Devri

Recherche 'hardizh...' : 8 mots trouvés

Page 1 : de hardizh (1) à hardizhted (8) :
  • hardizh
    hardizh

    adj.

    I. Attr./Épith. Hardi.

    (14--) Jer.ms 356. Cant leopart hardyz hac enoff fyze evez, tr. « Cent léopards hardis, et compte sur moi aussi »

    (1499) Ca 30a. g. qui a bon cueur. b. hardiz. ●108b. Hardiz. g. hardi. ●(1575) M 407. Sanct Bernard den hardyz, tr. «Saint Bernard, homme hardi.»

    (1659) SCger 65a. hardy, tr. «hardiz.» ●(1732) GReg 719a. N'avoir point de peur, tr. «beza hardiz

    (1844) LZBg 69. Deja er brézélaour, hanùet en hardéhan ag er ré hardéh, en doé groeit dégass d’ein beta Castel-Hall e huellan marh. ●(1856) VNA 232. Avez-vous bon appétit à présent ? tr. «Ha hui o hoès apétit hardéh bermen ?»

    (1909) FHAB Gouere 201. an niver bihan eo a zo o kas ar re all en dro. Mes an niver bihan-ze a zo finv ennan, hardis eo. ●(1941) FHAB Gwengolo/Here 89. (Tregon ha tro-dro) Eur plac'h flao a zo hardis ha dibalamour.

    II. Emploi subst.

    (1783) BV 1698. an ardian memes a gren gant an orer.

    (1844) LZBg 69. Deja er brézélaour, hanùet en hardéhan ag er ré hardéh, en doé groeit dégass d’ein beta Castel-Hall e huellan marh.

    III. Adv.

    (1) Hardiment.

    (c.1500) Cb 50b. g. couragement / ahardement. bri. ez hardiz.

    (1909) FHAB Mezheven 183. ar boetter a voette hardis. ●(1942) DADO 21. Ha m’ac’h eus c’hoant da skopa war ar pleñchod, gra hardiz, a-daol-dak !

    (2) Adv. intens. Très.

    (1890) MOA 70. Très beau (parlant des choses), tr. «brao-ardiz.» ●Très beau (parlant des personnes), tr. «koant-ardiz (très joli).»

    IV. Hardizh evel ul leon : voir leon.

  • hardizhañs
    hardizhañs

    f. Hardiesse, audace.

    (1792) BD 1216-1217. Penaos Luciffer miliguet / eheus hardians dabresec, tr. «Comment, Lucifer maudit, / Tu as l'audace de parler.»

    (1902) PIGO I 122. me a werzo d'id eun tamm hardians. ●(1903) MBJJ 64. Kriski a ra ma hardians. ●(1974) LIMO 12 octobre. Paotred lan a hardehans.

  • hardizhañ / hardizhat
    hardizhañ / hardizhat

    v.

    (1) V. tr. d. Enhardir.

    (1829) IAY 37. tado ha mamo scandalus a hardia ho bugale da n'em revolti. ●(1855) BDE 775. er ré e hellehé en hardéhad hoah én é stad.

    (2) V. pron. réfl. En em hardizhañ : s'enhardir.

    (1839) BSI 246. Bremâ, muï eguet jamœs, en em hardiçzan da c'houlenn ar pardoun.

  • hardizhat
    hardizhat

    voir hardizhañ

  • hardizhegezh / hardizhiegezh
    hardizhegezh / hardizhiegezh

    f.

    I. Hardiesse, audace.

    (1710) IN I 43. an hardizeguez d'en em bresanti dirazoc'hu. ●(1774) AC va. an ardiseques da antrepren. ●(17--) RS iij. deoc'h ha d'ho Map divin hon Redemtor benniguet am eus an hardizeguez d'e adressi ha d'e gonsacri.

    (1838-1866) PRO.tj 177. Ar guin a ro ardièguès, nerz calon d'ar boltronet. ●(1846) DGG 138. ne dê quet permetet touet gant re a hardisseguez. ●351. em eus an hardizeguez d'en em bræanti dirazoc'h. ●(1868) FHB 161/33b. gant seulvui a hardizieguez.

    (1907) KORN 8. perak n’o deus ket muioc’h a hardizegez eget n’o deus. ●(1907) KANngalon Genver 303. 310. hardiziegez an hini 'zo e penn an oll gristenien. ●(1910) MBJL 56. en deus muioc'h a hardiegez. ●169. hardiegez dispar o mestr. ●(1911) BUAZperrot 620. an hardiziegez da regi e urziou. ●(1925) BILZ 114. eur gentel a hardiegez. ●(1939) KLDZgwal 126/44. e teuas adarre hardisegez d'al loen kriz.

    II. [en locution]

    (1) Kemer hardizhegezh : prendre de l'assurance.

    (1900) FHAB Genver 20. e kemer eun tam hardizegez. ●(1911) BUAZperrot 83. haderien ar gaou o devoa kemeret hardisiegez.

    (2) Kemer an hardizhegezh : prendre de la hardiesse.

    (18--) AID 107. ma meus henvoas quemeret an ardiegues, tr. «si bien que j'ai pris ce soir la hardiesse.»

    (3) [sujet : chose] Reiñ hardizhegezh : donner de l'audace.

    (1907) KANngalon Genver 303. he feiz nerzuz a ro dezhan hardiziegez.

    (4) [sujet : personne] Reiñ an hardizhegezh da ub. : donner la permission à qqn.

    (1870) MBR 154. Piou en deuz roet d'id an hardisegez da zont er c'hoat-ma hep goulenn na diskenn.

    (5) Mankout a hardizhegezh da ub. : manquer de hardiesse, d’audace.

    (1974) TDBP III 212. Hennez na vank ket a hardïegezh dezañ, tr. « il ne manque pas de hardiesse (d’audace). »

  • hardizhiegezh
    hardizhiegezh

    voir hardizhegezh

  • hardizhon / hardison
    hardizhon / hardison

    f.

    (1) Audace.

    (1659) SCger 10b. audace, tr. «hardison.» ●65a. hardiesse, tr. «hardison.» ●(1732) GReg 487a. Hardiesse, tr. «hardizon

    (1854) GBI I 368. Daoust piou 'n defo ann hardison / D'anonz ar c'hezlo d'ann itron, tr. «Savoir qui aura la hardiesse / D'annoncer la nouvelle à Madame.»

    (1929) MKRN 114. Saperdaouzek ! eme Napoleon, hirras am boa da welet an tamm genaouek en deus bet an hardisen... tr. «sapristi ! dit Napoleon, il me tardait de voir l'espèce de nigaud qui a osé…» ●125. Penaos, tamm marmouz-fall, ho peus an hardisen / Da c'hlabousat an dour a c'hleb va garlonchenn ? tr. «Comment, espèce de mauvais singe, as-tu le toupet de venir troubler l'eau qui me rafaîchit le gosier ?» ●(1931) VALL 353b. Hardiesse, tr. «hardison

    (2) Kemer (an) hardizhon : avoir l’audace de.

    (1783) BV 1342-1343. e comeran hardison couls ha pa uen quapap / abeurs an actoret euit ot truquarecqat. ●(17--) SP III 1138. E qemeran hardisson couls a pa ven capabl / Abeurs an Actoret da ho trugarecat, tr. «je prends la hardiesse, comme si j'en étais capable, / de vous remercier de la part des acteurs.»

    (1982) TREU 6. Evelato, a-wechou e kemeren an hardison da vond eneb an aotrou Kermaria.

  • hardizhted
    hardizhted

    f.

    (1) Assurance, hardiesse.

    (1499) Ca 108b. Hardizdet. g. hardiesse. ●(1612) Cnf.epist 14. an hardizdet da acceptiff.

    (1659) SCger 10b. audace, tr. «hardisdet.» ●65a. hardiesse, tr. «hardisdet

    (1844) LZBg 2l blezad-1 lodenn 128. dén a sperèd, a intampi hag a hardéhtæt.

    (1913) AVIE 337. Ean oeit enta get hardehted de gavet Pilat. ●(1921) BUFA 165. get un hardéhted santél.

    (2) Kemer an hardizhted da : avoir la hardiesse de.

    (17--) TE 29. Ean e gueméras memb en hardéhtæd d'er supliein de bardonein d'en ol.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...