Devri

Recherche 'gwezenn...' : 6 mots trouvés

Page 1 : de gwezenn (1) à gwezennig (6) :
  • gwezenn
    gwezenn

    [mbr guezenn, brpm guezen < gwez .1 + -enn]

    F. –où, gwez

    I.

    (1) Arbre.

    (1499) Ca 22b. Bleynenn an guezenn. g. cymet. ●105b. Guezenn. g. arbre.

    (1659) SCger 8b. arbre, tr. «guezen, p. guès.» ●(1732) GReg 48a. Arbre, tr. «Güezenn. p. güez. Van[netois] güen. p. güe. ur üen. Treg[or] gouën. p. gouë.» ●(1744) L'Arm 15b. Arbre, tr. «Guénn… gué. f.» ●(1792) BD 3809-3811. ar meneyo vhel croechien ha traouyeno / a veso rentet ol quer plen hac an dinso / neuse pa voint ol rentet en eurblender / na vo na bot na goen yenion ha tomder, tr. «les hautes montagnes, collines et vallées, seront rendus tous aussi applani que les dés / Alors lorsqu'ils seront tous devenus plats, / il n'y aura ni bosquet ni arbre, ni froideur ni chaleur.» ●(17--) TE 3. É creis er Baraouis-ce é hoai dihue uén.

    (1831) MAI 92. adre eur voehen. ●(1838) CGK 6. crapat en eur voënn. ●(1849) LLB 350. ar lein ur huéen. ●1726. ur huéen krouis. ●(1872) DJL 15. mar eo hanaveet ar venn demeuz he frouez.

    (1905) BOBL 20 mai 35/3a. Pa oa o tiskenn gant ar venn, eur brank a zisklosaz. ●(1907) AVKA 87. Deus gwec'hen vad, freuz mad ; deus gwec'hen fall, freuz fall. ●101. Unan an daou : pe anzavet ec'h eo mad ar wec'hen (...) pe laret ec'h eo fall ar wec'hen. ●(1924) BILZbubr 47/1121. ar merc'hed 'ta bodennet, en o fluch en-dro d'ar ween.

    (2) (Bible, Genèse) Gwezenn a vuhez : arbre de vie.

    (1879) GDI 301. D'en uinêcvèd, Adam en dès hun forhet ag er huéen a vuhé.

    (3) Gwezenn Jese : l'arbre de Jessé.

    (1861) BSJ 41. er vroncen-hont en dès cresquet doh gùen Jessé.

    (4) local. Gwezenn : fête nocturne à Ouessant.

    (1985) OUIS 184. L’automne venu, (...) c’est l’époque des veillées pour ouvrir ou filer la laine et des gwezenn, fêtes nocturnes propres à l’île, qui se déroulent dans chaque maison lorsqu’on vient de tuer le cochon, auxquelles succèdent le lendemain le grand repas de fest an hoc’h.

    (5) local. Gwezenn-an-Anaon : l’arbre des morts à Plougastel-Daoulas.

    (1985) OUIS 269note. A Plougastel, on vendait aux enchères un petit arbre : gwezenn an anaon, l’arbre des morts, garni d’une quarantaine de pommes, pour le jour de la Toussaint.

    II. [tradition locale] Ar wezenn voulouz.

    (1956) CAIR N° 2 (Nouvelle Série)/69. La Procession des Reliques à Gouesnou. M. de Kerdanet raconte que cette procession « a toujours été une stricte obligation, tellement qu'un jour de mauvais temps, le clergé de Gouesnou n'ayant pas voulu la faire, les croix et les bannières quittèrent d'elles-mêmes l'église, firent la procession et s'arrêtèrent dans un coin de la paroisse, sous un arbre touffu, appelé depuis ar vezen voulous ».

    III.

    (1) Bezañ evel ur wezenn divarret : rester seul, isolé.

    (1896) MELu VIII 87 (Go-Plouc'ha). Bean 'vel eur wéen divaret, tr. E. Ernault «Être comme un arbre émondé, = rester seul, isolé.»

    (2) Sevel en e wezenn uhelañ : se mettre en colère.

    (1964) LLMM 107/411 (T) J. Konan. Sav ez kwezenn uhelañ mar kerez, eme Lizig feuket, met n'az lezin ket da lavarout droug eus Trotig ha ne rin !

    (3) Na vezañ bet o stekiñ e benn er wezenn bellañ : ne pas être très malin.

    (18--) TVG 7 (T). Guell e voa stoqet va fên ebars er vezen bellàn.

    (1908) FHAB Here 290 (L) J.-F. Caer. Gant an dud-se n'eo ket bet dare d'ezho biskoaz mont da steki ho fenn ouz ar vezenn bella e bali ar vouisiegez. ●(1909) FHAB Genver 30 (L) F. B.. Lod a lavar n'int ket bet o steki o fenn er vezenn bella, hag ar pez o deus great a zeblant diskwez eo guir. ●(1913) FHAB Genver 27-28. n'oun ket bet o steki va fenn er wezenn bella, mez evelato oun desket gwelloc'h eged n'ho peuz c'hoant da lavaret.

    (4) Bezañ bet e benn o stekiñ er wezenn bellañ : être malin.

    (1900) KAKE 248 (L) an aotrou Kere. Aotrou Fanch, bete 'r vezenn bella / Ho penn c'houi a zo bet stoket.

    (5) Strilhañ evel ur wezenn bilhoù :

    (1936) IVGA 211 (Ki) Y. Drezen. Ha ma rejont d'in dre va skoaz eur strilh e-giz d'eur wezenn-bilhou. (1973) SKVT II 77 (Ki) Y. Drezen. N'ouzon ket petra a vir ouzhin strilhañ ac'hanout e-giz ur wezenn-bilhoù.

    (6) Ober gwezenn fourchek gant ub. : culbuter qqn.

    (1935) BREI 433/2b (T). En deiz ma konsailhas, e lâre : «Mar ne gav ket ac’hanon mat, me reio gwezenn fourchek gant ar Major».

  • gwezenn-fourchek
    gwezenn-fourchek

    [gwezenn + fourchek]

    F. Jeu où l’on marche la tête en bas.

    (1920) KZVr 364 - 22/02/20. Au lieu de toull-bennig, jeu qui consiste à marcher la tête en bas, on dit gwec'henn fourchek.

  • gwezennad
    gwezennad

    [gwezenn + -ad .1]

    F. –où Contenu, charge d’un arbre.

    (1860) BAL 168. evel ma taol ur vezennad bleunv (…) muioc'h a c'hoez vad var ar pardaez etro cuz eol. ●(1872) ROU 57. ur vezennad (avalou).

    (1930) DIHU 231/135. guéenadeu avaleu. ●(1953) BLBR 58-59/5. ar wezennad barbiolez. ●(1955) STBJ 147. Diou wezennad.

  • gwezenneg
    gwezenneg

    [brpm güezennec < gwezenn + -eg]

    F. –i, –où Lieu planté d’arbres.

    (1732) GReg 48b. Lieu abondant en arbres, tr. «Güezennec. p. güezénnegou

    (1876) TDE.BF 270a. Gwezennek, adj., tr. «Lieu abondant en arbres.»

  • gwezennek
    gwezennek

    [gwezenn + -ek]

    Adj. Planté d’arbres.

    (1878) BAY 19. guéennek, tr. «Couvert d'arbres.»

    (1903) MBJJ 21. eur regennad runio gweennek. ●(1930) FHAB Eost 313. er gwavemmou (lire : gwaremmou) gwec'hiennek.

  • gwezennig
    gwezennig

    [gwezenn + -ig]

    F. Petit arbre.

    (1943) FATI 75. E-kichen an dervenn zu ez eus bet savet evel eur porched gant teir gwezennig divrazet, diou en o sav hag un drede a-led.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...