Devri

Recherche 'glas...' : 26 mots trouvés

Page 1 : de glas-1 (1) à glaswenn (26) :
  • glas .1
    glas .1

    adj. cf. glaz .3

    I. (domaine de la couleur)

    (1) Vert, bleu.

    ●(c.1350) Io ms latin 14354 f°263v°. An vu heguen amlouenas annegarat anlaclas tr. « La ? souriante m’a réjoui, l’aimable à l’œil bleu… » ●f°144v°. An guen ęheguen amlouenas anegarat an lac [las (lire : glas), tr. « La bénie souriante m’a réjoui, l’aimable à l’œil bleu… » ●(14--) Jer.ms 221. oar an mor glas, tr. «sur la mer bleue.» ●(1499) Ca 91b. Glas. g. vert. l. hic et hec viridis / et hoc / e. ●(1633) Nom 125b. Viridis, herbeus, herbidus : couleur verde : liou glas. ●235a-b. Cespes viuus, gramineus cespes, viridis : blette de terre verde : taouarchen glas, mouden á douar á ve glas an gueaut. ●(1650) Nlou 131. En dastumas en touez fouen glas, tr. «l’enveloppa dans du foin vert.»

    ●(1659) SCger 150a. glas, tr. «verd.» ●(1732) GReg 221a. Couleur verte, tr. «Liou glas.»

    (2) glas-beler =

    ●(1914) KZVr 80 - 13/09/14. glas-beler, tr. «très vert, Plouzané.»

    (3) Glas-glizin : bleu.

    ●(1895) GMB 260. Glizin bleuet, en petit Trég[uier], mot qu'on ajoute à glaz pour spécifier qu'on prend cet adjectif au sens de «bleu».

    ●(1906) BOBL 27 janvier 71/2f. Unan euz an eubeulien (bouchou) avad a oa glaz-glizin.

    (4) Glas-roial : azur.

    ●(1744) L'Arm 23b. Azur, bleu précieux, tr. «Glass royale.»

    (5) Glas-dour : vert-d’eau.

    ●(1839) BESquil 475. haval doh er bod-sperne e huélas Moïs glas-teur é creis en tan hac er flamme. ●(1876) TDE.BF 230a. Glaz-dour, adj., tr. «De couleur vert-d'eau.»

    (6) Glas-gwer :

    ●(1963) LLMM 99/262. E porzhioù klozet gant mogerioù ruz-tan, melen-aour, glas-gwer pe wenn-raz.

    (7) Poivre et sel, gris.

    ●(1732) GReg 163a. Cheveux gris, tr. «Bléau glas.» ●(1744) L’Arm 57a. Cheveux gris, tr. «Bléau glass.»

    ●(1869) FHB 248/316b. glaz e varo, ha guenn he vleo.

    (8) Marc’h glas : cheval pommelé.

    ●(c.1718) CHal.ms i. cheual pommele, tr. «marh glas, marh marclennet.»

    ●(1869) KTB.ms 14 p 135. ur marc’h glaz.

    (9) Toenn c’hlas : toit d’ardoises.

    ●(1906) GWEN 36. eun ti brao ha koant, prenestrou gwer varnezan, ha kornachennou mein rouz hag eun doen c’hlaz.

    (10) Pri-glas : argile brun.

    ●(1732) GReg 50b. Argile brun, tr. «Pry glas.»

    (11) Douar glas : terre schisteuse.

    ●(1970) LIMO 05 décembre. Doar glas, tr. «terre schisteuse.»

    (12) (histoire) Ar re c’hlas : les bleus.

    ●(1847) FVR 196. Ar re c’hlaz a askemer ar Roc’h-Bernard.

    (13) Pâle.

    ●(1659) SCger 87b. pasle, tr. «glas.»

    ●(1867) BBZ III 242. Azenorik-c’hlaz zo dimet, / Ne d-eo ked d’he muia-karet ; / Azenorik-c’hlaz zo dimet, / D’he dousik kloarek, ne d-eo ket, tr. « La petite Azénor la Pâle est fiancée, mais elle ne l’est pas à son plus aimé ; / La petite Azénor la Pâle est fiancée, mais à son doux clerc elle ne l’est pas. »

    II.

    ●(1530) J p. 3b-4a. Hizieu mab doen tat / A maruas e grat / Dre pechet adam / Hep pechif vn pas / Nac ann aual glas / Eff ne debras tam / Dren guerches dinam / En deffoe da mam, tr. « …sans avoir péché ni mangé morceau de la pomme fatale… »

    III. (météorologie)

    (1) Venteux.

    ●(1944) GWAL 163/166. (Ar Gelveneg) «Sell pegen glas eo du-hont», o lavarout dre se «nag avel a zo du-hont.»

    (2) Amzer c'hlas : temps pluvieux.

    ●(1934) BRUS 186. Un temps frais et couvert, tr. «un amzér glas.» ●(1957) ADBr lxiv 4/461. (An Ospital-Kammfroud) Ne vez ket a hlô, med amzer hlaz a ro dim, hag an traou a jom gourd.

    (3) Brumenn c'hlas : brume de chaleur.

    ●(1982) PBLS 485. (Sant-Servez-Kallag) brumenn c'hlas, tr. «brume de chaleur.»

    IV.

    (1) Kroc'hen, lêr glas : peau verte, non tannée, qui a encore du poil.

    ●(1732) GReg 705a. Peau qui a encore son poil, tr. «lezr glas.»

    ●(1876) TDE.BF 380. Kroc'hen-glaz, tr. «s. m. Peau d'animal avec les poils, peau non tannée.»

    (2) Koad glas : bois vert.

    ●(1869) HTC 250. mar greer evel-hen d'ar c'hoat glaz, petra ne vezo ket great d'ar c'hoat seac'h ha didalvez ?

    (3) Moru glas : morue verte, morue blanche.

    ●(1732) GReg 640b. Moruë blanche, tr. «Moru glas.» ●(1744) L'Arm 246a. De la moruë (...) Blanche, tr. «Moluë Glass.»

    (4) En bonne santé.

    ●(1983) PABE 69. (Berrien) glaz, tr. «en bonne santé.»

    (5) Ivre.

    ●(1983) PABE 69. (Berrien) glaz, tr. «ivre (humoristique).»

    (6) Troc'hañ er c'hlas : couper vert.

    ●(1872) ROU 107b. Couper vert, tr. «Troc'ha er c'hlaz.»

    (7) Vert, pas mûr.

    ●(1633) Nom 67a. Pomum immite, crudum, immaturum : pomme verde, creuë, point meure : aual ægr, glas, criz, pehiny na ve quet meür.

    (8) Ar gazeg c’hlas : la mer. Voir kazeg-c’hlas

    V.

    (1) Koll e hini glas : faire qqchose pour la première fois.

    ●(1943) SAV 27/92 (Ki) Y. Drezen. Ar wech kenta e oa da Y. Drezen d'ober eur brezegenn dirak an dud, emezañ, da goll «e hini glas» evel ma lavaras ken brao.

    (2) Dont glas e c'henoù : se vexer, être interloqué.

    ●(1912) MELU 440 (T-Koadoud). Hennez a deuaz glaz i c'heno, tr. E. Ernault «Sa bouche devint verte, il fut vexé. Coadout, etc.» (1942) VALLsup 99. Interloqué, tr. F. Vallée «glas e c'henou.»

    (3) Bezañ glas e c'henoù :

    ●(1941) ARVR 17/4c Klaoda ar Prat. Samma a reas ar c'houec'h-ugent torz-vara, hag heñ ac'hano hep lavarout zoken bennoz Doue d'ar fornier, a chome da sellout, glas e c'henou.

    (4) Bezañ glas e veg : être jeune.

    ●(1867) FH(T) N. Kelien B 146/335a (L) G. Morvan. Petra, eme ar Jeneral, te zo goal c'hlas da veg da ober ar vicher divalo a rez.

    (5) (Predañ) e ti Vari C'hlazioù : piqueniquer.

    ●(1885) ARN 48 . Bet e oc'h advernia e ti Vari Glaziou, il a été prendre sa collation chez Marie Glaziou (de glaz, vert, galzenn, verdure); il n'était invité chez personne; il a collationné sur l'herbe, collationné tout seul, ou par coeur...

    ●(1954) VAZA 167 (T) *Jarl Priel. Degouezhout a reas dimp, sonerien ha martoloded, bezañ pedet da brejañ da di Vari C'hlazioù war ur menez. ●193. prejañ e ti Mari C'hlaziou, debriñ war ar c'hlazenn (picnic).

    (6) Glas evel glizin : voir glizin.

    (7) Glas evel lin : voir lin.

    (8) Glas evel un delienn gaol : voir kaol.

    (9) Glas evel kaol : voir kaol.

    (10) Glas evel ar mor : voir mor.

    (11) Glas evel an dour : voir dour.

    (12) Glas evel an oabl : voir oabl.

    (13) Glas evel ar marv : voir marv.

    (14) C'hoarzhin glas : voir c'hoarzhin.

    (15) Sec'h ha glas : voir sec'h.

    (16) Kaout kotilhon c'hlas : voir kotilhon.

    (17) Treiñ he c'hein d'ar geot glas : voir geot.

    (18) Dougen ar boned glas : voir boned.

    (19) Ar bodig glas a ra e dro :voir bod.

  • glas .2
    glas .2

    m. Glace, miroir.

    ●(c.1500) Cb 12a. g. alun de glace. b. alum glacc.

  • glas-kaol
    glas-kaol

    adj. Vert chou.

    ●(1882) CDFi 147-4 novembre p 3. Glaz-kaol.

  • glas-ruz
    glas-ruz

    adj. Violet.

    ●(1876) TDE.BF 230b. Glaz-ruz, adj., tr. «Violet.»

    ●(1911) FHAB Gouere 172. Ar beziou-ze a zo great gant marbr glaz-ruz.

  • glasaat
    glasaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Verdir.

    ●(1849) LLB 377. Kenteh avel mé tei d'hou kuneheg glasat.

    ●(1903) MBJJ 313. Bep ma tiskennomp ec'h a an treo [ar plant] war c'hlasaat. ●(1931) VALL 70a. Verdir, tr. «glasaat n. (et devenir [plus] vert).»

    (2) Bleuir.

    ●(1931) VALL 70a. Bleuir, tr. «glasaat n.»

    II. V. tr. d.

    (1) Verdir.

    ●(1931) VALL 70a. Verdir, tr. «glasaat act. (et rendre [plus] vert).»

    (1) Bleuir.

    ●(1931) VALL 70a. Bleuir, tr. «glasaat act.»

  • glasc'hoarzh
    glasc'hoarzh

    m. –où Rire forcé, rire jaune.

    ●(1876) TDE.BF 230a. Glaz-c'hoarz, s. f., tr. «Rire du bout des lèvres.»

    ●(1931) VALL 661b. rire jaune, tr. «glas-c'hoarz.» ●(1950) KBSA 75. Hag e klevan adarre ar glasc’hoarz am boa klevet e-tal Kemper, soñj hoc’h eus.

  • glasc'hoarzhin
    glasc'hoarzhin

    v. intr. Rire jaune.

    ●(1752) PEll 340. Glasc'hwerzin, Soûris, ris forcé & feint.

    ●(1876) TDE.BF 230a. Glaz-c'hoarzin, v. n., tr. «Rire forcé, rire traître.»

  • glasentez / glazentez
    glasentez / glazentez

    f.

    (1) Verdeur.

    ●(1732) GReg 954a. Verdeur, tr. «glaséntez.»

    (2) Verdure.

    ●(1931) VALL 778a. Verdure, tr. «glazentez f.»

    (3) Aversion, inimitié.

    ●(1659) SCger 64b. haine, tr. «glasentez.» ●(c.1718) CHal.ms ii. haine, tr. «cass', cassoni, maliç. Ienigen, glassanté.» ●(c.1718) CHal.ms iii. Ressentiment de haine, tr. «cass', cassoni malic' ïainigen, glassanté.»

    ●(1847) FVR 116. Ar vignouned a save glasentez e tre-z-ho.

    (4) Blêmissement.

    ●(1732) GReg 98b. Blêmissement, action de blêmir, tr. «Glaséntez.»

  • glaser
    glaser

    s. Verdeur.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 257). glaser, verdeur.

  • glasi
    glasi

    m. Glassis.

    ●(1867) FHB 147/344a. ne anaient euz ar guær-ze nemet ar c'hae, ar c'hohi, dor kear hag ar glassi.

  • glasoni
    glasoni

    f. Verdure.

    ●(1854) PSA I 122. en doar goleit a hlasoni. ●(1893) LZBg 51vet blezad-4e lodenn 227. hou poquetteu e zou bràuoh, hou clazoni douçoh.

  • glasruz
    glasruz

    m. Violet.

    ●(1908) FHAB Genver 5. liou ar violeten, pe ar glaz-ruz.

  • glasted
    glasted

    f.

    (1) Verdeur.

    ●(1732) GReg 954a. Verdeur, tr. «Van[netois] glasded.»

    ●(1931) VALL 777b. Verdeur, tr. «glasted f.»

    (2) Couleur bleue.

    ●(1923) SKET I 33. glasted o daoulagad.

  • glastenenn
    glastenenn

    f. –ed, –où (botanique) Chêne vert.

    ●(1499) Ca 92a. Glastannenn. g. chesne qui porte glan. ●(c.1500) Cb 92b. Glastennenn. g. chesne qui porte glan.

    ●(1752) PEll 340. Glasten, & en Cornwaille Glastren, jeune Chêneau transplanté, & commençant à pousser des branches. M. Roussel m'a appris que c'est chêne jeune & verd, & que c'est pour Glastann. ●(1732) GReg 160b. Chêne verd, tr. «Glastenneñ. p. glastennennou.» ●176a. Cochenille, graine d'un arbre que les Latins appellent Ilex glandifera, les Bretons, glastenen : elle sert pour teindre en écarlate.

  • glastenn / glastrenn
    glastenn / glastrenn

    f. Baguette. cf. kelastrenn

    ●(c.1825-1830) AJC 6716. ar glestren ar bodo quened on nabime. ●(1876) TDE.BF 230a. Glastrenn, s. f. C[ornouaille], tr. «Menu bois qui pousse sur les souches de chênes et autres arbres qui couronnent lles haies en Basse-Bretagne.» ●(1896) GMB 518. Le pet[it] tréc[orois] glasten f. baguette est peut-être qelastren influencé par glastenenn chêne vert.

    ●(1900) ANDP 3. eur c'hlasten gant-an en e zorn da vont da vit al loueo d'ar prad. ●(1903) MBJJ 75. Pa zav a-bik uhel-uhel, 'vel eur c'hlasten voan, peb lostennad poultr tanet. ●146. eur c'hlasten hir a zo stag ouz he fenn eur blokad 'delio palmez. ●(1908) PIGO II 67. eur c'hlasten 'n e zorn.

  • glastenn-derv
    glastenn-derv

    f. (botanique) Chêne vert.

    ●(1905) BOBL 04 novembre 59/2e. Eun devez ma oe Paia gant ar boan vugale, Jakez a blante eur c'hlastenn dero e-tal dor e di.

  • glaster
    glaster

    m. –ioù

    (1) Verdeur.

    ●(1499) Ca 92a. Glasder. g. verdeur.

    ●(1659) SCger 123a. verdeur, tr. «glasder.» ●150a. glasder, tr. «verdeur.» ●(1732) GReg 954a. Verdeur, tr. «Glasdèr.» ●(1738) GGreg 39. glasder p. glasderyou, tr. «verdeur.»

    ●(1931) VALL 777b. Verdeur, tr. «glaster m.»

    (2) Gris, couleur grise.

    ●(1942) VALLsup 89b. la couleur gris, tr. «glaster m.»

    (3) Fâcherie.

    ●(1942) VALLsup 72a. Fâcherie, tr. «glaster m.»

  • glasteret
    glasteret

    adj. Verdi, reverdi.

    ●(1907) FHAB Gouere 137. Ribl ar mor oa eta glasderet holl gant ar c'hoajou.

  • glasteriñ
    glasteriñ

    v. intr. Verdoyer.

    ●(1930) KANNgwital 329/395. er parkeier an drevajou a deu da c'hlasteri. ●(1932) KANNgwital 351/156. ar maeziou a deu da c'hlasteri.

  • glastrenn
    glastrenn

    voir glastenn

  • glasvez
    glasvez

    f.

    I. Verdure.

    ●(1732) GReg 954a. Verdure, plantes & feuilles vertes, tr. «glasvez.»

    ●(1883) MIL 36-37. Daoust hag hor Zalver he unan n'en deus ket sikouret sant Joseph d'ober an eler evit trei ar c'hlasvez ?

    ●(1923) SKET I 48. gwrimenn ar c'hlasvez. ●(1942) DRAN 141. An noz a louede glazvez ar pantennou.

    II. (phycologie)

    (1) Ulves, laitues de mer.

    ●(1968) NOGO 212. Ulva lactuca glazvez, «verdure» (Molène). ●glasez, idem (Karreg-Hir en Kerlouan).

    (2) Glasvez moan : entéromorphes.

    ●(1968) NOGO 212. Enteromorpha sp. glazvez 'moân, «verdure mince» (Molène).

  • glasvezenn
    glasvezenn

    f. –où Lieu verdoyant.

    ●(1923) SKET I 29. Er glazvezennou digenvez e krozas al lammdouriou.

  • glasvezet
    glasvezet

    adj. Verdoyant.

    ●(1925) FHAB Mae 186. eun dachennig glazvezet.

  • glasveziñ
    glasveziñ

    v.

    I. V. intr.

    (1) (en plt d'un terrain) Verdoyer.

    ●(1874) FHB 485/113b. Epad ma teu pep tra d'en em nevezi, an douar da c'hlasvezi. ●(1876) TDE.BF 230b. Glazvezi, v. n., tr. «Verdoyer.»

    ●(1906) KANngalon Mae 104. ar parkeier a c'hlasveze.

    (2) (en plt de la végétation) Verdir.

    ●(1710) IN I 80. An dour (…) oc'h arrousi ar plant (…) a ra dezo dont da c'hlasvesi ha da vleunvi. ●(1732) GReg 954a. Verdoier, tr. «Glalvezi (lire : glasvezi). pr. glasvezet.»

    ●(1868) FHB 177/161a. an eden o tiouan hag o c'hlasvezi er parc.

    ●(1923) KTKG 60. Ar vezen a c'hlasvezas kerkent dre vurzud.

    II. V. tr. d. Faire verdir.

    ●(1995) BRYV IV 23. (Milizag) kuit d'al loar da hlazvezi ar patatez.

  • glasvezus
    glasvezus

    adj. Verdoyant.

    ●(1732) GReg 954a. Verdoiant, verdoïante, tr. «Glasvezus.» ●Des arbres verdoïant, tr. «Güez glasvezus.»

  • glaswenn
    glaswenn

    adj.

    (1) Bleu pâle.

    ●(1876) TDE.BF 230b. Glaz-wenn, adj., tr. «Gris.»

    ●(1907) FHAB Gouere 135. glaz-ven, glaz-tenval. ●(1924) FHAB Du 414. ar mor en e zae c'hlaz-wenn.

    (2) (en plt des cheveux) =

    ●(1867) MGK 62. O welet he vleo deut glas-wenn.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...