Recherche 'ivin...' : 12 mots trouvés
Page 1 : de ivin-1 (1) à ivinrev-ivin-rev (12) :- ivin .1ivin .1
adj.
(1) Fâcheux, pénible, étrange.
●(c.1718) CHal.ms ii. fascheus, tr. «fachûs mr D'Ing. ne l'aprouue pas, calet, iüin, souhet.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Il n'y a pas de plaisir de souffrir une rebuffade, tr. «dies é, calet é, iüin é andur un disprisanç guet raugoni.»
●(1904) DBFV 116a. iùin, iùein, adj., tr. « étrange, fâcheux, pénible (Ch. ms.). »
(2) Bout ivin gant ub., da ub. : trouver regrettable que, trouver pénible de.
●(c.1718) CHal.ms i. Il m'est bien dur, bien etrange bien facheus d'estre si mal traitté, tr. «calet é din, Iuëin é guenin, soüeh bras é guenin, bout quer goal drettet.» ●Il m'est bien estrange de me uoir si mal traitte, tr. «calet é din, Iüein é guenin soüehet bras oûn bout quer goal drettet.» ●(c.1718) CHal.ms ii. Il m'est bien fascheus d'estre si mal traitté, tr. «calet é din, Iüin e guenin, souheh bras e guenin bout quer goal drettet. Il est urai qu'iüin et souheh signifient proprement estrange, Ie suis surpris, mais ces deus expressions se confondent souuent auec fascheus quoiq' non touiours.» ●I'ay grand mal de Cœur de uoir tout cela, tr. «Iüin e guenin güelet quemetcé.» ●(c.1718) CHal.ms iv. Il est bien facheus a un Ieune homme de souper par Coeur, tr. «iüin é d'ur pautre yaoanc coiniein dre zesir, dre song' hep quen.»
●(1904) DBFV 116a. iùin é getou, tr. « il a bien perdu, il peut regretter beaucoup, à Locminé. » ●(1905) IMJK 118. ma vehé iùin getou chom hep kroéz na poén erbet. ●(1921) GRSA 279. iùin ha ké e vo genoh. ●(1939) RIBA 55. deusto m'é ma èl un amzivad, nen dé ket iùin geton.
- ivin .2
- ivin .3ivin .3
m. -où (botanique) Caïeu, cayeu. cf 2. ivin
●(1963) EGRH II 118. ivin m. -où, tr. « caïeu, partie de bulbe (d’ail, par ex.). »
- ivin .4ivin .4
[vbr eguin gl. adungen, mbr iuin, vco euuin gl. unguis, eϷincarn gl. ungula, vgall eguin, virl ingen < celt *angu̯̤īnā]
M. –où, –ioù, –ed
I. (anatomie)
(1) Ongle.
●(1499) Ca 118b. Juin. g. ongle. ●(1633) Nom 15b. Præsegmen vnguium, resegment : la taillure des ongles : trouchadur, pe tailladur an iuinou.
●(1659) SC 106. troc’ha e yuinou da Vener. ●(1659) SCger 86a. ongle, tr. «iuin, p. iuinou.» ●155b. iuin p. iuinou, tr. «ongle.» ●(1710) IN I 18. crenna he ivinou. ●(17--) TE 282. é ivinèt èl crabanneu ur splahouër.
●(1839) BEScrom 272. luemmein corzenneu hag ou flantin édan é guivinneu deourne. ●(1857) CBF 56. lemma da ivinou, tr. «aiguiser tes ongles.» ●(1876) TDE.BF 307a. Ivin, s. m., tr. «Ongle ; pl. ou.»
●(1907) BSPD i 44. ind hum lak de ziskrabellat en doar get ou givineu. ●(1970) GSBG 110. (Groe) givin, tr. «ongle.»
(2) fam. Paotr an ivinoù hir : le voleur.
●(1974) YABA 21.12. Mar ne vezè anaùet michér mad erbet dehon, ean e oè paotr en ivineu hir. ●(1974) LIMO 21 décembre. Paotr en ivineu hir, le gars aux ongles longs pour dire un voleur.
(3) Mab an ivin : racine de l’ongle.
●(1982) PBLS 201. (Langoned) mab an ivin, tr. «base de l’ongle.»
(4) Sole du cheval.
●(1732) GReg 872b. Sole de cheval, espece de semelle de corne beaucoup plus tendre que l’autre corne qui l’environne, tr. «Ivyn ar marc’h.»
(5) Serre d’un rapace.
●(1633) Nom 36b. Vnguis : ongle, la serre d’un faulcon : In accipitrum genere : Iuinou pe griffou vr faòcaun.
●(1897) EST 74. er spalhoér, digor é ivinieu.
(6) Pince de crabes, etc.
●(1633) Nom 43a. Acetabula, flagella, brachiar chelæ, forcipes, denticulari, citri, forcipata brachia cancrorum : pincettes des escreuisses, ou du scoprion : iuinou an cancret, pe an scorpiounet.
II. (botanique) Ivin kignen : caïeu d’ail.
●(1732) GReg 22a. Gousse d’ail, tr. «Van[netois] Ivin-qigneen.» ●(1744) L’Arm 9b. Cayeu d’ail, tr. «Ivin Quigneine.»
●(1876) TDE.BF 307a. Ivin-kignenn, s. m., tr. «Gousse d’ail.»
●(1909) BROU 214. (Eusa) ivin-kiñen. Ce dernier se dit aussi à Ouessant. ●(1934) BRUS 263. Une gousse d’ail, tr. «un ivin kignén, m.» ●(1935) FHAB Genver 38. eun ivin kignenn.
III. (en plt de qqc.)
(1) Griffe (de fer).
●(1869) FHB 253/346a. dispen he c’horf gant ivinou houarn.
●(1907) BSPD i 89. Goudezé é rogér é gorv, tu ha tu, get givineu hoarn.
(2) sens fig. Ivinoù an amzer : les griffes du temps.
●(1911) BUAZperrot 770. ne gouez ket dindan ivinou an amzer.
IV.
(1) Ober da ub. astenn e bevar ivin : abattre qqn.
●(1905) FHAB Gouere/Eost 111 (L) Y.-V. ar Gall. Pembroc'h a zav evit paea ar goall daol-ze, mes Geoffroy du Bois, gant eun taol all a ra d'ezhan asten he bevar ivin.
(2) Paeañ rik ha rik war an ivinoù : payer rubis sur l’ongle.
●(1766) MM 1442-1443 (Li) C.-M. Le Laé. O poa ranquet paea ar c'hi-sé / Ric a ric var an hivinou, tr. G. Esnault «Déjà vous deviez avoir payé ce chien-là, ric-à-rac, rubis sur l'ongle.»
(3) Sachañ war e ivinoù : se presser.
●(1935) ANTO 11 (T) *Paotr Juluen. Ha me d'ar gêr, o sacha war ma ivinou gant herr. ●18. Mari Gailharenn a c'houneze a veg troad, a sache war hec'h ivinou, evel ma vije bet an diaoul war he lerc'h.
(4) Bevañ diwar-bouez e ivinoù : vivre de rapine.
●(1732) GReg 782a. Vivre de rapine, tr. G. Rostrenenn «Beva divars boës e jvinou.»
(5) Bezañ paotr an ivinoù hir : être voleur.
●(1974) YABA 21.12 (Gi) J. Jaffre. Mar ne vezè ket anaùet michér vad erbet dehon, ean e oè paotr en ivineu hir.
(6) Krennañ e ivinoù da ub. :
●(1908) FHAB 135 (L) F. Cardinal. Penoz distroada ar franmasouned hag ober dezho krenna ho ivinou. ●(1909) FHAB Du 348 *Laouig Beg ar Spins. Satorgoaë, eme Lollo, er vech-man e vezo krennet o ivinou dezo. ●(1957) (T) *Jarl Priel AMAH 97. Ha diwar neuze ne baouezas ket da glask tro da grennañ e ivinoù d'ar Gall.
(7) Na vezañ bavet e ivinoù : être capable.
●(1982) LIMO 26 novembre (G) Job Jaffre. Mes penn e oè dehon ha dornet mad e oè. El ma vè laret : hennèh ne oè ket bauet é ivineu.
(8) Kaout gwad dindan e ivinoù : voir gwad.
- ivin-revivin-rev
voir ivinrev
- ivinad
- ivineg
- ivinek .1ivinek .1
adj.
(1) Qui a de grands ongles.
●(1732) GReg 674b. Qui a de grands ongles, tr. «Ivinecq. ivinocq.»
●(1876) TDE.BF 307a. Ivinek, adj., tr. «Qui a de grands ongles.»
●(1924) FHAB C'hwevrer 80. Pemp biz ivinok / o tenna kailhebok / eus penn eur blevok.
(2) sens fig. Krapinell ivinek : plaisir sensuel.
●(1732) GReg 61b. L’argent est un puissant attrait pour les avares ; & le plaisir sensuel en est un autre pour les voluptueux, tr. « An arc’hand a so un armorch bras evid an dud avaricius, hac ar plijaduryou lic, ur grampinell ivinec evit ar re lubric, sioüas. »
- ivinek .2
- ivinennivinenn
f. –ed, –où, ivin If.
●(1499) Ca 118b. Juinenn. g. vng arbre.
●(1659) SCger 155b. iuinenn p. iuin, tr. «if.» ●(1732) GReg 512a. If, arbre, tr. «Ivinenn. p. ivinenned, ivinennou, ivin.» ●(1744) L'Arm 191b. If, tr. «Ivinenn.. ivinenneu.»
●(1849) LLB 844. en ivinen glas. ●(1876) TDE.BF 307a. Ivinenn, s. f., tr. «Plant d'if ; pl. ivin, masculin.»
●(1934) BRUS 260. Un if, tr. «un ivinen, f. pl. ivin.»
- iviniñiviniñ
v. intr.
●(1936) DIHU 297/41. ivinein (v. a.) pointer du pied én ur gonz ag ur jao é tennein ur goal garg doh ur mañné : ret é d'er ronsed ivinein eit krapein er mañné-sé.
- ivinrev / ivin-revivinrev / ivin-rev
m. (pathologie) Onglée.
●(1659) SCger 86a. onglée, tr. «iuinou reo.» ●(1732) GReg 674b. Onglée, tr. «Ivin-réau. an ivin-réau.» ●J'ai l'onglée aux mains & aux piez, tr. «Crocg eo an ivin-réau èm daouarn hac em zreid.»
●(1857) CBF 2. Krog eo ann ivin reo enn he zaouarn, tr. «Il a l'onglée.» ●(1876) TDE.BF 307b. Ivin-reo, s. m., tr. «Onglée.» ●(1896) GMB 342. pet[it] tréc[orois] ivin-rê.
●(1914) DFBP 227b. onglée, tr. «Ivin-reo.» ●(1934) BRUS 220. L'onglée, tr. «en ivin-rèu.» ●(1982) PBLS 131. (Sant-Servez-Kallag) êd eo an ivin-reo e-barz ma daouarn. tr. «j'ai les mains tout à fait engourdies.»