Devri

Recherche 'gavr...' : 17 mots trouvés

Page 1 : de gavr (1) à gavrvoued (17) :
  • gavr
    gavr

    f. & interj. gevr, givri, gavroù, gevred

    I. (zoologie)

    (1) Chèvre.

    ●(1499) Ca 24b. Boug an gaffr. g. barbe de chieure. ●89b. Gaffr. g. cheure. ●139a. Mirer an guefr. g. pastour des chefures. ●(c.1500) Cb 14b. [aneual] g. beste menue comme berbis cheures pourceaulx. bri. loeznet mut euel deuet guefr moch. ●90a. [gaffr] item hec caprella / le. di. g. petite chefure. b. gaffryc.

    ●(1659) SCger 25a. chevre, tr. «gaovvr, p. gueor.» ●149b. gaovvr pl gueor, tr. «chevre.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheure, tr. «gaur', ur gaur', pl. gueur'.» ●(1732) GReg 163a. Chevre, femelle du bouc, tr. «Gavr. p. guevr. gaour. p. gueor.» ●(1752) PEll 321. Gafr, qui se prononce Gaür monosyll. Chèvre, animal. Pluriel Ghefr & Gheor de deux syll.

    ●(c.1825-1830) AJC 564. ar gerf. ●(1838) OVD 85. ur vanden bouhèd ha guivre. ●(1839) BEScrom 274. ou discoué e oé goleit guet ur grohen gavre. ●(1849) LLB 723. en dévend, er gévr. ●(1867) MGK 130. Ar bouc'hed hag ar gaoriged. ●(1879) GDI 49. prenein ur hâvr. ●(1897) EST 49. Hou tevend ha hou kévr. ●(1899) BSEc xxxvii 155 / KRL 20. E llec'h ma ve staget ar c'haor e rank chom (pe peuri), tr. «On n'est pas toujours maître de modifier une situation : il faut alors savoir en tirer le meilleur parti possible.»

    ●(1907) VBFV.bf 24a. gavr, (b[as] van[netais] gor, f. pl. gévr, tr. «chèvre.» ●(1909) LZBt Du 39-40. eur vandenn gever gouez. ●(1922) EOVD 87. ur vanden bohed ha gévr. ●(1958) BRUD 5/99. emañ ar gaoliked o hedal dond d'o hraou ! (…) Amañ, emezi, e vank eur haolig ! ●(1964) ABRO 95. gant un tenn, e ledis unan eus ar gevred bihan war an douar.

    (2) Menn-gavr : chevreau.

    ●(1659) SCger 25a. chevreau, tr. «menn gavvr.» ●(c.1718) CHal.ms i. cheureau, tr. «ur menn gaur'.»

    ●(1867) FHB 120/124. e kemerot eur menn-gaor, gant ma vezo evel eghile, dinam, par, ha bloasiad.

    (3) Loc. interj. Gavr an ognon !

    ●(1922) IATA 21. Gav' an ougnoun ! Dare din ankounac'hât eun dra benag da lavaret did. ●(1931) VALL 561a. Nom d'une pipe ! tr. «gavr an ognoun !»

    II. (technique)

    (1) Cric.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cric un cric, tr. «ur gaur' machine pour leuer un fardeau.»

    ●(1890) MOA 167b. Chevalet pour graisser des voitures, tr. «gaor, gavr, f.»

    (2) Chevalet pour transporter une charrue.

    ●(1732) GReg 155a-b. Le chevalet pour supporter la charruë par les chemins, tr. «ar c'havr.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Gavr, s. f., tr. «Chevalet de repos de la charrue.» ●(1890) MOA 167b. Chevalet de repos, pour une charrue, tr. «gavr, f.»

    (3) (jeu) C’hoari ar c’havr.

    ●(1857) CBF 125. C’hoari c’haor, tr. « Espèce de petit trépied en bois que l’on cherche à abattre avec de petits bâtons. » ●(1876) TDE.BF 88b. C'hoari ar c'hap, tr. «C'est un petit trépied en bois que l'on cherche à abattre avec de petits bâtons. Je ne puis analyser ce mot. Ce jeu s'appelle aussi c'hoari ar c'haor. A la lettre, jeu de la chèvre.

    III. [en apposition] (botanique)

    (1) Boued-gavr : chevrefeuille.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cheurefeüil, tr. «boet gaur'.»

    ●(1904) DBFV 27b. bouid gavr, bouid gévr, tr. «chèvrefeuille.» ●(1934) BRUS 259. Du chèvrefeuille, tr. «bouid-gavr.»

    (2) Laezh-gavr : suc de la fleur de chevrefeuille.

    ●(1732) GReg 163b. La fleur de Chevrefeuille, tr. «Leaz-gavr. lez-gaour.»

    IV. (astronomie) Steredenn ar C'havr : le Capricorne.

    ●(1931) VALL 96a. Capricorne (astron.), tr. steredenn ar C'havr.»

    V. (Blasons populaires)

    (1) Gevr ruz ar C’hroesti : surnom des habitants du Croesty.

    ●(1911) DIHU 74/293. Gevér ru er Hroesti.

    (2) Gevr Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    ●(1911) DIHU 74/293. Gevér Silieg (chèvres de Siffiac).

    (3) Gavroù (?) Silieg : surnom des habitants de Silfiac.

    ●(1911) DIHU 73/283. Goreu Silieg e larér, ne houian ket perak ? ●(1947) BRMO 32. ceux [= habitants] de Silfiac, Gorreu (chèvres).

    VI.

    (1) Treut evel ur c'havr : très maigre.

    ●(1878) SVE 631. Treud e-c'hiz eur c'havr, tr. L.-F. Salvet «Maigre comme une chèvre.»

    ●(1985) PBBO 191 (Ku) Botoa. Treut evel ur c'havr, tr. H. Ll. Humphreys «maigre comme une chèvre.»

    (2) Mont gant ar c'havr :

    ●(1976) KOYO 48 (G) J. Belz. Kement ha kement a oe da lared m'en-dint c'hoazh diouzh o dibuniñ d'an eur-mañ, mar n'en-dint ket aet g'ar gavr anezhe atao !

    (3) Staotet he deus ar c'havr en ho lavreg : il va vous arriver malheur. Cf. kac'het en deus e jav outañ, kac'het eo ar marc'h ouz ub., kac'het en deus e varc'h ouzh e garr. Cf. kac’hat.

    ●(14--) Jer.ms 382. Staotet eu an gaffr en ho laffrec, tr. R. Hemon «La chèvre a pissé dans vos braies.»

    ●(1716) PEll.ms 824-825. Voici un proverbe que je trouve dans la Destruct de Jerusalem, Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chévre a pissé en vôtre culote. Paroles indécentes que l'on fait dire par Tite à Pilate. ●(1752) PEll 518. Les anciens ont écrit Laffrec, & je le trouve particulierement en cet endroit de la Destruction de Jérusalem Staotet eu an gaffr en ho laffrec, la chèvre a pissé en votre culote, ce qui est comme un prédiction de malheur. C'est Tite que l'on fait parler ainsi à Pilate.

    ●(1878) SVE 619. Staotet e-d-euz ar c'havr en ho lavrek, tr. L.-F. Salvet «La chèvre a pissé dans votre culotte. (Il vous arrivera malheur.)» ●(1896) MELu E. Ernault VIII 139. Dicton modernisé arbitrairement, je crois, S[auvé] 619, bien qu'il se retrouve, sans indication de provenance, dans des notes manuscrites ajoutées par Gabriel Milin à un des exemplaires du dictionnaire breton-français de Troude que m'a obligeamment communiqué M. E. Lemière, son propriétaire actuel.

    (4) Mont e varr-iliav gant ar c'havr : faire faillite (en parlant d’un tenancier de bar, restaurant, etc).

    ●(1942) VALLsup 73. Faire faillite, en parl. d'un aubergiste tr. F. Vallée «mont e varr-ilio gand ar c'haor popul.»

    (5) Bezañ treut ar c'havr gant ub. : la cuisine n’est pas bonne chez.

    ●(1732) GReg 239b. La cuisine n’est pas bonne chez moi, tr. «treud ar c’haour guene-me.»

    (6) Reiñ kaol d'ar c'havr : voir kaol.

  • Gavr
    Gavr

    n. de l. Gâvres.

    ●(1902) LZBg Mae 101. Gavr. ●(1905) DIHU 06/114. person Gavr. ●(1985-1986) ADEM 114. Gavr, Saint-Cado, oa ket ’ta pell a-zouzh an Intel.

  • gavr-goad
    gavr-goad

    f. Grue.

    ●(c.1718) CHal.ms ii. grue, pour eleuer des pïerres, tr. «gaur' coet.»

    ●(1904) DBFV 87b. gavr koed, tr. «cric, grue, instrument pour lever les fardeaux (Ch.ms.).»

  • gavr-lann
    gavr-lann

    f. (entomologie) Sauterelle.

    ●(1910) EGBT 82. gavr-lann, tr. «sauterelle.»

  • gavr-ouez
    gavr-ouez

    f. givri-gouez (zoologie) Chèvre sauvage.

    ●(1499) Ca 89b. g. chiefure sauluaige. b. gaffr goez.

    ●(1876) TDE.BF 222a. Gaour gouez, s. f., tr. «Chamois.»

  • gavr-venez
    gavr-venez

    f. (zoologie) Chamois.

    ●(1931) VALL 108b. Chamois, tr. «gavr-venez, gaor-venez f. pl. givri-menez (an Alpou).»

  • gavr-vor
    gavr-vor

    f. givri-mor, gevr-mor (ichtyonymie) Langouste.

    ●(1633) Nom 47a. Squilla gibba : sauterelle, cheurette, guernette : gauzr-mor.

    ●(1659) SCger 48a. ecreuisse, tr. «gavr vor.» ●(1732) GReg 320a. Écrevisse, poisson de mer, tr. «gavr vor. p. gueor vor.» ●(1752) PEll 321. Nos Bretons disent Gafr vor, chèvre de mer, une écrevisse.

    ●(1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Gaor-vor a dalv amañ atao kement ha grilh-vor. ●(1931) VALL 240a. Écrevisse (…) de mer, tr. «gavr-vor f. gevr-mor ou givri-mor.»

  • gavrachenn
    gavrachenn

    f. –ed = (?) Fillette qui grimpe partout ; cf. gavr (?).

    ●(1992) HYZH 189/58. (Treboull) oa ket moaien da zigoriñ met ni peogwir oamp gavrachenned giz ma oamp, unan vie o pignat eben hag a yae e barzh.

  • Gavrenn
    Gavrenn

    f. Habitante de Gâvres.

    ●(1878) BAY 12. ur Hâvren, tr. «une fille ou femme de Gâvres.»

  • gavrez
    gavrez

    f. –ed (zoologie) Chèvre.

    ●(1910) BUJA 48. goad eur gavrez... ●(1911) BUAZperrot 609. leaz eur c'havrez.

  • gavrgen
    gavrgen

    m. Peau de chèvre.

    ●(1732) GReg 163a. Peau de chevre, tr. «Gaour-qen.»

    ●(1941) FHAB Genver 3. mantell gavrken Josef.

  • Gavrig
    Gavrig

    n. de l. Ejipt Gavrig : pays imaginaire.

    ●(1974) YABA 01.06. Nameit e vehè ou sonj de voned d'en Ejip Gaorig ? ●(1974) LIMO 01 juin. Ejip Gaorig, tr. «désigne dans cette région un pays imaginaire, de piètre réputation.» ●(1974) LIMO 28 septembre. Ejip-Gorrig, tr. «pays imaginaire auquel on fait allusion dans le langage populaire pour une contrée très lointaine, et dénuée de tout.»

  • gavrig-an-hañv
    gavrig-an-hañv

    f. (ornithologie) Surnom de la bécassine.

    ●(1871) RECe I 228. Bin, ban, Corriganan, / Pelec'h e moc'h epad ar goan ? / – 'Barz un toullic, 'barz an douar / Da gortoz an amzer clouar, tr. «Bin, ban, Naine, / Où es-tu pendant l'hiver ? / – Dans un petit trou, dans la terre, / Pour attendre le temps tiède.»

    ●(1928) FHAB Mezheven 212. Bimbaon ! gavrig an hanv, / Pelec'h out bet epad ar goanv ? / En eun toullig en douar, / O c'hedal an amzer glouar. ●Gavrig an hanv a zo eul lezhano a roer d'ar c'hioc'h, e Gorre-Leon, dre ma'z eus kalz heveledigez etre an trouz a ra ar par, gand e blunv, p'o laka da zourral, ha begelierez ar c'havrig. ●(1942) VALLsup 20a. Bécassine, tr. «gavrig-an-hañv f.»

  • Gavriniz
    Gavriniz

    n. de l. (île dans le Morbihan).

    ●(1959) MOJE II 4. Hogen, euz Gaoriniz beteg Konlo, eun teuz a lakee ar vorêrien war ziwall ouz taoliou-yud an avel.

  • gavrlammat
    gavrlammat

    v. intr. Cabrioler.

    ●(1931) VALL 88b. Cabrioler, tr. «gaorlammat.»

  • gavrpennek
    gavrpennek

    adj. À tête de chèvre.

    ●(1923) SKET I 114. an teuziou lik (…) gavrpennek.

  • gavrvoued
    gavrvoued

    m. (botanique) Chèvrefeuille.

    ●(1942) VALLsup 32b. Chèvrefeuille, tr. «gévrvouid m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...