Recherche 'goude...' : 14 mots trouvés
Page 1 : de goude (1) à goudevezhour (14) :- goudegoude
adv., prép., conj. & m.
I. Adv.
A. temp.
(1) Après.
●(1472) Js ms latin BNF 1294 f°198. Gruet eu tom hep chom an comun goude dilun an suzun guen. / breman ez guellet guelet scler na gueu quet ter map an spernenn. tr. « Le commun (des saints) a été fait vivement, sans s’arrêter, après le lundi de la semaine blanche (des Rogations) ; / Maintenant vous pouvez voir clairement si le fils de l’Épine n’est pas expéditif. » ●(14--) Ab inscription. An materi a studiaff, pe prederaf a cafaf garu / Goude hon holl fet en bet man, divez peb vnan eu an maru. « Le sujet que j’étudie, quand je le médite, je le trouve dur : / Après toute notre carrière en ce monde, la fin de chacun est la mort. » ●(1499) Ca 97a. Goude. g. apres.
●(1910-1915) CTPV i 52. eih di gouri, tr. «Huit jours plus tard.»
(2) Ensuite.
●(1530) J 12a. Goude seder nifuer a cauteriou / A plom tommet carguet pe en metou, tr. « Ensuite brillent des milliers de chaudières toutes remplies de plomb bouillant. »
(3) D’ar goude : plus tard.
●(17--) CCn 827. Triseg de d-ar goude, tr. «treize jours plus tard.»
●(c.1825-1830) AJC 237. dou deves dar goude ●959. ben eun eur dar goude e laras on surisian. ●(1827) VSAp 48. ben eun neubed dar goude.
(4) À la suite.
●(1900) MSJO 231-232. evel kals re-all d’he c’houde, sant Joseph a zantas (...) ar poaniou en deus gouzañvet Jesus.
►[form. comb.]
S1 ma goude
●(1792) HS 63. me varhüou coutant, e-mé ean, bermènn m’ou qüélan, ha m’ou lausquan é buhé menn goudé. ●(17--) CBet I)">CBet 1727. A deui hoas ma goude.
S2 da c’houde
●(17--) CBet I)">CBet 1900. Cals a deui er bet-man, eme-han, da houde.
S3m e c’houde
●(1612) Cnf 81a. Bezaff ez edoa quent eguit an beth-man hac ez vezo hé goudé.
●(1792) BD 2373. allas na vo quet pel remsy den egoude, tr. «Hélas, il n’y aura pas beaucoup de générations d’homme après lui.» ●(1792) HS 63. ha d’é ligné é oudé. ●124. devout Roué guet-ou hac é oudé.
●(1804) RPF 28. heurus vezai bet é leigné é oudé.
S3f he goude
●1530) J page de titre. Aman ez dezrou an Passion / ha he goude an Resurection / gant Tremenuan an ytron / Maria / ha he Pemzec leuenez / hac en diuez ezedy Buhez mab den.
P1 hor goude
●(1633) Nom 199a. Sepulcrum hæreditarium : sepulchre hereditaire : vn bez hereditær, á ve dan re hon goudè.
●(1659) SCger 95a. Posterité, tr. «an re hon goudé.» ●(1732) GReg 264b. Il a demeuré après nous, tr. «chommet eo hon goude-ny.»
●(1914) LZBt Du 16. Ar re a dle partian hon goude.
P2 ho koude
●(17--) EN 1432. vin qued pel o coude, tr. «je ne serai pas longtemps après vous.»
●(1839) BEScrom 212. Maquaer e vou Arh-Escob hou coudé, ha ne fall d'emb nameit-ou. ●(1857) LVH 250. er ré e zou deit hou coudé.
P3 o goude
●(1732) GReg 455a. Une generation passe, & l’autre vient, tr. «ur rum tud a drémen, ha re all a zeu ho goude.» ●(1792) HS 29. eit ma vehai conzet à nehai ar enn douar hou goudé.
●(1941) ARVR 51/2. Pep unan e huné en ur sellet doh parkeu ed, rozenneu aer én ou mesk, é tremén difonn é kosté en hent. Ou goudé chetu segal, ihuéloh ha pañnekoh ou toézad (lire : zoézad).
►[form. comb.]
S1 em goude
●(1866) LZBt Gouere 154. nemet em goude.
S2 ez koude
●(1530) Pm 70. Da vout en hiruout az goude, tr. «Être dans la douleur après toi ?»
S3m en e c’houde
●(1866) LZBt Genver 65. ar Veleien a zo deut enn he c’houde. ●(1889) ISV 303. an hini a dlie beza duk en he c’houde.
●(1907) AVKA 185. En e c’houde, tigoueas ur c’hloareg. ●(1910) MBJL 95. En e c’houde, e seblant e vefe kerse gant an nen silaou eur prezeger all.
S3f en he goude
●(1838) OVD 14. én hé raug ha he goudé. ●(1862) JKS 293. n’ho pe ezomm a netra enn he goude.
P1 en hor goude
●(1866) LZBt Gouere 160. hag enn hon goude.
P2 en ho koude
P3 en o goude
●(1862) JKS 10. Re all a zo deuet enn ho goude.
●(1907) AVKA 56. Bago-all a deuas en ho goude. ●(1910) MBJL 164. En o goude ar chalonied, an abaded, an eskibien hag an arc’heskibien.
B. Da-c’houde.
(1) temp. Peu après.
●(1882) BAR 141. epad an noz e ti Caïphaz ha da c’houde e ti Pons-Pilat.
●(1928) BFSA 270. ha da-c’houde e voe archedet.
(2) spat. Un peu plus loin.
●(1912) FHAB C’hwevrer 45. Da c’houde ez eus eur voger.
II. [empl. comme épith.]
●(1867) BUE 9. ar re c’houde pe susesored ann den Doue. ●(1893) IAI 70. nag hen nag ar re-c’houde n’ho c’hasint kuit.
●(1931) GUBI 53. en amzér goudé !
III. Loc. adv.
(1) Souden-goude : de suite après.
●(1727) HB 57. Souden ho coude me varvo.
(2) A-c’houde gwerso (bras) : depuis (très) longtemps. cf. gwerso
●(1905) LZBg Meurzh 59. A houdé guersou bras. ●(1913) THJE 8. Digor èl me oé hé spered a houdé guerso. ●(1921) BUFA 86. Diméet e oent a houdé guerso.
(3) Bet goude : à plus tard, au revoir.
●(1919) DBFVsup 5a. ba (vers Locminé), abréviation de bet : ba goudé, tr. «à plus tard, au revoir.»
IV. Loc. conj.
A. Goude ma.
(1) [devant un v. à l’indic.] Après que.
●(1576) Cath p. 24. goude maz voe dipennet ez deuz lez euit goat he gouzouc, tr. «après qu’elle fut décapitée, il vint du alit au lieu de sang, de son cou.» ●(1612) Cnf 80b. ha goudé maz diuisquet an mantel charnel.
●(1689) DOctrinal 197-198. ha goude ma en deva eff quaçet da Dol, er bloas 553. evit beza sacret gant Sant Samson Arc’hescop ac’hano, en em retiras d’é Monaster da enes-baz. ●(c.1785) VO 68. Goudé ma hur boai quêrhet hur goalh.
●(1862) JKS 36. Goude ma vezo bet kelennet unan-bennag eur weach pe ziou. ●(1869) FHB 220/83b. goude ma ho defoa ar re-ma greet deja bezyadur ho fried hag ho zad.
●(1955) STBJ 17. Eur wechad, goude ma voe lazet eur bleiz.
(2) [devant un v. au condit.] (Ha) goude ma : quand bien même.
●(1883) MIL 216. N’en deffe eta netra da zeski deomp, a goude ma ve kavet, leor an Autrou Arrel.
●(1911) BUAZperrot 646. ha goude ma n’her gouesfe ket. ●(1915) HBPR 23. Ha goude ma ne vijen ket bleinet da ober va dever. ●(1936) SAV 3/16. goude ma tigasfec’h d’in holl archerien ar bed.
B. Loc. conj. Goude bezañ/bout + adj. verbal : après que.
●(1530) J 76a. Ez deuz vn flater / Goude bout graet salu / Ha gant quil e palu / A scoas hon saluer, tr. « vint un insulteur, - celui qui avait été guéri par lui, - et il frappa notre Sauveur du revers de la main. » ●(1530) J 209a. Goude bout bezet lazet mic, tr. « après avoir été mis à mort. » ●(1530) Pm 1 (Tremenuan). Goude bout adam condampnet, tr. « Après qu’Adam eut été condamné ». ●(1633) Nom 265b. Contusio : contusion : contusion, da lauaret eo vn dra á deu da couezfuiff goude bezaff gouasquet. ●(1650) Nlou 36b. Goude bout glan heman ganet, tr. « après que celui-ci eut été saintement enfanté »
●(1710) IN I 146. goude beza destumet divar ar boquejou ar gliz eus an Eê. ●(1728) Resurrection 2096. Goude bout surprennet gant hirout ha gueuan.
●(1824) BAM 14. goude beza lavaret ar Credo penn-da-benn e brezonec gant gorreguez. ●(1846) DGG 469. evel ar c’hilaouennet pere n’en em zispegont nemet goude beza en em garguet a voäd. ●(1870) FHB 278/133. goude beza epad pell amzer gogeet e vistri. ●(1877) EKG i 70. Goude beza furchet er c’his-se. ●(1893) IAI 144. goude beza galoupet ar mor hag an douar.
●(1915) HBPR 222. ha beza e zo (...) beleien (...) goude beza touet a zo deuet var ho ger. ●(1942) DHKN 71. Goude bout chomet un herrad mat de zeviz… éh a el larour-kaer d’obér é dro jiboès. ●(1942) DHKN 75. Plijadur diaol e gavè en diavézour, goudé bout laeret glanded er plah, é turel hoah ivl ar en tan en doé huéhet en hé halon kredik. ●(1966) BAHE 50/41. goude bezañ graet ur c’horadenn.
C. Loc. conj. Goude ez : après que.
D. Loc. conj.
(1) Goude + possessif + n. verb. : après avoir / après que….
●(1530) J 75a. Goude e quempret / Ez voe dereet / Affet da quentaff, tr. « Après qu’on l’eut pris, il fut amené tout d’abord. » ●82b. Goude ma ober pap ha penn, tr. « lui qui m’a fait pasteur et chef. » ●(1575) M 307. Goude da vezout den, ez deuy certen me’n goar / Da bout matery hec, da prezec dihegar, tr. « Après avoir été homme, tu arriveras certainement, je le sais, / A être une matière abjecte, affreuse à dire. » ●tr. litt. Fleuriot GVB 294 « après ton être homme » ●779. An lazr pa en barner, goude é quemeret, / Dirazaff é lazrez ara an quez mezec (lire : mezet), tr. « Le voleur quand on le juge après l’avoir pris, / Devant lui (les objets de) son larcin rendent le misérable confondu. » ●tr. litt. Fleuriot GVB 294 « après son prendre » ●1586. Ha dougiaff an setanç, goude stranç he lanczaff, tr. « Et à craindre la sentence après qu’elle sera sévèrement lancée » ●tr. litté. Fleuriot GVB 294 « la sentence, après sévère son lancer » ●2072. Goude ho bout bezet, em empliget seder, tr. « Après qu’ils se sont employés, sûrement. » ●tr. litté. Fleuriot GVB 294 « après leur être été »
(2) Goude + n. verb. : après avoir…
●(1530) J 16b. Hep mez dre crezny / Goude bout e ty / E maestr a ty bras, tr. « Sans honte, par avarice, après avoir été le majordome d’une grande maison. » ●182a (Resurrection). Goude ho diuout hiruoudif / Hiuizyquen e louenhif, tr. « Après avoir pleuré sur vous, désormais je vais me réjouir. » ●186a. Euel ortolan / Goude guelet glan / An mam en ganas, tr. « Après avoir vu la sainte mère qui l’enfanta, il se montra sous la figure d’un jardinier. » ●212a (Resurrection). Goude ediuout hiruout tenn, tr. « Après avoir tant pleuré sur lui. » ●(1530) Pm 157 (Tremeuan). Goude meruell map doe hep quen enoe netra, tr. « Après la mort du fils de Dieu, sans nulle autre peine. » ●tr. litté. Fleuriot GVB 294 « après mourir fils de Dieu. » ●(1575) M 3328. Pebez tensor goude bout temporal, tr. « Quel trésor, après avoir été périssable. » ●tr. litté. Fleuriot GVB 294 « après être temporel, périssable. »
(3) Goude + pronom + da + n. verb. : après que…
●(1575) M 373. Goude te do quaret, do miret hep puet (lire : quet), span, tr. « Après que tu les auras aimés et gardés sans aucun répit. » ●tr. litt. Fleuriot GVB 294 « après toi à les aimer. »
V. Prép. Après.
●(1856) VNA 105. après souper, tr. «goudé coén.»
VI. M. Après.
●(1944) VKST Meurzh 68. n’eus goude ebet.
- goude-gwersogoude-gwerso
adv. Depuis longtemps.
●(1902) LZBg Genver 20. Un dra neoah e bouizé ar hé halon, goudé guersou. ●33. en des pléget édan lézen Mahomet goudé gwerso.
- goude-henngoude-henn
adv.
(1) Après ceci.
●(1530) Pm 162. Arre da vn dez goude henn / Ez duy da barnn, tr. «De nouveau, un jour après cela, / Il viendra juger.»
(2) Désormais.
●(1732) GReg 47b. Après ceci, désormais, tr. «Goude-hen.» ●276b. Desormais, tr. «goude-hen.»
●(1931) VALL 51a. à l'avenir, désormais, tr. «goude-hen.»
(3) Evit goude-henn : pour après.
●(1866) LZBt Ebrel 130. da c'hedal, evit goude-hen, freuz an dudiusan.
- goude-segoude-se
adv. Après.
●(1456) Credo 8-10. Hac agouz avas passion dedan pilat / crucifiet dan marue quenbuan voe / laquet ha goudese sepeliet, tr. «Et a souffert (la) passion, / crucifié sous Pilate ; / aussitôt il fut mis à mort / et ensuite enseveli.» ●(1530) Pm 134. Goude se da trugarecat doe / Ez tresont dinam ho ampoe, tr. «Après cela, à remercier Dieu / (?) Ils s'appliquèrent sans faute (?).» ●(1576) Cath p. 29. goude se ez galuas an guerhes Cathell, tr. «Ensuite il appela la vierge Catherine.»
●(1659) SCger 98b. puis, tr. «goude-se.»
●(1877) EKG I 117. gand aoun ne deufac'h goude-ze da gaout abek ennoun.
●(1913) AVIE 45. Goudézen é tas Jézus.
- goude-warc'hoazh
- goudebrezel
- goudekreistevezh
- GoudelinGoudelin
n. de l. Goudelin.
I. Goudelin.
●(1868) GBI II 412. 'N un hostaleri en Goudelinn, / Hoc'h eva ma lod a dri seurt gwinn. ●(1889) CDB 204. Me oa bet ann de all en Goudlin, / Hag a weliz ann er o tenna lin.
●(19--) OLLI 643. Guerz an Itron Varia an Enez a baros Goudelin. ●(1912) BUAZpermoal 915. en parouz Goudelin. ●(1912) DDPB 466/3062. Euz Goudelin zêu. ●(1928) BREI 54/4a. De-ha-bla an O. Lefebrve (Gab Liskildry), ha hini an itron Moulinet (...) o devoa didennet da C’houdilin dimeurs eun tregont a veleien. ●(1933) BREI 332/4c. en eur arruout e bourk Goudilin.
II.
(1)
●(1900-1901) MELU 235. Goudelinis e zë, Goannac'his e zu-më, ha Treveregis mechans.
(2)
●(1912) MELU 317. Euz Goudelin zêu.
(3)
●(1900-1901) MELU 187. Hennez a jonj gantan 'm eus debet toud ën avu buoc'h Kernegez : 'm eus ke' bet 'met më lod !
(4)
●(1900-1901) MELU 187. 'M eus ket debet tout avu buoc'h Kernegez.
(5)
●(1957) SKOL 5/24. Son ar gevier. Me n'em eus biskoazh lavaret gaou, / Met bremaik me lavaro daou. / Me 'oa bet en deiz all en Goudelin / Hag e welis an naer o tennañ lin. (Voir 1957 SKOL 5/24). ●(1975) BRUD 50/49. Ma n'am-eus biskoaz lared gaou, / Mez bremazon me laro daou : / Me oa bed an deiz all en Goudelin, / Hag e welis an naer o tenna lin.
III. [Toponymie locale]
●(1900-1901) MELU t. 10/c.187. Hennez a jonj gantan 'm eus debet toud ën avu buoc'h Kernegez; 'm eus ke' bet 'met më lod ! 'M eus ket debet tout avu buoc'h Kernegez.
- GoudelinizGoudeliniz
pl. Habitants de Goudelin.
●(1900-1901) MELU 235. Goudelinis e zë, Goannac'his e zu-më, ha Treveregis mechans. ●(1928) BREI 58/4a. holl Goudiliniz, evel eur familh vras.
- goudeskrid
- goudeskrivgoudeskriv
m. Post-scriptum.
●(1744) L'Arm 296b. Postcrit, qui se marque : P. S., tr. «Goudescrihuë. m.»
- goudevezh .1goudevezh .1
adv.
(1) Depuis.
●(1790) MG 125. ne mès quet bet en derhian goudévéh. ●(1792) BD 4184-4185. na voan nemert daousec la pa gomansis quent[an] / da gonduin merchet ha goude voes eran, tr. «Je n’avais que douze ans quand je commançais pour la première fois / à fréquenter les filles et depuis je continue.»
●(1982) PBLS 182. (Langoned) n’em-eus ked gweled anezañ goudevez, tr. «je ne l’ai pas vu depuis.»
(2) Ensuite.
●(1530) J 67a. Goudeuez ez gouzafuez poan, tr. « Ensuite, tu as souffert la douleur. »
●(18--) KTB.ms 14 p 79. Ha na laras goudewez na bu na ba.
(3) A-c’houdevezh : depuis.
●(1659) SCger 39b. du depuis, tr. «a oudeuez.» ●(1732) GReg 270a. Depuis, du depuis, tr. «A-c’houdevez. a-oudevez. Van[netois] a-oudeuëh.» ●Je ne l’ai point vû depuis, tr. «N’em eus qet e vellet a oudevez.» ●Cela s’est passé depuis, tr. «An dra-ze a so bet a-oudevez.» ●(1790) MG 138. a oudévéh ean em sorb de ziscoein dehou en Eutru-Doué.
●(1877) EKG i 118. ne gredan ket en defe a c’houdevez izoum da denna ar mec’hi anezhan ken.
●(1904) DBFV 4a. ahoudéùeh, adv., tr. «depuis ce temps, dès lors.» ●(1907) PERS 253. A c’houdevech e oue eur c’hristen mad.
►[empl. comme épith.]
●(1905) KANngalon Genver 302. Eiz dervez ac’houdevez. ●(1907) KANngalon Genver 307. Daou viz ac’houdevez. ●(1912) KANNgwital 114/130. heulia piz anezho en he buez ac’houdevez.
- goudevezh .2goudevezh .2
m. -ioù Postériorité, époque qui suit.
●(1923) SKET I 31. Evid ar gouennou all a boblas an douar, ez int diwanet, er goudevez, darn anezo eus ramzed an Noz.
- goudevezhourgoudevezhour
m. –ion Successeur.
●(1868) FHB 191/276a. Sant Per hag an oll Babed, he c'houdevezouryen.