Recherche 'kaled...' : 13 mots trouvés
Page 1 : de kaled (1) à kaledus (13) :- kaledkaled
m.
(1) Partie dure de qqc.
●(1633) Nom 100a-b. Centrum : dureté de l'arbre : an calet ves an guezen.
(2) Ar c'haled : la dure.
●(1732) GReg 310b. Dure, la dure, la terre, le bois, la pierre, tr. «Ar c'haledd.» ●Coucher sur la dure, tr. «Gourvez var ar c'haledd.» ●Dormir sur la dure, tr. «Cousquet war ar c'haledd.»
●(1839) BESquil 564. ne gousqué nameit ar er halet.
●(1911) BUAZperrot 122. gourvez var ar c'halet, e leac'h var ar bouk. ●164. e tremene an noz pad asten var ar c'halet.
(3) sens fig. Ar red hag ar c'haled : l'inévitable.
●(1939) DIHU 5332/233. Er red hag er haled, tr. «l'inévitable.»
- kaledadur
- kaledañkaledañ
voir kalediñ
- kaledekkaledek
adj. (cuisine) À moitié cuit.
●(1879) ERNsup 157. kalledok, dur, à moitié cuit (en parl. par ex., des pommes de terre), Plusq[uellec].
- kaledennkaledenn
f. –où
I.
(1) (pathologie) Durillon, callosité, cor, cal.
●(1464) Cms (d’après GMB 92). Caledenn, l. callus, car. ●(1633) Nom 277a. Ectyloticum : oignement pour desfaire le cal ou durillon : ouignamant euit disober pe lammet an caleden.
●(1659) SCger 18b. cal, tr. «caledenn.» ●31b. cor aux pieds, tr. «caledenn.» ●46b. durillon, tr. «caleden.» ●(1732) GReg 130a. Cal, ou, calus, durillon, tr. «Caledenn. p. caledennou.» ●210b. Cor, dureté qui vient aux pieds, tr. «Caledenn. p. caledennou.» ●311b. Dureté, ou durillon, cal, calus, peau endurcie, tr. «Caledenn. p. caledennou.» ●886a. Squirre, ou schirre, tumeur dure, interne ou externe, tr. «Caledenn. ur galedenn.» ●(1744) L'Arm 43a. Calus, tr. «Calédeenn.. neu. f.»
●(1834) SIM 199. ar galeden en deus en e droad. ●(1866) FHB 80/222b. Keit e chome var he daoulin, ma savas caledennou enho.
●(1900) KEBR 17. Eur galeden gwiridik, tr. « Un cal sensible » ●Ar c’haledennou gwiridik, tr. « Les cals sensibles ». ●(1907) BOBL 09 novembre 163/2e. Evid gwellaat da galedennou an treid. ●(1925) FHAB Gwengolo 336. ar sklerig ouz ar gwenoennou ha kaledennou. ●(1933) OALD 45/215. mad ouz an trouc'hou, ar c'hignadennou, ouz ar skaotodurez (lire : skaotadurez), ar ruzderiou ouz ar c'haledennou en treid.
(2) sens fig. Point faible.
●(1954) VAZA 78. gout' oar pep hini pelec'h emañ e galedenn. ●(1972) LLMM 150/33. kompren a ris pelec'h e oa e galedenn.
(3) Ur galedenn a zen : un dur.
●(1939) KLDZgwal 36. Eur galedenn a zen.
(4) (architecture) =
●(1926) FHAB Gouere 262. eun nebeud peuliou bountet en douar, eur zôl war c'horre da harpa treid ar c'haledennou a zougo an doen.
(5) Bûche.
●(1659) SCger 18a. busche, tr. «caleden.»
II. Pelec'h emañ ar galedenn : où se trouve le point faible.
●(1961) BRUD 14-15/81 (T) E. ar Barzhig. Ha neuze, goud e oar pep hini peleh emañ e galedenn, ne oan ket bet biskoaz kap da redeg kant metr hep beza prest da vouga. ●(1965) BRUD 20/16 (T) E. ar Barzhig. Goud'oar pebhini peleh emañ e galedenn.
- kaledennek
- kaledenniñkaledenniñ
v. intr.
(1) Durillonner, se couvrir de durillons.
●(1744) L'Arm 436a. Durilloner, tr. «Calêdeenein.»
(2) Se former en durillon.
●(1931) VALL 233b. se former en durillon, tr. «kaledenni.» ●(1962) EGRH I 24. kaledenniñ v., tr. « se former en parties dures, en parlant de la peau. »
(3) Endurcir.
●(1744) L'Arm 132a. Endurcir, s'endurcir, tr. «Calédeennein.»
- kalederkaleder
m. (pathologie) Constipation.
●(1907) BOBL 30 novembre 166/2d. Ar galeder a zo eun diezamant stank e-touez an dud eo red d'ezo chom pell en o c'hoaze. Ar galeder a zigas fatikadennou.
- kaledetkaledet
adj.
I.
(1) Durci.
●(1633) Nom 99a. Pix arida, concreta, excocta, officinis pix naualis : poix endurci : pecq caledet.
●(1941) FHAB Du/Kerzu 103. o tebri hepken bara du kaledet.
(2) Caillé.
●(1732) GReg 129b. Sang caillé, tr. «goad caledet.»
(3) Constipé.
●(1732) GReg 201b. Constipé, tr. «Caledet.»
●(1907) BOBL 30 novembre 166/2d. An dud kaledet a zeu da veza trist, tuet da facha.
II. sens fig.
(1) Endurci.
●(1732) GReg 341a. Des esprits aveuglez, & des cœurs endurcis, tr. «Sperejou dallet, ha calounou caledet.» ●(1792) BD 1345. ar mondian vit se a so quer calledet / na denerao quet quen aveso goasquet, tr. «Le richard pour cela est si endurci / qu'il ne s'attendrira pas tant qu'il ne sera pas opprimé.»
●(1893) IAI 200. Eun niver bras a bec'herien kaledet.
●(1911) BUAZperrot 236. ar bec'herien galedeta. ●(1913) LZBt Gwengolo 22. eur païan kalledet. ●(1923) FHAB Mezheven 209. ar pec'her kaledet.
(2) (Oreilles) qui entendent mal.
●(1907) AVKA 105. ho diouskouarn a zo kaledet.
- kaledidigezh
- kaledigezhkaledigezh
f.
(1) Coagulation.
●(1732) GReg 176a. Coagulation, parlant du sang, du lait, qui se fige, s'arrête, se caille, tr. «calidiguez.»
(2) Kaledigezh kof : constipation.
●(1732) GReg 201b. Constipation, tr. «Calediguez. calediguez-coff. Van[netois] caledigueh.»
(3) Durcissement.
●(1732) GReg 192b. Condensation, action de l'art, ou de la nature qui rend un corps plus dur, plus pesant, plus solide, tr. «Calediguez. Van[netois] Caledigueh.»
(4) Dureté, rudesse.
●(1962) EGRH I 24. kaledigezh f., tr. « dureté, rudesse (Ern. Gw.). »
- kalediñ / kaledañkalediñ / kaledañ
v
I. V. tr. d.
(1) Durcir.
●(1499) Ca 30a. Caledaff. g. endurcir.
●(1659) SCger 50a. endurcir, tr. «caleda.» ●(1732) GReg 310a. rendre dur, tr. «caledi. pr. caledet. Van[netois] caledeiñ.» ●310b. Durcir, rendre dur, tr. «Caledi. pr. caledet. Van[netois] caledeiñ.» ●341a. Endurcir, rendre dur, tr. «Caledi. pr. caledet. Van[netois] caledeiñ.»
●(1872) ROU 82b. Durcir, tr. «Caledi.»
►sens fig. Endurcir.
●(1790) MG 408. en devotion, e rantt en imur graignous ; hi e galetta er galon.
●(1824) BAM 179. da sarra ha da galedi hor c'halonou.
(2) Constiper.
●(1732) GReg 201b. Constiper, tr. «caledi ar c'hoff.»
II. V. intr.
A.
(1) S'endurcir, devenir dur.
●(1732) GReg 228a. A hed ur bloavez ar pis, / A zeu da galedi bep miz, tr. «à chaque mois de l'année les pois durcissent.» ●310a. Devenir dur, tr. «caledi. pr. caledet. Van[netois] caledeiñ.»
(2) Cailler.
●(1732) GReg 129b. Cailler, parlant de sang, tr. «caledi. pr. caledet.»
●(1866) FHB 73/164b. ar goad-se aben uguent minut a ioa deut da galedi.
(3) Constiper.
●(1732) GReg 201b. Constiper, tr. «caledi. pr. caledet. Lacqât ar c'hoff da galedi.»
B. sens fig.
(1) S'endurcir.
●(1877) EKG I 64. Dont a ra da galedi enn he bec'het.
(2) S'endurcir.
●(1905) KANngalon Eost 469. Ar plegou fall a laka kalon an den da galedi.
(3) Kalediñ ouzh ub. : s'endurcir contre qqn.
●(1911) SKRS II 120. Neb a lez he galoun da galedi ouz ar paour.
III. V. pron. réfl. En em galediñ : s'endurcir.
●(1857) HTB 6. ezoc'h en em galedet hag en em empennet da garet an douar hep ken. ●(1863) GOM 193. hac evelse, faut a sclerigen Doue, e cresq mui-oc’h-vui e zisurzou, hac en em galed en droug. ●(1866) SEV 220. mar en em galedit enn ho pec'hed.
- kaledus