Devri

Recherche 'ged...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de ged (1) à gedour (16) :
  • Ged
    Ged

    n. de l. Ar Ged (un des sommets du Ménez-Hom).

    ●(1928) FHAB 54. Ar gern a hanver ar Yed, pe ar Ged. (...) An uhelennou a hanver Mene-Hom a zo diou lodenn anezo ; el lodenn gentañ ez eus tri gern : ar Yed : 330 metr.

  • ged .1
    ged .1

    m. –où Guérite de garde, échauguette.

    ●(1499) Ca 104b. Guet. g. eschauguetes.

  • ged .2
    ged .2

    m./f.

    I.

    (1) Guet, patrouille.

    ●(1499) Ca 106b. Guyt vide in guedaff. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. Jtem pluraliter he insidie / arum. g. aguez / ou espiez. b. guedou. ●(1633) Nom 188b. Excubiæ : le guet : an guet. ●190a. Statio : le guet, le corps de garde : an guet, vn plaçc da ober gard.

    ●(1659) SCger 64b. guet, tr. «guet.» ●108a. sentinelles, tr. «guet.» ●(1732) GReg 214a. Corps-de-garde, ceux qui font la garde, tr. «ar gued.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «ronde ou garde de nuit.»

    (2) Ober (ar) ged : faire le guet.

    ●(1633) Nom 293a. Procubitores : qui fait le guet : an hiny á graff an guet.

    ●(1732) GReg 449a. Faire garde, faire la garde, tr. «ober gued. ober ar gued.»

    ●(1911) BUAZperrot 151. Eur vamm gristen a oar ouspen, eo didalvez d'ezi ober ar c'hed noz-deiz en dro d'he bugale, ma n'en em ziouallont ket o unan. ●290. grit ar c'hed hoc'h unan.

    (3) E ged : de faction, en vedette.

    ●(1869) SAG 274. soudarded en ged.

    ●(1919) BUBR 7/186. Gallout a raer c'hoaz depechi gant eul lamp elektrik da unan all a vezo e ged.

    (4) Paotr ar ged : guetteur.

    ●(1911) BUAZperrot 290. pôtred ar c'hed a zo galvet.

    (5) Derc'hel ar ged : tenir le guet.

    ●(1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    (6) Guetteur, garde.

    ●(1732) GReg 449a. Garde, corps de garde, sentinelle, tr. «gued. p. guedou.»

    (7) Arouez ar ged : le mot de passe.

    ●(1732) GReg 480a. Le mot du guet, tr. «Arouëz ar gued.»

    II.

    (1) Espoir, ce que l'on attend, qu'on espère.

    ●(1862) JKS avec des paragraphes supplémentaires traduits du texte de La Mennais). ">JKS.lam 265. Lekeomp e Doue hon holl fisians hag hon holl c'hed. ●(1862) JKS 213. Va holl c'hed em poaniou. ●342. c'houi zo va ged. ●(1876) TDE.BF 225a. Ged, s. m., tr. «Attente, espérance.»

    (2) Bezañ ged da ub. : être en attente de qqn.

    ●(1935) LZBl Gwengolo/Here 172. Eno, emezan, eus ged d'al leanezed. ●(1961) BLBR 128/21. Evelse e vije ged dezañ ha ne gavfe dor zerret e nebleh.

    (3) War c'hed a, eus : dans l'attente de.

    ●(1860) BAL 201. evel ma vezer ouz ur mignoun pa vezer var c'hed aneza. ●(1894) BUZmornik 215. ar Zalver m'edo ann holl boblou var c'hed anezha.

    ●(1900) MSJO 87. Pa ves eur Roue pe eun Impalaër var c'hed eus eur mab. ●(1908) FHAB Mae 148. an hini edot war c'hed anezhan. ●(1915) HBPR 58. Edor varc'hed deuz trous. ●(1925) FHAB Genver 10. An dud (...) a zo war c'hed eus ar nevezenti vras.

    (4) War c'hed da (+ v.) =

    ●(1868) KMM 69. en enor d'ar Verc'hez var c'hed da c'henel e Mab.

    ●(1925) FHAB Genver 35. Golo a oa war c'hed da glevet ar gurun o krozal.

  • ged-noz
    ged-noz

    m. Patrouille de nuit.

    ●(1732) GReg 703b. La ronde de la patrouille, tr. «Tro ar gued-nos.» ●Faire la patrouille, tr. «Ober ar gued-nos.»

    ●(1876) TDE.BF 225a. Ged-noz, tr. «Ronde de nuit.»

  • gedal / gedañ / gediñ
    gedal / gedañ / gediñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Guetter, épier.

    ●(14--) N 273-278. Me hoz guinhezl a quehezl mat / Hac a goar an tro voar tron choat / Me goar ho great quen natur / Hac an hol loznet mo guedo / Bleiz ha heizes mo encreso / Mar bez en bro mo cafo sur, tr. «(C'est) moi votre veneur de bon renom, / Qui connais le pourtour du bois ; / Je sais parfaitement lancer (?) / Et toutes bêtes je les guetterai, / Loup et biche, je les talonnerai ; / S'il y en a dans le pays je les trouverai, sûrement.» ●(1499) Ca 102a. Guedaff. g. agaiter. l. insidior / aris. ●106b. Guyt vide in guedaff

    ●(1659) SCger 52a. epier, tr. «guedal.» ●64b. guetter, tr. «guedal.» ●152a. gueda, tr. «gueter.»

    (2) Attendre.

    ●(1732) GReg 60a. Attendre, demeurer jusqu'à ce que &c., tr. «guedal. pr. guedet.» ●J'attend ici Corentin, tr. «Ez ma oun amâ o c'hedal Caurintin.»

    ●(1857) CBF 71. oc'h ho kedal ema, tr. «il vous attend.» ●(1878) EKG II 56. gedal ken na viche deiz. ●(1893) IAI 1. n'hoc'h euz nemet brezel da c'hedal.

    ●(1916) KANNlandunvez 53/373. Mad eo. Eur vez oa guelet tud o c’hedal an Anjelus e kichen an hostaliri, prest d’en em ampoezouni an abretta ar guella. ●(1989) LARA 222. Pell hon eus gedet.

    (3) Gedal udb. digant ub. : attendre qqc. de qqn.

    ●(1911) BUAZperrot 819. Komprenet am eus petra edo o c'hedal diganen.

    (4) Espérer.

    ●(1732) GReg 60a. Attendre, esperer, tr. «guedal. pr. guedet.» ●Ill attendoit cette charge, tr. «edo o c'hedal ar garg-hont.»

    II. V. tr. i.

    A. Gedal digant udb. ma rafe udb. : attendre de qqn qu'il fasse qqc.

    ●(1914) KANNgwital 139/428. An Ao. Persoun a c'hed digant ar mammou ma roint dezhan (...) eur maread hanoïou.

    B.

    (1) Loc. adv. Da c'hedal : en attendant.

    ●(1900) MSJO 74. Mes da c'hedal e rankomp kaout bara. ●(1912) KANNgwital 118/181. da c'hedal, ar Patrounaj a fell dezhan diskuez he anaoudegez vad.

    (2) Loc. conj. Da c'hedal ma : en attendant que.

    ●(1877) EKG I 44-45. da c'hedal ma vezo aozet d'ehoc'h eun tamm boued.

    ●(1909) FHAB Du 333. lakât ar vioc'h da beuri ebarz da c'hedal ma vo poënt ober an douar patatez. ●(1915) KANNgwital 156/81. evit beza benniget da c'hedal ma savo beo adarre.

    (3) Loc. prép. : en attendant.

    ●(1900) MSJO 129. Da c'hedall an deves kaer-ze.

    III. [empl. devant un v.]

    (1) Attendre de.

    ●(1900) MSJO 140. Eur misioner a oa eno o c'hedal sevel var eul lestr da zistrei d'he vision.

    (2) S’attendre que.

    ●(1911) BUAZperrot 363. korf an den n'eo na dir, na mean. Penaoz gedal ne deuzfe ket ?

    IV. V. pron. réfl. En em c'hedal : s'attendre.

    ●(1909) FHAB Ebrel 112. kleier ar c'herriadennou bras a jom d'en em c'hedal. ●(1995) BRYV III 106. (Milizag) Hag ez oa ar hiz e-pad o fermision d'en em hedi.

  • gedañ
    gedañ

    voir gedal

  • gedegen
    gedegen

    s. (musique) Vielle.

    ●(1963) TDBB 388. Enfin, çà et là, et particulièrement aux environs de Morlaix, nos informateurs connaissent aussi la «gedegen» ou «gidigin», c'est-à-dire la vielle.

  • geder
    geder

    voir gedour

  • gedig
    gedig

    m. –où Échauguette.

    ●(1732) GReg 477b. Guerite, échauguette, tr. «Guedicg. p. guedouïgou.» ●515a. Echauguette, tour ou lieu élevé sur les côtes de la mer, pour placer une sentinelle, tr. «Guedicq. p. guedouïgou.»

    ●(1868) FHB 166/79b. gedikou ar zoudardet e gard. ●(1876) TDE.BF 225a. Gedik, s. m., tr. «Guerite d'un guetteur, d'un factionnaire.» 

  • gediñ
    gediñ

    voir gedal

  • gedlec'h
    gedlec'h

    m. –ioù Poste d'observation.

    ●(1931) VALL 506a. Observatoire, tr. «gedlec'h m. pl. iou.»

  • gedon
    gedon

    plur. gad

  • gedona
    gedona

    v. intr. Chasser le lièvre.

    ●(1659) SCger 23a. aller a la chasse des lieures, tr. «gadonna.» ●73b. chasser au Lieure, tr. «gadonna.» ●149b. gadouna, tr. «chasser aux lievres.» ●(c.1718) CHal.ms i. aller a la chasse du lieure, tr. «gadonein, gadonnat, monet de c'hagonein / c'hadonein.» ●(c.1718) CHal.ms ii. chasser au lieure, tr. «gadonnat.» ●(1732) GReg 156a. Chasser aux lievres, tr. «Gadona. pr. gadonet.» ●(1752) PEll 330. Gadôna, chasser aux lievres.

    ●(1869) FHB 245/286a. o c'hedona e veze ive. ●(1870) FHB 283/175b. hiniennou euz ar chasseourien ne allent miret da vont avechou da c'hadona. ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadona, vn., tr. «Chasser le lièvre ; part. et ; se dit plus fréquemment gadouna.»

    ●(1907) FHAB Gouere 139. evit gadouna pe labousseta. ●(1949) KROB 18-19/13. al lern o c'hedona. ●(1950) KROB 25/13. pa vez gedon eo gedona.

  • gedonaer
    gedonaer

    m. –ion Chasseur de lièvres.

    (1) Chasseur de lièvres.

    ●(1876) TDE.BF 220a. Gadouner, s. m., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien.» ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Chasseur de lièvres ; pl. ien.»

    ●(1923) BUBR 26/450. arabad sponta na gad na gadonerien.

    (2) Hâbleur, vantard.

    ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadouner, sm., tr. «Hâbleur ; pl. ien.»

    ●(1942) VALLsup 91a. Hâbleur, tr. «gadoner prop. chasseur de lièvres (Rusq.).»

  • gedonaerezh
    gedonaerezh

    m. Gasconnade.

    ●(1895) RUSq.BF 109a. Gadounérez, sm., tr. «Gasconnade.»

  • gedour
    gedour

    m. –ion Guetteur.

    ●(1499) Ca 102a. Guedour. g. gaite qui veille entour vng chateu. ●(c.1500) Cb 102a. [guedaff] Jtem hic insidiator / oris. g. espieur / ou insidiateur. b. gueder. ●[guedour] Jtem hic speculator / oris. b. gueder. ●(1633) Nom 293a. Excubitor : guetteur, qui fait ou tient le guet de nuict : gueder an hiny á delch an guet en nos.

    ●(1732) GReg 449a. Garde, la garde, ceux qui font la garde, tr. «gueder. p. guedéryen. guedour. p. yen.» ●480a. Guetteur, qui épie les passans, tr. «Guedour. p. guedouryen.»

    ●(1865) LZBt Gouere 5. gant aon rag kant ha kant ièder. ●(1876) TDE.BF 225a. Geder, s. m., tr. «Guetteur, sentinelle ; pl. ien.» ●(18--) SAQ I 153. eur gedour e tal ar porz-guint.

    ●(1907) DRSP 52. Ah ! ta gedour hag a nevez er vro ? ●(1941) FHAB Du/Kerzu 105. An enebourien a gerze gant mall, war raok, met roet e voe d'ar Vretoned do (lire : da) c'houzout, gant ar c'hedourien, e oant o tostaat.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...