Devri

Recherche 'gronn...' : 13 mots trouvés

Page 1 : de gronn-1 (1) à gronnin (13) :
  • gronn .1
    gronn .1

    f.

    (1) (agriculture) Rouable.

    (1942) FHAB Meurzh/Ebrel 149. (Plouarzhel) Grounn (gg) = benveg da zastum an ed war al leur, evit o bernia.

    (2) (tissage) Pivoire.

    (1918) ITEX 46. Pivoire (rouleau de bois sur lequel on enroule de fil de la chaîne). Groun (Vann. languidic).

  • gronn .2
    gronn .2

    m.

    I. Monceau, amas.

    (1876) TDE.BF 255a. Gronn, s. m. V[annetais] T[régor] C[ornouaille], tr. «Monceau, amas.»

    II.

    (1) Lakaat ar gronn àr, en-dro da : encercler.

    (1910) ISBR 165. Lakat e hrezant er gronn ar kér. ●(1921) GRSA 327. lakat er gron én dro d'hou kastel. ●(1935) DIHU 284/212. lakat er gronn ar Uengamp. ●(1937) TBBN 6. Jorj e laka er gron ar Garnag.

    (2) Terriñ ar gronn =

    (1921) GRSA 328. donet tré a gér aveit torrein er gron.

    (3) Ober gronn war udb., ub. =

    (1909) FHAB C'hwevrer 50. n'eo ket ma rafemp gronn war yez ar C'hallaoued, mez hon youl eo e karfe hag ec'h anavezfe ar Vretoned o yez o unan da genta. ●(1909) FHAB Ebrel 118. A-hont, da vihana, emezan, ne vezo ket great a c'hronn varnon.

    (4) Stad a c'hronn : état de siège.

    (1847) FVR 349. ar jeneral Michaud, e gward e Pontivi, a ziskleriaz penaoz e lakaje e stad a c'hrounn kement parrez e pehini e vije lazet eur re bennak.

    (5) Enveloppe.

    (1744) L'Arm 284a. Pie-mére, tr. «Gronn tosstan de véle er peenn.»

    (1907) VBFV.bf 28b. gron, m. pl. –ñneu, tr. «pièce de toile qui sert à envelopper quelque chose.» ●(1942) DHKN 75. é roegein gron el lihér get he hroched.

  • gronn .3
    gronn .3

    s. –où Gronn grizilh : grêlon.

    (1867) FHB 115/83b. ar gronnou grizill a oa ker braz.

  • gronn-aod
    gronn-aod

    m. =

    (1903) MOAO 17. Na dosta ket (...) / ouz grounn-aot ken du ha mouar, tr. «N'approche pas (...) de la grève où pourrit une masse de goémon noir comme la mûre.» ●(1915) KZVr 112 - 25/04/15. A Molène d'après M. Cuillandre : on appelle groun aod les tas de «tali» que l'on met à pourrir pour faire la soude.

  • gronn-lin
    gronn-lin

    m. Quenouillée de lin.

    (1876) TDE.BF 256a. Grounn-lin, s. m., tr. «Quenouillée de lin.»

  • gronn-neud
    gronn-neud

    m. Bobine, fusée de fil.

    (1876) TDE.BF 256a. Grounn-neud, s. m., tr. «Le fil placé sur une bobine, sur un fuseau.»

  • gronnad
    gronnad

    m. –où

    (1) Paquet, amas, groupe.

    (c.1718) CHal.ms ii. floccon, tr. «gronnat, un toupennat.» ●un floccon de laine, tr. «ur peh gloan, ur gronnat gloan.» ●(1732) GReg 420a. Flocon de laine, tr. «Van[netois] gronnad gloan. p. ëu.» ●690b. Paquet, tr. «Van[netois] gronnad. p. ëu.» ●(1744) L'Arm 217a. Liasse, tr. «Gronnat-papérieu.. adeu-papérieu.» ●267a. Paquet, tr. «Gronnatt.. adeu

    (1829) CNG 102. E bèn sacret zou curunet / Guet ur gronnat spern hérisset, / E oasquant quer stert ar é bèn / Ma hai en drein bed er vélèn. ●(1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 51. ean (...) e voulgé guet en [dorn] aral ur gronnad treu e oé guet-hou. ●(1890) MOA 115a. Amoncellement, tr. «Grounnad

    (2) Quantité de.

    (1932) GUTO 41. ur gronnad loñnedigeu dishanval en eil doh égilé. ●(1939) RIBA 5. ur groñnad groagé.

  • gronnadur
    gronnadur

    m. –ioù Enveloppement.

    (1744) L'Arm 439a. Enveloppement, tr. «Gronnadurr. m.»

  • gronnañ / gronniñ
    gronnañ / gronniñ

    v.

    I. V. tr. d.

    (1) Entourer (de linge).

    (1790) MG 184. a pe fal deign er gronnein [me hroaidur]. ●(17--) TE 41. Hi (…) e hronnas é zeourn hag é oug guet crohèn er mènnèt-gavr-hont. ●164. ur paquêttad dillad gronnét guet crohèn.

    (1818) HJC 365. Hint e gueméras enta er horf ac ir gronnas guet liennage. ●(1855) BDE 291. el lienneu e oé doh er gronnein. ●(1856) VNA 227. les envelopper et les démaillotter, tr. «ou gronnein hac ou divailhurein.»

    (1906) HIVL 74. liéneu de hroñnein er horv. ●(1913) AVIE 337. Ind e gemér enta korv Jézus hag el lién én ul linsél, doh er gronnein get lezeu huek.

    (2) Envelopper (de papier).

    (1942) DHKN 70. emé Vonick, én ur hronnein endro el lévrig kaer én é sé papér skanù.

    (3) Cerner, assiéger.

    (17--) TE 223. Ean e gassas enta soudardèt de hronnein er Guær.

    (1844) LZBg 2l blezad-2l lodenn 95. un armé a béh a soudardèd eit gronnein Tipasa. ●(1866) FHB 69/130a. da c'hrounna an ti ma voa ar missioner caloneg enha. ●(1891) CLM 7. Ha neaoh ur bobl tud em grôn hag e houlen guet n'ein peb tra.

    (1912) BUAZpermoal 113. ar Zôzon a c'hronnas Roazon. ●(1921) GRSA 329. ou lézel de hronnein er hastel.

    (4) Amasser.

    (1659) SCger 152a. gronna, tr. «amasser.» ●(1732) GReg 31b. Amasser du foin ou de la paille, à brassées, tr. «gronna foën, pe colo.»

    (1908) FHAB Mae 140. ne vez ket kavet aour e kear da c'hrounna gant ar rozel. ●(1922) IATA 43. eb arc'hant da c'hrouna e c'heller beza eüruz.

    (5) [au passif] Envahir.

    (1867) BUE 88. eunn de ma oa Kervarzin gronnet a bevien.

    (1931) GWAL 136-137/427. (kornbro Perroz, Treger-Vras) Gronna (grounna) : e galleg : envahir (e-lec'h : entourer, encercler). Da sk. : gronnet eo ar park-mañ gant al louzou fall.

    (6) Rassembler, mettre, accueillir.

    (1876) TDE.BF 255a. Gronna, v. a., T[régor] C[ornouaille], tr. «Assembler, réunir, cerner.»

    (1944) EURW I 114. eun deltenn veur (...) a c'heller grounna dek mil a dud enni.

    (7) Bout gronnet d'ar c'housked : être gagné par le sommeil.

    (1818) HJC 187. Pierre, ac er hré e oai guet hon, e oai gronnet d'er housquèd.

    (8) fig. Envelopper.

    (1844) DMB 4. En éerh a hron en doar èl ul lincér, tr. « La neige enveloppe la terre comme d’un linceul. »

    II. V. intr. S'assembler.

    (1928) BFSA 26. E vignoned a c'hronnas (s'assembler) buan en-dro d'ezan.

    III. V. pron. réfl. En em c'hronnañ.

    (1) S'envelopper.

    (1849) LLB 1717. Neoah hum hronet mat, kemeret manegeu.

    (1901) LZBg 59 blezad-2l lodenn 110. lanjérieu e vé displeget ar er plancheris, ean hum hroñn én-hé. ●(1915) RNDL 128. Hanval doh ur roué gouéù en hum hroñn a vouk, tr. «Pareil à un roi barbare qui s'enveloppe de pourpre.» ●(1982) PBLS 480. (Langoned) en em c'hronnit mad, tr. «habillez vous chaudement.»

    (2) S'entortiller.

    (c.1718) CHal.ms i. Le lierre, la vigne le serpent s'entortillent autour des arbres, tr. «en deliau, en Iliau, er c'huin er serpant en him gue' en him dortuill' en him groun' ardrou er güe.»

  • gronner .1
    gronner .1

    m. –ion Assiégeant.

    (1931) VALL 41a. Assiégeant, tr. «grounner

  • gronner .2
    gronner .2

    m. –ioù Machine agricole de ramassage.

    (1975) UVUD 81. (Plougerne) Ni dlie beha bet freuzet ennez ar c'hae-se. E vehe plantet an arad a-zignan ag benn a'fin oa deut da fouera ganeomp ; setu gant ar grounner dac'houde. E vehe staget ar c'hezeg, daou loan ac'h ar grounner… Eur grounner 'peus bet gwelet da ramañs an ed kentoc'h el leuriou alato ; eun tamm koat ledan, 1 metr 30, 1 m 40 ahe-se.

  • gronnet
    gronnet

    adj.

    (1) Enfermé, enveloppé.

    (1530) J p. 148a-b [3032-3037]. Seuet ma goaf en e saf sonn / So lem ha moan didan e bronn / Ha men scoy en calon gronnet / Pe tost en he gres am deseu / Ha querz ez guelhet rac pret eu / Pe ef so beu pe nac eu quet, tr. «Élevez droit ma lance aiguë et mince jusqu'à la hauteur de son sein, que je le frappe au cœur ou auprès, roidement. J'atteindrai au moins, je pense, la poitrine, et vous verrez bien, – car il en est temps, – s'il vit encore ou s'il est mort.» ●(1557) B I 593. Squegiet diff astriff he diu bronn (variante : broff) / Quen disaczun ha da un gonn / Digoar he poull calon gronnet, tr. «arrachez-moi violemment ses mamelles, sans plus de façon qu'à une truie ; tirez-les de sa poitrine.»

    (2) Bout gronnet a : être entouré de.

    (1861) BSJ 110. Er Salvér, gronnet a dud dré bep-tu, ne rescondas nitra dehai aben.

    (1932) GUTO 29. é lost e oè hir ha rus, gronnet a hraspenneu.

    (3) sens fig. Paré.

    (17--) TE 57. JOgeb, gronnét a otorité Pharaon.

  • gronniñ
    gronniñ

    voir gronnañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...