Recherche 'heñvel...' : 21 mots trouvés
Page 1 : de henvel (1) à henvelsteriezh (21) :- heñvelheñvel
adj., m. & adv.
I. Adj.
A.
(1) Semblable.
●(1575) M 179. Te so heuel hogos, dez nos ouz vn rosenn, tr. «Tu es à peu près semblable, jour et nuit, à une rose.»
●(1659) SCger 154a. hênvel, tr. «semblable.»
●(1905) FHAB Gwengolo/Here 150. daou dam koat all henvel. ●(1911) BUAZperrot 167. N'eo ket henvel ar vugale dre c'hinivelez. Gwelloc'h danvez a zo en eil eget en egile. ●(1928) LEAN 105. Ato oa leun a vuhez evel gwechall ; an natur, an tempz a jom ato henvel.
(2) Bezañ heñvel evel daou vi moualc'h : voir IV.
B. [devant un subst.]
(1) art. déf. + heñvel + subst. : le/la même ….
●(1847) FVR 74. aman e tigoez ann hevel tra evel e Pontreo.
(2) art. ind. + heñvel + subst. : un/une …. semblable.
●(1862) JKS 190. Eunn hevel dra e tle beza evid-hoc’h gouzanv poaniou pe en em laouenaat. ●(1867) BUE 148. Eunn henvel tol a c’hoarveaz ; eme Planiel, gant bugel Juzetan.
(3) Tel, telle.
●(c.1825-1830) AJC 6085. biscoas en envel plas ne moa en en gaed.
C.
(1) Heñvel ouzh : semblable à.
●(1633) Nom 40b. Onocrotalus : oiseau ressemblant au cigne : vn ezn so euel ouz an cyn. ●123a. Vitreus, hyalinus : couleur de verre, ou ressemblant le verre : liou guerz, pe euel ouz an guezr.
●(1659) SCger 104b. ressembler, tr. «beza hênvel, pe hânval ouz.»
●(1847) MDM 23. henvel oud savajiri eged oud simplded. ●(1868) KMM 264. beza evel ouz Mari. ●(1869) HTC 78. Troad he lans a ioa heñvel ous carvan eur guiader. ●(1877) EKG I 266. Henvel oant ouc'h ar goabrenn a zao enn oabl.
●(1902) PIGO I 93. henvel mad e oa euz eun daonet.
►[au dimin.]
●(1868) KMM 40. goude beza bet, ur mare bennac, evelic outo var an douar.
(2) Heñvel da : semblable à.
●(1557) B I 388. Chetu eff hac eff he deffuet / Dre mechantis conuertisset / En ampreffanet heb quet sy / Maz int heffuel da goez quelyen / Pe en stat da quelyen raden, tr. «Lui et ses brebis ; les voilà donc changées, pour sa méchanceté, en insectes : elles sont semblables à des sauterelles, à des sauterelles sauvages.» ●(1576) Cath p. 7. ha ne ve quet possibl caffont (lire : caffout) dezaff heuell, tr. «et qu'il n'est pas possible de trouver son égal.» ●(1612) Cnf.epist 17. heuel dan casequennet.
D.
(1) Heñvel-pik : en tout point semblable.
●(1937) ALMA 117. eun den heñvel-pik ouz ar c'hont. ●(1940) ALMA 59. Ar plac'h-se a zo henvel-pik ouz va gwreg.
(2) Heñvel-buhez : en tout point semblable.
●(1949) KROB 9/12. heñvel buhez outañ.
(3) Heñvel-bev : en tout point semblable.
●(1846) DGG 459. rac henvel beo oc'h diouthan.
●(1902) PIGO I 190. henvel-beo an eil ouz egile.
(4) Heñvel-poch : en tout point semblable.
●(1866) FHB 66/111b. henvel poch an eil ous eguile. ●(1889) SFA 73. henvel poch oa out-han.
●(1921) DAVR [12] (Kentskrid). an hevelep darvoudou, henvel poch, alies, an eil re ouz ar re all. ●(1960) BLBR 128/19. Méd n'oa ket heñvel poch an istor.
(5) Heñvel-mil : en tout point semblable.
●(1836) FLF 20. Hevel mil oc'h coff ar yer-all.
●(1927) FHAB Genver 13. Henvel mil e oa ar portred ouz an hini am oa gwelet. ●(1941) FHAB Gouere/Eost 58. Lakeomp e teufe Bro-Japan da veza henvel mil ouz broiou an Europ.
(6) Heñvel-pouez : en tout point semblable.
●(1869) FHB 246/294b. hevel poez oc'h ar chatal a zo en ho c'hreier.
(7) Heñvel-vi : voir IV.
(8) Heñvel-heñvel : en tout point semblable.
●(1862) JKS 219. hag e trugarekaot ac’hanoun hevel-hevel, kouls evit ann drouk, kouls evit ar mad.
II. [empl. comme subst.] Bezañ un heñvel : être semblable.
●(1530) Pm 234 (Mab Den). Nobl ha partabl en vn bezret / Ez int vn heuel da guelet, tr. «Nobles et roturiers, dans un même cimetière, / Ils sont semblables à voir.»
III. Adv. A-heñvel : apparemment, en apparence.
●(1890) MOA 118a. Apparemment, En apparence, tr. «a-henvel T[régor]).»
IV.
(1) Bezañ heñvel-vi : voir vi.
(2) Bezañ heñvel evel daou vi moualc'h : voir vi.
(3) Komz heñvel ouzh ar wirionez : voir gwirionez.
- heñvelaatheñvelaat
v.
I. V. intr.
(1) Ressembler.
●(1860) BAL 105. en aviz evellaat ouzhoc'h atao.
(2) S'assimiler.
●(1931) VALL 41a. S'assimiler, tr. «héñvelaat (à ouz).»
II. V. tr. d. Assimiler.
●(1931) VALL 41a. Assimiler, rendre semblable, tr. «héñvelaat.»
III. V. pron. réfl. En em heñvelaat : s'assimiler.
●(1931) VALL 41a. S'assimiler, tr. «en em héñvelaat (à ouz).»
- heñveladur
- heñveladurezh
- heñvelboan
- heñvelded
- heñvelder
- heñveledigezhheñveledigezh
voir heñvelidigezh
- heñvelekaat
- heñvelekadur
- heñveler
- heñvelerezh
- heñvelfurm
- heñvelidigezh / heñveledigezhheñvelidigezh / heñveledigezh
f.
(1) Ressemblance, similitude.
●(1612) Cnf 72b. ouz ma croeiff do Imaig, ha hiuilidygaez à hanoch.
●(1659) SCger 104b. ressemblance, tr. «heuelidiguez.» ●(1710) IN I 91. implija un hevelediguez hac ur gomparæson bennâc. ●(1732) GReg 195b. Conformité, ressemblance entre deux choses, tr. «Hêvelediguez un eil dra ouc'h eguile.»
●(1860) BAL 149. o clevet en doa an Abostol santel-se, un eveledig'ez vraz gant on Aotrou Jesus-Christ. ●153. An encrez-se a ro dezo ive un eveledig'ez all gant or Zalver. ●(1868) KMM 264. e rancomp poania da gaout evelidigez gant Jesus-Christ.
(2) Semblance, aspect, apparence.
●(1659) SCger 109b. semblance, tr. «hevelediguez.»
(3) Parabole.
●(1911) SKRS II 80. Henveledigez ar greun taolet en douar.
(4) Comparaison.
●(1847) FVR 320. Ar Pab Pi VI, en devoa great he-unan ann heveledigez-ze enn eur berr-lizer. ●386. Heveledigezou.
●(1905) BOBL 21 janvier 18/1c. Eur fonz douar pinvidik he deuz, hag a c'hell soutenn hevelidigez gant fonz douar neb bro bennag.
(5) Égalité.
●(1906) BOBL 28 avril 84/1b-c. la Liberté, l'Egalité et la Fraternité ne seront pas de vains mots, tr. «ar giriou a Frankiz, a Henvelidigez, a Vreudeuriez, na vezint ket giriou kleuz ha dilavar.»
- heñveligezh
- heñveliñheñveliñ
voir heñvelout
- heñvelout / heñveliñheñvelout / heñveliñ
v.
(1) V. tr. i. Heñvelout ouzh : ressembler à.
●(1557) B I 691. A rez ez heuelez deza / Gant un termen a estrenua / Dre abec ung tra oz Caym ! tr. «et voilà que, par un crime énorme, tu vas, d'une certaine façon, ressembler complètement à Caïn !»
●(1659) SCger 104b. ressembler, tr. «heuelout.» ●(1732) GReg 814a. Il ressemble entierement à son père, tr. «hêvelout a ra èn oll d'an oll ouc'h e dad.»
●(1868) KMM 264. evit eveli ouz Jesus-Christ, e rancomp beza evel ouz Mari. ●(1880) SAB 180. ober vad an eil d'egile, abalamour da evelout ouz o Zalver.
(2) V. intr. Sembler, paraître.
●(14--) Jer A.117. (a) Am hevel. Am henvel. (b) Evytaff, a m’hevel, marvayll eu e guelet, tr. « (a) Il me semble. (b) Quant à lui, il me semble, c’est merveille de le voir »
●(1659) SCger 109a. sembler, tr. «heuelout.» ●(1732) GReg 695b. Paroitre, sembler, tr. «hevelout. pr. hevelet.» ●Il paroît honnête homme, tr. «hevelout a ra beza dèn honest.» ●(1752) PEll 287. On trouve dans les vieux Dictionnaires, & il se dit encore assez communément, Evelhout, sembler.
●(1847) FVR 308. ann dra a henvel beza gwir.
- heñvelson
- heñvelsonelezh
- heñvelster
- heñvelsteriezh