Devri

Recherche 'gwareg...' : 11 mots trouvés

Page 1 : de gwareg (1) à gwaregezh-2 (11) :
  • Gwareg
    Gwareg

    n. de l. Gouarec.

    (1905) ALMA 67. Goarec. ●(1913) PRPR 42. person Gouarek. ●(1924) BUBR 39/857. An draonienn all-man, hir ha moan, stardet etre mene noaz ar « Boned-ru » ha koajeier goue ar « C’hovellou », a gas ganti eus a Ouarek tre d’ar Morbihan (...) dour braz ar Blavez. ●(1925) ARVG 3/72. An Otrou chaloni Guitterel, person koz Gouareg. ●(1935) ANTO 59. Traoniennou enk ha don heñvel ouz ar re ma kammigel stêr ar Blaved en o goueled, en-dro da Wareg. ●(1970) BHAF 126. Pegeid a zo etre Plougerneve ha Gwareg, diou leo marteze. ●(1995) LMBR 80. etre Gwareg ha Mur.

    (2002) TEBOT 107a. Bezañ 'zo c'hoazh pemp kanton / En korn ar brezhoneg / Tu Korle, Sant-Nikolaz / Mael Rostren ha Gwareg.

  • gwareg
    gwareg

    [mbr goarec, goarac, gouarecq, brpm goarec, /ouaræg, goarac, vcorn guarac gl. diploma (Campanile 54), mcorn gwarak, mgall gwarag < gwar .3 + -eg ; en breton le suffixe -ag a été concurrencé par le suffixe -eg ; à noter cependant les formes mbr & brpm goarac]

    F. –où, –eier, –i

    I.

    A.

    (1) (armement) Arc.

    (1499) Ca 94a. Goarec. g. arc. l. hic arcus / us / ui. ●(c.1500) Cb 94b. Goarac. g. arc. l. hic arcus / us / ui. ●(1633) Nom 185b. Arcus, cornu : arc, arbalestre : gouarecq, arbalastr. ●Corytus : carquois à mettre l’arc : vn bouestl da douen an gouarec. ●186a. Neruus arcus, neruus equinus : corde d’arc ou d’arbalestre : corden an gouarecq pe’n arbalastr.

    (1659) SCger 11b. bander vn arc, tr. «stigna vr goarec.» ●150b. goarec, tr. «arc.» ●(c.1718) CHal.ms i. tendre un arc, tr. «stignein, bandein ur goarec.» ●(1744) L’Arm 16a. Arc, tr. «Goarêc.. égui. f.» ●(1732) GReg 48b. Arc, arme très ancienne pour tirer des flèches, tr. «Goarec. p. goaregou. goarac. p. goaragou. Van[netois] Goarec. p. goaregui, goareguéü.» ●78a. Bander un arc, tr. «Steigna ur voarecq

    (2) Gwareg an neñvoù : la voûte des cieux.

    (1744) L’Arm 289b. la voute des cieux, tr. «er Ouaræg ag enn Neanhueu

    B. (architecture)

    (1) Voûte, arc.

    (1732) GReg 48b. Arc de bâtiment, voûte & trompe courbées en rond, tr. «Goarec. p. goaregou.» ●(1744) L’Arm 16a. Arcade, tr. «Goarêc.. égui. f.» ●(17--) TE 155. er oarêq a driomfl en doai greit er Roué sehuel.

    (1868) FHB 166/74. Setu en eun taol ar pilier hag ar voareg eleac’h ma edo ar gador brezeg. ●(1869) FHB 205/386b. en daou du d’ar c’hœur er goaregou etre ar pillerou. ●(1880) SAQ i 75. Eun ilis ploum var he filierou, nerzus var he goareier mein-bên.

    (1903) MBJJ 192. Pa deu diou oarek d’en em droc’han, e reont eun ojiven. ●(1998) OPVI II 281. [ar hloastr euz an XIIved kantved] Siwaz ! n’eus mui toenn e-béd warnañ med e bilierou bihan, reñket daou-ha-daou, 44 anezo, kenkoulz hag ar gwaregeier, a zo atao eun dudi da weled.

    (2) Arche (de pont).

    (1732) GReg 49a. Arche d’un pont, tr. «goarec ur pound. p. goaregou-pound.» ●(1744) L’Arm 16b. Arche d’un pont, tr. «Goarêc.. égui. f.

    (3) Gwareg zoubl : arcade double.

    (1872) ROU 81b. Ar voareg zoubl, tr. «l’arcade double.»

    (4) War, àr wareg : en arche.

    (1744) L’Arm 331b. Remenée ou Arriere-voussure, Linteau vouté, au-lieu de Palatre, tr. «Gourin-dor ar ouarêc diabarh d’en ti.»

    (5) War, àr waregoù : à arches multiples.

    (1633) Nom 140b. Paries fornicatus : muraille courbe, ou faite sur les arcs : muraill pe moguer pleguet, eilcostezet, pe græt voar gouaregou.

    (1744) L’Arm 16b. Eglise en arcades, tr. «iliss ar goarêgui.» ●285a. Pile (…) Masse de maçonnerie au bout des ponts & au milieu, pour en soutenir les arches, tr. «Massonatt tihüe, doh péhani é vatissér ur pond ar ouarêgui

    II.

    (1) Gwareg-voc’h : pendoir.

    (1732) GReg 709b. Pendoir, bare courbe pour suspendre un cochon qu’on vient de tuer, tr. «goarecg. p. goaregou. ur voarecg-moc’h

    (2) [au plur.] (agriculture) Ar gwaregoù : nom de deux chevilles qui passent dans le soc de la charrue.

    (1732) GReg 155a. Deux chevilles qui passent dans le bois du soc, tr. «Ar goaragou

    (1876) TDE.BF 234a. Goarag, gwarag, s. m., tr. «Cheville du soc de la charrue.»

  • gwareg-an-neñv
    gwareg-an-neñv

    [mbr gouarec an euff < gwareg + an + neñv]

    F. Arc-en-ciel.

    (1633) Nom 219b. Iris, arquus, arcus cælestis : l'arc au ciel : gouarec an euff.

  • gwareg-ar-glav / gwareg-c'hlav
    gwareg-ar-glav / gwareg-c'hlav

    [mbr goarec an glau, gouarec an glao, brpm goarec er glaü', goarec-ar-glao < gwareg + an + glav]

    F.

    I. Arc-en-ciel.

    (1499) Ca 90a. Ganiuedenn an glau. vide in goarec an glau. ●94b. Goarec an glau. g. larc du ciel. ●(1633) Nom 219b. Iris, arquus, arcus cælestis : l'arc au ciel : gouarec an glao.

    (c.1718) CHal.ms i. arc en Ciel, tr. «goarec er glaü'.» ●(1732) GReg 49a. Arc-en-ciel, tr. «goarec-ar-glao. p. goaregou-ar-glao. Van[netois] Goarec er glaü.» ●(1744) L'Arm 16a. Arc-en-Ciel, tr. «Goarêg-er-glau.. goarégui-er-glau. f.»

    (1856) VNA 13. l'Arc-en-ciel, tr. «er Hoarêc-glàu

    (1934) BRUS 185. Un arc-en-ciel, tr. «ur hoareg-glaù.» ●(1996) VEXE 152. Si l'arc-en-ciel du matin prédit le beau temps, Gwadig ar glao deuz ar beure, / Tad da falz ha kê d'ar mene (Arc-en-ciel le matin, prends ta faucille et va à la montagne). celui du soir est signe de pluie ou de vent : Gwadig ar glao deuz an noz / Glao pe avel antronoz (Arc-en-ciel le soir, de la pluie ou du vent pour le lendemain).

    II. Hir ha moan evel gwareg-ar-glav (kloareg-ar-glav) : long et mince comme l’arc-en-ciel.

    (1876) RECe iii 451. Le dicton : Hir ha moan evel cloarec ar glao, c'est-à-dire : long et mince comme le clerc de la pluie, est connu de tout le monde, en Basse-Bretagne.

  • gwaregañ
    gwaregañ

    [brpm goarega < gwareg + -añ]

    V. intr. Tirer à l’arc.

    (1732) GReg 48b. Tirer de l'arc, tr. «Goarega. pr. goareguet

    (1821) GON 255a. Gwaréga ou Goaréga, v. n., tr. «Tirer de l'arc.» ●(1890) MOA 121b. goarega, tr. «combattre avec l'arc.»

    (1931) VALL 24a. tirer de l'arc, tr. «gwarega

  • gwaregata
    gwaregata

    [gwareg + -ata]

    V. intr. Tirer à l’arc.

    (1931) VALL 24a. tirer de l'arc, tr. «gwaregata

  • gwaregenn
    gwaregenn

    [gwareg + -enn]

    F. –où (géométrie) Arc de cercle.

    (1931) VALL 24a. arc de cercle, tr. «gwaregenn f.»

  • gwaregenn-c'hlav
    gwaregenn-c'hlav

    [gwaregenn + glav]

    F. Arc-en-ciel.

    (1908) PIGO II 86. stignet 'vel eur waregen-c'hlao.

  • gwareger
    gwareger

    [mbr goareguer, brpm goareguer < gwareg + -er .6]

    M. –ion Archer, tireur à l’arc.

    (1499) Ca 94b. Goareguer. g. archier. ●(c.1500) Cb 94b. Goaraguer. g. archier.

    (1659) SCger 8b. archer, tr. «goareguer.» ●(1732) GReg 49a. Archer, qui tire de l'arc, tr. «Goareguer. p. goaregueryen

    (1821) GON 255b. Gwaréger ou Goaréger, s. m., tr. «Archer, celui qui tire de l'arc. Homme de guerre combattant avec l'arc. Pl. ien

    (1925) FHAB Gouere 247. e kaver eur skouejer ha pevar gwareger dindan e urziou.

  • gwaregezh .1
    gwaregezh .1

    [brpm goareguiah, goarigueh < gwar .1 + -egezh]

    F.

    (1) Lenteur.

    (1744) L’Arm 216a. Lenteur, tr. «Goareguiah

    (2) Loisir, oisiveté.

    (c.1718) CHal.ms iv. temps loisir, tr. «oüar, spaç, amser, gorguez, goarigueh.» ●(1732) GReg 672b. Oisiveté, tr. «goüarigueh

    (3) Àr e oaregezh : lentement.

    (1904) LZBg Mae 134. ni e zischen ar hun goaregeh.

  • gwaregezh .2
    gwaregezh .2

    [gwar .3 + -egezh]

    F. Courbure.

    (1821) GON 255b. Gwarégez, s. f., tr. «Courbure, état d’une chose courbée, arquée.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...