Devri

Recherche 'joa...' : 16 mots trouvés

Page 1 : de joa (1) à joauzamant (16) :
  • joa
    joa

    f. –ioù

    I.

    A.

    (1) Joie.

    ●(1499) Ca 56b. Deduyt vide in ioae. cest tout vng. ●117a. Joae. g. ioye. ●(1530) Pm 41. Gant ioae a gor, tr. «Avec une joie complète.» ●(1575) M 2705. An yoaou muyhaff, ne raff gaes, tr. «Les joies très grandes, je ne plaisante pas.» ●(1576) Cath p. 11. guand enor ha ioay, tr. «avec honneur et joie.» ●(1650) Nlou 464. Neuse gant yoa bras, presant ez assantas, tr. «Alors avec une grande joie elle accepta sur le champ.»

    ●(1659) SCger 70b. ioie, tr. «ioa.» ●155a. ioa, tr. «ioye.» ●(c.1680) NG 717. Collet eu dign me ol joieu. ●995. Melody, jouay. ●(1732) GReg 543a. Joie, tr. «Joa. joaë. Van[netois] joë.» ●(1792) BD 1100. Joa dach entreoch oll, tr. «Que la joie soit parmi vous tous.»

    ●(1848) SBI II 210. Euz ho kened, Margodic, eur joa vraz am eus me, tr. «De votre beauté, petite Margot, j'ai grande joie.» ●(1849) LLB 193. lein a joé. ●(1860) BAL 219. ar bed ac e joaiou foll. ●(1894) BUZmornik 188. goudeze e raint adarre ho choa.

    (2) Amour.

    ●(1909) KTLR 137. Rak ar ripitaillez-ze, seul-vui ve anezho, seul-vui e ve choa diouto.

    B. [en locution]

    (1) Bezañ joa gant ub., ober udb. : être content de faire qqc.

    ●(1894) BUZmornik 222. joa oa ganthan kaout tro dre eno da baea da justis Doue ar boan dleet d'he bec'hejou. ●272. Ar zent holl a zo bet joa gantho gouzanv eunn dra bennag evit Doue. ●370. evidon-me a ve joa ganen senti outhi.

    ●(1909) FHAB C’hwevrer 41. joa e ve ganen ha gant va fried ive mont da vit tud vat evel ar re-ze. ●(1963) EGRH II 120. joa eo e welout, tr. « c’est plaisir de le voir. »

    (2) Joa eo ganin : je suis content.

    ●(18--) SCD 170. deut eta Iliac joa eo guene se.

    (3) Ober joa : mener joyeuse vie.

    ●(1836) GBI I 434. Kant skoed en aour na eo netra / D'un den iaouank da ober joa, tr. «C'ent (lire : cent) écus d'or ce n'est rien, / A un jeune homme pour mener joyeuse vie.»

    (4) Ober joa : se réjouir.

    ●(1530) J p. 183a. Saf, ha gra ioa, na esmae quet, tr. «lève-toi, sois joyeux, et ne crains rien.» ●(1580) G 588-589. Danzomp, hoaryomp, groeomp cher / pan eou hon mecher ober yoay, tr. «Dansons, jouons, faisons la vie, / Puisque notre métier de faire la joie.» Note d'E. Ernault : Lire ‘ober yoay hon mecher'. ●(1612) Cnf 81a. né gallaff muy ober Ioaé.

    (5) Bout e galon oc'h ober joa : être joyeux.

    ●(1939) DIHU 332/golo vii. rak me halon e hra joé p'hé guélan é tonet. ●(1984) HBPD 150. A pe huélen mé me mestréz, me halon e hré joé !

    (6) Kaout joa ouzh ub. : se réjouir de la présence de qqn.

    ●(17--) BMa 168. Joa bras am eus ouzoch pa voelan och presant, tr. «Je me réjouis fort de votre présence. ●(17--) Cc 1145. Yoa bras ameus outte, tr. «J'en ai grande joie.»

    ●(1963) EGRH II 120. kaout joa ouzh u.b., tr. « être content de qqun, le montrer. »

    (7) Kaout ur joa vil : éprouver une fausse joie.

    ●(1941) SAV 19/58. Joa-vil, ano gwregel ; liester : joaiou-vil. «Déception», e galleg. Sk. : Eur joa-vil am eus bet o c'houzout ne oa ket gwir an dra-mañ an dra (Pleiben ha tro-war-dro). ●(1955) STBJ 119. Hogen eur joa vil am boe, rak n'eo ket hennez a oa hon hini. ●137. eur joa vil am boe rak ne oa den ebet enni.

    (8) Reiñ joa da ub. : rendre content, joyeux.

    ●(1905) KANngalon Du 549. eur guchennik keleier hag a roio joa da vignouned Kaloun Jezuz.

    (9) Diskouez joa da ub. : manifester son plaisir à la présence de qqn.

    ●(1963) EGRH II 120. diskouez joa da u.b., tr. « faire bonne mine à qqun, le bien recevoir. »

    II. (religion)

    (1) [généralement au plur.] Ar joaioù : le paradis.

    ●(1530) Pm 16. Dan ioae bizhuiquen pan ay gueneff, tr. « Quand je l’emmènerai vers la joie à jamais ». ●(1576) Cath p. 20. neuse ez commanças an guerhes da prezec deze an yoau eternell adoue, tr. « Alors la vierge commença à leur prêcher les joies éternelles de Dieu ». ●(1576) H 6. eguit mar obseruomp e gourchemennou / gantaff en ioazou bezafu tennet, tr. « if we observe his commandments, by him into joys (we may) he drawn. » ●7. an iust dan buhez ha ioaz eternel, tr. « the just to the life and joy eternal. »

    ●(c.1680) NG 178. Er baradoues hac er joyeu. ●(17--) VO 25. quent boud ingorto a monèt d'er joyeu... ●(1741) RO 2862. Ma hayo dar joyau goude fin e vues.

    ●(1849) GBI I 356. War al lec'h ez int desedet, / Ha d'ar joaïo ez int bet êt !... tr. «Ils moururent sur le lieu, / Et allèrent aux joies (éternelles)...» ●(1866) SEV 256. dre'r wenodenn / A gas d'ar joaiou da-viken. ●(18--) PEN 93/130. hineo an daou ma ia dar joaiou. ●(18--) BSG 238. Adieu, ma mab ker, kenavô er joaïo.

    (2) Ar joaioù : les béatitudes.

    ●(1792-1815) CHCH 61. Ar ur marù ken eurus ne chuillet ket dareu, / Kuitat e hran en doar veit monnet t’er joésieu, tr. « Sur une mort si heureuse ne versez pas de pleurs, / Je vais quitter la terre pour les Béatitudes. »

    (3) Porzh ar joa : le paradis.

    ●(1852) MML 235. Divoar ho tron en Envo, / Mari hon sicouret, / Ha voar zu pors ar joaio / Groet d'hon lestriq monet.

    ●(1982) TKRH 29. Marvet er bloaz mil-eizh-kant digeuz ! Kaset da borzh ar Joa ! Setu an daou grennlavar implijet gwechall evit e gañv.

  • Joachim
    Joachim

    n. pr. Joachim.

    ●(1499) Ca 117a. Joachim. g. idem.

  • joadel
    joadel

    m. (zoologie) Araignée.

    ●(1943) DIHU 382/239. Goadel-en, tr. «(gg) : araignée. Groé.» ●(1943) DIHU 385/284. Ér girieu dastumet é Groé get A. Raude éh es fariet. Nivéren Dihunamb 382 : lenn joadel é léh goadel. ●(1970) GSBG 51. (Groe) jwadeir, tr. «araignée.» ●(1970) GSBG 148. (Groe) daou jwadeir, tr. «deux araignées.»

  • joaden
    joaden

    s. = (?).

    ●(1821) SST.ab xix. Én ur ober peb sorte joaden eit gober de gredein e houai davoyet aberh Doué.

  • Joaig
    Joaig

    n. de p. Joaic. cf. João (?)

    ●(1647) Am.ms 507. Fentis Marquisa bremaff gant Ioaic, tr. « La feinte de Marquisa maintenant avec Joaic » ●652. A mat hen trafficq Ioaic da quicqua ?, tr. « Le traffic est-il bon, Ioaic, pour chercher de la viande ? »

  • joaioù
    joaioù

    voir joa

  • joaius
    joaius

    voir joaus

  • joaiusaat
    joaiusaat

    voir joausaat

  • joaiusted
    joaiusted

    voir joausted

  • joaiuzoù
    joaiuzoù

    plur. Joyaux.

    ●(1633) Nom 309a. Gemmarius, qui gemmas polit & venundat : ioalier, vendeur de iouyaux & bagues : vnan á guerz ioyusou, ha gouallinner.

    ●(1659) SCger 70a. ioyaux, tr. «ioaiusou.» ●(1732) GReg 453a. Joiaux, ornemens precieux d'or, d'argent, de perles, &c., tr. «Joayusou.»

  • joal
    joal

    m. (marine) Jas d'une ancre.

    ●(1931) VALL 405a. Jas d'une ancre, tr. «joal m.» ●(1944) GWAL 163/162. (Ar Gelveneg) Ret eo gouzout n'emañ ket ar joal e kompezenn ar pav hag an daou viz, hogen a-serz ganti. P'eo joalet an eor, da lavaret eo p'emañ ar joal e kroaz, e kemer re a lec'h er vag. (...) Da zerc'hel ar joal e kroaz, da joalañ, e reer gant un tamm kordenn bennak. ●(1977) PBDZ 138. (Douarnenez) joal, tr. «pièce transversale de l'ancre.»

  • joalañ
    joalañ

    v. intr. (marine) Mettre (le jas d'une ancre) en croix.

    ●(1944) GWAL 163/162-163. (Ar Gelveneg) P'eo joalet an eor, da lavaret eo p'emañ ar joal e kroaz, e kemer re a lec'h er vag. (...) Da zerc'hel ar joal e kroaz, da joalañ, e reer gant un tamm kordenn bennak.

  • joaus / joaius
    joaus / joaius

    adj.

    I.

    (1) Attr./Épith. Joyeux.

    ●(c.1500) Cb 11a. estre aisement / ou esiouir ou renoueller. b. bezaff ays pe bezaff ioyeux. ●(1557) B I 15. Hy dreis pep tra a yoa ioaus, tr. «Elle en fut on ne peut plus joyeuse.» ●634. Ha me diffrae da uent (variante : vout) ioaeus, tr. «je suis devenue joyeuse en un instant.» ●(1633) Nom 7a. Literæ laureatæ, victrices, victoriæ indices : lettres ioyeuses enuoyées du camp ou qui annoncent la victoire : lizerou ioyus digaçcet ves an bresel, pere á anonçc an victoer. ●205a. Coronarium : ce qu'on donne au Prince à sa ioyeuse entrée : an pez á roer da vn Prinçc en è antrè ioyus.

    ●(1659) SCger 155a. ioaus, tr. «ioyeux.» ●(17--) TE 59. ur min joyus.

    ●(1847) FVR 245. ar bobl a ra gant e gryadennou joayus meurbet daçzoni ha laoüenaat an ear.

    (2) Adv. Joyeusement.

    ●(1849) LLBg I 18. én ur ganein joéius.

    ●(1924) SBED 3. [er hléhiér] é soñnein / Ken gé ha ken jéuis.

    II.

    (1) Joaus evel ur c'hant tachoù : voir tachoù.

    (2) Joaus evel un alc'hweder : voir alc'hweder.

    (3) Joaius evel pemp gwenneg : voir gwenneg.

  • joausaat / joaiusaat
    joausaat / joaiusaat

    v.

    I. V. intr.

    (1) Se réjouir.

    ●(14--) N 1773. Breman joeuseomp entromp glan, tr. «Maintenant réjouissons-nous tant que nous sommes.» ●(1580) G 285. Ioeusset, noz em cuzet re, tr. «Réjouissez-vous, ne vous affligez pas trop.» ●331. yoeusset bezet fur, tr. «Réjouissez-vous, soyez sages.» ●(1650) Nlou 19. NOuel quenomp Ioaeusomp Glan, tr. «Chantons Noël, réjouissons-nous bien.»

    ●(c.1825/30) AJC 2938. joavusaed a ris o cleved egomgou. ●(1860) BAL 150. Eleiz anezo (…) a deue da joausaat. ●(1868) KMM 115. Tolomei neuze a joausaas, ac a varvas e peoc'h.

    (2) Joausaat ouzh ub. : témoigner plus de joie à qqn.

    ●(1869) EGB 158. Joausaad a ra ouz-iñ, tr. «il me témoigne plus de joie.» ●(1890) MOA 132a. Il devient plus gai avec moi, tr. «joausaat a ra ouz-in.»

    II. V. tr. d. Rejouir, mettre en joie.

    ●(1499) Ca 117b. Joaussat. g. esiouir. ●(1650) Nlou 188. Deuet eo Iesus, don Ioayus hat, tr. «Jésus est venu pour nous réjouir.» ●204. Deuet eo Iesus, don Ioaius hat, tr. «Jésus est venu pour nous réjouir.»

    ●(1728) Resurrection 794. Chuy deu dan (lire : dam) joaiushat po guellan adare. ●971. dam besan joaiushaeet. ●1120. Euit ho joaiushaat.

    ●(1834) SIM 162. evit hon joaüssât. ●(1860) BAL 6. ur scleraen a deu prest, an esperans da erruout en Ee a deu da joausaat an ene christen. ●346. Plijet ganeoc'h va joaüsaat. ●(1866) LZBt Gouere 163. Ann tenno fuzuil-ze losket evit hon joausaat. ●(1866) LZBt Du 222. joausaat kalon eur Misioner.

    III. V. pron. réfl. En em joaiusaat : se réjouir.

    ●(1650) Nlou 259. Maz dleomp hetus, en em Ioayushat, tr. «de sorte que nous devons joyeusement nous réjouir.»

  • joausted / joaiusted
    joausted / joaiusted

    f.

    (1) Gaité.

    ●(1612) Cnf 19b. ouz farczal ha dré ioausdet.

    ●(1659) SCger 70b. ioie, tr. «ioausdet.» ●155a. ioausdet, tr. «ioye.» ●(1732) GReg 445b. Gaité, tr. «joaüsted. Van[netois] joeyusted.»

    ●(1864) SMM 48. nep ne varc’hato ket ganta, en devezo joausdet.

    ●(1909) KTLR 66. lakiit, atao, ar joausded da vleunia e m’rouantelez.

    (2) Ober joausted : manifester sa joie.

    ●(c.1825-1830 AJC 314. den na re joavusted, tr. «personne ne manifestait de joie.»

    ●(1924) SBED 55. É ivet chistr, é hobér joéiusted.

    ►N’ober joausted ebet : ne manifester aucune joie, aucun plaisir.

    ●(1925) CHIM 5. abaoe m’eo partiet ma breur, abaoe seiz vlôaz, ma zad ha ma mamm n’o deus grêt joausted ebet.

    ►Na gavout joausted ebet : être sans plaisir, joie.

    ●(18--) KTB.ms 14 p 26. Met ar prins keiz na gave kén joaüsted a-bed.

    II. (religion) Le paradis.

    ●(1792) BD 5587. da antren erjoaustet abado biruiquen, tr. «entrer dans la joie qui durera toujours.» ●(17--) EN 1744. pedet vid ejne ma hey dar joausted.

    ●(1862) BSH 23. Quen a vo, Tad santel, ebars ar joaüsdet ! ●(18--) GBI ii 370. Et eo brema d’ar joaüsted, / Graz d’imp holl iwe da vonet ! tr. «Elle est allée à la joie (éternelle), / Puissions-nous y aller tous !...»

    ●(1912) MMKE 100. eus ar joausted / War an douar teurvezet rei eur zell.

  • joauzamant
    joauzamant

    adv. Joyeusement.

    ●(1650) Nlou 33. Qvenomp Nouel da Ro'uen an ælez, / Ioaussamant, tr. «Chantons Noël au roi des anges, / Joyeusement.»

    ●(1862) BSH 23. Me ya da bartya d'ar gær joaüssamant.

Ce site utilise des cookies pour son fonctionnement.En savoir plus...