Devri

Recherche 'gwerz...' : 35 mots trouvés

Page 1 : de gwerz (1) à gwerzverker (35) :
  • gwerz
    gwerz

    [mbr guers, gouers, vgall guers, mgall gwerseu (plur.) (GPCY 1645bc-1646a), mcorn /vers (Vie de Meriasek v. 4435), virl fers « vers » (DIL 93) < Lat uersus « fait de tourner la charrue au bout du sillon, tour, ligne » puis « sillon » puis par analogie « ligne d’écriture » et spécialement « vers » (Ernout-Meillet 725b ; MLLB 175b ; GMB 301 ; LEBM 138 & 152) ; les langues brittoniques ont développé deux sens généraux « vers, chant » et « espace temps »] cf. gwerso

    F. –ioù, –où

    I. (littérature)

    (1) Chant, chanson, ballade, complainte.

    (1499) Ca 31b. Canauenn vide in guers. ●g. chanczon. bri. guers pe canauenn. ●(c.1500) Cb104a. g. chanczon. b. guers / pe canauenn. ●chanczon quon chante aux enfans. b. guers da ober cousquet an bugale. ●g. ou cest chanczon faicte sur la mort. b. guers great oar an maru. ●g. chanczon vilaine. b. guers hacr. ●g. faiseur de tieulx chanczons. b. nep a gra guersou hacr. ●(1612) Cnf 42b. ober guersou, pé ho canaff. ●(1632) (1954) ADBR t. 61, p. 5. Er gouers neuez. ●(1633) Nom 8a-b. Carmen fescenninum : chanson sale, vilaine & impudique, ou de paillarde : canauen lubricq, vil hac impudicq, guers vn paotues (lire : paotres) fall.

    (1659) SCger 22a. chanson, tr. «guers pl. iou.» ●153a. guers, vr vers, tr. «chanson.» ●(1710) IN I 316. musica pe gana guersiou ha soniou. ●(1727) HB 558. guers Santes Barba. ●(1732) GReg 326a. Eglogue, espece de poësie pastorale, tr. «Divisou en guërs qen-eñtre mæçzaéryen.» ●(1794) ABR.goerz 8 titre. Goerz ar Royalistet hac an Armè Catholiq.

    (1841) DMB 54. Bamdé kasi me hra d’em zréhour koz / Kannein er huerz a gan kement tréhour, tr. « Presque chaque jour, je prie mon vieux batelier / De me chanter la chanson que sait chaque batelier. » ●(1864) SMM 117. pe guer caer eo ar vers santel-se. ●(1868) GBI I 498. E borc'h Gourin, war un doal-wenn, / Ez oa skrivet gwerz ar vosenn.

    (1957) AMAH 245. kanañ a rae evito gwerzioù ha sonioù e galleg, e rusianeg pe e trefoedach he bro. ●(1970) BRUD 35-36/148. ar manah Gwennoll o poania da zevel eur werz en enor da Nomenoe.

    (2) Vers.

    (1499) Ca 104a. Guers. g. vers. ●(c.1500) Cb 104a. Guers. g. vers. ●g. petit vers. b. guersyc. ●(c. 1501) Donoet 11-4. qualite pere so continuet en guersou, tr. « qualité, qui sont contenus dans ces vers[-ci] » ●(1575) M 340-341. Hon guelu douar en guers, dre’n pez ma conversomp : / Voar nezaff en trauail, tr. «Il nous appelle «terre» en vers, parce que nous demeurons / Sur elle, à peiner.» ●(1576) H 23. Guersyou hac oreson, tr. « Verses and a prayer. » ●(1633) Nom 8b. Versiculus : vn petit vers ou chant : vn guers, pe canauen bihan.

    (1732) GReg 955b. Vers, assemblage d’un certain nombre de paroles, & de silabes mesurées, tr. «Güers. p. güersou.» ●Un beau vers, tr. «Ur vers caër.» ●Un vers de sept piez, tr. «Güers seizveder.»

    (1847) FVR 39. ha pa oa distro da Blougiel, e roaz ar gwerzou nevez evit ho lakaat gand ar re genta. ●223. e vennaz he lakaat e gwers. ●(1870) MBR viii. bet e gwerz, tr. «avoit été composés en vers.»

    (1931) DIHU 245/356. Hag é kav genoh é ma bourus lénein guerzeu èlsé ?

    (3) Berceuse.

    (c.1500) Cb 104a. Guers da ober cousquet an bugale, tr. « chanson qu’on chante aux enfants pour leur faire dormir »

    (4) Élégie.

    (c.1500) Cb 104a. guers great oar an maru, tr. « cest chanczon faicte sur la mort. »

    (5) Cantique.

    (1688) GMB (1628) et autres travaux sont à délaisser ; l’exemplaire qui avait servi à Emile Ernault (GMB 1628) porte le même texte mais est une édition différente avec une mise en forme différente, dont il manque les pages de début et de fin, et donc la date précise d’édition) (Voir Dnal). R. Hemon dans GIBR propose 1680, sans doute en référence à l’exemplaire de Kerdanet (voir Kaieroù Kristen, Nnn 4, 1947, pp. 54-55).">DOctrinal 127. Clevit à nevez flam, eus an seiz Sac[cramant], / Ur vers à so dinam, tr. (GMB 301) « … un chant, cantique… »

    II. (espace temps).

    (1) Gwerz : espace de temps.

    (1575) M 1881. Hac á ve den peruers, en guers é aduerser tr. «Si son adversaire était un homme pervers, pour l’instant.»

    (c.1718) CHal.ms iii. Ils ont renoüé la partie quils auoyent manquée Il y a quelque temps, tr. «int oudes neuehet er barti a bligeadur, en assignation a ziuertissemant, endeuoe manquet, er c’huers ma.» ●(c.1718) CHal.ms iv. en uoila pour longtemps, tr. «chetu aüeit güers amser aüeit er huers man, aüeit pel amser.» ●(1732) GReg 582b. De long-tems il ne viendra, tr. «ar verz-mañ ne zuy. Van[netois] er üerh man ne zei.» ●Il n’y a pas long-tems, tr. «ne deus qüerz.» ●De long-tems, tr. «ar verz-mañ. Van[netois] er üerh-man.» ●(1744) L’Arm 221a. De long temps, tr. « Ahanema de béll amzérr : Er-huêrh-ma. »

    (2) Gwerz amzer : espace temps.

    (1895) GMB 301. pet[it] Trég[uier] à Saint-Mayeux eur uerz amzer zou.

    (3) Gwerso : voir gwerso.

    (4) Ur werz amzer zo : voir gwerso.

    III. Gwerz-wentl : voir gwentl.

    IV. Klevet kanañ gwerz ar skouarnadoù : subir une rouste, une raclée.

    (1924) BILZ 142 (T) F. al Lay. Ma vije bet Yann e benn e-unan evit diskenn war Roc'h Ledan, marvad Bilzig hag e zaou vartolod o dije bet klevet kana gwerz ar skouarnajou, ha marteze un draïg bennak all c'hoaz ouspenn.

  • gwerz-wentl
    gwerz-wentl

    voir gwentl

  • gwerzad
    gwerzad

    [gwerz + -ad .1 ou -ad .2]

    M. –où (littérature) Vers.

    (1907) BOBL 05 janvier 119/1b. ar Ganaouenn e meuleudi Satan (…) Setu aman eur gwerzad bennag e meuz tennet anezhi.

  • gwerzadurezh
    gwerzadurezh

    [brpm güersadurez < gwerz + -adurezh]

    F. (littérature) Versification.

    (1732) GReg 956a. Versification, tr. «Güersadurez

    (1931) VALL 779b. Versification, tr. «gwerzadurez f.»

  • gwerzaouer / gwerzawour
    gwerzaouer / gwerzawour

    [gwerz + -aouer ou -awour]

    M. (littérature) Versificateur.

    (1931) VALL 779b. Versificateur, tr. «gwerzaouer, gwerzawour m.» ●(1970) BRUD 35-36/148. evid ar werzaouerien hag ar varzed akademieg m’eo bet founnuz ar ouenn outo.

  • gwerzaouriezh
    gwerzaouriezh

    [gwerz + -aouriezh]

    F. (littérature) Versification.

    (1931) VALL 779b. Versification, tr. «gwerzaouriez f.»

  • gwerzawour
    gwerzawour

    voir gwerzaouer

  • gwerzed
    gwerzed

    voir gwersed

  • gwerzenn
    gwerzenn

    [bprm guerzenn < gwerz + -enn]

    F. –où (littérature)

    (1) Vers.

    (1849) LLB 2. de gompozein hiniw men guerzeneu.

    (1929) FHAB Meurzh (pajenn Breuriez-Veur ar Brezoneg) 5. gwerzennou diglotenn a ziskan da re glotennet. ●(1931) GUBI 63. Ho kuerzenneu ken hanaùet.

    (2) Complainte.

    (1921) BUFA 189. Cheleuamb lod ag é huerzen. ●190. Chetu er huerzen gaer e gañné Sant Franséz. ●191. Guerzen en treu krouéet. ●194. ean e saùas er huerzen-men.

    (3) Cantique.

    (1744) L'Arm 44b. Cantique, tr. «Guerzenn.. neu.» ●52a. Chanson-spirituelle, tr. «Guêrzeenn

    (4) Poème.

    (1744) L'Arm 292a. Poême, tr. «Guerzênn hire.»

    (5) Chanson.

    (1732) GReg 150b. Chanson, tr. «Van[netois] güerhen. p. güerhenneu. güerzeen. p.

  • gwerzennour
    gwerzennour

    [gwerzenn + -our]

    M. –ion Versificateur.

    (1931) GUBI 62. Breihad gredus ha guerzennour.

  • gwerzh .1
    gwerzh .1

    adj.

    (1) (couleur) Vert. cf. gwer

    (c.1718) CHal.ms iv. vert, tr. «glas, liü glas guerh, ou gurh.» ●(1744) L'Arm 80a. Vert, tr. «Guêrh.» ●359b. Sinople, tr. «Gùærh

    (1849) LLBg I 5-6. Er merhed e laka ou dillad suliek, / Ou brohieu miher guerh, tr. (édit. biling.) «leurs jupes de drap vert.» ●(1897) EST 81. Boketteu, a bep liw e huélér a bep tu, / Ha ré glas ha ré guerh, ha ré guen, ha ré ru, tr. «On ne voit partout que des fleurs de toutes les couleurs : bleues, verts, blanche (sic) et rouges.»

    (1904) DBFV 101b. guerh, adj. tr. «vert.» ●(1921) GRSA 218. El liù guen e oè aroué guerhted Èv ; el liù guerh aroué hé mammeleh. ●(1929) DIHU 211/198. ne ziskoant ket bout soéhet bras de reboursadur er plahig na d'en treu guerh e gavant én hé lousteri.

    (2) Gwerzh-du : verdâtre.

    (1904) DBFV 101b. guerh-du, tr. «(crapaud) verdâtre.»

    (3) (en plt d'une étoffe) cf. (?) gwerc'h (?).

    (1931) FEZO 5. Nag er plah éred, ur vraù é get hé dantér belouz guerh ?

  • gwerzh .2
    gwerzh .2

    m. Couleur verte.

    (1854) PSA i 60. péh quêmb e zou étré er rù hag er milén, étré er gùerh hag er glaz !

  • gwerzh .3
    gwerzh .3

    f. –ioù

    (1) Vente, action de vendre.

    (1732) GReg 951a. Vendeur, tr. «nep a ra güerz.» ●952b. Vente, tr. «güerz. Van[netois] güerh.» ●Faire vente sur les meubles de quelqu’un, tr. «ober güerz var draou ur re bennac.» ●La vente a été bonne, tr. «mad e bet ar verz

    (1849) LLB 1623. Er huerh a gerhé mat, mez hani ne baié. ●(1867) FHB 115/85b. Erfin, skuiz gant ann devor anezhan, e plegaz hag e sinaz ar skrid guerz.

    (1907) FHAB Mezheven 101. dre ar pren hag ar verz e boutin. ●(1931) VALL 776b. Vente, tr. «gwerz f.»

    (2) (Une) vente.

    (1831) RDU 76. autorisein ur pern, pé ur uêrh. ●(1849) LLB 1624. Er huerh e gerhé mad. ●(1857) HTB 51. gwerza diou gark keuned. Ar werz gret, a ejont d’ober eur bale. ●(1857) CBF 36. Ha mad eo ar werz ? tr. «Les affaires vont-elles bien ?»

    (1906) HIVL 122. ean é e sinas er huerh. ●(1923) KNOL 16. great ar werz ! Pemp kant lur ! ●143. eur paper da ziskouez e oa great ar werz : e roe e ene evid arc’hant.

    (3) Bezañ e gwerzh : être en vente.

    (1912) LDTU ix. da c’houlen diganen ha great oa al levr, hag e gwerz edo.

    (4) Lakaat e gwerzh : mettre en vente.

    (1633) Nom 109b. Vestis promercalis : vestement mis en vente, à vendre : guiscamant lecquæt è guerz, da guerzaff.

    (1878) EKG ii 68. e doa lakeat e guerz leveou ar zent.

    (5) Lakaat gwerzh war udb. : mettre qqc. aux enchères.

    (1926) FHAB Mezheven 226. chapel Ty Mamm Doue hag an tybedi a voe laket gwerz warno. ●(1931) ATBR 27. er zizun a zeu, e vezo lakaet gwerz war va zraou paour.

  • gwerzh .4
    gwerzh .4

    m.

    (1) Valeur, prix.

    (1741) RO 1587. goers boutallat. ●(1790) MG 32. me armerhou gùerh ur botteu-lær.

    (1844) DMB 38. Ra dehou gùerh tair overen. ●(1857) HTB 229. n’en defoa evit oll souten nemet gwerz he devez. ●(1857) AVImaheu 118. Ne ellamp quet el laquat én trézol dré ma oé guérh er goaid. ●(1868) FHB 157/1a. guerz ar gazeten. ●(1870) FHB 285/190b. guers eur banne hag eun tam butun. ●(1878) EKG ii 28. rei am euz great guerz eun ofern d’an Aotrou Peroun. ●(18--) GBI i 230. Gwerz un anouer-bloaz ’m euz gwestlet, tr. «J’ai voué le prix d’une génisse d’un an.»

    (1925) DIHU 170/316. er baltas-men é léh degas guerh é vuoh geton d’er gér en des prénet ul laer geti !

    (2) Gwerzh-butun, gwerzh-ar-butun, gwerzh-ar-banne, gwerzh-ar-gwin : pourboire. Voir butun, gwerzh-

    (3) Gwerzh-daspren : rançon. Voir gwerzh-daspren.

  • gwerzh-ar-banne
    gwerzh-ar-banne

    m. Pourboire.

    (1931) VALL 581b. Pourboire, tr. «gwerz ar banne

  • gwerzh-ar-butun / gwerzh-butun
    gwerzh-ar-butun / gwerzh-butun

    m. Pourboire.

    (1895) GMB 302. pet[it] tréc[orois] gwerz butun, en fr. du pays «de l'argent de tabac», pourboire.

    (1903) MBJJ 78. da laret eo eun tamm gwerz butun. ●(1908) PIGO II 72. bep nao bla 'n eve eur blavez gwerz-putun ! ●(1910) MAKE 47. Digasit d'in va den, hag ho peus gwerz-butun da gaout. ●(1931) VALL 581b. Pourboire, tr. «gwerz (ar) butun.» ●(1926) BIVE 12. eun tamm gwerz-putun. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 60a. da ginnig gwerz ar butun d'ezi. ●(1959) TGPB 187. ar gwerzh butun am boa bountet en he dorn.

  • gwerzh-ar-gwin
    gwerzh-ar-gwin

    m. Pourboire.

    (1876) TDE.BF 270a. Gwerz-ar-gwin s. m., tr. «Pourboire, récompense pécuniaire aux ouvriers.»

    (1931) VALL 581b. Pourboire, tr. «gwerz ar gwin

  • gwerzh-butun
    gwerzh-butun

    voir gwerzh-ar-butun

  • gwerzh-daspren
    gwerzh-daspren

    m. Rançon.

    (1931) VALL 621a. Rançon, tr. «gwerz-daspren m.»

  • gwerzhadenn
    gwerzhadenn

    f. –où

    (1) Vente.

    (1931) VALL 776b. (une) vente, tr. «gwerzadenn f.»

    (2) Chose vendue.

    (1931) VALL 776b. gwerzadenn f, tr. «chose vendue f.»

  • gwerzhañ
    gwerzhañ

    v.

    I. V. tr. d.

    A.

    (1) Vendre.

    (1499) Ca 104a. Guerzaff. g. vendre.

    (1659) SCger 123a. vendre, tr. «guerza.» ●153a. guersa, tr. «vendre.» ●(c.1680) NG 477-478. Ne rant cas a guerhou / Hou enefueu de Satan. ●(1732) GReg 620b. A mesure que les blez se vendront, tr. «A feur ma verzor an edou.» ●951a. Vendre, tr. «Güerza. pr. güerzet. Van[netois] güerhein. pr. güerhet.» ●(1792) BD 307. nac ahan da eurbla greunen et navoersin, tr. «Et d'ici un an, je ne vendrai pas un grain de blé.»

    (1829) IAY 63. ar c'hicq pehini a vije staillet da voersan. ●(1856) VNA 208. Je le vends quatre francs et dix sous l'aune, tr. «M'er gùerh trihuéh real er hoalen.» ●(1857) HTB 51. gwerza diou gark keuned. ●(1878) EKG II 218. o verza pesked. ●(18--) AID 254. o voerzan glaoû, tr. «vendre du charbon.»

    ►[empl. comme subst.] Vente.

    (1909) FHAB Mezheven 165. evit ar gwerza.

    ►absol.

    (1612) Cnf 30a. Reiff conseil en Ilys, guerzaff pé prenaff so pec'het maruel. ●(1633) Nom 109b. Vestis promercalis : vestement mis en vente, à vendre : guiscamant lecquæt è guerz, da guerzaff. ●206b. Ære mutare : acheter & vendre pour argent : prenaff ha guerzaff euit archant.

    (1908) FHAB Du 347. D'ar foariou (...) e za daou seurt tud, lod da verza, lod all da brena. ●(1913) AVIE 250. er ré oé abarh é huerhein hag é prenein. ●(1919) FHAB Kerzu 182. goest d'ober pep labour war-dro an tiegez, da brena, da werza.

    (2) Gwerzhañ diouzh ar c'harr =

    (1926) FHAB Meurzh 93. Gounid a vez diouz ar moc'h, da genta, en eur gaout torradou re vihan hag ouz o gwerza diouz ar c'harr ; d'an eil, o sevel ar re vihan d'o gwerza diouz ar gordenn.

    (3) Gwerzhañ diouzh ar gordenn =

    (1926) FHAB Meurzh 93. Gounid a vez diouz ar moc'h, da genta, en eur gaout torradou re vihan hag ouz o gwerza diouz ar c'harr ; d'an eil, o sevel ar re vihan d'o gwerza diouz ar gordenn.

    (4) Gwerzhañ a-nebeut : vendre au détail.

    (1744) L'Arm 106a. Vendre en gros & en detail, tr. «Guêrhein à vrass hag à nebaitt

    (1857) CBF 40. Gwerza a ra a vraz hag a nebeut, tr. «Il vend en gros et en détail.» ●(1869) TDE.FB 272b. Vendre au détail, tr. «gwerza a nebeut

    (5) Gwerzhañ a-vras : vendre en gros.

    (1744) L'Arm 106a. Vendre en gros & en detail, tr. «Guêrhein à vrass hag à nebaitt.»

    (2) Gwerzhañ diouzh ar gouloù, diouzh ar mouch : vendre à la chandelle.

    (1732) GReg 951a. Vendre à éteinte chandelle, tr. «Güerza diouh ar goulou, ou, diouh ar mouich. ●Vendu à la chandelle, tr. «Güerzet diouh ar mouich

    B. sens fig. Trahir.

    (1659) SCger 120a. trahir, tr. «guersa

    (1847) BDJ 49. Jusas, o paoüez he werza. ●(1878) EKG II 147. eun den hag en deuz guerzet he genvroidi.

    (1907) AVKA 2293. An hini a gle ma gwerza n'ema ken a-bell.

    II. V. pron. réfl.

    (1) (en plt de qqn) En em werzhañ : se vendre.

    (1902) PIGO I 120. eun den hag an nevoa 'n em werzet d'an diaoul. ●(1923) KTKG 56. nebeud a dud, a drugare Doue, en em vers d'an diaoul.

    (2) influence du français (en plt de marchandises) Se vendre.

    (1920) FHAB Genver 195. Traou an douar en em werz mad.

    III.

    (1) Gwerzhañ brav poultr : voir poultr.

    (2) Gwerzhañ ar bistolenn : voir pistolenn.

    (3) Gwerzhañ ar vuoc'h da gaout un ounner : voir buoc'h.

    (4) Gwerzhañ piz e-lec'h fav : voir piz.

    (5) Gwerzhañ duad da ub. : voir duad.

    (6) Lazhañ laou evit gwerzhañ o c'hroc'hen : voir laou.

    (7) Paket an tan ha gwerzhet al ludu : voir tan.

    (8) Bezañ gwerzhet evel krampouezh : voir krampouezh.

  • gwerzhapl
    gwerzhapl

    adj. Vendable.

    (c.1500) Cb 104a. [guerzaff] Jtez hic et hec vendibilis et hoc / le. g. vendable. b. guerzabl.

    (1849) LLB 1311-1312. amonen / Milein avel en eur ha guerhapl én dachen.

    (1907) VBFV.bf 29a. guerhabl, adj., tr. «vendable.»

  • gwerzher
    gwerzher

    m. –ion Vendeur.

    (1499) Ca 104a-b. [guerzaff] Jtem venditor / oris. g. vendeur. b. guerzer. ●(1633) Nom 303a. Medicus circumforaneus, circuitor, circulator : vendeur de triacle, triacleur, charlatan : guerzer triacl, triacler, charlatan.

    (1732) GReg 951a. Vendeur, tr. «Güerzèr. p. güerzéryen. Van[netois] güerhour. p. yon.» ●(1790) Ismar 225. Er gùerhour (…) e zou obligét quênt accord a briz, de zizolein ur si cuhét ér péh e ùerh. ●ur gùerhour ne béh quet mar créd é ma disi é varhadoureah.

    (1870) FHB 268/56b. Afer a ioa divarben eur marc'h etre ar guerzer hag ar prener.

    (1913) AVIE 41. guerherion éhen, deved ha klomed.

  • gwerzherez
    gwerzherez

    f. –ed Vendeuse.

    (1732) GReg 951a. Vendeuse, tr. «Güerzerès. ur verzerès. p. güerzeresed. Van[netois] güerhoures. p. ed

  • gwerzhet
    gwerzhet

    adj. Vendu.

    (1499) Ca 104a-b. [guerzaff] Jtem venditus / a / um. g. vendu. b. guerzet.

    (1933) ALBR 25. Eun dra gwerzet n'eo ket d'ec'h ken !

  • gwerzhid
    gwerzhid

    f. –i

    I.

    (1) Fuseau à filer.

    (1499) Ca 104b. Guerzit. g. fusel a filer. l. hic fusus / si. ●(c.1500) Cb 104b. [guerzit] Jtem hic fusellus / li. dimi. g. petit fusel. bri. guerzidic. ●(1633) Nom 169a. Fusus : fuseau : guerzit. ●169b. Calathus, qualus, quasillus : panier pour les fuseaux : paner an guerzidy.

    (1659) SCger 61a. fuseau, tr. «guerzit, p. guersidi.» ●153a. guerzit, tr. «fuseau.» ●(1710) IN I 323. cousgoude ne lese quet na neze ha na droe ar verzid. ●324. ho querzit hac ho quiguiel. ●(c.1718) CHal.ms ii. fuseau, tr. «guerhit, pl. guerhidi, h./gourhet, gourhidi a sarz[eau].» ●(1732) GReg 443a. Fuseau, petit morceau de bois qui sert à filer, & se fait de fusain, de houx, &c., tr. «Guërzid. p. guërzidy. Van[netois] gourhed. p. gourhedy. guërhid. p. guërhedy.» ●Un fuseau, tr. «Ur verzid. Van[netois] ur ourhed. ur üerhid

    (c.1825-1830) AJC 5567. gand ar merhed evoa guersidÿ nean glan. ●(1838) OVD 224. hou courhèd hac hou queguil. ●(1849) LLB 222. En ur droein hé gourhed. ●314. Er gourhedeu zou karg. ●(1856) GRD 155. cass en adoué hag er hourhèd. ●(1878) EKG II 231. peder verzid goloet a neud a ioa var marc'h ar c'harr...

    (2) Rayon de porte de lit clos.

    (1877) EKG I 112. dre guerzidi dor ho gueleou.

    (1944) ATST 51. Mari a ziskoachas trum he fenn a-zindan al liñserioù. (…) Sellout a reas a-dreuz gwerzhidoù an nor.

    (3) (architecture) Balustre.

    (1732) GReg 77a-b. Balustre, bois tourné pour faire une balustrade, tr. «Guërzid. p. guërzidy

    (1878) EKG II 133. unan euz guerzidi mean ar garidou.

    (4) Arbre (de pressoir).

    (1499) Ca 104b. Guerzit pressouer. g. abre (lire : arbre) de pressouer. l. hoc prellum / li.

    (1732) GReg 963a. Vis de pressoir, tr. «Güerzid goasqell. ur verzid goasqell. p. güerzidy

    (5) Gwerzhid gwaskell : vis de pressoir.

    (1659) SCger 125a. vir (lire : vis) de pressoir, tr. «guersid gouascel

    (6) [au plur.] Fuseaux de ploquier de moulin.

    (1876) TDE.BF 270a. Gwerzidi, s. pl. m., tr. «Bâtons ou fuseaux du ploquier d'un moulin.»

    II. (botanique) Fusain.

    (1879) BLE 47. Fusain. (Evonymus. L.) Koat-gwerzidi.

    III. (anatomie)

    (1) Gwerzhid vihan ar vrec'h : radius.

    (1633) Nom 23a. Radius : petit focile : an guerzit bian an bræch.

    (1732) GReg 115a. Le petit os du bras, ou le grand focile de l'avant-bras, tr. «Guërzyd vihan an vreac'h.»

    (2) Gwerzhid vras ar vrec'h : cubitus.

    (1633) Nom 23a. Pechys, vlna, Maius os lacerti : grand focile : an guerzit bras ves an bræch.

    (1732) GReg 115a. Le grand os du bras, tr. «Guërzyd vras an vreac'h.»

    (3) Gwerzhid vihan ar c'har : péroné.

    (1633) Nom 25a. Fibula, Minus os tibiæ : petit focile : an guerzit bihan ves an garr.

    (4) Gwerzhid vras ar c'har : tibia.

    (1633) Nom 25a. Radius, Os tibiæ maius : le grand focile : an guerzit bras an garr.

  • gwerzhidad
    gwerzhidad

    f. –où Fusée de, plein un fuseau.

    (1659) SCger 61a. fusée de fil, tr. «guersidat neut.» ●153a. guerzidat, tr. «fusée.» ●(c.1718) CHal.ms ii. fusée de fil, tr. «h./guerhiat net, gourhiat a sarz[eau].» ●(1732) GReg 443a. Fusée, fil autour d'un fuseau, tr. «Guërzidad. p. guërzidadou. guërzyad neud. p. guërzyadou neud. Van[netois] gourhejad. guërhyad. pp. ëu.» ●(1790) MG 144. rac jamæs ne néès meid ur ourhegead, ha bermen te né dihue.

    (1849) LLB 218. Er merhed e zeli néein ou gourhedad. ●(1897) EST 58. Peb néouréz e hast dibun hé gourhedad.

    (1922) DIHU 130/49. Néein diù pé ter guerhedad. ●(1955) STBJ 160. N'e ket neet ganin ma gwerzidad neud.

  • gwerzhider
    gwerzhider

    m. –ion Fuselier, fabriquant de fuseaux.

    (1499) Ca 104b. [guerzit] Jtem hic fusarius / rii. g. fnseiller (lire : fuseiller). b. guerzidier. ●(c.1500) Cb 104b. [guerzit] Jtem hic fusarius / rij. g. fuseiller. b. guerzider.

    (1732) GReg 443a. Faiseur de fuseaux, tr. «Guerzider. p. guërzidéryen. Van[netois] gourhedour. guërhidour. pp. yon, yan

  • gwerzhidigezh
    gwerzhidigezh

    f.

    (1) Vente.

    (1499) Ca 104b. Guerzidigaez. g. uendition. ●(1633) Nom 9b. Tabulæ, auctionariæ : le registre de la vendition, la tablette du vendeur : an registr ves an guerzidiguez, paper an guerzer. ●208a-b. Emere ab hasta, in auctione emere : acheter à l'encant : ou en vne venduë : prenaff en vn accant, pe vn guerzidiguez bennac.

    (1659) SCger 123a. vente, tr. «guersidiguez.» ●153a. guersidiguez, tr. «vente.» ●(1732) GReg 246a. Debit, tr. «Guerzidiguez.» ●951a. Vendeur, tr. «nep a ra güerzidiguez.» ●952b. Vente, tr. «Güerzidiguez. Van[netois] güerhidigueah» ●La vente a été bonne, tr. «mad eo bet ar verzidiguez

    (1889) ISV 417. Derc'hent ar verzidigez.

    (1905) BOBL 02 décembre 63/1b. edeur oc'h ober eur werzidigez evid ar beorien. ●(1924) FHAB Gwengolo 338. paper ar werzidigez a verk en doa Aotrou Maillé da welet war leveou Kerouzere. ●(1931) VALL 776b. Vente, tr. «gwerzidigez f.»

    (2) Lakaat udb. e gwerzhidigezh : mettre en vente.

    (1905) KANngalon Du 548. Kredi a c'heller e vezo lakeat er bloaz a zeu e guerzedigez al leveou-ze. (…) ar re a lakaio ar madou-ze e guerzedigez. ●(1906) KANngalon Kerzu 281. An traou all, leveou, douarou (…) a vezo lakeat e guerzidigez.

    (3) Ober, lakaat gwerzhidigezh war udb. : mettre qqc. en vente.

    (1880) SAB 9. oat o vont da ober foar deza, guerzidigez var e oll danvez...

    (1905) FHAB Genver/c'hwevrer 16. Rouanez ar vizer, eur vaouez gallouduz ; / Al labour zo trec'h d'in hag ar vertuz ive ; Mes evit eur mevier hag eun den didalve, / A sklejan diloüz e meaz ho ziegez / Ha var ho zamig meubl e ran guerzedigez. ●(1907) BOBL 30 mars 131/2b. Laket a oa gwerzidigez war an traou ha ne chomaz netra gant ar vugale.

  • gwerziaoua
    gwerziaoua

    v. intr. Collecter des complaintes.

    (1931) VALL 110a. recueillir des chansons, tr. «gwerziaoua

  • gwerzig
    gwerzig

    [mbr gwersyc < gwerz + -ig]

    F. Chansonnette.

    (c.1500) Cb (d’après GMB 301). gwersyc, tr. « petit vers. »

    (1752) PEll 399. ar-wersic, tr. « la chansonnette. »

  • gwerziñ
    gwerziñ

    [brpm güersi < gwerz + -iñ]

    V. intr. (littérature) Versifier, écrire des vers.

    (1732) GReg 956a. Versifier, tr. «güersi. pr. güerset

    (1916) LILH 12 a C'hwevrer. Ne hellan ket me guerzein, hesket é énnein en aùen é huélet er péh e huélan. ●(1921) GRSA i. e vezè disket geton guerzein. ●(1931) VALL 779b. Versifier, tr. «gwerzi.» ●(1939) KOLM 10. Kolmkel ne ùerzè ket hepkén aveit brudein ar lanneu saùet geton.

  • gwerzoniezh
    gwerzoniezh

    [gwerz + -oniezh]

    F. Science de la versification.

    (1931) VALL 779b. Versification, tr. «gwerzoniez f.» ●(1939) KOLM 6. darempredein er barh (…) aveit duahat doh er uerzonieh [cf. errata p. 137].

  • gwerzour
    gwerzour

    [brpm güersour < gwerz + -our]

    M. –ion Versificateur, poète.

    (1732) GReg 956a. Versificateur, faiseur d'ouvrage en vers, tr. «güersour. p. yen.» ●(1744) L'Arm 292b. Poéte, tr. «Guerzourr.. rerion

    (1866) BOM 4. Gwerzerien flour.

  • gwerzverker
    gwerzverker

    m. –ioù Thermomètre.

    (1931) VALL 738a. Thermomètre, tr. «gwrezverker m.»

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...