Laret en deus e vije ramplisset / Gant-he ha gant ho freus, hor hadorio collet, tr. «Il leur a dit que par eux et par leur race, seraient occupés les sièges que nous avons perdus.»

  • frouezh-bara
    frouezh-bara

    coll. Fruits de l'arbre à pain.

    ●(1944) DGBD 115. e c'hell a-walc'h ar frouezh-bara kemer lec'h ar maniok.

  • frouezh-mir
    frouezh-mir

    coll. Fruits de garde.

    ●(1877) MSA 137. frouez mir ar baradoz.

  • frouezh-red
    frouezh-red

    coll. (botanique) Fruits rampants.

    ●(1633) Nom 97a. Talea : ietton ou scion d'arbre qu'on plante en terre : vr iettoun pe vn scoultr giu (lire : guez ?) á planter en doüar, froüez ret.

  • frouezhadur
    frouezhadur

    m. –ioù Fructification.

    ●(1931) VALL 322b. Fructification, tr. «frouezadur m.»

  • frouezhaj
    frouezhaj

    m. Fruits en général.

    ●(1732) GReg 441a. Fruitage, fruits en general qui croissent aux arbres, tr. «Frouëzaich.» ●441a. Vivre de laitages & de fruitages, tr. «Beva gand læzaich ha frouëzaich.»

    ●(1981) LIMO 27 novembre. ni en em dapé ar er fréhaj.

  • frouezhañ / frouezhiñ
    frouezhañ / frouezhiñ

    v. intr.

    (1) Fructifier.

    ●(c.1500) Cb 89a. [froez] Jtem fructifio / as. n. g. fructifier. b. froezaff.

    ●(1659) SCger 149a. froueza, tr. «fructifier.» ●(1732) GReg 441a. Fructifier, porter du fruit, profiter, tr. «Frouëza. pr. frouëzet.»

    ●(1922) FHAB C'hwevrer 51. Echu ar sivi, diwar ar re a dlie froueza c'hoaz er bloaz da zont e vez troc'het ar «red» hag an dougerien-frouez, gant ar falz. ●52. red eo derc'hel ar sivi neat beteg ar mare ma teuint da froueza... ●(1931) GWAL 26/14. Ha bleunia a raint ha frouezi.

    (2) Faire donner des fruits.

    ●(1864) KLV 30. Kredi a rann eman eno labour an arbrat er poent greuni, froueza, pe grisienna. (...) ann arbrad, d'he dro, a bergra al labour diveza, er poent darevi. ●31. Evit froueza pe c'hreuni, ann tremp-man a zo bet anavezet evit eun dra euz ar re wella tout.

    (3) Féconder.

    ●(1744) L'Arm 443b. Féconder, tr. «Fréhein.»

  • frouezheg
    frouezheg

    f. –i Verger.

    ●(1849) LLB 993. hou frehegi neué.

    ●(1912) DIHU 83/74. Koedeu ihuél na fréhegi. ●(1934) BRUS 279. Un verger, tr. «ur fréheg –i.»

  • frouezhek
    frouezhek

    adj. Plein de fruits.

    ●(1821) GON 224a. Frouézek. Voyez Frouézuz. [= qui porte fruits. Abondant en fruits]. ●(1878) BAY 19. Fréhek, tr. «plein de fruits.»

    ●(1907) FHAB Eost 165. Ra zougo an douar yeot glaz (...) guez frouezec a dal frouez, peb hini hervez he ouenn.

  • frouezhenn .1
    frouezhenn .1

    f. –ed Arbre fruitier.

    ●(1841) IDH 184. ma ne zouguet quet fréh, é vehet haval doh er frehèn inutil-hont.

  • frouezhenn .2
    frouezhenn .2

    f. –où Fruit.

    ●(1856) VNA 105. Mangeons donc quelques fruits, tr. «Daibramb enta ur fréhen benac.»

    ●(1913) AVIE 250. Biriùikin ne zei fréhen ahanas. ●(1921) PGAZ 33. Ne leze na spezardenn, nag an disterra frouezenn da veüri er jardin.

    ►sens fig.

    ●(1821) SST 198. Peré u frehenneu er Speret santel ?

  • frouezher
    frouezher

    m. –ion Fruitier, marchand de fruits.

    ●(1821) GON 224a. Frouézer, s. m., tr. «Fruitier, marchand de fruits. Pl. ien.» ●(1876) TDE.BF 217b. Frouezer, s. m., tr. «Marchand de fruits.»

  • frouezherez / frouezhierez
    frouezherez / frouezhierez

    f. –ed Fruitière, marchade de fruits.

    ●(1821) GON 224a. Frouézerez, s. f., tr. «Fruitière, marchande de fruits.» ●(1874) FHB 502/251a. eur frouesierez o veza lavaret dezha oa maro ar zant.

    ●(1913) FHAB Ebrel 114. meur a gant lur frouez kaer a werze d'ar frouezerezed. ●(1929) SVBV 132. stal eur frouezierez.

  • frouezherezh .1
    frouezherezh .1

    f. –ioù Fruiterie (local).

    ●(1732) GReg 441a. Fruiterie, tr. «Froüezérez.»

  • frouezherezh .2
    frouezherezh .2

    m. Fructification.

    ●(1821) GON 224a. Frouézerez, s. f., tr. «Fructification, production de fruits.»

    ●(1931) VALL 322b. Fructification, tr. «frouezerez m.»

  • frouezhet
    frouezhet

    adj.

    (1) (Arbre) qui porte des fruits.

    ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 106. Er blanten sàuet a ziar en had-cé, e zou (...) fréhettoh eid er gué e zougue er muihan fréh.

    ●(1931) GWAL 26/24. eur barr ivin glas frouezet.

    (2) Qui donne beaucoup de fruits.

    ●(1912) DIHU 82/54. fréhet bras é er gomenand.

  • frouezhidigezh
    frouezhidigezh

    f.

    (1) Fécondité.

    ●(1732) GReg 402a. Fecondité, tr. «frouëzidiguez.»

    ●(1847) MDM 311. ar frouezedigez, pe an difrouezedigez eus ar briedelez.

    (2) Fructification.

    ●(1931) VALL 322b. Fructification, tr. «frouezidigez f.»

  • frouezhierez
    frouezhierez

    voir frouezherez

  • frouezhigiñ
    frouezhigiñ

    v. Féconder.

    ●(1744) L'Arm 443b. Féconder, tr. «Fréhiguein.»

  • frouezhiñ
    frouezhiñ

    voir frouezhañ

  • frouezhlec'h
    frouezhlec'h

    m. –ioù Fruiterie.

    ●(1732) GReg 441a. Fruiterie, tr. «Froëz-lec'h.»

    ●(1931) VALL 322b. fruitier, subs. lieu où l'on conserve les fruits, tr. «frouezlec'h m. pl. iou.»

  • frouezhus
    frouezhus

    adj.

    (1) Qui produit des fruits.

    ●(c.1500) Cb 89a. [froez] Item frugifer / a / uz. g. portant fruyt. b. froezus.

    ●(1659) SCger 149a. frouezus, tr. «fructueux.»

    (2) Fertile, abondant.

    ●(1499) Ca 4a. [abundaff] g. planteureux habundant (…) vide in fraezus. ●88b. Froezus. g. fructueux planteureux / habundent. l. hic et hec fertilis et hoc / le.

    ●(1732) GReg 402a. Fecond, onde, parlant de la terre, tr. «frouëzus.»

    ●(1849) LLB 48. choej en had frehus. ●921. gué fréhus. ●(1855) BDE 383. gué fréhus. ●409. ur huinien fréhus. ●(1878) BAY 19. fréhus, tr. «Qui produit des fruits.» ●(1880) SAB 253. lacaat an douarou tro var dro da veza frouezuz.

    ●(1907) FHAB Gwengolo 198. douar edus ha frouezus. ●(1943) FHAB Mezheven 308. ar gwerjezou frouezus.

    (3) Qui fait produire des fruits.

    ●(1849) LLB 826-828. Lausket leh ged en heol de skuill ged larganté / Ar hou parkeu (…) / É déreneu frehus.

    (4) (en plt des femmes) Qui est fertile, féconde.

    ●(1732) GReg 402a. Femme feconde, tr. « Grecq frouëzus.»

    ●(1850) MOY 159. ur vreg voa frouezus.

    (5) sens fig. (en plt du travail, etc.) Fructueux.

    ●(1849) LLB 14. Aveid mé vou frehus [el labour]. ●(1859) MMN 73. Coumsou Doue a zo cre a frouezus.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...