Devri

Recherche 'iliz...' : 17 mots trouvés

Page 1 : de iliz (1) à ilizour (17) :
  • iliz
    iliz

    f. –où, –ioù

    I.

    A. Église.

    (1499) Ca 23b. b. boest ann oleau en ylis. ●115b. Jlis. g. eglise. ●(1612) Cnf 30b. Monet dan Ilys da sul. ●(1633) Nom 198a. Subsellia templorum : les sieges de l'Eglise : sichennou an Ilys.

    (1659) SCger 48b. Eglise, tr. «Ilis.» ●(1732) GReg 325a. Eglise, temple, tr. «Ilis. p. Ilisou

    (1821) SST 29. én Ilisieu consacret dehou.

    (1849) LLB 163. Eid monèt t’en iliz de gleuèt en ovren. ●(1878) EKG ii 116. mont betek an iliz. ●193. ne d-ea na var dro Iliz na var dro belek. ●(1847) FVR 91. Goude beza arvestet pep tra enn Ilizik Karmez, e riz ivez va feden kent kuitaat. ●(1911) BUAZperrot 389. Eun tammik iliz vihan. ●(1911) BUAZmadeg 504-505. Ar burzud-man a greskaz c’hoaz ar respet a zouge ar gristenien d’ar chadennou presiuz-se ; savet oue, evit ho gorren eun iliz gaer en henor d’an Abostol santel. ●(1925) KANNgwital 274/10. en hon iliz Guitalmeze.

    ►[empl. sans article ind.]

    (1942) LANB 14. e falvezas ganto kaout iliz.

    B. [avec une majuscule]

    (1) Église (institution).

    (1576) Gk I 232. bezafu disoboys dan Ilys. ●266. Miret an gouelyou statudet gant an Ilys. ●(1612) Cnf 33b. gourchemenou an Ilys. ●(1633) Nom 197a. ECclesia : vne assemblée, Eglise : Ilys, assamblè.

    (c.1680) NG 614-616. Credet parfaitement / E padou en Ilis / Bet er fin ac er bet. ●(1732) GReg 325b. Eglise, tr. «Ilis. an Ilis

    (1840) EBB 24. ac dène elise hune déogheuve he péiême màd hèm gober gheuve, tr. « Nous devons payer scrupuleusement nos dîmes à l’église. » ●(1889) SFA 152. Iliz Rom eo mamm an oll Ilizou.

    (1923) KTKG 19. Ann Iliz eo ann oll Gristenien fidel, gouarnet gant hon Tad Santel ar Pab ha gant ann Eskibiuen a zo a-unan gant ar Pab. ●(1937) TBBN 62. de bellat peb atahin doh en Iliz ha doh pobl Breih.

    (2) Den a Iliz : homme d'Église.

    (17--) SP I 919. Pa deziret eta bean den a Ilis.

    (1911) BUAZperrot 831. daoust ma n'oa ket c'hoaz den a iliz.

    II. [parties de l'église]

    (1) Askellioù an iliz : croisée.

    (1744) L'Arm 86a. Croisée d'une Eglise, tr. «Assquellieu unn Iliss. f.»

    (2) Kazelioù an iliz : croisée.

    (1744) L'Arm 86a. Croisée d'une Eglise, tr. «Cazalieu unn Iliss

    (3) Divvrec’h/Brec’hioù an iliz : croisée.

    (1732) GReg 326a. La croisée d'une Eglise, tr. «divreac'h an Ilis.» ●(1744) L'Arm 86a. Croisée d'une Eglise, tr. «Bréhieu unn Iliss

    III.

    (1) Diskar un iliz da sevel ur chapel : se défaire d’une chose pour en avoir une moins bonne.

    (1912) MELU XI 412. Gwerza ar vuc'h da gaout eun onner, tr. E. Ernault «Vendre la vache pour avoir une génisse, se défaire d'une chose pour en avoir une moins bonne. Diskar eun iliz da zevel eur chapel, id.»

    (2) Bezañ evel an iliz e-kreiz ar barrez : être inutile et gênant.

    (1998) TROGERI (T). 'chomez ket amañ 'vel an iliz en-kreiz ar barrouz.

    (3) Uhel e-giz un iliz : (être) très haut.

    (1936) IVGA 125. Tremen a rejont dindan koad ar mimozaenned, uhel e-giz eun iliz.

    (4) Paour evel ur razh iliz : voir razh.

  • iliz-eskob
    iliz-eskob

    f. Église cathédrale.

    (1937) TBBN 62. aveit monet d'en iliz-eskob de gleuet en ofis.

  • iliz-katedral
    iliz-katedral

    f. Cathédrale.

    (1839) BESquil 574. Goarne e rér ér guér a Naple corve sant Janvier én ilis cathedral. ●(1877) EKG I 30. e iliz kathedral Landreger oa eur volz euz ar re gaera, ha ioa ennhi relegou sant Yvon.

    (1907) KANngalon Gouere 454. chaloni an iliz kathedral. ●(1907) KANngalon Eost 469. Var gaierou iliz katedral Castres.

  • iliz-kev
    iliz-kev

    f. ilizioù-kev =

    (1941) ARVR 21/3d. Leun e oa iliz-keo Itron-Varia ar Maeziou.

  • iliz-parrez
    iliz-parrez

    f. ilizioù-parrez Église paroissiale.

    (1732) GReg 325b. Eglise parroissiale, tr. «Ilis-Parrès. p. Ilisou-Parrès, Ilisyou-Parrès.» ●(1744) L'Arm 125a. Eglise paroissiale, apellée autrefois Cardinale, tr. «Iliss Paréss

    (1859) MMN 46. Hoc'h Iliz parrez a zo paour ha divisk. ●(1867) FHB 119/113b. gant he ilis parrez.

    (1902) PIGO I 25-26. betek an iliz parrouz. ●(1907) KANngalon Genver 311. N'euz forz pe seurt beleg (...) a c'hello kemeret an iliz parrez evithan.

  • iliz-stag
    iliz-stag

    f. ilizioù-stag = (?) Église tréviale (?).

    (1942) LANB 53. Renket e voe, diouz eun tu profou ha mizou an iliz mamm ha, diouz eun tu all, re iliz-stag Lanber.

  • iliz-trev
    iliz-trev

    f. ilizioù-trev Église tréviale.

    (1732) GReg 329b. Eglise succursale, ou treviale, tr. «Ilis-tre. p. Ilisou tre.» ●(1744) L'Arm 125a. Eglise (…) Succursale, tr. «Iliss Traihuë.» ●369b. Église succursale, tr. «Iliss træhuë

  • iliz-vamm
    iliz-vamm

    f. ilizioù-mamm

    (1) Église mère, métropole.

    (1732) GReg 329b. Eglise Mere, ou matrice, celle qui en a d'autres qui en relevent, tr. «Ilis-Vamm

    (2) Cathédrale.

    (1910) EGBT 122. iliz-vamm, tr. «cathédrale.» ●(1942) LANB 53. Renket e voe, diouz eun tu profou ha mizou an iliz mamm ha, diouz eun tu all, re iliz-stag Lanber.

  • iliz-veur
    iliz-veur

    f. ilizoù-meur / ilizioù-meur

    (1) Cathédrale.

    (1732) GReg 139b. Cathedrale, l’Eglise qui est le Siege d’un Evêque, tr. «An Ilis Veur. p. Ilisou meur.» ●723b. Ur c’hostez eus an Ilis-veur a Guemper a so diasezet var biloichou.

    (1847) FVR xiv. ha Jann Loeiz ar Bizek, sagrisd enn Iliz veur Landreger. ●112. vikeled vras a Iliz-veur Kemper. ●(1857) CBF 62. Chetu aze ann iliz-veur, tr. «Voilà la cathédrale.» ●(1876) TDE.BF 303a. Iliz-veur, s. f., tr. «Cathédrale.» ●(1877) EKG I 19. E Landreger, toull an or dal, / Enn iliz-veur Sant-Tugdual. ●(1883) KNZ 69. Hag he iliz-veur enn kear Landreger.

    (1906) BOBL 17 février 74/3d. Lod anezo an antreaz en Iliz-Veur, hag a skoillaz an dorejou dre an diabarz. ●(1907) KANngalon Eost 471. en dor d’an iliz veur. ●(1910) MBJL 77. tost da iliz-veur Westminster.

    (2) Principale église d’une ville.

    (1732) GReg 329b. La Maîtresse Eglise d’une ville, la plus digne, tr. «An Ilis-Veur

    (1821) GON 292a. Hou-man eo ann iliz veûr a géar, tr. « c’est ici la maîtresse église de la ville. »

    (3) Basilique.

    (1902) MMMW 129. Histor Keriolet a weler en taolennou-gwer var brenester Iliz-Veur Santez Anna Wened. ●(1906) KANngalon Eost 178. unan euz ar peder iliz veur (basiliques) euz kear ar Pabed.

  • iliz-wenn
    iliz-wenn

    f. Église blanche, chapelle ardente.

    (1867) BBZ III 167. Warc'hoaz tro ar c'huz heol, e teraouo ann nozvez, / Ha kaset vo goude deuz ann iliz wenn d'he vez, tr. «Demain, au coucher du soleil, commencera la veillée ; et après on le portera de l'église blanche à la tombe.»

  • ilizad / iliziad
    ilizad / iliziad

    f. –où Plein une église (de gens).

    (1860) BAL 294. clevet un ilizad tud o cana deread. ●(1869) FHB 228/147b. klevet eun ilizad tud o kana.

    (1909) FHAB Mezheven 178. padal e oa eun ilizad ac'hanomp. ●(1911) BUAZperrot 192. Eun iliziad tud o pedi. ●(1925) KANNgwital 274/5. guelet eun ilizad tud maget gant korf H. Z. J. ●(1934) FHABvug Kerzu 6. eun ilizad tud o kana. ●(1936) DIHU 296/29. un iliziad tud. ●(1943) FATI 14. evel ma kelenn ar beleg e ilizad kristenien.

  • ilizadenn
    ilizadenn

    f. –où Relevailles.

    (1906) DIHU 14/241. Un ilizaden é Kervotéz.

  • ilizamant
    ilizamant

    m. Relevailles.

    (1744) L'Arm 79a. L'honneur des Relevailles ne se rend pas à une fille, tr. «Enn inour ag en Ilisamant a refusér d'ur Vearh.»

  • iliziad
    iliziad

    voir ilizad

  • ilizig
    ilizig

    voir iliz

  • iliziñ
    iliziñ

    v. tr. d. (religion) Procéder aux relevailles.

    (1744) L'Arm 79a. Relever une femme après ses couches qui se présente à la porte de l'Eglise, tr. «Ilisein

    (1907) VBFV.bf 33b. ilizein, v. a., tr. «bénir une femme relevée, l'introduire à l'église.» ●(1913) AVIE 18. Pe zas aveit Mari en dé merchet é lézen Mozï (lire :Moïz) de vonet de vout ilizet.

  • ilizour
    ilizour

    m. –ion (religion) Ilizour Bro-Saoz : anglican.

    (1935) ANTO 47. Ilizourien Bro-Saoz.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...