Recherche 'hej...' : 14 mots trouvés
Page 1 : de hej-1 (1) à hejin (14) :- hej .1hej .1
adj. Branlant.
●(1557) B I 303. Et, coz penn heig en drouc mechancc, tr. « Allez à la male heure, vieille tête branlante. »
- hej .2hej .2
m.
(1) Secousse.
●(1876) TDE.BF 284b. Hej, s. m., tr. «Secousse, tremblement.»
●(1902) PIGO I 199. Herve a reaz adarre eun hij d'e vreur.
(2) Secouement.
●(c.1718) CHal.ms vi. le secoüement des cheuaus de poste rompt les reins de ceus qui n'y sont pas accoustumés, tr. «abe n'ende un deen accourset, d'en heig', d'er boulg' den trot es er roncet post, torrein ara ol é gorf, é ziguestat.» ●(1732) GReg 312b. Ebranlement, tr. «Heg.» ●(1792) CAg 78. Er segousseu hag en heinge / E h'roeign hoah é oulieu.
●(1835) CAg 78. Er segousseu hac en heige / E ziguëor hoah é oulieu.
(3) Hochement (de tête).
●(1732) GReg 496a-b. hochement de tête, mouvement dedaigneux de la tête, tr. «hech.» ●Il a fait un hochement de tête, tr. «Great èn deus bet un hech d'e benn.»
(4) Hej penn : hochement de tête.
●(1903) MBJJ 202. Eun hij penn da laret nan.
(5) Ober un hej d’e zivskoaz : faire un haussement d’épaule.
●(1957) BRUD 2/44. Med ar Pichon, c’hoant gantañ da ziskouez d’e hanter-diegez e oa eur pôtr dispont, a reas eun hij d’e ziouskoaz gand fê hag a laoskas eur skrignadenn leun a zismegañs.
- hej-e-losthej-e-lost
m. (ornithologie) Hochequeue, bergerronnette.
●(1931) VALL 64a. Bergeronnette, tr. «hej-e-lost m.»
- hejadeg
- hejadennhejadenn
f. –où
(1) Secousse.
●(1854) MMM 198. ace un êjaden a zo aoualc'h evit lacât an ene-se da guesa en abim. ●(1876) TDE.BF 284b. Hejadenn, s. f., tr. «Secousse, tremblement.»
●(1907) MVET 116. oc’h ober eun hejaden d’he fenn. ●(1974) TDBP III 206. Ha hi he-deus graet ur hejadenn d’he fenn ha marvet dioustu, tr. « et elle a fait un secouement à sa tête (elle a secoué la tête une fois) et elle est morte aussitôt »
(2) Tremblement de terre.
●(1907) KANngalon Mae 398. an douar a oue hejet stard, hag an hejaden a badas pellik.
- hejadur
- hejañ / hejiñhejañ / hejiñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Agiter, secouer.
●(1499) Ca 87b. Fregaff er hegaff tout vng ibi vide. ●109a. Hegaff. g. croller secouer. ●(1575) M 791-792. Heman so aneual, à car an aualaou, / Hac ho hego an guez, nos dez en bergezou, tr. «C'est un animal qui aime les pommes, / Et il les secouera des arbres, nuit et jout dans les vergers.» ●(1647) Am A.314. Rac va baguet a va bougeden so heget ker kren diouz va fesquen., « Car ma sacoche et ma bougette sont secouées si complètement de dessous ma fesse ».
●(1659) SCger 17a. branler, tr. «hegea.» ●109a. secouer, tr. «hegea.»
●(1849) LLB 208. Lod (…) e heij er bodeu. ●(1870) SBI I 206. E-lec'h ma ve an awel o hija an deillo, tr. «Où l'on entend le vent faire bruire les feuilles.»
●(1903) MBJJ 32. 'neur hija hon zoko. ●(1907) PERS 163. oja rea ar c'hadoriou. ●168. oc'h oja va dor. ●(1910) MBJL 164. an dud (…) a hinj mouchouero.
►[empl. comme subst.] Ober un hejañ d'e zaouarn : agiter les mains.
●(1905) HFBI 188. hé réjont eun éja d'ho daouarn evi diskoués édoant ô vont da bartial.
►[empl. comme subst.] Ober un hejañ da ub. : secouer qqn.
●(1922) IATA 19. da velet ober eun oja d'an tamm uzulier-ze. ●(1924) NFLO. secouer. s[ecouer] violemment qq'un, tr. «ober eun heja da u.b.» ●(1943) FATI 65. da ober eun heja d'an is-prefed.
(2) Hejañ e benn : secouer la tête.
●(1732) GReg 114b. Branler la tête, tr. «Hegea e benn.»
(3) Hejañ e zivskoaz : hausser les épaules.
●(1790) MG 382. me remerquas me frièd é heigein é ziscoai. ●407. a pe mès gùélét er mèrhèt-hont é haigein ou discoai.
(4) Hejañ-dihejañ / hejañ ha dihejañ : secouer.
●(1911) BUAZperrot 313. i eo a hej hag a zihej, Kador sant Per. ●(1924) BUBR 48/1153. nag eo hijet ha dihijet o zi ! ●(1929) SVBV 46. unan anezo, an digeliener, moarvat, a hej-dihej (...) e beg eur vaz hir eun aveler pluñv struskañval.
II. V. intr.
(1) Remuer, bouger.
●(18--) SAQ II 252. Guelet ho peuz an aer, he flemm o c'hoja atao.
●(1907) AVKA 258. ha beteg an diazeo deus ar bed a hijo.
(2) Être secoué, ébranlé, agité, remué.
●(1866) FHB 91/312a. an ti a hij hag a goezo ep mar.
●(1902) PIGO I 54. eur c'hoz dant, hag a hije en he bek. ●(1907) AVKA 258. An heol a devalao, ar loar a vo moug, ar stered a goueo deuz an oabl, ha beteg an diazeo deus ar bed a hijo. ●(1908) FHAB Gouere 217. stoliken he c'habel oc'h hija gant an avel. ●(1924) BUBR 48/1154. houman [ar vag] a hij hag a strak mui-ouz-mui.
(3) Se balancer.
●(1922) FHAB Kerzu 360. korfou an torfetourien a heje ouz ar groug.
III. V. pron.
A. V. pron. réci. En em hejañ ouzh ub. : se battre avec qqn.
●(1924) FHAB Mezheven 208. e floc'hig en doa c'hoant da viret outan da vont d'en em heja outo.
B. V. pron. réfl. En em hejañ.
(1) Se débattre.
●(c.1718) CHal.ms i. Se debattre, tr. «him egein, him zebattein, him ziroüeguein.»
(2) S'efforcer.
●(1911) BUAZperrot 813. Ar zoudarded a glaskas astenn daouarn an den yaouank, mes kaër o devoue en em heja, ne c'helljont ket hen ober.
IV.
(1) Hejañ ar c'hwen : voir c'hwen.
(2) Hejañ e laou da ub. : voir laou.
(3) Hejañ per melen diwar ub. : voir per.
(4) Hejañ e bilhoù : voir pilhoù.
(5) Hejañ e gig : voir kig.
- hejaojaplhejaojapl
adj. Convenable, qui convient.
●(1932) BRTG 169. er iondr e gavè er pautr éjaujapl doh é niéz.
- hejer
- hejer-e-doullhejer-e-doull
m. péjor. Agitateur.
●(1954) VAZA 55. ur strollad hejerien o zoull, enebourien ar feiz kristen.
- hejerezhejerez
f. –ioù Hejerez-plouz/-kolo : secoueuse de paille.
●(1906-1907) EVENnot 19. (Langoad) Eun hijerez-plouz newe a vo da werzan. ●(1962) EGRH I 108. hejerez-kolo, hejerez-plouz f. -ed-k., -ed-p., tr. « secoueuse de paille (kemeret evit nizherez-kolo !). »
►Hejerez.
●(1984) EBSY 355. (Sant-Ivi) hijerez, tr. «machine pour enlever le son.»
- hejerez-he-zoullhejerez-he-zoull
f. Femme qui se dandine, qui s’agite.
●(1970) BHAF 264. eur Barizianez hejerez-he-zoull.
- hejerezhhejerezh
m.
(1) Secouement, secouage.
●(1962) EGRH I 108. hejerezh m., tr. « action de secouer. »
(2) Hejerezh avaloù : action de secouer les pommiers pour en faire tomber les pommes.
●(1905) KDBA 26. én héjereh avaleu. ●(1928) DIHU 206/120. Sellet en heijereh avaleu hag e zo ur gouil ar un dro men dé labour talvoudus.
- hejiñhejiñ
voir hejañ