Recherche 'kailhar...' : 11 mots trouvés
Page 1 : de kailhar (1) à kailharus (11) :- kailharkailhar
m.
(1) Boue de surface.
●(1659) SCger 15b. bouë, tr. «caillar.» ●135a. caillar, tr. «crotte.» ●(1732) GReg 107a. Menuë boüe sur la surface de la terre seulement, tr. «cailhar.» ●237b. Crotte, bouë, tr. «Cailhar.» ●(1752) PEll 110. Caillar, Bouë, crote.
●(1876) TDE.BF 313b. Kaillar, s. m., tr. «Boue, fange.» ●(1889) ISV 472. caer a ioa ho goalc'hi meur a vech bemdez, e vezent ato goloet a gaillar pa zistroent euz ar scol.
(2) sens fig. Souillure morale.
●(1869) HTC 133. ar c'haillar pe ar zouilladur euz a bec'het Adam.
●(1909) NOAR 140. Ar maro kentoc'h eget ar c'hailhar ! ●149. mont d'ar Baradoz d'hen diwall dioc'h ar c'hailhar ?
- kailharañ / kailhariñkailharañ / kailhariñ
v.
I. V. tr. d.
(1) Crotter, salir.
●(c.1500) Cb 83b. [fanc] g. embouer. b. caillaraff.
●(1659) SCger 35a. croter, tr. «caillari.» ●135a. caillara, tr. «crotter.» ●(1732) GReg 107a. Salir de bouë, tr. «cailhara. pr. cailharet» ●237b. Crotter, salir de bouë, tr. «Cailhara. pr. cailharet.» ●(1752) PEll 110. Caillara, croter. Participe Caillaret, croté.
●(1872) ROU 103b. Souiller, tr. «caillara.» ●(1876) TDE.BF 313b. Kaillara, v. a., tr. «Crotter, salir de boue.» ●(1894) BUZmornik 595. hema a gaillaraz he bleo d'ezhi.
●(1900) ANDP 5. Pep danvad kailharet en deve c'hoant da gailhari ar re-all. ●(1906) KANngalon Here 225. Kaillara 'rin va dillad, ma soublan etouez ar pri.
►[au passif] Bezañ kailharet diouzh : être sali par.
●(1860) BAL 11. a pa ne douchfe outa [ar bed] nemet begou e dreid, neket evit miret na ve caillared diouz ar boultren.
(2) Transformer en boue.
►absol.
●(1889) ISV 445a. Diouz eur c'hostez heol o para / Diouz eun all glao o caillara.
(3) sens fig. Souiller moralement.
●(1906) BOBL 24 février 75/1a. kaillari santelez ha didorridigez an demezi kristen. ●(1908) FHAB Mae 134. kaillara ha saotri o ene.
II. V. pron. réfl. En em gailharañ : se salir.
●(1869) HTC 128-129. delc'her mad d'ar feiz, ha da viret outhan d'en em gaillara ha d'en em sclabeza dre ar pec'het.
- kailharegkailhareg
m. kailhareion Homme crotté.
●(1732) GReg 237b. Crotté habituellement, mal-propre, tr. «Cailharecq. p. cailharéyen.»
- kailharegerkailhareger
m. –ion Éboueur.
●(1732) GReg 107a. Boueur, Celui qui ôte les bouës de ruës, tr. «cailhareguer. p. cailharegueryen.»
- kailharekkailharek
adj.
(1) Boueux, plein de boue.
●(1499) Ca 29b. Caillareuc vide in fanc. ●82b. [fanc] g. plain de boe. croteaux. b. caillarec.
●(1659) SCger 135a. caillarec, tr. «crotté.» ●(1732) GReg 107a. Boüeux, qui est plein de boux, tr. «cailharecq.» ●237b. Crotté habituellement, malpropre, tr. «Cailharecq.» ●(1752) PEll 110. Caillarec, qui a de la crote, qui est ordinairement croté.
●(1876) TDE.BF 314a. Kaillarek, adj., tr. «Boueux, crotté, parlant des choses.»
●(1922) EMAR 58. En eun toull kailharek.
(2) (météorologie) =
●(1855) FUB 58. Pask gléb ha môr-larjes kaillarek / A lak enn arc'h da vézâ barrek. ●(1878) SVE 102 §688. Meurlarjez kaillarek / Arc'h ha solier barrek, tr. «Carnaval crotté, / Huche comble et plein grenier.»
- kailharenn .1kailharenn .1
f. –ed
(1) Souillon.
●(1752) PEll 110. Caillaren est un autre substantif, régulièrement le singulier du précédent Caillar, qui se dit d'une fille malpropre & crotée, un soüillon.
●(1870) MBR 242. kaillarenn louz, tr. «sale souillon.» ●(1876) TDE.BF 314a. Kaillarenn, s. f., tr. «Souillon, salope.»
●(1909) BROU 210. (Eusa) Kaláren, tr. «Ce n'est qu'au figuré qu'on désigne ainsi une femme malpropre.» ●(1931) VALL 703a. Souillon, tr. «kailharenn f.»
(2) Femme de mauvaise vie.
●(1752) PEll 110. Caillaren est un autre substantif, régulièrement le singulier du précédent Caillar, qui se dit (…) & au sens figuré, c'est une femme ou fille de mauvaise vie, une coureuse, une crotée, ou comme si l'on disoit une crote.
(3) local. Homme déguisé en femme pour le mercredi des cendres.
●(1952) LLMM 31/57-58. (Douarnenez) Kailharenn –ed : plac'h lous. Merc'her al Ludu a zo devezh ar c'hailharenned : en deiz-se en em wisk ar baotred e-giz merc'hed diskempenn. ●(1977) PBDZ 580. (Douarnenez) ar gailharenned, tr. «les déguisés (de défroques, d'oripeaux) du Mercredi des Cendres.»
- kailharenn .2kailharenn .2
f. –où
(1) Saleté.
●(1867) FHB 121/134a. ar pez a lakeaz ar vatez da c'hrosmolat o velet ar gaillaren-ze.
●(1912) BUAZpermoal 279. o welet ar gailharen a oa outan.
(2) Boue.
●(1895) GMB 91. pet[it] Tréc[orois] kalharen, boue.
- kailharennañ
- kailharetkailharet
adj. Crotté.
●(1659) SCger 35a. croté, tr. «caillaret.»
●(1878) EKG II 13. hon dillad kaillaret-oll.
●(1900) ANDP 5. Pep danvad kailharet en deve c'hoant da gailhari ar re-all. ●(1910) MAKE 37. n'oa ket kailharet ar bleo dindan e gof. ●(1936) PRBD 104. an traou kailharet epad ar zizun. ●(1954) LLMM 42/15. Pelec'h an diaoul hoc'h eus higennet ar pesk kailharet-mañ ? ●(1963) LLMM 99/262. war ar gwragez a zaouline dirazo da bokat d’o soutanenn gailharet.
- kailhariñkailhariñ
voir kailharañ
- kailharuskailharus
adj.
(1) Habituellement boueux, sujet à la boue.
●(1732) GReg 107a. Boueux, lieu sujet à la bouë, où il y a de la bouë habituellement, tr. «cailharus.» ●(1752) PEll 110. Caillarec, qui a de la crote, qui est ordinairement croté. Caillarus, le même.
(2) Salissant.
●(1872) ROU 60. Ent caillaruz mont dreiza, tr. «chemin où l'on se salit.» ●(1872) DJL 6. Ar c'henta karg n'oe Jakez, oe ar garg kalliaruz a botr-saout. ●(18--) SAQ I 58. Mez hent ar vuhez a zo kaillaruz.
●(1931) VALL 75a. qui produit de la boue (temps, etc.), tr. «kailharus.»