Devri

Recherche 'hast...' : 12 mots trouvés

Page 1 : de hast (1) à hastout (12) :
  • hast
    hast

    m. & adv.

    I. M.

    (1) Hâte, rapidité.

    ●(1580) G 657. gant hast, tr. «en hâte.»

    ●(1876) TDE.BF 281b. Hast, s. m., tr. «Empressement, hâte.»

    (2) (Kaout) hast da : (avoir) hâte, grande envie de.

    ●(1824) BAM 76. An hast en deus da gaout madou, hac an aon en deus na o c'hollfe. ●(1880) SAB 197. an hast da binvidicaat.

    ●(1957) BRUD 2/42. Esoh, avad, e oa he spered evid an derhent hag an hast da weled hoaz dremm garet he mab, a-barz ma vije douget d’ar bez, a roe nerz dei da zifrea ar gwellika ma helle.

    (3) Bezañ hast gant ub. : être pressé.

    ●(1911) FHAB C'hwevrer/Meurzh 54. m'en asur deoc'h, e skoe stank kement a hast a oa gantan.

    (4) Kaout hast da : avoir hâte de.

    ●(1659) SCger 65b. i'ay haste, tr. «hast ameus.» ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms ii. haste I'ay haste, tr. «hast', press', foul emmés.»

    ●(1834) SIM 120. rac hast ameus, evel el lavaren dêc'h, da vont d'ar guêr.

    ●(1920) FHAB C'hwevrer 227. hast en devoa da veza distag deus e eost.

    (5) Ober, kaout hast a, eus, ouzh ub. : aimer qqn.

    ●(1904) KANNgwital 17/129. beza evit'han (...) leun a respet, ober ast anez'han. ●(1907) KANngalon Genver 295. an oll skianchou gaf ivantionou a vez great kement a ast anezho. ●(1909) KTLR 47. Dilezer a reaz Lizik, ha divar neuze, na vije great hast ebed anezhi. ●(1936) PRBD 55. Setu aze eur vamm. Daou grouadur e deus : unan dek, daouzek vloaz, hag unan bihan : bloaz pe bloaz-hanter. Eus an hini bras, ne ve ket lavaret e ra kalz a hast. Met an hini bihan a ve ganti, atao, war he barlen, war he breac'h pe ous he c'halon. ●(1942) FHAB Gwengolo/Here 201. e servichourien hag e verourien o devoa hast outan. ●(1939) KTMT 141. daoust m'he deus bremañ Nedig nebeutoc'h a hast, diouz gwelout, ouz Gwennael.

    (6) Kaout hast d'udb. : être pressé d'avoir.

    ●(1969) BAHE 62/50. Hast en deus d'e damm soub, rak, didiac'h, n'eo ket tomm dindan an oabl, kaer en deus galoupat.

    II. Loc. adv.

    (1) Dre hast : rapidement, à la va-vite.

    ●(1846) BAZ 306. Ar servich divin a ioa cazi abandonet, ha gret dre hast en Ilis-ze. ●(1862) BSH 7. Anton ha Clocester, ha car roue Herry / A vale dre hast quen a vezoint arri.

    (2) En hast : en hâte.

    ●(1710) IN I 208. Jamæs un dra en her hac en hast, ne vez great mat. ●(1727) HB 253. dont a resont en hast.

    (3) A-hast : en hâte.

    ●(1575) M 1357. Eno á hast dastum aray lingnez humen, tr. «Là en hâte, il réunira la race humaine.»

    ●(1838) OVD 60. laret a haste. ●(1843) LZBg 1añ blezad-2l lodenn 47. unan ag er grechénion fidel e zas de larèt dehai a hast é oé bet laqueit étré deourn er mandarin ur santance a varhue. ●(1855) BDE 87. er yoh pedenneu-hont e larér a hast. ●297. Er vugulion e yas a hast. ●(1897) EST 55. a hast hag a bréz.

    (4) A-hast-kaer : à toute vitesse, en toute hâte.

    ●(1986) LIMO 17 janvier. A hast-kaer, tr. «à toute vitesse.»

  • hastafo
    hastafo

    v. intr. Se hâter.

    ●(1867) FHB 139/275a. evid hen pedi da astafo da n'em gaout e Constans.

  • hastañ / hastat / hastiñ / hastout
    hastañ / hastat / hastiñ / hastout

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se hâter.

    ●(14--) N 287. Rac se hastomp, na tardomp quet, tr. «Hâtons-nous donc, ne tardons pas.» ●(1464) Cms (d’après GMB 314). Hastat, se hâter. ●(1499) Ca 7b. Ampressaff. vide in hastaff cest tout vng. ●108b. Hastaff. g. haster. ●(1557) B I 573. Hastet ne fell quet arretaff, tr. «allons, il ne faut point s'arrêter.» ●(1580) G 483. An marou synchat a hast bet ho face, tr. «La mort constamment se hâte devant votre face.»

    ●(1659) SCger 65b. haster, tr. «hasta.» ●(c.1718) CHal.ms i. expedier depescher, tr. «hastein, depechein deoüiein.» ●(1783) BV 3554. ret uou din hastan prest. ●(17--) EN 2785. delhomb tom, hac astomb ; quomans a ra scuisan, tr. «tenons chaud, et hâtons-nous, il commence à se fatiguer.»

    ●(1849) LLB 363. Peb unan e zeli hastein keti ketan. ●(1850) MOY 303. Hast, boed ar c'hos counnar. ●(1876) TDE.BF 281b. Hasta, v. n., tr. «Se hâter.»

    ●(1903) MBJJ 31. laret d'an dilerc'herien hastan. ●(1928) LEAN 120-121. Evelato ar vedesined a zisklerias n'oa ket ezomm da hasta, e c'helle harpa c'hoaz. ●(1949) SIZH.llmm 37. D’an ampoent e oa ur manac’h bihan, echu gantañ diboultrennañ an aoterioù rikamanet gant aour, o hastout dre ar vali greiz, davet traoñ an iliz, da serriñ dor vras ar straed.

    (2) Se hâter de.

    ●(17--) EN 2783. Astomb mont voar e lerch, tr. «Hâtons-nous d'aller après lui.»

    (3) Hastañ a-fo : se dépêcher.

    ●(17--) FG II 23. pa haster a fo.

    ●(1857) CBF 20. Hast affo 'ta ! tr. «Dépêche-toi donc !» ●(1870) FHB 280/149a. Kaoze eta, brichin, hag hast affo. ●(1878) EKG II 50. Kement-se a lakea ac'hanoun da hasta a-fo. ●79. Mevellien Paol Inisan a hastaz a-fo dastumm an tammou. ●180. Anna ha Mari a hastaz a-fo digas d'ezhan ar pez a c'houlenne.

    II. V. tr. d.

    (1) Presser, hâter (qqn de faire qqc.).

    ●(1846) BAZ 304. evit hasta ar Pap Paol pempet da ganoniza al labourer santel-ma.

    ●(1926) FHAB Mae 196. Met lavaret a reont ivez e c'heller (...) asta ar yer da zefi.

    (2) Hastañ e dizh, e herr, ar paz : presser l'allure, hâter le pas.

    ●(1849) LLB 170. Ol é hastant er paz, ol é kerhant herrus. ●(1860) BAL 13. ar pez a ra dezo asta o ziz ac o err etrezec eno.

    (3) =

    ●(1911) BUAZperrot 542. evit her pedi da hasta e gefridi.

    (4) Hastañ ar marv : précipiter, hâter, brusquer la fin.

    ●(1790) MG 186. M'hou ç'avertiss é general, é hès mil-moyand de hastein hur marhue hac hani er-ré-ral. ●187. Cablus vér é hobér en treu-ze ha paud-aral , dré ma heèllant hastein er marhue. ●190. én ur obér domage d'en nessan én é gorv, hac en ur hastein é varhue. ●415. Rac anfin, n'en dai permettét de zén revinnein é yéhæd ha hastein é varhue.

    (5) [devant un v.] Se hâter de.

    ●(1850) MOY 156. Lest ho contadellou hac hastit labourat. ●(1871) GBI II 380. Hastet enaoui golo binniget, tr. «Hâtez-vous d'allumer la chandelle bénite.» ●(1897) EST 58. Peb néouréz e hast dibun hé gourhedad.

    ●(1902) PIGO I 181. Fe, c'houi 'lar, ar re-all a hastaz ober evelti. ●(1955) STBJ 207. Marianna a hastas displua ar gwayed.

    III. [devant une subord. amenée par «ma»] =

    ●(1860) BAL 172. Vardro anter-noz e astas ma vize roed deza an induljansou.

    IV. V. pron. réfl. par erreur En em hastañ : se hâter.

    ●(1464) Cms (d’après GMB 314). enem hastaff.

    ●(1732) GReg 289a. Diligenter, se diligenter, tr. «èn hem hasta.»

    ●(1838) OVD 146. dré hum hastein rai, é treboulér er ræson. ●(1877) EKG I 196. Pep hini en em hastaz da gempen he fuzil. ●(1889) SFA 120. An A. n'Eskop en em hastaz d'er sevel enn he za.

    ●(1936) PRBD 37. Pa ne c'helle rei lojeiz da gên, ec'h en em hastas da zisken.

  • hastek
    hastek

    adj. Pressé, empressé habituellement.

    ●(1857) HTB 224. hi, ker hastek en amzeriou-all da zont d'he diarbren evit hen saludi.

  • hastet
    hastet

    adj.

    (1) Précoce, hâtif.

    ●(1744) L'Arm 239a. Meur, mûr, re, (Avant la saison), tr. «Hasstétt.»

    (2) Pressé.

    ●(1499) Ca 108b. Hastet. g. haste. l. festinatus / ta / tum.

    ●(17--) FG II 34. hasted oun$$$.

    ●(1860) BAL 47. ken teer, ken asted da entent ouz afferouigou ar bed-ma. ●(1862) JKS 428. Ah ! ma vizen eveldo astet da velet ac'hanoc'h o tont.

  • hastidigezh
    hastidigezh

    f. Rapidité, promptitude.

    ●(1732) GReg 289a. Diligence, tr. «hastidiguez.»

  • hastif
    hastif

    adj.

    I. Attr./Épith.

    A.

    (1) (en plt de fruits, etc.) Précoce, hâtif.

    ●(1732) GReg 737b. Pommes meures de belle-heure, tr. «Avalou hastif.» ●(1744) L'Arm 182b. Hatif, tr. «Hasstihuë.» ●239a. Meur, mûr, re, (Avant la saison), tr. «Hasstihuë.» ●300a. Précoce, tr. «Hasstihuë.»

    (2) Hâtif, précipité.

    ●(1499) Ca 11b. Argument a conclusion hastiff. g. argument de hastiue conclusion. ●09a. Hastiff. g. idem. ●(1530) J p. 101a. … euel tan brout / Gant tumult bras ha cas hastif / So na rebreig dre e mechif / Mazouch oll en strif euidout, tr. « On dirait, à voir l’effroyable tumulte où vous êtes, la haine et la malice blâmable qui vous pressent, comme un aiguillon de feu, que vous êtes tous en révolution à cause de lui. » ●tr. Ernault (DEBm 308) « précipité »

    ●(17--) TE 362. un Absolvèn hastihue.

    B. (en plt de qqn)

    (1) Diligent.

    ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iii. un homme pront diligent, tr. «un deen gress' hastif a Zifrai.» ●(c.1718) M 325/422) (N 1/31 - O 32/70 - P 71/219 - Q 220/242 - R 242/426) (S 1/138 - T 149/251 - U/V/W 252/343 - Y 343/344 - Z 344/345)">CHal.ms iv. c'est un homme qui ua bien uiste en besogne, tr. «un déen forh hastiu' é.» ●(1732) GReg 289a. Diligent, ente, tr. «hastif. Van[netois] hastiv.»

    ●(1919) DBFVsup 30b. hastiù, tr. «précipité, avide.»

    (2) Goulu.

    ●(1919) DBFVsup 4a. astiù (Pont[ivy]), adj., tr. «goulu, effronté.»

    II. Adv. En hâte.

    ●(1575) M 2415. Ha tan grizias hastiff ouz ho lesquiff dimat, tr. «Et le feu ardent, en hâte les brûlant cruellement.»

  • hastifaat
    hastifaat

    v. intr. Devenir goulu, gourmand.

    ●(1919) DBFVsup 4a. astiùat, tr. «devenir gourmand.»

  • hastifted
    hastifted

    f. Rapidité, hâte.

    ●(c.1718) CHal.ms iii. pressamment, tr. «guet hastivdet, a hast, guet herr'.» ●ibid. prouisoire, tr. «un dra a c'houlen hastivdet.» ●Les aliments sont matiere prouisoire, tr. «er magadur a so un dra a c'houlen prontité, hastivdet.» ●ibid. Rapidité, tr. «prontis hastivdet, uoulé.» ●(c.1718) CHal.ms vi. tumultuairement, tr. «guet confusion bean, pront guet hastiu'det.»

  • hastiz
    hastiz

    adj. Hâtif.

    ●(c.1500) Cb 108b. g. hastiuement. b. ent hastiz.

  • hastizded
    hastizded

    f. Hâte.

    ●(c.1500) Cb 31a. celeritas / tis. g. isnelete / ligierete / ou habilete de corps. b. hastizdet.

    ●(1659) SCger 96a. precipitation, tr. «hastisdet.» ●125a. vistesse, tr. «hastisdet.»

  • hastout
    hastout

    voir hastañ

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...