Recherche 'gaol...' : 16 mots trouvés
Page 1 : de gaol (1) à gaolod (16) :- gaolgaol
f., adv. & interj.
I.
A. (anatomie)
(1) Enfourchure, fourche des jambes.
●(1732) GReg 240a. L'entredeux des cuisses, tr. «Gaul.» ●(1752) PEll 321. Gafl, Gawl, & dans la prononciation comme Gäul, la séparation des cuisses.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaol, s. f., tr. «Enfourchure des cuisses.» ●(1890) MOA 238b. Enfourchure, tr. «gaol, f.» ●274a. Fourche des cuisses, tr. «gaol. f.»
●(1907) BOBL 13 juillet 146/3d. N'euz ket pell, eun hostizez a oa bet diwisket, taolet war he gwele, hag elumet eur c'houlaouen d'ei en he gaol.
(2) Espace interdigital.
●(1895) GMB 250. pet[it] Trég[uier] gaol ar bis, f., la peau entre les doigts.
●(1908) PIGO II 95. gaol da viz yod. ●(1910) YPAG 1. gaol ma biz bihan.
B.
(1) (botanique) Enfourchure, fourchon d'un arbre.
●(1659) SCger 59b. fourchon d'vn arbre, tr. «gaul ar vezen.» ●(1732) GReg 430b. Fourchon d'un arbre, l'endroit où les branches se divisent, autrement, le fourc d'un arbre, tr. «Gaul ur vezen. p. ou.» ●(1752) PEll 321. Nos Bretons disent de plus Gafl, pour la séparation des branches.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaol, s. f., tr. «Enfourchure des branches.» ●(1890) MOA 238b. Enfourchure, tr. «gaol, f.»
●(1907) PERS 26. var gaol eur vinien.
(2) (agriculture) Fourche de la charrue.
●(1732) GReg 155a. La fourche de la charruë, tr. «gaul.» ●155b. Gouverner la charruë pour charruer, tr. «beza é gaul an alazr.»
●(1931) VALL 316b. Fourche de la charrue, tr. «gaol m.»
(3) (géographie) Embouchure, estuaire.
●(1907) BOBL 09 novembre 163/2e. goueledet en gaol ar Girond. ●(1907) BOBL 16 novembre 164/2c. tost da c'haol ar Girond.
C.
(1) Ober gaol : marcher à grandes enjamabées.
●(1922) GLPI 28. Me 'rafe gaol buan !
(2) Dont gant gaol : venir rapidement.
●(1974) GAME 13. Ar re mañ teuv gand gaol da di Gevel.
(3) =
●(1959) BRUD 7/28. ha gaol er-mêz !
II. Adv. A-c'haol : à califourchon.
●(1903) MOAO 31. Va zad gant ar vaol / E c'h azezen a c'haol / Adren war eur skaon. ●(1908) PIGO II 158. a-c'haol war ar brank nesan.
III. Interj. Onomatopée pour envoyer paître qqn.
●(1959) BRUD 10/51. Gaol ! Diwar va zro ! eme Yann. Hag eur voutezad leun a gaoh-saout e diadreñv Chakez da vont kuit.
IV.
(1) (Reiñ, ober) gaol : partir, se dépécher, aller vite.
●(1910) FHAB Here 311 *An Tour-Guen. Tud ar meaziou, strafuihet holl, a rea gaol en o raok. ●(1931) VALL 211. Détaler, tr. F. Vallée «ober gaol fam.» ●(1957) AMAH 169 (T) *Jarl Priel. Ur bloavezh goude va dilez, en devoa ranket ar c'habiten Cury ober gaol gant ar vezh. ●(1958) BRUD 5/35 (L) *Mab an Dig. Gaol a roe dre ma helle. ●(1964) BRUD 18/23 (L) *Mab an Dig. Neuze avad e roent gaol ur pennad !
(2) Reiñ tro d'e c'haol : (?) être plié de rire (?)
●(1958) BRUD 5/42 *Mab an Dig. Tud Lanbaol, m'henn asur deoh, a roe tro d'o gaol.
- gaoleggaoleg
m. gaolizien
I. Homme qui a les jambes écartées.
●(1890) MOA 274b. Homme fourchu, tr. «gaolek, adj. et subst.»
II. sens fig.
(1) Fendant.
●(1931) VALL 299a. Fendant, tr. «gaolek (et –leg, subs).»
●(1952) LLMM 32-33/136. (Douarnenez) Gaouleg l. gaoulizien. Vaniteux (eus ar baotred hepken). ●(1977) PBDZ 216. (Douarnenez) gaolizien, tr. «fanfarons, vantards.»
(2) Faiseur d'embarras.
●(1916) KZVr 182 - 27/08/16. (Kledenn) Gaolek, tr. «faiseur d'embarras, a vez lavaret e Cleden, Ivonig Picard.»
III. Blason populaire : surnom des habitants de Goulien et de Meilars.
●(1986) HYZH 167-168/60. gaoleg, pl. gaolejen : crâneur; gaolejen : surnom des habitants de Goulien (et Meilars), de gaoleg : crâneur.
- gaolek
- gaolgammgaolgamm
adj. & m.
(1) Adj. Qui boite des deux côtés.
●(1732) GReg 102a. Boiteux des deux côtez, par foiblesse de hanches, tr. «gaulgam.» ●(1752) PEll 321. Galf-gam, Gaul-gam (…) boiteux des deux jambes, des deux cuisses, ou des deux hanches.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaol-gamm, adj., tr. «Boiteux des deux jambes.»
(2) M. Homme qui a une cuisse torse.
●(1732) GReg 929b. Qui a la cuisse tortuë, tr. «Gaul-gamm. p. gaul-gamméyen.»
- gaolgammañ
- gaolgammezgaolgammez
f. –ed Boiteuse des deux côtés.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaol-gammez, s. f., tr. «Boiteuse des deux côtés.»
- gaoliadgaoliad
f., adv. & prép. –où
I. F.
(1) Enfourchure des jambes.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaoliad, s. f., tr. «Enfourchure des jambes.» ●(1890) MOA 238b. Enfourchure, tr. «gaoliad, f. (parlant des jambes).»
(2) Plein l'entrejambe.
●(1982) PBLS 182. (Sant-Servez-Kallag) ar veuh-se a zo eur haoliad laez ganti, tr. «cette vache a plein de lait, le pis bien gonflé.»
(3) Enjambée.
●(1931) VALL 258b. Enjambée, tr. «gaoliad f.»
(4) fam. Cuite.
●(1982) PBLS 182. (Sant-Servez-Kallag) hennez a zo eur haoliad gantañ, tr. «il a une cuite monstre (expression vulgaire).»
(5) sens fig. Ober re vras gaoliad : faire montre d'ostentation.
●(1931) VALL 519b. cet homme montre de l'ostentation, tr. «ober re vras gaoliad.»
II. Adv. A-c'haoliad : à califourchon.
●(1732) GReg 130b. Califourchon, jambe deçà, jambe de-là, tr. «a c'haulad. a c'haulyad.»
●(1876) TDE.BF 222a. A-c'haoliad, tr. «à califourchon.»
●(1923) FHAB Mae 169. Arabad chom a-c'haoliad, eun troad e pep tu.
III. Loc. prép.
(1) A-c'haoliad war : à califourchon sur.
●(1732) GReg 130b. Aller à cheval à califourchon, tr. «mônet a c'haulyad var varc'h.»
●(1869) HTC 87. Hema a gemeras an tec'h a c'haoliad var eur mul. ●(1876) TDE.BF 434. a-c'haoliad war he azen. ●(1878) EKG II 118. Edon a c'haoliad var ar voger.
●(1906) KANngalon Gwengolo 207. en em lakeat ac'haoliet var va diouskoaz. ●(1911) BUAZperrot 329-330. a c'haoliad var eur marc'h. ●(1923) FHAB C'hwevrer 63. a-c'haoliad war eur voger.
(2) A-c'haoliad e =
●(1910) MAKE 27. Noun Lopez ha Yan Cheulk (...) a bignas a c'haoliad er prenestr.
- gaoliadur
- gaoliañ
- gaoliatagaoliata
v. & adv.
I. V. tr. d.
(1) Arpenter.
●(1908) PIGO II 121. en eur c'haoliata al lanneier a-dreuz d'ar brug. ●(1909) FHAB Here 301. ar pennaouer, a veler o c'haoliata a-dreuz hag a-hed an irvi diouz ma kav ar founusa toulladou da grabanata.
(2) Enjamber, enfourcher.
●(1914) DFBP 118a. enfourcher, tr. «Gaoliata.» ●(1920) FHAB Meurzh 275. Arôk gaoliata ar skalier. ●(1931) VALL 258b. Enjamber, tr. «gaoliata.»
II. V. intr. Marcher à grandes enjambées.
●(1876) TDE.BF 222a. Gaoliata, v. n., tr. «Marcher à grandes enjambées.» ●(1890) MOA 239a-b. Marcher à grandes enjambées, tr. «gaoliata.»
III. Adv. A-c'haoliata : à califourchon.
●(1925) BILZ 107. mont a rê a-c'haoliata war ar c'horn evit staga an anverguriou.
- gaoliataerezhgaoliataerezh
m. (?) Déferlement (?).
●(1910) FHAB Here 307. Ar roue Vortigen, an den diaviz ma'z oa, ne reas ket an disterra van o velet eur seurt gaoliaterez.
- gaoliek
- gaolienngaolienn
f. –où Enfractuosité.
●(1924) BILZbubr 43-44/1027. Eun toulladig martoloded a gavas, en gaolienn eur garreg, eur varrikenn en he fez. ●1028. er c'haoliennou hir.
- gaoliñgaoliñ
v. intr.
(1) (en plt d'un arbre) Fourcher.
●(1732) GReg 430a. Fourcher, se fourcher, parlant d'un arbre, Gauli. pr. gaulet.»
●(1876) TDE.BF 222a. Gaoli, s. f., tr. «Se fourcher, parlant d'un arbre.»
(2) (en plt d'un chemin) Bifurquer, se diviser, se ramifier.
●(1931) VALL 66b. Bifurquer, tr. «gaoli.» ●(1981) ANTR 63. Gaoli a ra an hent-se o tigouezoud tost d'ar maner.
- gaoloc'h
- gaolod