Recherche '"glac'har"...' : 6 mots trouvés

• glac'har .1
  glac'har .1

  adj. Faible.

  ●(1864) KLV 24. Eur wech poulzet, euz ar sklerijen e deuz defot c'hoaz, peotramant e choum glac'har...

• glac'har .2
  glac'har .2

  m./f. –où

  I.

  A.

  (1) Douleur morale, affliction, peine, chagrin.

  ●(14--) Jer.ms 357. Eguyt nep glac'har na harell, tr. «Malgré n'importe quel chagrin et tourment.» ●(14--) N 77. Coz off ha leun ach (variante : ah) a glachar, tr. «Je suis vieux, et, hélas ! plein de douleur.» ●(1530) J p. 4a. Da doen hon glachar, tr. «pour porter nos maux.» ●(1557) B I 276. En glachar ha mil amloary, tr. «dans mille douleurs et angoisses.» ●540. glachar hac ambary, tr. «des douleurs et des angoisses.» ●(1575) M 2381. Da bout ach en glachar : hac esgoar bet nary, tr. «Pour être, hélas ! dans la douleur et la peine, à jamais.» ●(1580) G 2. Fragan (…) / So hep mar eff he par en glachar, tr. «Fragan (…) / Qui est, sans aucun doute, lui et son épouse, en chagrin.» ●71. glachar am goan parfet, tr. «chagrin qui me peine grandement.» ●113. Glachar hac esgoar don a meusme oz monet, tr. «J'ai douleur et peine profonde à m'en aller.» ●240. Glachar, langour so em courayge, tr. «Douleur, tristesse sont dans mon cœur.»

  ●(c.1680) NG 721. Ur glahar bras oé. ●(1732) GReg 17a. Affliction, peine de l'esprit, tr. «glac'har. p. glac'harou.» ●(1744) L'Arm 8a. Affliction, tr. «Glahar.» ●(1752) PEll 338. Glac'har, Regret, affliction de la perte, ou séparation de ceux que l'on aime. ●(17--) TE 8. ur glahar hemb musul.

  ●(1847) FVR 73. Tud a galoun en em ro eur pennad d’ar c’hlac’har. ●153. Ha c’houi, ma bugaligou, mar ho pe ar c’hlac’har. ●(1860) BAL 104. grit ma em bezo glac'har dre abec d'am pec'hejou. ●(1862) BSH 6. Ar pales so carguet a hivoud, a c'hlac'har.

  (2) Kemer glac'har : s'affliger.

  ●(1861) BELeu 94. red-é quemér méh, quæ ha glahar. ●(1868) KMM 117. Petra dalv deoc'h kemeret re a c'hlac'har hag a ran-galon pa varv ho tud ?

  (3) Kemer glac'har gant ub. =

  ●(1912) BOEG 74. Mar keméran glahar get te vrér.

  (4) Regret.

  ●(1890) BSS 23-24. un induljans plenier ive d'ar breudeur a d'ar c'hoarezet a zo brema er vreuriez-ze a d'ar re a vezo enni divezatoc'h a bouez coves gant glac'har d'o fec'hejou.

  ●(1900) MSJO 270. a boues ma vint lavaret gant glac'har ha devosion.

  (5) Kaout glac'har da ub. : regretter qqn.

  ●(17--) EN 852. me meus glahar a voailch, sioais din, dam pried, tr. «j'ai assez de chagrin, hélas pour moi, de mon époux.»

  ●(18--) SBI II 78. Glac'har am eus d'ezhan, tr. «Je suis navrée de sa perte.»

  (6) Bezañ e glac'har : être chagriné, affligé.

  ●(1860) BAL 169. An oll a ioa e glac'har nemeta.

  (7) Magañ glac'har =

  ●(1847) FVR 61. Mar benn lezet war an douar / Ez ann da vagan ma glac'har.

  B. (religion)

  (1) Seizh glac’har ar Werc’hez : les sept douleurs de la Vierge.

  ●(1911) BUAZperrot 592. an devosion da zeiz glac'har ar Werc'hez. ●(1911) KANNgwital 106/69. Seiz glac'har ar Verc'hez.

  ►absol.

  ●(1911) KANNgwital 101/26. d'ar Seiz Glac'har hag an Anaoun, e vez goude ar Graduel lennet c'hoaz un hymn kaer, dioc'h ar gouel a zo, hag a hanver ar proz.

  (2) Seizh glac’har sant Jozef : les sept douleurs de saint Joseph.

  ●(1900) MSJO 51. en enor da seis glac'har ha seis levenes sant Joseph.

  C. Torture.

  ●(1575) M 2418. Bezcoaz é sort glachar, en nouar ne parat, tr. «Jamais une pareille torture sur la terre ne fut préparée.»

  II.

  A. Désolation.

  ●(1902) MBKJ 167. ar glac'harou (a sko varn'nn omp ker stank). ●(1969) BAHE 62/19. Ur glac'har 'oa seurt bagadoù brini evit ar vro.

  B. sens fig. [au diminutif] Glac’harig.

  (1) Coup du départ, de partance.

  ●(1732) GReg 829b. Roquille, la moitié d'un demi-septier, tr. «Ur glac'haricg.» ●(1744) L'Arm 285b. Burlesquement Chopine, tr. «Glaharric.» ●(1752) PEll 338. Glac'haric, tr. «petit regret ; petite bouteille que l'on sert pour retenir encore un peu de tems à table, ceux que l'on ne laisse s'en aller qu'à regret.»

  ●(1876) TDE.BF 228b. Glac'harik, s. f., tr. «Petite bouteille de liqueur que l'on sert à ceux que l'on veut retenir à table ou qu'on ne laisse partir qu'à regret. (…) Diskarga ar c'hlac'harig da eva, verser la consolation avant de se séparer.» ●(1890) MOA 182b. Verser la consolation (petite bouteille de liqueur avant la séparation), tr. «diskarga ar c'hlac'harik da eva.» ●209b. Verser le coup du départ, tr. «diskarga glac'harik da eva.» ●375b. Coup de partance, tr. «glac'harik, f.»

  (2) Personne indolente, négligente.

  ●(1879) ERNsup 154. glac’harikh, m. indolent, négligent, St-M[ayeux].

• glac'haret
  glac'haret

  adj. Affligé.

  ●(1790) Ismar 512. ur galon glaharét. ●(1792) BD 1232-1233. ma calon aso glacharet / Pan doch diguenemp dessedet, tr. «Mon cœur est affligé / Puisque vous nous avez quitté.»

  ●(1871) FHB 312/406b. ar mamou glac'haret. ●(1878) EKG II 115. Ar re-all o doa an ear glac'haret.

  ●(1903) MBJJ 163. dremmo glac'haret. ●(1928) DIHU 211/198. dén erbet glaharetoh eit Elen. ●(1925) FHAB Mezheven 222. sellou glac'haret bras. ●(1958) BLBR 109/6. an dud poaniet ha glaharet.

• glac'hargan
  glac'hargan

  m. –où Complainte.

  ●(1965) BAHE 44/60. glac'hargan da besketaerien Lokemo.

• glac'hariñ
  glac'hariñ

  v.

  I. V. intr. Geindre, se plaindre, se lamenter.

  ●(1874) POG 66. Meurbed ounn skuiz oc'h hirvoudi / O klemma hag o c'hlac'hari.

  ●(1909) KTLR 156. Pevar bloas var-n-ugent oun bet e servich ar Roue ha netra n'euz roet dïn da vond d'ar gear nemet eul lur bara ha c'huec'h guennek !... Bah ! petra dalv glac'hari ? Deomp, atao, en avantur Doue ! ●(1939) RIBA 13. Hag hé de hlaharein ha de ankénal. ●167. en Eutru sant Pier e hlaharè hag e ankinè.

  II. V. tr. d.

  (1) Chagriner, affliger.

  ●(1732) GReg 17a. Affliger, tr. «glac'hari. pr. glac'haret.» ●(1744) L'Arm 8a. Affliger, tr. «Glaharein.»

  ●(1847) FVR ii. Kement-se a c'hlac'haraz ar veleien. ●117. glac'harin ann Ineo. ●(1862) JKS 50. lennit kentoc'h al levriou a zo mad da c'hlac'hari ho kaloun, eget ar re ne d-int nemet evit divuz ho spered.

  (2) Désoler, dévaster (un pays, moissons, etc.).

  ●(1872) ROU 81a. Désoler, tr. «glac'hari, Act[if] et n[eutre], com[me] la plup[art] des v[erbes].» ●(1877) EKG I 46. an dispac'herien a c'hlac'har hor bro.

  ●(1909) LZBt Du 30. Ar brezel zo deut da c'hlac'hari ar vro. ●(1933) IVGV 11. An arc'hdrouiz a lakas souden eur barrad erc'h da goueza, peadra da c'hlac'hari an trevajou.

  ►[au passif]

  ●(1909) LZBt Du 28. Ar vro a zo iac'huz, mæs glac'haret eo gant eur sec'hour re vraz. ●(1925) LZBt Meurzh 1. Warlene ar vro a voe glac'haret da vat gant an awelaj krenv. ●(1935) BREI 405/3a. misionou glac'haret gant al loened.

  (3) Bezañ glac'haret gant ur c'hleñved : être tourmenté par une maladie.

  ●(1935) BREI 439/3a. Heman (…) a oa glac'haret, abaoe e vugaleaj, gant eur c'hlenved poanius meurbet.

  (4) Regretter.

  ●(1752) PEll 338. Glac'hari, regreter.

  III. V. pron. réfl. En em c'hlac'hariñ : se désoler.

  ●(1862) JKS 354. Bez' e tleomp eta en em c'hlac'hari dre ma'z euz kemend all a dud ne reont stad e-bed euz ar zakramant talvoudek-ze. ●(1870) FHB 295/267b. En em c'hlac'hari a ran ep gallout ho sicour.

• glac'harus
  glac'harus

  adj.

  (1) Attr./Épith. Désolant.

  ●(1732) GReg 17a. Affligeant, tr. «glac'harus.» ●(1744) L'Arm 8a. Affligeant, tr. «Glaharuss.» ●(1792) CAg 29. A varhuë glaharus hun Salvér. ●(1792) HS 98. unn neüitet glaharuss. ●271. ean e hum gavass ér glaharussan stad e eèllehai bout.

  ●(1872) ROU 92a. Navrant, tr. «glac'haruz.» ●(1878) BAY 19. glaharus, tr. «Qui cause l'affliction.» ●(1878) EKG II 81. Keleier glac'haruz oa an traou-ze. ●(1889) ISV 41. soniou truezus, glac'harus, canvaüz.

  ●(1907) KANngalon Gouere 437. dienez glac'haruz ar re o deuz kollet Doue. ●(1915) HBPR 224. Eno [er prizoun] oa glac'harus ho stad. ●(1924) NOLU 38. Doéré fal ha glaharus.

  (2) Adv. En se désolant.

  ●(1901) GKLA 22. He vugale daoulinet tro-war-dro d'he vele / N'eur gimiadi deus ho zad glac'harus a oele.